Full text of "Catalogi bibliothecarum antiqui"

See other formats

Google 



This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 

to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 

to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 

publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain fivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each file is essential for in forming people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at |http: //books .google .com/I 



-.w^?r^-^^^^^^wja.;a 



CATALOGI 



BIBLIOTHECARVM ANTIQVI 



COLLEGIT 



GVSTAVTS BECKER 

CV8T0S REOIAE BIBLIOTHECAE T^IYEBSITATTS B0NNEN8IS 



I. CATALOGI SAECVLO XIII VETVSTIORES 
II. CATALOGYS CATALOGORVM POSTERIORIS AETATIS 



/ ^■" 



»•*,,»- 



• r 



BONNAE 

APVD MAX. COHEN ET FILIVM (FR. COHEN) 

A. MDCCCLXXXV. 



ryi- 



"• -■} 



LIBRARY 
SCHOOi 



-mmt 



Catalogos bibliotbecarum antiquos enumeraverunt I. A. 
Schineller in Serapei voluraine II. 242 et R. FOrster in Musei 
Rhenani XXXVII. 486; qui tanien diversissimis locis vulgatos 
in ununi corpus cogoret, nemo adhuc fuit. Itaque in colli- 
gendis his catalogis non inntilem operam me collocare puta- 
bam, quamvis paucis exceptis neque editos cum manuscriptis 
conferre neque ineditos expromere possem. Nolui librum 
magni voluminis parare sed qui modico pretio vcniret et 
quam plurimis ad mauum esset. Cum igitur certi fines con- 
stitui deberent, in exhibendis catalogis saeculum XII non 
transgressus sum, nam quod Corbeiensis bibliothecac et duos 
a Luciano Mliller editos catalogos addidi, facile me veniam 
impetraturum esse confido. Subiunxi autem indicera cetero- 
rum catalogorum, in quo contexendo citra annum 1500 me 
continui. In ilia parte notiouem catalog! non anxie curavi 
sed et ex epistulis tabulisque ea excerpsi, quae in rem esse 
mihi viderentur, in hac parte epistulas neglexi, ut Aurispae 
illam ab Henrico Keilio Hal is 1870 editam et Poggiauas ab 
Adolfo Michaelis in editione dialog! Tacitei propositas. 

In describendis catalogis vestigia priorum editorum ita 
press!, ut si qui essent vel legentium codices vel typothetarum 
errores diligeutcr recipercm, nam aliter si fecissem, verendum 
erat ne id, quod aliis verum videretur, ipse improbe mutarem. 
Singula volumina additis numeris discrevi, opus tacdii ple- 
num, quod tamen non suscepisse nunc nollem, cum saepius 
id quod editores in obscuro reliqucrunt distingucrc coactus 
essem. Qua in re si iuterdum erravi, alii me corrigant. Notae, 
quibus usus sum, vulgares sunt omuibusque usitatae. Puneta 



?f»^>f^S:5 



IV 

simplici forma ( ) posita significant ea, quae ab editori- 

bus legi non potuerunt, puncta vero hac forma (♦*♦♦♦), 
quae ipse vel editores consulto omisimns. Praeterea monen- 
dam est catalognm 33, quern Hermannus Hagen edidit, for- 
tasse eundem esse atque catalogum 6 monasterii Augiensis. 
In catalogo 73 quod numeri a 24 usque ad 33 bis positi sunt, 
aegerrime tuli. Addidi indieem locupletem, qui commentarii 
loco et falso scripta corrigeret et parum notes scriptores, 
quantum indagare potui, designaret. 

Restat, ut omnibus viris, qui me in hoc opere conficiendo 
adiuverunt, imprimis eis, qui bibliothecis Berolinensi et 6ot- 
tingensi et Argentoratensi praesunt, gratias quam maximas 
agam, Bonnensi bibliothecae quid debeam, paene unaquaeque 
pagina loquitur. 



ft 



UWIV^^^^. 




Of 



1. Goenoblam Fontanellense = 8. YandrlUe. 742—47. 

Gesta Wandonis abbatis coenobii Fontanellensis. 

*•* Codicum etiam copiam non minimaro, quod dinumerari 
oneri esse yidetnr. Sed aliqaos ob memoriam Qlins inserere 
placuit, id est 1. codicem nnum Romana litera scriptum, in 
quo continetnr expositio brevis trium evangelistaram, id est 
loanDis, Mathaei et Lacae. — 2. Arnobii episcopi et rhetoris 
sermo de Adam qui perierat — 3. Raffini ex historia eccle- 
siastica de Spiridione episcopo; eiasdeni de maliere captiva 
ex eadem chronica ab eodem translataniy quae Hiberorum 
gentem ad Cbristi fidem convertit. — 4. fides Nicaeni concilii. 

— 5. exhortatio sancti Maeharii ad monachos. — 6. item 
Rufini sermo de ieiunio et oratione. — 7. vita et passio 
sancti Felicis, Nolanae urbis episcopi. — 8. epistola sancti 
Leonis episcopi Nolensis ad Marcellum presbyterum eiusdem 
ecciesiae. — 9. regula sanctorum patrum Serapionis et Ma- 
eharii et alterius Maeharii et Pafnntii. — 10. regula sancti 
Augustini episcopi. — 11. epistola beati Augustini ad Feli- 
cem et Hilarium. — 12. epistola sancti Hieronymi ad Nepo- 
tianum. — 14. item epistola eiusdem ad £yangelium presby- 
terum de Melchisedech. — 15. item eiusdem ad Rusticum 
presbyterum. — 16. epistola sancti Clementis papae ad bea- 
tum lacobum apostolum fratrem Domini. — 17. item codicem 
beati Augustini in quo continetur de poenitentia. item histo- 
riam ApoUonii regis Tyri in codice uno. — 18. historiam 
lordani episcopi Ravennatis ecciesiae de origine Getarum. 

— 19. item codicem, in quo continetur regula sancti Bene- 
dicti et sancti Columbani et martyrologium. — 20. item co- 
dicem, in quo continentur capitula nonaginta novem de 
evangeliis Mathaei et Lucae exposita ab Aurelio Augustine. 

— 22. item sermo eiusdem de incarnatione Domini, item 
in eodem libro differentiarum spiritualium et carnalium Isi- 
dori iunioriSy Hispalensis episcopi, in quo sunt capitula qua- 

1 



2 2. Epistola Pauli V ad Pippinnm. — 8. Alcoini versus. 

draginta duo. item in eodem definitio dogmatum ecclesiasti- 
corum Gennadii presbyteris Massiliensis. item in eodem ex- 
positio fidei catholicae sancti Hieronymi presbyteri. — 33. item 
8ancti Atbanasii Alexandrinae urbis episcopi de eadem re. 
item in eodem libri quattuor evangeliorum expositionem con- 
tinentes editam a Sednlio viro scholasticissimo ad Macedo- 
nium presbyternm. item in eodem capitula tredeeim ex 
libro sententiarum Isidori episcopi. item in ipso homiliae 
tres beati papae Gregorii super Ezechielem prophetam. item 
in eodem epistola sancti Leonis papae ad Flavianum Con- 
stantinopolitanae urbis episcopum adversus haeresim £uty- 
cbetis presbyteri. 

Gesta abbatum Fontanellensium in Monum. hist. German, 
script, torn. II p. 287, 15-41. 

2. Epistola Paall Y papae ad PIppInam regem. 752—68. 

** * * Direximus etiam excellentissimae Praecellentiae vestrae 
et libros, quantos reperire potuimus, id est antiphonale et 
responsale, insimul artem grammaticam Aristotelis, Dionysii 
Ariopagitae libros, geometriam, orthographiam, grammaticam, 
omnes Graeco eloquio scriptores, nee non et horologium 
noctumum. 

Recaeil des historians des Ganles torn. Y p. 513. 

3. Alcnini yersns de Sanctis Enborlcensis eccleslae. 

V. 1535—1561. 

1535. Illic invenies veterum vestigia patrum, 

Quidquid habet pro se Latio Romanus in orbe, 
Graecia vel quidquid transmisit clara Latinis, 
Hebraicus vel quod populus bibit imbre supemo, 
Africa lucifluo vel quidquid lumine sparsit. 

1540. Quod pater Hieronymus, quod sensit Hilarius atque 
Ambrosius praesul, simul Augustinns et ipse 
Sanctus Athanasius, quod Orosius edit avitus: 
Quidquid Gregorius summus docet et Leo papa, 
Basilius quidquid, Fulgentius atque coruscant 

1545. Cassiodorus item, Ghrysostomus atque lohannes. 
Quidquid et Althelmus docuit, quid Beda magister, 



4. Coenobiam Fonunellense. S 

Quae Victorinns soripsere Boetins atqne, 
Higtorici veteres, Pompeios, Plinins, ipse 
Acer Aristoteles, rhetor qnoqne ToUias ingens. 

1550. Qaid qnoqne Sednlins yel quid canit ipse Inreneas. 
Alcimus et Clemens, Prosper, Panlinns, Arator, 
Qnid Fortnnatns vel qnid Lactantins ednnt. 
Quae Maro Virgilins, Statins, Lncanns et anctor 
Artis grammatieae vel qnid soripsere magistri: 

1555. Qnid Probns atqne Focas, Donatns Prisciannsve, 
Serving, Enticing, Pompeins, Comminianns, 
Invenies alios perplnres, lector, ibidem 
Egregios stndiis, arte et sermone magistros, 
Plnrima qni claro scripsere volnmina sensn, 

1560. Nomina sed qnornm praesenti in carmine scribi 
Longins est visnm, qnam plectri postnlet nsns. 

4. Goenobliim Fontanel lense = 8. Vandrille. 787—806. 

Gresta Gervoldi abbatis coenobii Fontanellensis. 

• * * Hie dedit in ecclesia beati Petri * * « « • De libris vero 
1. pentatheucnm Moysi codicem nnum — 2. minoruro pro- 
phetamm codicem nnnm — 3. 4. expositio beati Angnstini 
in evangelium loannis codices dnos — 5. libmm enchiridion 
sancti Angnstini codicem nnnm — 6. homiliare diversomm 
anctomm volnmen nnnm. * « * * Snb hnins tempore bonae 
recordationis presbyter egregins nomine Hardninns florcbat, 
qni • * • plurimos arithmeticae artis disciplina alnmnos im- 
bnit ac arte scriptoria erudivit, erat enim in hac arte non 
mediocriter doctns. Unde plnrima ecclesiae nostrae proprio 
sudore conscripta reliquit volnmina, id est 7. volumen 
quatuor evangeliornm Romana litera scriptnm, — 8. episto- 
larnm beati Pauli apostoli volumen nnnm — 9-11. sacra- 
mentaria volumina tria — 12. lectionarinm volumen nnum — 
13. item lectionum evangelii volumen nnum — 14. homilianmi 
quadraginta Gregorii papae volumen nnum — 15. libmm de 
aritbmetica cum epistolis de ratione paschali volumen nnum — 
16. librum beati Angnstini de civitate Dei ab undecimo us<|ue 
ad decimum octavnm volumen nnum — 17. librum vcnera- 
bills Bedae de naturis rerum ac temporibus volumen unum — 
18. psalterium cum canticis ac hymnis Ambrosianis ct ter- 



4 5. Monasterium Staphense. — 6. Monasterium Augiense. 

minis paschalibus volumen nnnm — 19. librum yitarnm sanc- 
torum Wandregisili, Ansberti et Wulfrauni confessorum Christi 
volumen nnnm — 20. quaestiouum sancti Ansberti ad Siwi- 
nnm reclansum volumen unum — 21. antiphonarium Romanae 
ecclesiae volnmen nnnm. 

Gesta abbatam Fontanell. in Monum. hist. Germ, script, 
torn. II p. 292. 11-14.27-39. 

5. Honasterlam Staphense = Staffelsee. 812. 

Invenimus in insula quae Staphinseie nuncupatur, ec- 
clesiam in honore sancti Michaelis constructam, in qua rep- 
perimus ****** De libris: 1. liber eptaticum Moysi et liber 
losuae et libri iudicum et Ruth et libri regum 4 et lij>ri 
paralippomenon 2 in uno volumine. — 2. liber psalmorum 
Davit et liber parabule Salomonis et liber ecclesiastes et 
liber canticum canticorum et liber sapientiae et liber lesu 
filii Sirach et liber lob et liber Tobi et liber ludith et liber 
Hester et libri duo Macchabaeorum in uno volumine. — 3. libri 
12 propketarum et libri Hesdrae duo in uno volumine. — 
4. liber actuum apostolorum et liber epistolarum Pauli et libri 
7 epistolarum cauonicarum et liber apocalipsin in uno vo- 
lumine. — 5. liber lectionarius, tabulas lamminis cupriuis de- 
auratis habens paratas I. — 6. liber omeliarum diversorum 
auctorum I. — 7. liber beati Gregorii quadraginta omeliarum I. 

— 8.9. 10. libri sacramentorum 3. — 11. 12. libri lectionarii 2. 

— 13. liber canonum excerptus I. — 14. 15. libri antefona- 
rii 2. — 16. liber commentarii Uieronimi in Matheum I. — 
17. liber regule sancti Benedicti I. 

Monument. Germ. hist. III. Legum T. p. 176. 

6. Monasterium Angiense = Keichenau. 822. 

Brevis librorum, qui sunt in Goenobio Sindleozes-Auua, 
facta anno VIII. Hludovici Imperatoris. 

De libris Veteris ac N. Testamenti. 

1. Bibliotheca I — et 2. alia Erichi. — 4-5. eptatici 
volumina III. — 6-8. regum et paralipomenon volumina 
111. — 9-11. prophetarum volumina III. — 12. lob et To- 
biae in codice I. — 13. item lob in codice I. — 14. item 



6. Monastcrium Augienso. 5 

lob et Indith in codice I. — 15-17. Salomon yolnmina III 
et in ano sanctornm passiones quatuor coronatorum. — 18. 
ludith Heather et Esdrae in codice I. -— 19. item Esther et 
E^rae in codice I — 20. 21. Machabaeorum volumiua II. — 
22-29. quatuor evangeliorum yolumina VIII. — 30-33. epis- 
tolarum Pauli apostoli volumina IV. — 34. 35. actus aposto- 
lorum et epistolae canonicae et apocalypsis yolumina II. — 
36. item actus apostolorum yolumen I. 

De opusculis S. Augustini. 
37. in loannem eyangelistam sermones XXI in codice I. 
— 38. item in alio codice sermones XXXIV. — 39. item in 
tertio codice usque ad finem eyangelii. ~ 40. de sermone 
Dni in monte libri II et quaestionum in eyangelium Mathaei 
et«Lucae libri II in codice I. — 41. de concordia evangelista- 
runi lib. IV in codice I. — 42. in epistolam ad Romanos 
quarundam propositionum liber I et in epistolam ad Galatas 
liber I in codice I. — 43. in apocalypsin sermones XVIII 
in codice I. — 44. in psalmos a tricesimo usque ad XL. 
item a centesimo prime usque in finem. — 45. in genesin 
ad literam lib. XII in codice I. — 46. de trinitate libri XV 
in codice I. — 47. de ciyitate Dei libri X in codice I. — 
48. de doctrina Christiana libri IV et epistolae B. Hieronimi 
duse ad Paulinum in codice I. — 49. de nuptiis liber I et 
de adulterinis coniugiis lib. II in cod. I. — 50. retractationum 
lib. II in cod. I. — 51. de musica lib. VI in cod. I. — 52. 
quaestionum LXXXIII et contra adyersarium legis etc. lib. II 
in codice I. — 53. contra Maximianum Arrianorum episcopum 
lib. II et responsionum contra Arrianos lib. I in codice I. — 
54. enchiridion yolumen I. — 55. de disciplina Christianorum 
sermo I et de bono patientiae sermo I et epitaph ia pouti- 
ficum Romanorum in codice I. — 55. de libris confessionum 
excerptus liber I. — 56. in epistolas loannis eya. homelise X 
in codice I. — 57. quasstionum diyersarum et de lib. arbit. 
liber unus et altercatio cum Felice Arrio mant. et de magistro 
lib. I in codice I. — 58. de haeresibus diyersis ad Quod- 
uultdeum lib. I. et Vigilii episcopi contra Eutyhen lib. V 
in codice I. — 59. de bono yirginitatis lib. I et de decem 
chordis sermo, et alii sermones eius pauci in codice I. — 
60. item qusestiones S. Augustini et fides Nicseni concilii 
nee non et fides Hieronimi, Gregorii, Athanasii, Ambrosii. 



6 6. Monasterium Augiense. 

Angustiui, et decretalia Gelasii in cod. I. — 61. item eius- 
dem de genesi adversus Manichaeos lib. I in codice I. 

• 

De opusculis B. Hiebonymi. 
62. in Esaiam explanationes a capite libri V in codice I. 
-— 63. item in Esaiam lib. VIII in codice I. — 64. in lere- 
miam lib. VI in codice I. — 65. in Ezechiel lib. VI in co- 
dice I. — 66. in Daniel explanationis yolnmen I. — 67. in 
Osee lib. I in codice I. — 68. in lonam, Nahum, Aggenm et 
Sophoniam lib. IV in cod. I. — 69. in loel, Micheam et Ma- 
lacbiam lib. IV in codice I. — 70. in Abdiam, Zachariam, 
Malachiam et Habacuc lib. VII in codice I. — 71. in Amos 
prophetam lib. Ill in cod. I. — 72. in ecclesiasten commentar. 
lib. I. — 73. 74. in psalmos qnosdam explanat. volum 11. — 
75. 76. in Mathaei evangelium explan. volum. II. — 77. In 
epistolam ad Galatas lib. Ill in cod. I. — 78. in epistolam 
ad Ephesios, ad Titnm et ad Philemonem explanat. lib. V in 
cod. I. — 79. contra lovinianum lib. II et apologeticus ad 
Pamachiam in codice I. — 80. epistolse diversse et contra 
Helvidium in codice I. — 81-83. item epistol© ad diversos 
in codicibas III. — 84. virorum illustrium Hieronymi pres- 
byteri et Grennadii episcopi Massiliensis in codice I. — 85. 
de nominibas Hebraicis volamen I. — 86. epistola de his 
qnse in psalmis corrupta sant yolnmen I. — 87. qusestionum 
Hebraicarnm et instructionum lunilii lib. II et Albini de tri- 
nitate lib. Ill in codice I. — 88. dialogus cum Cretobulo, 
Pelagio et cosmographia Ethici philosophi in codice I. — 
89. chronica Eusebii et Hieronymi in codice I. 

De opusculis S. Gregoru papsB. 
90-93. in lectiones evangeliorum homelise XL. vol. III. 
— 94. item homeliae in evang. priores XVII in cod. I. — 
95. item homelise XX posteriores in cod. I. — 96. in Eze- 
chiel homeliae XXII in codice I. — 97-102. moralia in lob 
lib. XXXV in codicibus VI. — 103. item moralia in lob 
lib. II in codice I. — 104-6. dialogorum volumina III. — 
107. epistolse ad diversos numero LIII in cod. I. — 108. 109. 
pastoral, volumina II. 

De opusculis S. Leonis papa3. 

110. sermones ad populum de diversis festivitatibus sen 
caeteris rebus numero LV in cod. I. 



6. MoDMteriam Aagiense. 7 

De oposcolis S. Cypriani episcopi. 
111. ad Donatom et ad Demetrianum de habita virgi- 
nam, de patientia, dominica oratione, de zelo et livore, de 
lapsiSy de mortalitate. de opere et eleemosjna ad Fortnnatmiiy 
de ecclesiflB nnitate, de sacramento calicis ad AubaritaD08» 
de idolis, ad Rogatiananiy ad presbyteros et diae. epistolse III. 
omnia in eodiee I. — 112. item einsdem de bello ladaico 
lib. V excerpti de historia losephi. 

De oposculis Eusebii episcopi. 

113. historisB ecclesiastics lib. IX et Rntlni interpretis 
eiosdem historiaB lib. I in codice I. 

De opnscolis S. Hn.ARTT episcopi. 

114. contra Arrianos de fide lib. XII in cod. I. 

De opasculis S. Basilu Episcopi. 

115. homelia de primo psalmo. De invidia, de ieinnio 
qaadragesimse et de cseteris rebus homeliie in codice I. — 
116. 17. regnla ad monachos in codicibas U. — 118. libri 
necessariae admonitionis S. Basilii episcopi et soliloqaia Isi- 
dori episcopi et regula S. Macharii in codice I. 

De opuscalis S. Athanasu. 

119. Athanasii episcopi altercatio cam Arrio, Sabellio 
et Photino. et altercatio Hieronymi cum Laciferiano in cod I. 

De vita patrum. 

120. vita S. Antonii monachi in cod. I. — 121. vita 
Paali eremite, vita Hilarionis monachi et vita Malchi captivi 
monachi a B. Hieronymo presbytero editse. vit« quoque mul- 
tornm venerabilium patrnm in cod. I. — 122-25. item de 
vita SS. patrnm volnmina IV. — 126. item vita S. Augnstini 
episcopi. vita S. Arnulphi episcopi et passio S. Pancratii in 
cod. I. — 127. item vita S. Hilarii episcopi et vita S. Mar- 
tini in cod. I. — 128. item vita S. Genofevae in cod. I. — 
129. vita S. Hemerammi et passio eias, vita S. Lantberti et 
passio eias, vita S. Columbani, vita S. Gregorii papae, vita 
S. Antonii et aliomm sanctorum vitse et passiones, quorum 
haec sunt nomina, S. Affrse, S. Magrae, S. Georgii, S. Malchi, 
S. Eusebii, S. Fileberti abbatis, S. Hilarii, S. Potiti, S. Qalli, 
S. Germani, S. Servatii, S. Donati, S. Fidelis, S. Clementis, 
S. Lanrentii, S. Sylvestri et virorum illustrium liber in co- 



/^ 



8 6. Monasterium Augiense. 

dice I. — 130. item vita S. Hilarii episcopi et sermo S. An- 
gastini de bono patientise in cod. I. — 131. scintillarnm 
vol. I. — 132. brevis expositio in epistolam ad Galatas, de 
civitate Dei lib. II et Hieronymi de mansionibns filiorum 
Israel lib. I in codice I. — 133. de trinitate sententise patrum 
in cod. I. — 134. gesta pontificnm Romanorum in cod. I. — 
135. ordo Romanns de divinis officiis in cod. I. — 136. Da- 
retis Phrygii de origine Troianorum et de excidio Troi» vo- 
Inmen I. — 137. ApoUonii volnmen I. — 138. de architectura 
Yolumen I. — 139. Mappse clavicnla de efficiendo aaro voL I. 

De libris losephi. 

140. historic antiqnitatnm losephi lib. XI in codice I. — 
141. item eiosdem ladaicee captivitatis lib. VIII in codice I. 

142. lex Theodosiana, de diversis Romanorum legibus, 
lex Ribuaria, lex Salica et lex Alamannica et capitula domni 
Karoli et domni Hladovici Imp. addenda legibns, nee non et 
alia capitula eius de nntriendis animalibus et laborandi cara 
in domestica agricnltura in cod. I. — 143. item lex Ribuaria 
et lex Alamannica et capitula domni Karoli Imper. addenda 
legibns, et inventio S. crucis in cod. I. — 144. item lex Sa- 
lica et Alamannica et compntatio annorum per sex mundi 
«tates in codice I. — 145. item lex Salica in cod. I. — 
14(5. item lex Alamannica et capitula domni Karoli in cod. I. 
— 147. item lex Alamannica in cod. I. — 148. item lexLon- 
gobardorum in cod. I. 

* * 

149. 50. chronica Gregorii Turonensis vol. II. — 151. 

De caripinibus Theodiscse vol. I. — 152. vita canonicorum 

vol. I. — 153. 54. mappa mundi in rotul. II. — 155. vita 

et gesta Karoli Imp. Augusti volum. 

156. de positione et situ membrornm lib. I. Gallieni \sic\ 
lib. II Alexandri lib. III. — 157. Vindiciani lib. IV de olei 
confectionibus in codice I. — 158. Eupate dogmatici lib. in 
cod. I. — 159. confectionum malagmatum antidotum et em- 
plastrorum et dicta medicinsB in cod. I. — 160. epistolae 
Vindiciani et prognostica Democriti et excerptiones de libris 
medicinalibus in cod. I. — 161. 62. item excerptorum de 



6. MoDftsterium Aug^ense. 9 

lib. medicinalibns lib. yolnm. II. — 163. Pnblii Vegetii Re- 
nati malomedicinsB lib. IV in cod. I. — 164. 65. chartaram 
et indicaloram yolnm. II. 

166-223. libri sacramentonim LVIII. — 224-35. lectiona- 
rii Xn. — 236-45. antiphonarii X. — 246-53. officia VUI. 

— 254-303. psalteria L. 

De opascnlis S. Ambrosii. 

304. de fide lib. IV in cod. I. — 305. de of&ciis minis- 
troram lib. Ill in cod. I. — 306. contra hsereticos lib. I et 
epistolse eins dnae ad Valentinianam Impera. in cod. I. — 
307. in epistolam ad Romanes vol. I. — 308. exameron 
vol. L 

De libris S. lOANNls Constantinop. 

309. homelise sive sermones nnmero XXIII in codice I. 

— 310. item eiosdem bomeliae. 

De opascnlis Orosii presbyteri. 

311. historiffi totins mnndi calamitatnm et miseriamm 
in cod. I. — 312. item einsdem lib. V in cod. I. 

De libris Cassiani presbyteri. 
313. de canonico orationam et psalmornm modnlo lib. III. 
institntionnm lib. I et de octo vitiis principalibns et coram 
remediis lib. VIII in cod. I. — 314. item de iisdem rebas 
iidem ac totidem libri in codice I. — 315. coUationam lib. 
VII in cod. I. — 316. item collationnm lib. VII in cod. I al- 
tero. — 317. item collationnm lib. VII in cod. III. — 318. 
item collationnm lib. X in codice IV. 

De opascnlis Eucherii episcopi. 
819. obscnrorum capitaloram in S. scriptnra exposit. lib. 
Ill in cod. I. — 320. item de eadem re, in cod. altero. (332) 

— 321. glossaram spiritualis intelligentise libellns I. 

De libris Pbosperi. 
322. de vita activa et contemplativa lib. I in codice I. 

— 323. et epigrammatam eias lib. I. de promissionibas Dei 
lib. Ill in cod. I. — 324. item epistola I de gratia et lib. 
arbitrio, et responsionnm contra Manicha^os et Coelestianos 
lib. Ill et Aagast. ad Dalcitium de octo qusestionibus et 
Bedse epistolse II et Cypriani ad Qairinam lib. II in cod. I. 



10 6. Monasterium Augiense. 

De opusculis Isidorl 

825. etymologiarum libri II in cod. I. — 326. explanat. 
in genesin ct regum vol. I. — 327. sententiaram lib. Ill et 
notarum [rotaram? G.B] lib. I. et de civitate Dei lib. Ill 
Augustini episcopi in cod. I. ~ 328. item sententiaram lib. Ill 
in cod. altero. — 329. item sententiarum vol. I parvnm. — 
330. liber proSmioram et de ortu et obitu patrum veteriB ac 
novi testamenti vol. I. — 331. de natnris rernm lib. I et 
differentiarum lib. I in cod. I. — 332. item notarum [rota- 
rum?] liber etBedse de computo lib. et Eucherii lib. Ill quos 
supra (320) descripsimus, et metrum Marci Porci Gatonis et 
eenigmata TuUii in codice I. 

De libris Bed^ presbyteri. 
333. in lectiones evangel, homeliae L. in codice I. — 
334 in Lucam evang. explanat. lib. VI in codice I. — 335. 
in Marcum evang. explanat. lib. IV in codice I. — 336. in 
actus apostolorum lib. I et in apocal. lib. Ill in codice I. — 
337. in proverbia Salomonis lib. Ill in cod. I. — 338. de 
temporibus et chronica et dialectica Aristotelis lib. I et dicta 
SibyllsB in cod. I. — 339. de ortographia lib. I in cod. I. — 
340. de historia ecclesiastica gentis Anglornm lib. Ill in 
cod. I. — 341. de metrica ratione lib. I et Alcuini de gram- 
matica lib. in codice I. — 342. de naturis rerum et S. Gre- 
gorii de concordia evangel, et epistol. Pauli et synonima in 
cod. I. — 343. cyclns magnus paschsB et reliqna argumenta 
de computo in cod. I. — 344. super TobisB et Esdrse lib. I. 
de tabemacnlo. 

De opusculis Cassiodori. 
345-47. psalmorum omnium explanatio in volnm. III. 

De opusculis PRiMAsn episcopi. 
348. in apocalypsin explanat. lib. V et VII epistolas 
canonicas et apocalypsin in cod. I. — 349. item in apocaly. 
explanat. lib. V qui supra in codice I. 

De opusculis EuGYPn. 

350. librorum excerptorum de opusculis S. Augustini in 
cod. I. 

De opusculis Pateeu. 

351. liber excerptorum de opusculis Gregorii papee in 
cod. I. 



6. Monasterium Augiense. 

De opnscalis Aldkelmi. 
352. metrum de laude virginum in cod. I. — 353. de 
pedum regalis vol. I. — 354. item de pednm regulis et me- 
trnm de SBnigmatibus iti cod. I. 

De opnscnlis luSTl episcopi. 

355. in cantica canticorum explanat. vol. 

De opnscnliB Boetii. 

356. de arithmetica lib. II. de geometria lib. Ill et de 
dialectica, et rhetorica Alcuini, Arati de astrologia lib. I. artis 
medicinse lib. I nee non et de divereis rebus libri in codice I. 

— 357. item de arithmetica lib. II et Bedse de temporibus 
maior liber in cod. I. — 358. de consolatione philosophise 
lib. V in cod. I. 

De oposcalis Alcuini diaconi. 
359. in loannem evangel, explanat. lib. VIII in vol. I. — 
360. in cantica canticorum brevis expositio vol. I. — 361. de 
arte grammatica lib. I. metrum luvenci et Sedulii et Bedse 
de metrica ratione lib. I. et Donati de arte grammatica in 
codice I. — 362. de dialectica et rhetorica in codice I. — 
363. epistola; eius ad diverges numero YI in codice I. 

De libris canonum. 
364. canon et dogmata ecclesiastica Gennadii episcopi 
et aenigmata Symphorosi in codice I. — 365-71. item cano- 
num volumina VII. 

De libris homeliarum. 
372-74. homeliarum vel sermonum sanctorum coUecta- 
rum ad legendum per singulas festivitates in anno volum. III. — 
375-77. item collectarum homeliarum part . . . codices III. 

— 378. brevis explanatio in omnes epistolas Pauli in codice I. 

— 379. item de eadem re volum. — 380. quaestionum in evan- 
gelia excerptus liber de opusculis S. Augustini, Hieron. Grse- 
gori. Ambros. Eucherii vol. I. 

De regulis. 
381. regula S. Benedict!, hymni Ambrosiani in cod. I. — 
382. item regula S. Benedicti, regula monachorum Hybernen- 
sium, regula S. Augustini, regula Pauli et Stephani, regula 
S. Columbani et homelise S. Csesarii numero XII et marty- 
rologium in cod. I. — 383. item regula S. Benedicti, regula 
Hybernensium fratrum et cseterorum sicut supra cum mar- 



12 6. Monasierium Augiense. 

tyrologio in cod. altero. — 384. item regala S.Benedicti,regula 
Hybernensiam fratrnm, regala S. Golnmbani, S. Augustini ep. 
SS. Pauli et Stephani, regala Serapionis, Macharii et alterias 
Macbarii in cod. I. — 385. item regala S. Benedicti, regola 
S. Macharii et S. GsBsarii ep. homeliae XII in cod. I. — 
386. regala S. Pachomii, qnam angelo dictante conscripsit. 
vol. I. 

De passionibas sanctoram. 

387. passiones apostoloram et passiones et vitas alioram 
sanctoram: Laarentii, Hyppoliti, Nazarii et Gelsi, Victoris, 
Vincentii, Fidelia, Eapte, Keparatse, Dyonisii, lasti, Crispini 
et Crispiniani, Qaintini, Eafemise, Dorothese, Ealalise, Agatbse, 
qaataor corona toram, Symphoriani, Abraham, Genovefae, 
Amandi, Apri, Eugenise, Marini, Colambae, Felicis, Procnli, 
Gyrilli in cod. I. — 388. item passiones Sebastian!, Gosmse 
et Damianiy Ghrysogoni et Anastasise, in cod. I. — 389. item 
passiones Longini militis, Luciffi et alterias Lucise in cod. I. — 
390. item passiones Dyonisii, Rastici et Eleatherii et brevis 
expositio in epistolas VII canonicas in cod. I. — 391. item 
passio S. EagenisB. 

De libris glossaram. 

392. glossaram ex diversis doctoribas excerptaram codex 
grandis I. ~ 393. item glossaram vol. I. — 394. item glossae 
in libros divinsB historise, et de canone et regala glossae et 
versas diversi et notae lulii in cod. I. — 395. item glossae 
de diversis rebas in cod. I. 

De libris Prisciani. 
396. De litera, de syllaba, et de octo partibas lib. XVI 
et de constraotione lib. V in cod. I. — 397. item Prisciani 
de litera, de syllaba et de octo partibas lib. XVI et de con- 
straotione lib. V et Pompei tractatas in Donatam in cod. I. 
— 398. 99. item Prisciani de litera, de syllaba, de nomine 
et verbo lib. X in codic. II. — 400. Donati et Sergii et Isi- 
dori de octo partibas in cod. I. — 401. item Donati, Isidori 
de octo partibas et Sergii de differentiarnm .... Isidori, et 
glossae spiritaales Eacherii in cod. I. — 402. item Donati, 
Isidori de octo partibas, Prisciani de partibas declinabilibas, 
ars minor, Bedae de metrica ratione, item eiasdem de sche- 
matibas lib. I. orthographia Gapri et Agroecii et metram Maad- 
aaini Itasonis in cod. I. — 403. item Donati et Pompei et 



6. Monasterium Angiense. — 7. Fontanellense ooenobium. 13 

Petri in vol. I. — 404. Excerptio de lib. grammatical artis, de 
litera et de octo partibus. item in eodem codice prssfationes 
Hieronymi in psalterinm et quaedam pars versaam luvenci, et 
liber Isidori ad Florentiam. — 405. Andacis, Honorati, Asperi, 
.... F ... . Pompei, Probi .... ni in vol. L — 406. me- 
tmm Invenci presb. IV. evangeliomm lib. IV. metmm Sedulii 
paschalis carminis lib. IV. metram cento Probse lib. I. Virgi- 
liaca manuscripta in cod. I. — 407. item metram luvenci presb. 
rV. evangeliornm lib. IV. metram Sedalii paschalis carminis 
lib. III. metram cento Probae lib. I. metram Bedae presb. de 
vita S. Gadberti episcopi lib. I. metram Aldhelmi de laade 
virginam lib. I in cod. I. — 408. metram lavenci presb. IV. 
evangelioram IV. Sedalii operis paschalis lib. Ill et metram 
Prosperi, qaod fait epigramma in cod. I. — 409. item metram 
Sedalii et epigrammata Prosperi ac Bedae de metrica ratione 
ac schematibas, liber I notaram Isidori in codice I. — 410. 
metram Paalini de vita S. Felicis lib. XII. in cod. I. — 411. 
metram Aratoris de actibas apostolocis lib. II et metram Pra- 
dentii^ de diversis rebas in volam. I. — 412. metram Forta- 
nati lib. VI. item eiasdem de laade lib. I in cod I. — 413. 
nietrum Dracontii de exameron lib. II in volam. I. — 414. me- 
tra Virgilii Maronis in vol. I. — 415. item Virgilii georgico- 
ram lib. Ill et iEneidos lib. VI in cod. L 

Neugart. Episcopatus Constantiensis Alemannicns sub me- 
tropoli Moguntina partis I torn. I (1803) p. 536-544. conf. E. 6. 
Vogel in Serapei III, 6. 

7. Fontanellense eoenobinrai. 823—33. 

Gesta Ansgisi abbatis Fontanellensis coenobii. 
** De libris aatem banc dedit copiam: 1. bibliothecam op- 
timam continentem vetas et novum testamentum cum prae&- 
tionibus ac initiis librorum aureis literis decoratis — 2. libros 
expositionum divi Augustini in genesim ad literam volumen 
unum — 3. item enchiridion eiusdem volumen unum — 4-6. 
eiusdem explanationum in omnes psalmos volumina tria — 
7. eiusdem contra lulianum haereticam volumen unam — 8. 
item librum epistolarum eiusdem ad diversos volumen unum — 
9. item eiusdem librum qui dicitur unde malum volumen 
unum. — 10. item librum eiusdem qui praetitulatur de doc- 



14 7. Fontanellense coenobiam. 

trina cbristiania volamen unnm — 11. librnm decern chordarnm 
eiasdem; eiusdem super epistolam loannis volumen I. — 12. 
item adversQS epistolam fundamenti volumen unum. — 13. ho- 
miliare eiusdem volumen unum — 14. expositionem beati Am- 
brosii in Lucae evangelinm volumen unum — 15. epistolarum 
eiusdem ad diversos volumen unum — 16. item eiusdem librnm 
qui dicitur de bono mortis volumen unum — 17. item eiusdem 
de Joseph ac dnodeeim patriarchis volumen unum — 18. epis- 
tolarum beati Hieronymi volumen unum — 19. epistolarum 
sancti Sixti episcopi volumen unum — 20. historiarum lo- 
sephi volumen unum — 21. Tagii sententiarum volumen unum — 
22. excerptionum Paterii de veteri ac novo testamento ex opus- 
culis beati Oregorii papae volumen unum — 23. Evipi ex 
opusculis beati Augustini similiter volumen unum — 24. Ore- 
gorii in parte media lob volumen unum — 25. librum Ful- 
gentii episcopi Garthaginensis volumen unum — 26. Bedae 
in genesim expositio volumen unum — 27. eiusdem de com- 
puto ac ratione temporum volumen unum — 28. 29. coUec- 
taneos duos super anni circulo Pauli diaconi volumina duo — 
30. 31. libros glossarum duos volumina duo — 32. librum oa- 
nonum diversornm conciliorum volumen unum. 

In Flaviacensi quoque coenobio quae obtulerit dona, hoc in 

loco declarandum censuimus Nomina autem librorum, 

quos ipsi contulit loco, haec sunt: 33. pandectem a beato 
Hieronymo ex Hebraeo vel Graeco eloquio translatum; eiusdem 
expositionem in duodecim prophetas et sunt tomi viginti in 
volumine uno — 34. 35. eiusdem librum epistolarum volu- 
mina duo — 36. in proverbiis Salomonis eiusdem volumen 
unnm — 37. in Danielem prophetam eiusdem; in evangelic 
Mathaei eiusdem, continens in eodem decreta Gelasii papae 
de libris recipiendis et non recipiendis et excerptio aliqua 
de libris exameron sancti Ambrosii episcopi codex unus — 
38. libros sancti Augustini qui praetitulantur de civitate Dei 
numero viginti duo in codice uno — 39. eiusdem expositionem 
in evangelic sancti loannis volumen unum — 40. homiliare 
eiusdem continens sermones 147 volumen unum — 41. libros 
eiusdem 15 de sancta trinitate volumen unum — 42. concor- 
diam evangeliorum eiusdem codicem unum — 43. eiusdem 
de doctrina Christiana codicem unum — 44. expositionem 



7. Fontanellense ooenobium. 15 

symboli eiusdem codicem nnnm — 45. qnaestiones eiasdem 
octoginta oodicem unnm — 46. de baptisma parvoloram eiiiA- 
dem ad Marcellam libros tres, de sermone Domini in monte 
libros duos, de providentia Dei sermonem nnoni, de natali 
proprio sennonem anum, de crace sermonem unnm, ad Flao- 
.tiannm epistolam nnam volumen unum — 47. eiasdem aca- 
demicorum libros tres, soliloquiorum libros duos, de immor- 
talitate iibrum unam, de qnantitate animae librom unnm, de 
magistro Iibrum unum, de ordine libros duos, de videndo Deo 
Iibrum unum volumen unum — 48. libros confessionis eius- 
dem codicem unum — 49. Iibrum qui dicitur encbiridion co- 
dicem unum — 50. in psalmis expositionem eiusdem codicem 
unum — 51. expositionem sancti Ambrosii in epistolas Panli 
volumen unum — 52. Hisychi presbyteris in leviticum libros 
septem codicem unum — 53. expositionem sancti loannis Con- 
stantinopolitani episcopi in Matheum, apocalypsim sancti lo- 
annis continentem etiam Iibrum sancti Isidori differentiarum 
codicem unum — 54. sancti Hilarii episcopi contra haereticos 
codicem unum — 55. homiliarum beati Qregorii papae in no- 
vissima parte Ezechielis prophetae in codice uno — 56. epis- 
tolarum eiusdem codicem unum — 57. expositionem Bedae 
presbyteri in actibus apostolorum codicem unum — 58. in 
septem epistolas canonicas et apocalypsim loannis codicem 
unum — 59. eiusdem in Marci evangelium codicem unum — 
60. eiusdem in Lncam evangelistam codicem unum — 61. Ii- 
brum testimoniorum Isidori de Christo et ecclesia codicem 
unum — 62. eiusdem etymologiarum codicem unum — 63. eius- 
dem rotarum ad Sisebutum regem codicem unum — 64. Pros- 
peri de vita activa et contemplativa in codice uno — 65. 
prognosticon futuri saeculi codicem unum —66. disputationem 
fidei inter Arium haereticum ac Athanasium catholicum in 
codice uno — 67. epistolarum sancti Cypriani martyris co- 
dicem unum — 68. Alcuini de trinitate Iibrum in codice 
uno — 69. regulam beati Basilii episcopi, regulam beati Bene- 
dicti in codice uno — 70. historiam ecclesiasticam Eusebii 
Caesariensis episcopi in codice uno — 71. chronicam eius- 
dem in codice uno — 72. historiam item ecclesiasticam trinm 
virorum, id est Zozomeni, Theodoriti et Socratis in codice 
uno — 73. canones diversorum patrum in codice uno — 74. 
75. sacramentoria volumina duo — 76. Cassiodori de arithme- 



16 7. Fontanellense ooenobium. — 8. Monasterium Augienae. 

tica Yolamen onnm — 77. eiiuidein in psalmos expositionem 
Yolumen annm — 78. 79. homiliarum Origenis in veteri tes- 
tamento voinmina duo — 80. 81. eiuBdem in psalmos expo- 
sitionem volnmina duo — 82. vitas beatoram confessorum 
Hieronymi, Angnstini, Gregorii, item passionem beatae Goinm- 
bae virginis in codice ano — 83. institatio ac collectio caiasdam. 
de vita canonica volumen nnum. — 84. gesta Francorum in 
codice ano et alios plnrimos, quorum nunc nomina non occur- 
runt memoriae. 

Gesta abbatum Fontanellensium in Monument, hist Germaniae 
script, torn. II 295,47-297,53. 

8. Monaaterinm Anglense = Reiehenaa. 823—838. 

Isti libri qui subsequuntur scripti sunt in coenobio 
Sindleotes-Awa postquam Erlebaldo abbati fuit hoc mo- 
nasterium commendatum. 

1. bibliotheca dimidia sub tali scriptura 

2. passionalis incipiens a nativitate Dni usque ad missam 
S. Petri lib. I. — 3. passionalis incipiens de mense April! 
usque ad adyentum Dni. — 4. S. Augustini liber unus, in 
quo continentur de natura boni et unde malum et de lib. 
arbitrio et caetera quae sequuntur — 5. S. Augustini locutio- 
num lib. VI in genesin et eiusdem quaestionum lib. — 6. S. 
Augustini liber unus qui appellatur de gratia et lib. arbitrio 
et cffitera lib. I. — 7. S. Augustini contra Faustum Manichaeum 
lib. in vol. uno. — 8. S. Augustini in epistolas Pauli ad Ro- 
manos in vol. uno. — 9. sermo S. Augustini de decem chordis 
liber unus. — 10. S. Augustini de immortalitate animse. — 
11. S. Augustini a prime psalmo usque ad quinquagesimum 
lib. I. — 12. S. Augustini de quinquagesimo usque ad cente- 
simum lib. unus, — 13. S. Augustini de centesimo usque 
in finem lib. I. — 14. S. Augustini de qusestionibus difficili- 
oribns in evang. et epl. apostoli lib. I. Athanasii altercatio 
cum hsereticis et vita S. Martini in libro uno. — 15. super 
eptaticum de Hieronymi, Ambrosii, Augustini, Isidori dictis Bedse 
conficiente composuit [sic] vol. I. — 16. expositio Zmaragdi 
super lection, vol. I. — 17. homel. S. loa. Chrysostomi super 
Math, evangel, vol. I. — 18. Origenis et Hieronymi super 
genesin sermones vol. I. — 19. Origenis ct Rufini super epis- 



8. Monasterinm Augiense. 17 

tolas Panli ad. Romanos in vol. I. — - 20. S. dementis libri 
qui appellantnr itinerarinm S. Petri vol. I. — 21. S. Hieronymi 
in Esaiam novissima pars yoI. I. — 22. S. Hieronymi epi- 
stolsB diverssB in vol. uno. In quo imprimis de Seraphin in- 
cipit. — 23. S. Hieronymi epl. qui fuit Theotpaldi lib. I. — 
24. S. Hieronymi in Ezechielem posterior pars vol. I. — 25. 
S. Isidori libri XX etymologiaram in yoI. I. — 26. item S. 
Isidori snper eptaticam explanatio, quem Dmtberi scribi fecit, 
•et Primasinm super apocalypsin, quem similiter scribi fecit. — 
27. Prisciani de arte grammatics lib. I quem Uragrat pres- 
byter dedit. — 28. Alcbuini super epistolas Pauli ad Titum 
et Philemonem et ad Hebr. lib. I. — 29. Alcbuini magistri 
quaestiones super genesin et metrum Alcimi Aviti episcopi 
vol. I. — 30. item Alcbuini magistri qusestiones in genesin 
libell. I. — 31. S. Vigilii papae libri contra Euticeten hsereti- 
cum vol. — 32. libri prognosticorum futuri saeculi vol. I. — 
33. computum et cyclum in uno libel lo. — 34. in Ezechielem 
Hieronymi posterior pars praestita est ad Dyonis. — 35. Hie- 
ronymi in ecclesiasten explanatio. — 36. Hieronymi in psal- 
mos quosdam lib. I. — 37. Alcbuini lib. super epistolas Pauli 
ad Titum ad Pbilemonem et ad Hebrseos. — 38. istoria lo- 
sephi XIV libri in codice uno — 39. liber lex Alemannica, 
et poBnitential. et cartul. in codicello I. 

De libris abbatis Erlebaldl 

40. liber sacramentorum Gregorii, unum vol. — 41. li- 
ber sanoti evangelii ad legendum unum. — 42. lectionarium 
unum similiter ad legendum. — 43. antiphonarium I. — 44. 
psenitentiale I de canone scapsatum. — 45. missale unum 
Oregorii in quo publica missa canitur. — 46. antiphonarium 
unum plenarium. 

De libris G. 

47. In Bibliotheca dimidia in qua lib 

48. Boldman presb. attulit lib. qusestionum S. Augustini veteris 
ac novi testameuti continentem capita . . 49. M . . . presb. 
dedit nobis psalte . . Hieronymi et 50. 51. duo psalteria. — 

52. Machelm presb. dedit et lectionarium. — 53. . . 

presb. attulit libros . . . XL homil. Gregor. — 54. et psalte. — 
55. vitas patrum, — 56. librum sententiarum — 57. et librum 
homeliarum per circulum anni — 58. et librum Eucherii — 
59. et psalterium unum. — 60. Engilpreth presb. attulit unum 

2 



18 8. Monasterium Augiense. 

missale — 61. et lib. XL homeliarnm Gregodi — 62. et li- 
brum pastoralem. — 63 Salomon presb. dedit missale — 64. 
et lectionarium — 65. et antiphonarinm. — 66. Scrutolf presb. 
unum missale — 67. et psalterium attulit. — 68. Perigher 
presb. attulit missale. — 69. Heimo presb. attnlit missale — 
70. et lectionar. — 71. Windheri presb. attulit missale — 72. 
et lectionar. — 73. Engilpreth presb. missale cum lect. psal- 
terio et antiph. attulit. — 74. Eberhart dedit missale — 75. 
et psalterium. — 76. Witpreth habet missale I. — 77. et at- 
tulit psalterium I. — 78. Hartman 

79. Wolfman presb. dimisit missale — 80. antiphonarinm. — 
81. regulam — 82. et legem Alemannorum. — 83. Otpreth 
presb. dimisit missale unum cum lection, et regulam et yitas 
patrum in uno codice. — 84. Keidolf presb. psalterium. — 
85. missale I supervenit quem Ratpold habet. — 86. missale I 
advenit quem Ratfrid tenet. —■ 87. missale I advenit qui 
adhuc cum libris. — 88. item Peraethger presb. missale. — 
89. Adalgir presb. missale sibi — 90. Woldfregi diacon. mis- 
sale sibi. — 91. Otfrid presb. missale sibi scribi fecit. — 92. 
93. Notcrim duo psalteria sibi scribi fecit. — 94. 95. Eto psalte- 
ria duo sibi adquisivit. — 96. Ratpold presb. psalterium I ad- 
quisivit. — 97. Ruadhelm presb. missale sibi conscripsit. — 
98. Wito presb. missale semiscriptum dimisit; quem Ruadhelm 
perscripsit et donavit. — 99. Eremfrid presb. attulit libros 

100. et I. psalt. — 101. et I. antiph. — 102. 

Hunzo presb. dedit lib. I similiter — 103. et I lectionar. — - 
104. et lib. istorisB losephi et csBtera in vol. I. — 105. chro- 
nica Gregorii episcopi de Turonis gesta pontificum et chro- 
nica Bedani presb. in volumine uno. — 106. lib. prophe- 
tarum quem Hiltiger de Italia adduxit. — 107. S. Athanasii 
altercatio cum ha3retici8 et vita S. Martini in vol. uno. — 
108. item altercatio Athanasii cum Arrio et Hieronymi adver- 
sns Luciferum vol. I. -— 109. Kernentit presb. vendidit mis- 
sale unum — 110. et psalt. unum. — 111. Ericho vendidit 
psalt. I qui fuit mono ... — 112. Tuato antiphonarinm valde 
bonnm quem dedit Drudman presb. 

Neugart. Episcopatus Constantiensis. Tip. 544-46 cf. E. G. 
Vogel in Serapei ITT 7. 



9. 10. Monasterium Augiense. 10 

9. Honasterimn Augiense =Beiclienan. 838—842. 

Isti libri in insula Awa monasterio sanctse Mariae script! 
snnt, qui subtus notantur sub Ruadhelmo ex quo eidem coe- 
nobio abba praeficiebatur. 

1. liber unus prsegrandis in quo continentur passiones 
et vitae martyrum confessorumque noDnallorum, in quo inprimis 
ponitur passio SS. marty rum Process! etMartiniani. — 2. item 
liber unus super psalmos quern D. Hieronymus de Origine, ut 
ipse ait, excerpsit. — 3. item liber epistolarum Hieronymi 
presbyteri, in quo inprimis ponitur epistola Hieronymi ad Pa- 
machium cum caeteris epistolis num. XXXIV. — 4. item li- 
ber in quo continentur epistolae imperatorum Marciani et Leo* 
nis ad episcopos pene totius orbis de synodo Chalcedonensi, 
et liber contra Nestorianorum et Eutycbianorum hsereticos, et 
liber Prosper! contra librum Cassiani presb. et csetera. — 5. 
item liber Vitruvi! magistri de architectura comprehensa X 
libris — 6. item liber in quo continentur institutionum divi- 
narum et ssecularium literarum Gasiodori Senatoris libri duo. — 
7. item liber geometrise artis de compluribus auctoribus confec- 
tus, et liber astrologise Hygini mirifice commendatus ad Fabium 
suum dilectum. — 8. item liber expositionis in Hester Hra- 
bani Mauri abbatis et alius liber eiusdem Hrabani in ludith, 
uterque ad ludith Augustam editus. — 9. item liber sancti 
Augustini episcopi in quo continentur libri ... id sunt de 
bono coniugali, de viduitate, de virginitate, de orando Deo 
et de opere monachorum. 

Neugart. Episcopatus ConstantienRis Alemannicus. I. 1., 647 
cf. E. G. Vogel in Serapei III, 7. 

10. Monasterium Augiense = Beichenan. ante 842. 

Incipit breyis librorum ,quos ego Reginbertus indignus 
monachus atque scriba in insula coenobii vocabulo Sindleozes 
Auua sub dominatu Waldonis, Heitonis, Erelebaldi, et 
RUADHELMI abbatum, eorum permissu de meo gradu scripsi 
aut scribere feci, yel donatione amicorum suscepi. 

1. Inprimis liber I prsegrandis, in quo continentur super 
orationem.dominicam nonnullorum catholicorum explanationes. 
Deinde super symbolum apostolorum quam plurimorum ortho- 



20 10. Monastdritun Augiense. 

doxorum tractationes cam cseteris de fide tractantibus diverse 
modo explanation, et expositio de missa et de ordine ecclesi- 
astico missse, et de ordinibus ecclesiasticis, et de ratione sa- 
cramenti baptismatis. Deinde diversi canones, id est Graeciae, 
Africde, Galliae, Hispaniaeqne. Postea decretales epistolse an- 
tistitum Romanorum ac deinceps canones ex veteri et novo 
testamento eomposita, postmodnm diversi libri psBnitentiaram. 
— 2. In secundo libro continentur computationes regum Ro- 
manorum GsBsarnm consulumque. Deinde libri grammaticae 
artis Donati, et de metrica arte Bedae presbyteri, et libellus 
de centum metris. Et liber de a^nigmatibus Symphosii. Et 
liber fabularum Aniani poet%. Et libri duo Boetii de mnsica 
arte [et libri qninque Boetii de musica arte addit Ziegelb,]. 
Et liber astrologise Arati. Et libri Boetii geometricorum. Et 
libri duo Alcuini de rhetorica et dialectica arte. Et liber 
lulii Caesaris de mensione universi orbis. Et liber ethicae 
[Aethici Ziegelb,] Hieronymi de cosmographia, et libri duo de 
arcbitectura Faventini et liber unus hebraicus [herbarius 
Ziegelbauer] Apulei. — 3. In tertio libro habentur chronica 
Eusebii Caesariensis episcopi et Hieronymi presbyteri et 
Prosper!. Et chronica Gassiodori Senatoris^ et chronica lor- 
danis episcopi et chronica Melliti. Et chronica Bedae presb. 
et chronica excerpta Isidori episcopi et chronica brevis. 
Deinde notarum Plinii Secundi lib. I et notarum Isidori ep. 
lib. I et notarum de naturis rerum Bedae presb. liber ex- 
cerptus ex diversis lib. I et epistolae Victoris et Dionysii de 
ratione cycli paschalis. Et de cyclis decennovalibus [decen- 
ualibus Zieg.] cycli XXVIII. Et versus diversi de septem 
diebus et mensibus et XII signis vocabulis. Et martyrologium 
per anni circulum. Et in autea [mantea Ziegelb.] de diversis 
numeris et figuris. — 4. In quarto libro sunt libri gramma- 
ticae artis Donati maiores et minores partes orationis. Et de 
arte medica [metriea Ziegelb.] libri Beda3 presb. et de arte 
grammaticae Alchuini libri et declinationes. Et metrum lu- 
venci et Sedulii super libros IV evangeliorum. Ipsumque 
librum Wano frater mens mihi dedit, et ego ilium prae- 
stavi nepoti meo Batherio. Volo [voto Ziegelb,] ut veniat 
ad alios libros nostros. — 5. In quinto libro continentur 
libri priBgnosticorum [progn. Ziegelb.] Ill et IV liber dia- 
logorum^ et liber Fursei de visioue eius, et nonnulla^ vi- 



10. MoDasterium Augiense. 21 

siones excerptse de libris gestorum Angloram Bedae et de 
visione Barontii [Barontis Ziegelb,] monachi. Et liber visiouis 
Wettini fratris uostri, quain Heito episcopus descripsit, et 
Walafrid [Wehlafrid Zieg.] frater noster metricis versibus sub- 
sequens illam [ilium Zieg.] decoravit. — 6. In sexto libro com- 
prehenduntur diversi versus et nonnullorum bymni sanctorum. 
et aliquorum [aliorum Zieg,] epitapbia sanctorum et marty- 
rologium cum computo et cyclo. et versus de diebus et men- 
sibus et XII signis, et divers^e glossae super istoriam veteris 
ac novi testamenti et super alios quam plurimos libros et 
notse lulii Csesaris et monogrammas diversae et liber Plinii 
Secundi de natura [naturis Zieg,] rerum. — 7. In septimo 
libro constat esse liber de hseresibus et liber fictus sub no- 
mine S. Augustini scriptus de pra^destinatione. £t tertius 
liber sanctorum patrum contra eundem librum hsereticorum 
defendendo catholicc/ et libellus de ratione animse et dogma 
sancti Gennadii ecclesiastica. — 8. In octavo libro sunt li- 
bri V de philosophia consolationis Boetii et admonitiones 
S. Basilii liber necessarius. Et in capite libri pauca de de- 
clinationibus. — 9. In nono libro continentur passiones et 
vitse sanctorum id est Haimrani, Lantberti [Luntberti Zieg,]y 
Afrse, Magret, Gregorii, Georgii, Malchi, Eusebii, Fileberti, 
Hilarii, Potiti, Golumbani, Galli, Germani, Ambrosii, Servatii 
et VIII epistolse Hieronymi et liber Gassiodori Senatoris. — 
10. In decimo libro habentur vitas et passiones sanctorum 
Hieronymi, Ambrosii, Sixti, Laurentii, Alexandri, Benigni. 
De obitu Bedae presbyt. et eius epitaphium, Bonifacii, Vin- 
centiae. — 11. In undecimo libro constat inesse vitas et pas- 
siones sanctorum Bonifacii, Marcialis, Medardi, Sergii, Bac- 
chi, Goaris presb. Quintini martyris. — 12. In duode- 
cimo libello sunt vitse et passiones sanctorum Felicis, 
Fortunati, Remedii episcopi, Genesii, Sopasci, Nizephori, 
Andronici, Chrysanti, Darise, Mami, Agnetis, Eugeniae, Cae- 
ciliae, Theodosiae [Theodorae Zieg.] cum tribus filiis suis, 
Perpetuae et Felicitatis, Christianae [Ghristinae Ziegdb.] 
virginis. — 13. In tertio decimo libello continentur vitae 
et passiones sanctorum Christophori, dementis, Cyriaci, 
Largi, Smaragdi, Crescentiani, Memmiae, lulianae, de mira- 
culis Genesii, Modesti, Viti, Crescentiae, conversio Fustinae 
[lustinae Zieg.], Leodearii, inventio corporis S. Stephani. — 



22 10. Monasterium Augiense. 

14. In qnarto decimo libello habentar vitae et passiones Fans- 
tini et lovitse, Theonistae [Theoctistae 2Reg.]y Tabrse [Tubrae 
Zieg,] et Tabrachum, Marciani [Mariani Zieg.] Becundi, lano- 
centis [-tii Zieg.\ Gertrudis virg. et Pelagiarnm duarnm. — 

15. Id qninto decimo libello sunt libri duo de vita et virta- 
tibus S. Galli confessoris. et vita S. Longelli sacerdotis, et 
Agnafledse [-tae Zieg.] virginis. — 16. In sexto decimo libello 
est explanatio brevis super VII epistolas canonicas, et passio 
sanctorum Dyonisii, Rustici et Eleutherii martyrum et home- 
lia pertinens ad solemnitatem eorum. — 17. In septimo de- 
cimo libro continentur leges diversse, id est lex Alemannorum, 
lex Ripuaria, lex Salica, lex Theodosiana et diversi capitular. 
Pippini, Karoli et Hludovici regum. Et ordo eeclesiasticns 
Romanae ecclesiae et qualiter missa celebretur, et de officiis 
divinis in noctibus a caena Domini usque in pascha et qua- 
liter in sancta Romana ecclesia reliquiae conduntur, et quo- 
modo in sancta Romana ecclesia ordinationes fiant. Et ca- 
pitula in omnibus laborandi cura. — 18. In octavo decimo 
libello continentur lex Ripuaria et lex Alemannorum et ca- 
pitularia Karoli regis addenda legibus, et de sex aetatibus 
mundi. Et de inventionibus sanctae crucis, qnem Engilram 
mihi dedit, et capitular, tres in quibus continentur capitularia 
Hludovici imperatoris. — 19. In nono decimo libello habetur 
lex Longobardorum et passio Servuli, quern emi [emi om. 
Zieg.] VIII denariis. ■— 20. in vigesimo libello est regula 8. 
Benedicti abbatis. Et bymni Ambrosiani, et epistola ad regem 
Rarolum de monasterio S. Benedicti directa et capitulares 
. . . de statu regulse. Et martyrologium per anni circulum» 
quem Tatto et Grimolt mihi condonaverunt. — 21. In XX 
primo libello continentur XII carmina Theodiscae linguae for- 
mata. — 22. In XX secundo libello habentur diversi paeni- 
tentiarum libri a diversis doctoribus editi et carmina diversa 
ad docendum Theodiscam linguam, et de iuventione corporis 
S. Benedicti et caetera. — 23. In XX tertio libello est anti- 
phonarius gradualis [Ceradalis Zieg,], antiphonas de litaniis 
vel de quacumque tribulatione, et de institutione stationum. 
Et de observatione divini officii erga psalmos, et de ordine 
librorum quomodo per anni circulum poni possint, quem 
Tatto et Grimolt mihi dederunt. - 24. In XXIV libello 
continetur cantus gradualis et nocturnalis. — 25. In XXV 



10. Monastcrium Augiense. 23 

libello habentur duo libri — 26. In XX sexto li- 

bello continetur diversos per anni 

circolam. — 27. In XX septimo libello habetur 

et hymni ad divers tarn dominicis 

qaam privatis diebus et bymni festis diebus per circulum 
anni, et leetiones memoriter recitandse. — 28. In XX octavo 
libello continentnr orationes snfficientes ad sepulturam fra- 
trum et orationes per singulas of&einas monasterii et leetiones 
vel tractatus ad vigilias defunctorum recitandas. — 29. Lin 

29. libello addit, Zieg. om, Neugart in fine paginae], 

— 30. In XXX libello habentur libri tres quos Artulphus 
episcopus Adamramo [Adamanno Zieg.] excipiente de loeis 
Sanctis ultramarinis designavit conscribend. et quartus liber 
de eadem notatione est adiunctus, quis ante fecerit [autem 
fuerit Zieg,] ignoramus, quern mihi Walafrid frater noster 
me supplicante donavit. — 31. In XXX primo libello de 
arte medicinse, metris, versibus lacobus nomine ad Karolum 
regem scribebat comprehendens capitul. LXII quern mihi fra- 
ter Colduinus detulit et donavit. — 32. In XXXII libello 
libri duo Isidori de officiis divinis et diversis clericorum or- 
dinibus et de ratione baptism! diverse mode cum epistola 
Karoli imperatoris ad Odilbertum archiepiscopum. — 33. In 
XXX tertio libello habentur epistola Hieronymi ad Ctesiphon- 
tem et tres libri eiusdem contra dogma Gretoboli Pelagiani. 
Et liber S. Augustini ad Gonsentium contra mendacium et 
epistola eiusdem ad Bonifacium. Et eiusdem de vita Chri- 
stiana ad quamdam viduam et altercatio ecclesise et synagogse 
duarum matronarum. Et duo libelli Alchuini ad Uttonem, et 
eiusdem nonnuUse epistolse. — 34. In XXXIV libro in quo 
continentur libri quinque historiarum gentis . . uuinilorum qui 

et et liber in quo habetur excidium Troise ci- 

vitatis. — 35. In XXXV libello habentur passiones sancto- 
rum martyrum Dionysii, Rustici et Eleutherii, postmodum 
homeliae festis martyrum congruentes. Deinde eorum gesta 
etc. Et deinceps libri IV de miraculis post transitum. — 
36. In XXXVI libro continentur sex a mundi principio seta- 
tates usque hactenus. postea Karoli maioris domus Franco- 
rum, Pippini senioris ac filii eius Karoli, et Pippini et Karle 
filiorum Karoli, deinde postquam Pippinus ad regem elevatus 



24 10. Monasteriom Augiense. 

est. postea Karoli regis, deinceps gesta Hludoyici regis ac 
imp. ad extremum quaedam decrela adversantia. — 37. In 

XXXVII libro habentur excerptiones de corpore psalmornm 
factsc cum hymnis et lectionibns, responsoriis, versibus per 
anni circulum, tetania ac diversis orationibns. — 88. In 

XXXVIII libro continentnr liber psalmoruro cnm circnmqua- 
qae expositionibus [in eo continentibus add, 2Seg.], quern 
Vadalrichus [Udalricus Zieg.] quondam episcopus post finem 
vitae suae raibi habendum concessit. — 39. In XXXIX libro 
babetur liber psalmornm cum diversis praefationibus ac ca- 
pitulis. Et in fine eiusdem hymni diversi per diversas festi- 
yitates ac privatis diebus, et nonnulla carmina. — 40. In XL 
libello continentnr regula S. Pachomii abbatis quam dictante 

angelo quamque Hieronymus in latinum vertit elo- 

quium et regulas [regula S. Zieg.] Isidori episcopi cseterorum- 
que sanctorum patrum. — 41. In XLI libello habentur exposi- 
tiones diversse super missam ac ordo Romanus qualiter missa 
celebratur ac Walafridi libellus qualiter ordo ecclesiasticus 

et quomodo per temporum augmentationes sit mul- 

tiplicatus in diversis. — 42. In XLII continentnr de natura 
rerum Bedse presbyteri etc. 

Neugart episcopatus Constantiensis Alemannicus partis I 
torn. I, 547-52. Ziegelbauer, Histor. rei lit. ord. Benedict. I, 569-72. 
of. E. G. Vogel in Serapei III, 7. 

11. Ecclesia Centnlensis si ve 8. Bieharii = St. Biqnier. 831. 

Gesta ecclesiae Centnlensis sive S. Richarii lib. Ill 
cap. III. 

Hludovicus Imperator promulgata praeceptione super 
possessionibus monasterii vocavit ad se monachos rogans ut 
omnia quaecumque haberi poterant, tarn in thesauro ecclesiae 
quam in bonis forensibus scriberentur sibique monstrarentur. 
Anno igitur incaruationis domini DCCGXXXI indictione IX 
facta est descriptio de abbatia sancti Richarii rogante sere- 
nissimo Augusto anno imperii sui XVIU. 

De libris. libri canonici. 1. Bibliotheca Integra, ubi continen- 
tnr libri LXXII in uno volumine. — 2. bibliotheca dispersa in vo- 
luminibus quatuordecim. — De libris S. Hieronymi. 3. super 
Isaiam — - 4. item in Isaiam. — 5. super psalmos. — 6. expositio 



11. Ecclesia CentulenBis sive S. Richarii. 25 

levitici. — 7. opuscula eius super leremiam. — 8. In XII 
prophetas, in ecclesiastem, in cantica canticorum, in Ezechiel. — 
9. liber episcopalis. — 10. comraentarius in Matthaenm. — 11. 
expositio in Marcam. illastrinm virornm. super totum psalte- 
rium. in epistolis duabus sancti Pauli, hoc est ad Galatas et 
ad Ephesios, in epistolis ad Titum et Philemonem. — 12. liber 
plenarius epistolarum eius. — 13. psalterium hebraice verita- 
tis. — 14. contra lovinianum haereticum et apologeticus ad 
Pammacbium. — 15. quaestiones genesis et liber locorum. — 
16. liber qui dicitur antiomenon. — 17. de septem vindictis 
Cain. — 18. de egressione filiorum Israel ex Aegypto. — 19. de 
Isaac, de Osanna, de Seraphim et calculo. — 20. de morte 
Ozise regis. — 21. de filio prodigo, de natnra rernm. de rheto- 
rica. omnia haec in uno volomine. — 22. evangelium in 
Graeco et Latino scripturo. qui sunt libri numero XXII. 

De libris S. Angustini — 23. exameron eius contra 
Manicheos et alios haereticos — 24. decadae psalmorum. — 
25. epistolae eiusdem. — 26. expositio plenaria super eyangelium 
loannis. — 27. alia expositio Augustini iunioris. — 28. de 
sermone Domini in monte, de X plagis, de X praeceptis in 
uno Yolumine — 29. in epistola loannis apostoli. — 30. Con- 
cordia evangeliorum. — 31. De civitate domini. — 32. enchi- 
ridion. ~ 33. de natura et origine animae. — 34. de doctrina 
Christiana. — 35. speculum Augustini. — 36. confessiones. — 
37. hypomneosticon. — 38. De X chordis et bono coniugali. — 
39. de arte musica. — 40. de virginitate servanda et sermones 
eius de XII abusibus et interrogationes Horosii et responsiones 
Augustini in uno volumine. — 41. contra haereticos. — 42. 
de agone christiano — 43. de blasphemia spiritus. explanatio 
Rufini. de XII benediction ibus patriareharnm in uno volumine — 
44. detrinitate — 45. de videndo deo — 46. de plasmatione 
primi hominis. — 47. de definitionibus dogmatum ecclesias- 
ticorum et epistolae S. Fulgentii in uno volumine. — 48. de 
magistro. — 49. de sancta virginitate et academicorum in uno 
volumine. — 50. opuscula et epistolae Angustini ad Pelagium 
et Valentinum et responsiones Prosperi in I. vol. — 51. ex- 
planatio Augustini et luliani et Pauli de partibus orationis 
in I vol. qui sunt libri numero XXIX. 

De libris S. Gregorii: 52-54. expositio in lezechel vol. 
III. — 55-59. moralia vol. V. — 60. 61. homUiae XL vol. II. — 



26 11. Kcclesia Centulensis sive S. Richarii. 

62. pastorale. — 63. dialogus. — 64. registrnm — 65. ordo 
ecclesiasticns — 66. liber Parterii de dictis eiusdem, qui 
sant libri numero XV. 

De libris Isidori: 67. etymologias. — 68. rotaruin. -r 
69. prooemiorum et rotarum et officiorum. — 70. item prooe- 
mioram. — 71. item rotarnm. — 72. tractatus in pentateuchon, 
in regum, in Ruth, in Ezra in I volum. — 73. 74. sententiae 
II vol. — 75. synonima. qui sunt libri numero IX [XV Ed- 
wards]. 

De libris Origenis: 76. in genesi — 77. 78. homilias 
XVL II vol. — 79. in cantica canticornm, qui sunt libri IV. 

Hilarii autem: 80. de fide sanctae trinitatis. — 81. quaes- 
tiones Hilarii Gypriani Alcimi Aviti Hieronymi Augustini super 
pentateuchum in I vol. qui sunt libri duo. 

loannis Chrysostomi : 82. in epistola ad Hebraeos — 83. 
homiliae XXXIII de compunctione cordis contra Novatianos. — 
84. de ieiunio et sermones eius LXII et vita sancti Ambrosii 
uno volum. qui sunt libri VII [?]. 

Cassiodori: 85. super totum psalterium. 

Fulgentii 86. libri XIV qui per singulos libros unam 
litteram detrahit 

Bedae: 87. de templo Salomonis — 88. triginta quaes- 
tiones eius in regum cum expositione lusti in cantica canti- 
corum in I volum. — 89. in proverbiis Salomonis et in libro 
Tobiae. — 90. in Marco, in Luca et in actibus apostdtorum. — 
91. super epistolas canonicas. — 92. super V libros Moysi — 
93. in apocalypsi. — 94. in Abacuc. — 95. cum glossis Pen- 
tateuc. — 96. de natura rerum — 97. de temporibus. qui sunt 
libri numero XVI. 

Diversorum autem : 98. lulii de auctoritate divinae legis. 
— 99. Eugipii excerptum de libris sancti Augustini — 100. 
Paschasii de spiritu sancto — 101. Primasii in apocalypsi. — 

102. Timothei libri IV et tractatus Peregrini contra haereticos 
et epistolae Theophili ad episcopos totius Aegjrpti in I. vol. — 

103. expositio Amobii super totum psalterium. — 104. Gre- 
gorii J^azianzeni libri VIII et homiliae Augustini de laetitia 
et gratia in I. vol. — 105. Athanasii in levitico: qui sunt 
libri numero VIII. 

De canonibus : 106. canones apostolorum et Nicaeni con- 
cilii et Xn concilia et decretalia apostolorum I vol. — 107. 



11. Eodesia Centulensis sive S. Rioharii. 27 

108. canones collect! de diversis conciliis volam. 11. — 109. 
Gaecilii Gypriani de canonibuB et institutionibns ecclesiasti- 
corum LXXXVII. I vol. — 110. Gelasii papae de libris re- 
cipiendis et non reoipiendis. epistolae diversorum namero LV. 
[LVI Edwards.] I vol. — 111. homiliarius sanctornm patram 
anni circali, Hieronymiy Angustini, Gregorii, Origenis, Leonis 
loannis, Fulgentii, Bedae in I. vol. — 112-114. item homiliae 
SS. patram super anni circulum in III. volum. — 115. Homiliae 
S. Agnetis — 116. Boetii de consolatione philosophiae. — 
117. Gregorii episcopi Tnronensis de generatione Adae et 
de gestis Francorum. — 118-20 expositio Philippi super lob. 
glossse SS. patram super psalmos III vol. — 121. Gassiani 
de incarnatione domini — 122. expositio Insti in cantica can- 
ticorum et liber Eucherii episcopi de defectu solis et lunae — 
123-40. vitae vel passiones SS. apostolorum, martyram, con- 
fessorum, virginum et coUationes diversorum patram in vol. 
XVIII. — 141. 42. expositio luliani Pomerii et prognosticon 
in II vol. — 143. expositio Pelagii super XIII epistolas 
Pauli. — 144. expositio cuiusdam in epistolam ad Romanes. — 
145-47. glossae ex dictis patrum in III vol. — 148-50. item 
glossae patrum vol. III. — 151. liber Martini papae. — 152- 
57. regula S. Benedicti sexies. — 158. Regula S. Augustini, 
Fructuosi et Isidori I vol. — 159. homiliae Gaesarii episcopi 
Arelatensis. — 160. expositio fidei catholicae S. Hieronymi. 

— 161. dicta Isidori de haeresibus ludaeorum et Christiano- 
rum et de philosophis, poetiset epistolae Gyrilli, Leonis, Dionysi 
et aliorum de ratione paschali et cycli in I vol. — 162. alterca- 
tio legis inter Simonem ludaeum et Theophilum Ghristianum. 

— 163. Ephrem de die iudicii. — 164. Albini ad Karolum 
de fide trinitatis et de incarnatione domini. — 165. epistola 
Garoli ad imperatorem Graecorum. — 166-72. psalteria VII. — 
173. quaestiones septem artium. — 174. coUectarium cuius- 
dam in Matthaeo. — 175. coUectarium scotaicum, ubi primus 
est de caritate, ultimus ita incipit: Gurre ne parcas. — 176. 
liber scintillarum, qui sunt libri numero LXX. 

Omnes codices librorum claustralium de divinitate sunt 
GXGV. 

De libris grammaticorum : 177. Donatus, Pompeius, de 
pedibus et syllabis. — 178. Priscianus. — 179. Gomminianus. 
Servius. Victorinus martyr [in marg,: Marius Victorinus. Edtv.] 




28 11. Ecclesia Centiilensis sive S. Rioharii. 

Diomedes. Verns Longinns [in tnarg.: Velins LoDgUB. Edw,] 
TadaiDns [in marg.: Alcainas Edw.] — 180. Tullius Cicero 
rhetoricorum libri II omnia in IV vol. — 181. Prosper, Ara- 
tU8 [in marg.: Arator Edw.] Sedulius, luyencus — 182. epi- 
graromata Prosper!, versus Probae et medietas Fortanati I. 
vol. — 183. Quintns Serenas de medicamentis [medicina 
Edwards,] — 184. fabulae Avieni. — 185. Virgiliue. — 186. 
eclogae einsdem glossatae — 187. Althelmns. metmm cnius- 
dam de veteri et novo testamento cum vita Cosmae et Da- 
miani metrica in I vol. qui sunt libri XXVI. 

De libris antiquorum qui de gestis regnm vel situ ter- 
rarum scripserunt: 188. losephus plenarius. — 189. Plinius 
Seeundus de moribus et vita imperatorum. — 190. epitoma 
Pompeii. — 191. Aethicus de mundi descriptione. — 192. 
historia Homeri, ubi dieit [Dictys corr. Baluzius,] et Dares 
Phrygius. — 193. historia Soeratis Sozomeni et Theodoriti. 
194. libri Philonis ludaei I vol. -— 195. ecclesiastiea historia 
Ensebii. — 196-97. chronica Hieronymi II vol. — 198. hi- 
storia lordanis. — 199. de snmma temporum et de origine 
actibusque Romanorum I vol. — 200. lex Romana. — 201. 
pactum Salicae legis. qui sunt libri numero XV. 

202. Item volumen, ubi sermones habentur de natali do- 
mini, Stephani, Innocentum. — 203. Bodanicum [in marg,: 
Bedae Edw.] partes Donati glossatae. — 204. liber logon 
id est sermonum Graeeorum vel Latinorum. — 205. genealo- 
gia bibliothecae. — 206. passio domini in Theodisco. — 207. 
et in Liatino. qui sunt libri VI. 

De libris sacrarii, qui ministerio altaris deserviunt. — 
208-10. missales Oregoriani tres. — 211. missalis Gregorianus 
et Gelasianus modemis temporibus ab Albino ordinatus I. — 
212-16. lectionarii epistolarum et evangeliorum mixtim et or- 
dinate oompositi V. — 217-35. missales Gelasiani XIX. — 

236. textus evangelii IV. aureis litteris scriptus totus I. — 

237. lectionarius plenarius a supradicto Albino ordinatus. — 
238-43. antiphonarii sex. qui sunt libri num. XXXV. 

Omnes igitur codices in commune faciunt numerum GCL 
& VI ita videlicet ut non numerentur libri sigillatim, sed co- 
dices, quia in uno codice diversi libri multoties, ut supra 
notatum est, habentur; quos si numeraremus quingentorum 
copiam superarent. 



12. Everardus comes ForoiulienaiB. 29 

Chronioi Centnlensis sive S. Rioharii lib. Ill cap. Ill apnd 
d'Achery spicil. 11(1727) p. 310-11. [IV 482-86. Paris. 1661.] 
et Edwards. Memoirs of libraries. I 297-301. 

12. ETerardns comes Foroinliensis = Frianl. 837. 

Ego Everardus Gomes cam coniuge mea Gisla de- 
crevi qualiter nostri infantes qnandoque post obitnm nostrum 
praediam nostrum inter se absque aliquo impedimento vel 
animositatis iurgio a nobis divisnm rationabili executione 
particulatim cum mancipiis ceterisque mobilibus, quae ad 
nos pertinere videntur, potestate habita deinceps obtinere de- 
beant ***** De libris etiam capellae nostrae divisionem 
inter eos facere Yolumus. In primis volumus, ut Unroch 
habeat 1. psalterium nostrum duplum, & 2. bibliothecam no- 
stram & 3. librum S. Augustini de verbis Domini & 4. 11- 
brum de lege Francorum & Ripuariorum & Liangobardorum 
& Alamanorum & Bavariorum & 5. librum rei militaris & 6. 
librum de diversis sermonibus, qui incipit de Elia & Achab, 
& 7. librum de utilitate poenitentiae & 8. librum de consti- 
tutionibus principum & edictis Imperatorum & 9. synonima 
Isidori & 10. librum de quattuor virtutibus & ll. evangelium 
& 12. librum bestiarum & 13. cosmographiam Ethici philosophi. 

Berengarius 14. aliud psalterium volumus ut habeat 
cum auro scriptum & 15. librum de civitate Dei S. Augustini 
& 16. de verbis Domini & 17. gesta pontificum Romanorum & 
18. gesta Francorum & 19. librum Isidori^ Fulgentii, Martini 
episcoporum & 20. librum Epbrem, 21. synonima Isidori & 
22. librum glossarum & explanationis & dierum. 

Adalardus 23. tertium psalterium volumus ut habeat, 
quod ad nostrum opus habuimus, & 24. expositionem super 
epistolas Pauli & 25. librum S. Augustini de verbis Domini 
& 26. super Ezechielem prophetam & 27. lectionarium de 
epistolis & evangeliis cum auro scriptum & 28. vitam S. Mar- 
tini & 29. librum Aniani & 30. volumen septem librorum 
Magni Orozii Pauli & 31. librum S. Augustini, Hieronymi 
presbyteri de hoc quod lacobus ait: Qui totam legem servavit 
& in uno offenderit, factus est omnium reus. 

Rodulphus volumus ut habeat 32. psalterium cum sua 
expositioue, quem Gisla ad suum usum habuit & 33. Sma- 




80 12. EverarduB oomes ForoinliensiB. 

ragdum & 34. ooUectanenm ft 35. Fnlgentiam ft 36. missale 
cottidianum, quod semper in nostra capella habuimnSy ft 37. 
yitam S. Martini & 38. physiognomiam Lopi [Loxi Petit- 
Badel recherches sur les bibliothiqties p. 101] medici & 39. or- 
dinem priomm prineipam. 

Primogenita etiam filia mea Enqeltrud volnmns at 
habeat 40. librnm qui vocatnr vitas patrnm ft 41. librum qui 
appellatnr liber de doctrina S. Basilidis ft 42. Apolloninm 
ft 43. synonima Isidori. 

lUDlTH Yolumns ut habeat 44. missale nnnm ft 45. li- 
brnm nnnm, qni incipit a sermone S. Angustini de ebrietate 
ft 46. legem Langobardomm ft 47. librnm Alqnini ad Wi- 
donem Comitem. 

Hellwich volnmns nt habeat 48. missale nnnm ft 49. 
passionalem ft 50. librnm orationnm cum psalmis ft 51. li- 
bellnm de orationibns. 

GiSLA volnmns nt habeat 52. librnm de quattnor virtn- 

tibus ft 53. enchiridinm S. Angustini. ♦••♦♦ ♦• 

Actum in comitatu Tarvisiano in corte nostra Musiestro im- 
perante domino Lndovico Angnsto anno regni eins Christo 
propitio visesimo quarto. 

A. Miraei opera diplom. et histor. P (Brux. 1723) p. 19-22. 

13. Fnlda. saec. IX. 

1 

XII regnla monasterii Tarnatensis. XIII regnla orientalis. 
XIV regnla cninsdam patris. XV regnla magistri. — 2. item 
diversomm sanctorum regnlae nnmero X in uno codice. I re- 
gnla beati Angustini. II regnla S. Athanasii. Ill regnla S. 
Fructnosi. IV regnla S. Isidori. V. regnla S. Caesarei epis- 
copi ad virgines. VI regnla Aureliani episcopi. VII regnla 
a Donato coUecta. VIII regnla cninsdam ad virgines. IX re- 
gnla S. Columbani. X regnla einsdem. — 3-5. item regnla 
S. P. Benedicti in III cod. — 6. regnla virginum in I cod. 
— 7. 8. liber de vita patrnm in II cod. — 9. regnla mona- 
chomm Aegypti, quam scripsit Eucherius. — 10. regnla ab- 
batis Colnmbi-cellae. — 11. regnla abbatis Congelli. — 12. 
excerptio Theodori de canonibus SS. patrnm. — 13. de vita 
sanctorum Germani abbatis. — 14. lohannis Metropol. de 
peccatis proximomm abscondendis. 



18. Fulda. 81 

OpuBcuIa Alcnini. 

15. expositionis in evangelium secundnm lohannem libri 
VII in I cod. — 16. eiusdem in prophetas XII. eiasdem in 
epist. Pauli ad Ephesios, einsdem in proverbia Salomonis. 
eiasdem in ecclesiasten in I cod. — 17. item eiasdem omeliae 
in I cod. — 18. expositio loseph in Isaiam in I cod. — 
19. de sancta trinitate ad Garolum imperatorem libri III in 
cod. — 20. eiasdem Alcuini dialectica ad Carol. Imp. et al- 
tercatio Athanasii cam Arrio Probo iadice. eiasdem de rhe- 
torica lib. I. eiasdem de masica lib. I. metram eiasdem in oan- 
tica canticorum et versus illios ad diversos in cod. I. — 21. 
eiasdem quaestiones in genesim. eiasdem de formalis arithme- 
ticae artis. eiasdem de grammatica in I. vol. 

Opascala Magnentii HRabani Maari. 

22. expositio in evang. secandam Matthaeam lib. VIII 
in I cod. — 23. eiasdem in genesim lib. IIII in I cod. — 
24. in exodam lib. IIII in I cod. — 25. in leviticam lib. VII 
in I cod. — 26. in namerum lib. IIII in I cod. — 27. in dea- 
teronom. lib. IIII in I cod. — 28. in lesa Nave, iudicam et 
Rath lib. VI in I. cod. — 29 in regam lib. IIII in I cod. — 

30. eiasdem de institatione clericoram lib. IIII in I cod. — 

31. de laade sanctae crncis lib. II in I cod. ~ 32. de compato 
lib. I. eiasdem omeliae LXX in ano cod. — 33. ante natale 
Domini II de ieianio decimi mensis. de natali Domini II in 
octabis Domini 

Schannat historia Fnldensis (Francof. 1729). 64. 65. Ziegel- 
bauer hist, rei lit. ord. S. Benedicti I 485-86. Secundnm Wiss in 
Verh. der 6. Philologenversammlung zu Cassel 1843 p. 69. hoc frag- 
mentum periit. 

14. Falda. saec. IX yel X. 

fragmentum catalogi. 

Tercius ordo saperioris numeri. 

1. lib. officiorum. — 2. epistole leronimi ad Angus, et 
rescriptum Aug. ad leronimam. — 3. lib. compoti. — 4. ex- 
positio Rabana in lib. regum. — 5. epistl. Pauli. — 6. ecle- 
siastica istoria. — 7. regula sci Basilii. ~ 8. expositio in 




32 15. St. GaUen. 

cantica caDticoram. — 9. vita beati Augustini. — 10. lib. Esopi 
de natura animaliam. — 11. expositio Bede in apocalipsin. — 
12. lib. de vita confessorum. 

Dronke, Traditiones et antiquitates Fuldenses (1844) 184. 
Anzeiger f. Bibliographie 1855, 225. Verhandl. der 6. Philologen- 
Yersammlung in Cassel 1843, 69. Sohannat historia Fnldensis 
(1729) 63. Ziegelbaner hist, rei lit. ordinis S. Benedicti. I. 

15. Sangallam = St. Gallen. saec. IX. 

Hec est summa librornm qai hie habentur. — 1-9. Hie- 
ronimns in esaiam nolumina VIIIL — 10-12. In hieremiam 
volnmina. III. — 13-17. In ezechielem V. — 18-19. In ecle- 
siasten. II. — 20-22. In danielem. III. — 23. Item quoddam 
breniarium. — 24-32. In ceteros prophetas. Villi nolumina. — 
33-35; Questionnm hebraicarnm volnmina. Ill — 36-41. Epi- 
stolarum nolumina. VI. — 42-50. Super psalmos. Villi. — 51- 
52. Item cninsdam super psalmos nolumina. II. — 53. 54. Hie- 
ronimus super matheum. II. — 55. Item super II II. evangelia 

— 56. 57. In epistolas pauli nolumina. II. — 58-60. Augu- 
stinus super psalmos nolumina. III. — 61. Super cantica gra- 
duum I. — 62. 63. Einsdem in iohannem evaugelistam II. — 
64. De consensu. IIII. Euangelistarum. I. — 65-67. De ciui- 
tate dei nolumina. III. — 68. Contra Inoiferiannm. I. in quo 
altercatio athanasii cum arrio sabellio et fotino hereticis. — 
69. De eodem liber I. — 70. 71. In genesim volumina. II. — 
72. Contra faustum. I. — 73. de sancta trinitate. I. — 74. 
Retractationum. L — 75. 76. einsdem nolumina. II. speculum 
dicta. -- 77-78. Enchiridion. II. — 79. De X cordis I. — 80. 
In cantica canticorum I. — 81. 82. De baptismo 11. — 83. 
84. De libero arbitrio II. — 85-87. confessionum III. — 88. 
89. In epistolas iohannis enangeliste II. — 90. De predesti- 
natione I. — 91. De genesi contra manicheos I. — 92. In 
eptaticum I. — 93. De doctrina Christiana I. — 94. Aliud de 

disciplina Christiana. — 95. De bono — 

96. De anima. I in quo alia multa. — 97. De natura boni I. 

— 98. De sermone domini in monte habito I. — 99. De ques- 
tionibus diuersis I. — 100. De bono pacientie I. — 101. De 
symbolo contra iudeos I. — 102. Contra V hereses I. — 103. 
Contra maximum episcopum arrianorum I. — 104. De fide et 



15. St. Gallen, 8S 

gracia I in quo disputatio basilii de principio cell et terre et exa- 
meron ambrosii — 105. Item liber deqno snpra - 106. De 
bono coniugali et de uirginitate et de uiduitate et orando 
deo et de opere monachorum uolumen I. — 107. De fide ca- 
tholica ad petrum I in quo et gennadius de ecclesiasticis dog- 
matibus. — 108. Sermones de euangelicis et apostolicis dictis. 
Item quoddam breniarium de eodem. De uita Christiana et 
altercatio eclesiae et synagoge et alia plura in uolnmine I. — 
109. De pudicicia coniugali et contra iulianum I. — 110. Con- 
tra cresconium I. — 111. Questiones de nouo et ueteri testa- 
mento I uolumen. — 112. Eugippus de libris sancti augustini 
uolumen I. — 113. Ambrosus [sic] de isaac et anima de bono 
mortis de fuga secli de iacob de beata uita de ceco sanato 
de excessu fratris uolumen I. — 114. De historia nabuthae I 
in quo et uegecius de re militari et questiones albini in genesim 
et gesta alexandri magni — 115. Super epistolas pauli ad ro- 
manos et corinthios I. — 116. Aliud in epistolam ad galattas 
in quo et hieronimus de mansionibus filiorum israhel. — 
117. De salomone et gedeone et apologia dauid I. — 118- 
20. Exameron III. — 121. Item de bono mortis. I in quo et 
soliloquium augustini et eiusdem de quantitate anime. — 122. 
Contra hereticos I inquo et augustinus contra arrium. — 123. 
De patriarchis et benedictionibus patriarcharum I. — 124. Su- 
per lucam. I. — 125. de officiis. I. — 126-31. Gregorius cuius 
moralia in VI corporibus. — 132. Item II pastes [partes?] 
in uol. I. — 133-35. Pastoralis cure, uolumina III. — 136- 
38. Quadragint^ III. — 139-43. Dialogorum volumina V. — 
144-46. In ezechielem III. — 147. epistolarum vol. I. — 148. 
49. Excerptionum de moralibus uolumina II. — 150. lathe- 
cen [sic] I. — 151. Paterii aliud. — 152. Ratoldi liber I. 
uersificatus super moralia iob. — 153-58. Beda super apo- 
stolorum uolumina VI. — 159. Super thobiam et esram I. 

— 160. De templo salomonis. De tabemaculo et uasis eias I. 

— 161-64. in prouerbia salomonis IIII. — 165. In VII. cano- 
nicas epistolas I. — 166. De gratia dei et in cantica canti- 
corum I. — - 167. Super genesim I. — 168-73. De temporibus 
uolumina VI. — 174-76. In lucam III. — 177-79. In matheum III. 
180-83. In marcum IIII. — 184. In genesim I in quo et hie- 
ronimus super matheum. — 185. Questionum uolumen I. — 
186. augustinus et hieronimus in IIII euangelia. — 187. Ex- 

3 



34 15. St. Gallen. 

positiones super iohannem I. Sine titulo auctoris. — 188. 
Textus VII epistolarum pauli. — 189-91. Origenis uolu- 
mina III in epistolas pauli — 192. In genesim exodum et 
leuiticum I. — 193. Periarchon I. — 194-90. lohannes chry- 
sostimus in euangelium uolumina III. — 197. De reparatione 
lapsi et diuerais sentencis uolunien I. — 198. In epistolam 
ad hebreos I. — 199. Paulinus magister in tres epistolas pauli 
ad hebreos titura et philemonem uolumen I. — 200. In VII 
psalmos libellus I. — 201. In epistolas pauli quorundam sine 
titulo uol. — 202-5. Item in epistolas p heinionis ut putatur 
uolumina III I. — 206. In epistolam ad galathas uolumen I. *— 
207. Canonicarum epistolarum textus I. — 208. 9. Isydorus 
synonima II. — 210. 11. Expositio in uetus testamentum II. 
uolumina — 212. Postera pars etiiimologiarum isydori ~ 213. 
Expositio I super euangelium. — 214. 15. Kotarum II. — 
216. De ortu et obitu patrum I. — 217. Deflorata isydori uo- 
lumen I in quo prouerbia euagrii dicta eucherii glossa iunilii 
et uisio uuettini et mulieris cuiusdam. — 218. Etbimologiarum 
isydori pars 11. — 219. Explanatio in genesim I. — 220-22. 
Rabanus in genesim uolumina. III. — 223. In bieremiam I. — 
224. In palyppemenon [sic] I. — 225. 26. In librum sapientie 
II. — 227. 28. In machabeorum librum uolumina II. — 229. 
In iuditb. uolumen. I. — 230. In itim naue. iudit et iudicum I. 

— 231. 32. In regum uolumina II. — 233. 34. Etbimologi- 
arum II. — 235. 36. Uualfredus inpsalterium. uolumina II. 

— 237-39. In genesim III. — 240. In regum I. -- 241. In 
euangelia I. — 242-44. lulianus progrosticorum [sic] III ter- 
cium in quo diuerse uisiones. — 245. Naturalium rerum uo- 
lumen I sine titulo auctoris. — 246-49. Cassiodorus in psal- 
terium IIII uolumina. — 250-53. loscphus uolumina IIII. -— 
254. 55. Recognitionum dementis uolumina II. — 256. Sancti 
uigilii episcopi contra bereticos uolumen I. — 257. Hilarii 
episcopi de fide uolumen I. — 258. Sanctus cyprianus de hy- 
steria iosephi uolumen. — 259. Item cyprianus epistolarum 
uolumen I. — 260. 61. Prosper de uita contemplatiua uolu- 
mina 11. — 262. De promissionibus dei I. — 263. De gratia 
del et libero arbitrio I. — 264. In psalmos I. — 265. bistoria 
romanorum I. — 266. Frecholfi chronica I cum expositione 
super genesim — 267. Historia langobardarum I. — 268. Gesta 
anglorum uolumen I. — 269. Solinus I. — 270. 71. Andibertns 



15. St. Gallen. 35 

nolumina. II in apocalipsin — 272. 73. Item primasii II. — 
274. Uegecius volumen I. — 275 GeDoadius. I de illustribus 
uiris — 276. Item alter de illnstribus uiris. — 277. 78. Libri 
generationum. II. — 279. Eclesiastice historie I. — 280. 81. 
Tripertite II. — 282. Excerptio amali contra iudeos. — 283. 
Admonitio ione episcopi ad pippinum. — 284-86. Scintilla- 
rum nolumina III. — 287-91. Collationum cassiani uolumina 
V. — 292. De uita pauli heremite I. — 293.-308. et aliorum 
patrum uolumina XVI. — 309. Gregorii nazanzeni uolumen. I. 

— 310-13. Marciani IIII. — 314. Persii et iuuenalis I. — 
315. Ouidius de amatoria arte. I. — 316. Item ouidii meta- 
morfoseon Sili et stacii uolumen I. — 317. Cassiodorus de 
VII liberalibus artibus. I. — 318. Item de VII liberalibus 
artibus I sine titulo — 319. Macrobii liber I saturnalium con- 
uiuiorum. Fortunati metrum in uolumine I. — 320. Kalcbi- 
dius in thymeum platonis I. — 321. Libellus epistolarum senece 
et pauli. eiusdem ad lucilium uolumen I. — 322. Ygini volu- 
men I. — 323. Categoriarum aristotelis uolumen I. — 324. Sa- 
lustius catelinarum I. — 325-30. Augustinus de musica VI. — 
331. Glaudianus de proserpina I. — 332. Excerpta pompeii I. 

— 333. Senece naturalium questionum I. — 334. Uictorinus 
de rethorica I. — 335. Historiarum pompei trogi I. — 336. 
Dialectica augustini et boecii geometria — 337. Aristotelis 
uolumen I de VII liberalibus artibus — 338-41. Sacramento- 
rum libri XXII insuper II in IIII uoluminibus. — 342-51. Lec- 
tionarii X. — 352-62. undecim uolumina plenarii. (356 uolum.) 

Catalogus bibliothecae Constantiensis, nt putat possessor lo- 
sephus de Lassberg, Sangallensis, ut suspicatur Ildephonsus de 
Arx, e fine saeculi IX in Sacramentario Gregorii Magni, ynlgavit 
Gust Haenel in Serapei I 8 1 -84 of. Barack. Eatalog der Handschrif- 
ten der Hofbibliotliek zu Donaueschingen et Freiburger Dioce- 
sanarcbiv lY 268 et Orelli in editione Ciceronis Oratoris (Turici 
1830) p. XX. 

16. Colonia Agrlpplna == Coin. saec. IX. 

Habet Ermbaldus ad suum ministerium 1. evangelium cum 
argento scri|ptum» auro et lapidibus paratum. | 2. alium simi- 
liter plane scriptum, et auro et lapidibus omatum. | 3. sacra- 
mentorum Gregorii cum auro scriptum. 4. Icctionarium I. | 5. 



# 



86 16 Colonia Agrippina. 

lib rum S. Angnstini in quo iacebant petolae [petalae? Jaffe\ 
aureae. | De libris Samuelis: 6. psaltcrium 1. 7. antiphonarium I. 
8. homiliam | unam. De libris Langolfi 9. librum Gomiti I. 
10. sacramentorum | volumen I. 

Dominus Episcopus in sua capella: 11. evangelinm I. 
12. lectionarinm I. | 13. . . parabolas Salamonis. | Hilduin Abba 
14. lectionarinm I. | Item Ermbaldas 15. evangelinm I. 16. 
lectionarinm I. | Dedit Episcopus sorori suae 1 7. librum sacra- 
mentorum cum lectionario. | 18. antiphonarium I. | Filio so- 
roris suae 19. psalterium I. | Habet Engilophus Comes 20. lec- 
tionarinm I. 21. Omilias Gregorii 7. | [Numerum hunc a recen- 
tioris aevi homine indocto additum esse ipsa eitts numeri forma 
proditur. J.-W,] Habet ipse 22. sacramentorum cum lec- 
tionario I qui fuit Emundi. | Voso 23. lectionarinm I. | Bal- 
dericus Episcopus 24. missale cum lectionario^. Volumen I.| 
Hildiswint 25. Parabolam Salomonis. | Baldrih 26. libiiim Pros- 
peri de activa et contemplativa. | Osman 27. missale cum' lec- 
tionario et vita patrum. | Snebrat 28. lectionarinm cum evan- 
geliis. pRathlei 29. librum Pompeii. | Wadolf 30. apologeticum 
Gregorii Nazianzeui | Thitmar 31. expositionem Gregorii in 
lob primam partem. | Helmbald frater Episcopi 32. lectio- 
narinm I. 33. antiphonarium. | Folcari 34. missalem cum lec- 
tionario I. I Rodolff 35. missalem I. | Engilhelm 36.^Regum. | 
Uxor Werinbaldi 37. lectionarinm. | Gundolf 38. homil. | Hart- 
ger 39. sacramentorum. 

Jaff6-Wattenbach. Ecclesiae metropolitanae Coloniensis co- 
dicea manuscripti p. V et VI e Gelenii Pretiosa Hierotheca 1633 
p. 42, qui locum protulit ut ipse ait e Metropolitanae Coloniensis 
bibliothecae vetustistimo cod ice, in qno contexitur Catalogns ,li- 
bromm qui (at loquitur codex) anno Incarnationis Dominicae 
DCCCXXXII Wenilone Episcopo Laudunensi iubente ad opus 
Domini Hildebaldi archiepiscopi et sacri palatii capellani de- 
scripti sunt ex illis quos Roma Apostolicus Dominus Leo misit 
Carolo Imperatori*. De tempore vide JaflPe-Wattenbach p. IV : a. 
833 Hildebaldus dudum obierat, quod recte Gelenius animadvertit, 
qui pro tertio C substituit L, anno vero 783 Leo III papa pon- 
tificatu nondum fungebatur. 



17. Weissenburg. 37 



17. Weissenburg. saec. IX. 

fol. 113^: Sigihel habet 1. regulam feminaram prestitam 
ad monaster. Andelaha. cingnlam I. | Lantfried 2. missale I 
et 3. lectionarinm I. 4. antiphonarium I. 5. ... 6. . . Is. I. 7-9. 
psalteria IIL | Vnolbbrant 10. antiphonarium. I. 11. gradalem 
I. 12. psalterium I. 13. libellum 1 carpsah. | Fording .... 
14. antiphonarium I. 15. psalterium I. | Rihbert 16. antipho- 
narium I. 17. missale I. 18. psalterium I. | Reginber 19. psal- 
terium I. .' 20. lectionarinm 1. | Otokar 21. 

22. gradales. 11. 23. 24. psalteria II. | Eginber 25. gradalem 
I. I Reginbert 26. librum I. I Y . . . s . . 27 antiphonarium 
I libellum. | Thiotbald 28. 29. psalteria II. 30. lectionarinm. 
I. I Geilo 31. missalem. I. 32. gradalem. I. 33. grammaticam 
I. 34. casulam I. cingulam I. | 35. missale« I. 36. librum Sedulii 
I. I Ercamber 37. missale et 38. lectionarinm. I. | Liudrih 39. 
missale. L 40. psalterium. I. casulas. II. sagum. plum. 1. 1 

Otakar iunior 41. antiphonarium. I et 42. gradalem. I Otfr 

43. tractatulum I i | Fr . . . ng . s 

eps. habet 44. evangelium theodiscum |D g..b... 

tin u. 

fol. 114*: Ad monasterium Glingon est 45. liber G . . ragdi 
46. regula in lob. | Anno habet 47. decreta pontificum roma- 
norum. Anno eps. 48. librum. I. | Gebehart abbas habet 49. 
carpsah. I. missas | Rather i presbiter 50. 51. psal- 
teria. II. 52. missale. I. Nanzo presbyter 53. antiphonarium 
I. I Drudo presbyter 54. missale. I. 55. psalterium I. 56. gra- 
dalem. I. alter Drudo habet 57. libellum .... ndrici. | Hil- 
dini presbyter habet 58. librum comitis. Liudolf presbiter 59. 
antiphonarium. I et 60. missam can. | Adalbero pres- 
biter 61. psalterium I | vidua Gerolti 62. psalterium 

I. Irm. uxor Reginboldi 63. psalterium I. 64. gradalem. 1. 1 
Vuizo presbiter habet 65. psalterium. I. Benzo presbiter habet 

66. quintnm sermonem sp th | Steuan 67. 

psalterium. I. 68. lectionarinm. I. | Domna Liutgart 69. psal- 
terium I altera Liutgart 70. I. Emicho presbyter 71. librum 
I. Rabani cum martyrologia. 

E codice Weissenburgensi bibliothecae Wolfenbuttelanae nro. 
34, qui Hilarii tractatum in Matthaeum continet, fol. 113^ et 



38 18. Herbipolis. 

114* edidit J. Kelle. Otfrids Evangelienbuch p. II praef. XVIsq. 
antea iam ediderant Schannat Yind. lit. coll. I p. 9. et A. Knittel 
IJlfilas p. 246. scripta sunt diversis manibus ab anno 893. 

18. Herbipolis = W&rzburg, Salyatorstift. saec. IX. 

... 1. Isidori. apoUogia ad gregorii ... 2. de sacra- 
mentis ... 3. Cassiodori liber bister. ... 4. liber maxcentii 
5. Beda de temporibas .... 6. liber arehelfi de . . . . 7. 
Hraban .... 8. Augustini de consolatione mortuomm liber 
9. Item eiusdem de edendo cinere .... 10. protectione iu- 
stitiae. 11. Scl IheroDimi contra .... 12. Eiusdem ad alga- 
sium de . . . discessio uenerit. 13. Augnstini de eo quod in 
foribus mortui uiuentibus apparere putantur. Eiusdem si mar- 
tyres in beneficiis hnmanis rebus credendi sunt intercedere. 
Si oblatio qui fit pro mortuis eis prosit. Si in aduentu do- 
mini statim credendum sit futurum esse indicium. Quod paulus 
apostolus . . . . de resurrectione mortuorum. De gog magog. 
De aduentu heliae. Sermo eiusdem de consolatione mortuorum. 
Sci ambrosii de salamone .... divinis mysteriis. Eiusdem 

de gedeon. Hoc omne in uno uolumine. — 14 de 

sancta trinitate libri XV — 15 vera de catholica fide . . 

— 16. Eiusdem sermonum X — 17. libri confessionum eius- 
dem .... 18. De saltationibus respuendis. De . . . . De tri- 
nitate. De agone christi .... sanctorum. Haec in uno uo- 
lumine. — 19. Liber in .... 20. Sermo eiusdem de trinitate 
.... 21. Liber laurentii de duobus teniporibus. 22. Epistola 
scl lobnnnis de . . . quinquagesimo. 23. Eiusdem de . . . . 
24. .Libri II augustini ad pollentium. de coniugiis adulterinis. 

25. Eiusdem ad cas de tempore sabbati .... libri 

26. s. ambrosii III de officiis. 27. Eiusdem V libri ad gratianum 
imperatorem de catholica .... 28. libri III de spiritu sancto 

contra apoUonaristas. 29. Liber augustini de quanti- 

tate animae. ... 30. Iheronimi de statu animi. 31. Augustini 
et iheronimi de inquisitione animae . 32. Rescriptum . . . . 
ad eundem. 33. Augustinus ad marcellum de quaestione ani- 
mae. 34. Epistolae eiusdem . . . . et origine animae. Eiusdem 
II epistolae ad petrum et abraham de eadem re. Eiusdem ad 

renatum de eadem re Gyprianus de . . . . a necessa- 

riis rebus in uno uolumine. — 35. Liber fulgentii de fide. Eius- 



18. Herbipolis. 89 

dem .... mysterio .... Eiasdem ad probam famulam dei. 

Dialogus attici et critogoU 36. Ooieliae s. Cypriani. 

37. Liber scintillarum. 38. Liber eucberii de regulis sacrae 

scripturae. 39. Liber synonimorum Isidori 40. De fide 

catholica Isidori. 41. Ecberti archiepiscopi liber de poeniten- 
tia. 42. Liber phisiologi. 43. Augustini de X cordis et de vi- 

tandum mendaciam iuramentum et resurrectione domini 

de doctrina cbristiana. Eiusdem .... De ... . con- 

iugali. De orando deo et de agone christiano. De opere mo- 
nachoram. Eiusdem epistola ad bonifacium episcopam. Eius- 
dem ad armamentarium. Eiusdem ad marcellum .... ad 
italica .... et ad marcellinum. 44. Decretum gelasii papae. 
45. Augustinus contra arrianos. Eiusdem liber de baptismate 

Liber de IIU virtutibus in quo sermones continentnr 

de diversis Sanctis. In eodem vita sci augustini .... Eiusdem 
de sermone in monte. 46. Augustinus de . . . . de ordine . . 

. . Epistola augustini contra valerium ad alippum 

Epistolae ad marcianum. Eiusdem ad ipponenses romanis ... * 
Epistola .... Augustini .... Epistolaris .... Eiusdem 
. . . . contra manicheos. Eiusdem epistola .... sermones 
eiusdem de . . . . De XII .... 47. Iheronimi contra iouini- 
anum hereticum .... 48. Liber candidi arriani. Responsio 
mar .... uictor ad candidum arrianum. 49. Ilarii de . . . . 
spiritu sancto .... exameron in uno uolumine — 50. XII 
libri ad ... . eiusdem contra manicheos — 51. II libri de . . . . 
52. in genesim Ambrosii. Augustini. Hieronimi. Origenis. 53. 
omeliae XV Isidori. 54. Isidori .... exameron. 55 Exodum 
56. Bedae de tabernaculo et uasis et uestibus et Isidori et 
Rabani. leuiticum. 57. Isicii. Isidori. Rabani. librnm numeri. 
58. Rabani. Isidori. Origenis. deuteronomium. 59. Isidori. lo- 
suae. 60. Isidori. liber iudicum. 61. Hrabani. 62. eiusdem in 
ruht. Isidori. liber Ruht. 63. libri Samuelis duo. Regum 
II Rabani. 64. Isaiam. Hieronimi I. II. in. et octaunm IX. 
X. XI. XII. Xm. XIIII. XV. XVI. XVII. XVIII. 65. Hiere- 
miam. Hieronimi VI lib. Hezechielem. 66. Hieronimus usque 
VI lib. et Gregorii omeliae XII. 67. Danielem. Hieronimi. 68. 
Oseae Hieronimi III. 69. lib. loel. Hieronimi. 70. Amos. Hie- 
ronimi III lib. 71. Abdiam. Hieronimi. 72. lonam. Hieronimi 
73. Micheam. Hieronimi II. lib. 74. Naum. Hieronimi 75. Ab- 
bacuc. Sophoniam. Hieronimi. 76. Aggeum. Hieronimi. 77. Za- 



40 18. Herbipolis. 

cbariam. Hieronirai III libri. 78. Malachiam. Hieronimi 79-83. 
lob. Qregorii XXX libri in quinque volaminibus. 84. Philippi 
presbiteri super eundem. 

85. Liber psalmorum. super totum spalterium [sic JR.] 
86. LXX psalm, et L psalm. Augnstini. Hieronimi. Cassiodori. 
Ambrosii. 87. Amobii in totum psalterium. 88. Grecum psal- 
terium. 89. Item moralia in uno volumine. — 90. Liber pro- 
verbiorum salamonis Bedae. 91. Eclesiasten. Hieronimi. 92. 
Ganticum canticorum. Origenis. 93. Liber sapientiae. Eclesia- 
sticum. Paralipomenon. Liber estre. Liber hester. Liber Thobiae. 
Liber ludith. Liber Machabeorum. 94. Passiones Macbabeorum. 

95. In Matbaeum. Rabani liber. 96. Hieronimi. In Marcum. 97. 
Bedae IIII libri. Lucam. 98. Bedae III libri. 99. lohannem. 
Augustinus. 100. Actus apostolorum Bedae. 101. Epistolas 
canonieas Bedae presbyteri. 102. Augustini. Epistolae Pauli 
ad romanos. 103. Ambrosii. Heimonis. Hieronimi. Augustini. 
Epistolae ad Gorinthios. prima. 104. Ambrosii Heimonis. se- 
cundae. 105. Heimonis. Epistolae ad galatas. 106. Augustini 
Ambrosii. Epistolae ad ephesios. Epistolae ad pbylipenses. 
Epistolae ad thesalonicenses. 107. Hieronimus. Epistolae ad 
colosenses. Epistolae ad timotheum. 108. Heimonis. Epistola 
ad laodieenses 109. ad tithum hieronimi. 110. Epis- 
tolae ad filemonem. Heimonis. 111. Epistolae ad ebreos. Hei~ 
monis. 112. lohannis episcopi et presbyteri. Apocalipsis. Au- 
gustini 113. Octo libri epistolarnm Pauli apostoli. 114- 

21. VIII volumina rcgum. 122. Paralipomenon I 

123-25. liber isaiae prophetae III 126-28. Ill salomo- 

nis. . . . 129-31. Ill volumina genesis. 132-33. II machabeo- 
orum. — 134-36. HI volumina lob. — 137. I leuiticus et 
138.39. II iudicum. — 140-57. XVIII regularium canonicorum 
et monachorum. — 158-68 XI libri quatuor euangeliorum — 
169-78. X volumina quadraginta omeliarum. — 179-82. Ill pa- 
storales curae. — 183-90. VIII uolumina uitae patrum. — 191- 

96. VI volumina omeliarum. — 197. Ecclesiasticae hystoriae 

Hieronimi libri XI 198. 99. ecclesiasticae hystoriae 

de greco in latinum a cassiodoro translatae. Gronica hiero- 
nimi. II uolumina 200. registrum gregorii .... 201. 

XX libri canonum. 202 coniugali. 203. Liber de sancta 

uirginitate. 204. 5. Augustini de ciuitate .... II 206. libri 
Eiusdem liber de professione . uiduitatis. Ad ... . 



19. Frisinga. — 20. Bibliotheca qoaedam regni FrancogallioL 41 

de orando. Liber de agone. Liber de operibas monachoram 
Ista VI in udo uolamine coDtinentar. 207. Encredion scI An- 
gastini. Eiusdem ad eabodiaro episcopam de inferno, et de 
christi anima. Epistola marceliini ad ipsam. rescriptum ad 
marcellinum. Qoaestio .... deo gratam Liber de XII abu- 
siuis saecali. — 208. Libri IIII de doctrina Christiana. Libri 
m de officiis scL ambrosii. Haec in uno uolamine continen- 
tar. — 209. lohannis Crisostomi super euangelia 

Renss in Serapei volumine VI 180-182 e foliis prime et 
ultimo codicis Augiistini retractationum litteris paene euanidis. 

19. Frisinga == Frelslng. saec. IX. 

Nomina librorum: 1. Priscianus. — 2. Pompeius. — 3. 
Euticius. — 4. Albinus. — 5. 6. Erchanpertus maior & minor. 
7. Priscianus minor. — 8. 9. Donatus maior et minor. — Item 
metrici: 10. Virgilius. — 11. Prudentius. — 12. Poetius. — 13. 
Onierus. — - 14. Sedulius. — 15. luvencus. — 16. Prosper. — 
17. Arator. — - 18. Cato — 19. et liber metricae artis, quos 
omnes habemus et colimus. Istos vero non babemus: 20. Fre- 

holfum. — 21. losiepbum — 22 quinum. — 23. Mar- 

cianum. — 24. Terentium. XIIII kl. iun. migravit Albinus 
levita christi. 

Schmeller in Serapei II 248-9. e cod Pris. 199 [Men. 6399] 
fol. 32^ 

20. Bibliotheca qnaedam regni Francogallici. saec. IX. 

1. M. annei lucani. belli ciuilis. libri quinque sic I Incipit. 
Bella per eamithios plus quam ciuilia campos | lusque datum 
sceleri canimus populumque potentem | In sua uictrici Conner- 
sum uiscera dextra. | — 2. Libri papini statii thebaidos. libri 
duodecim | 3. Terentii andria. libri multi | Incipit eunuchus. 
sic incipit thais meretrix | parmeno seruus. pamphilus adulis- 
cens. sostra|ta mulier. pamphilus aduliscens. bachimeretrix | 
antichila mulier. clinia aduliscens. sirus seruus. — 4. luni 
luuenalis saturarum lib. I DE INCOM|modis meritorum. lib. 
II feliciter. sic Incipit | credo pudicitiam. saturno rege mora- 
tam. In terris uisamque | diu cum frigida paruas pr^berit 
spelunca domus ignem|que laremque. Diui luuenalis satu- 
rarum lib. U explicit | Incipit lib. Ill de sterelitate studiorum 



f 






\.i § » ■ 



42 21. fiibliotheca Francogallica. 

— 5. Albi TibuUi lib. II — 6. Horatii Flacchi are poetica 
explicit. INCIPIT | glandiani derapta proserpinae lib. Ill sic 
Incipit Inlferni raptoris equos adflataqae curru | Ad ra- 
finam lib. II | Glaadii In eutropiam lib. Ill | Debello Qothico | 
Debello gildonico | 7. Valeri martialis epigrammatam libri 
Villi I ad lucanam et tullum | 8. Incipit uictoris artis rbetori- 
cae partis | Sernins aquilino I 9. In catelena ciceronis libri. 
VII. I Deiotaro rege | INCIPIT nerrem actio M. tulli. ciceronis | 
INCIPIT uerrem libri VIII | 10. INCIPIT Sallustii crispsi era- 
tionis ex catilena | Sententia catonis Insenatu | Sententia ex 
iugurtha et historia V | 11. Libri alchimi sic incipit Inadules- 
centiam | qui Inpublico patre cadente risisset. et Ian guenti 
puellae amatorium dedit | Decontrouersia fuUonis uel caluij 

12. Incipit messi oratoris de elocntionibus | olybrio 

et probino messias. 

M. Haupt in Hermae III, 221-22 (opusc. Ill 425) e cod. bi- 
bliothecae reg. Berolinensis Santeniano 66, quern descripsit H. Kei- 
liu8 grammat. IV p. XXXII., repetitum in Neuer Anzeiger fiir Bi- 
bliographie 1871, 255-56. 

31. Bibllotheca Francogallica. saec. IX. 

1. biblia Vulfadi — 2. historia losephi — 3. historia AEge- 
sippi. — 4. historia tripartita — 5. liber Paterii. — 6. Sancti Dyo- 
nisii ariopagitae. — 7. litterae eiusdem. — - 8. epistolae Gregorii 
ex registro. — 9. Augustini de confessione et de trinitate — 10. 
Origenis in epistola Pauli ad Romanos. — 11. litterae in genesi, 
in exodo, in levitico, in Lucam, in lesum filiura Nave — 12. 
Excerptum in lob ex dictis beati Gregorii. — 13. serniones 
Cypriani prima. — 14. litterae ad diversos pars II. — 15. 
omeliae lohannis Chrisostomi in Matt. XXV. — 16. acta syn- 
odalia — 17. 18. libri Perifiseon II. — 19. Ambrosii de of- 
ficiis — 20. Ambrosii de psalmis CXVIII. — 21. epistolarum 
Ambrosii. — 22. Pastoralis de littera et spiritu. — 23. canones. 

— 24. interpretatio Hieronimi nominum Hebraicarum [sic]. 

— 25. Ambrosii de loseph. — 26. explanatio Hieronimi in 
Danielem — 27. omeliae loannis divers*. — 28. Ambrosii de 
superbia camis — 29. Petronii. — 30. epistolas loannis ad 
Gregoriam [sic] in palatio — 31. Scoliarum Maximi. 

Fetit-Badel. Becherches sur les biblioth^ues p. 95. 96 ex 



22. Ck)enobium S. Oalli. i8 

codice Mazarinaeo n. 130, qui Sanoti Maximi scholia ad S. Gre* 
gorinm oontinet. (cf. p. 102). 

23. Coenobium 8. Galll == 8. Gallen. saec. IX. 

[pag. 4] LIBRI SCOTTICE SCRIPTI. 

1. Metrum iuvenci In vol. I. 2. Eple panli in vol I.| 
3. Act' aplor in vol. I. 4. Eple canonice VII in vol. I. | 5. 
Tractat' bede in pverbia salom. in vol. I. 6. Ezechel pp. in 
vol. I. I 7*. Evang. scdm ioh in vol. I. 8. Euchiridion aug. 
in vol. I. I 9. Ite invenci metru In vol. I. 10. Apocalypsis 
in vol. I. I 11. Ite apocalypsis in vol. I. 12. Metru sedulii 
in vol. I. I 13. De gradib; eclesiasticis. in vol. I. 14. Arith- 
metica Boetii vol. I. | 15. Missalis in vol. I. 16. Vita Scl 
hilarii in codicillo I. | 17. Passio s. martyrii Marcellini et petri. | 
18. Metru virg. in vol. I. 19. Eius glosa in altero. | 20. QHnio 
I de inventione corporis scl stephani. | 21. Quat. I. De rela- 
tione translationis sci Galli in nova eclam. | 22. Bede de arte 
met. inqH, \ 23. Instructio ecclesiastici ordinis. In codicillo 
I. I 24. Lb. I. genesis in q'tnionib; | 25. Act' aplor et apoca- 
lypsis in vol. I vetcri. | 26. Quatnio I in natl. iunocentn legend | 
27. Orationes et sententie varie in vol. I. | 28. Orationes in 
qHo non. | 29. Expositio in cantica cant, in q^tern. n. 30. Ite 
in regu q"t I. 

[pag. 5.] BREVIARIV LIBRORVM. 

DE COENOBIO SCI GALLI CONF. XPI. 

DE LIBRIS VETERIS TESTAMENTI. 

SI."*" Bibliotheca una. 32-35. Eptalici IIII. uno ex his 
lob et tobias [pertinent dd proximum versum'] \ 36-40. Regum 
voluniina V. 41-46*. Salomonis voluffi. VI et in | et in alio 
esdras et nenu. | 47. 48. Libri omniu pphetarum in duobos 
voluminib; j 49"*". Item esaie et hieremiae in uno volumine.j 
50*. Ezechihelis et Danihelis et XII pphetar. In uno vol. | 51*. 
Paralippom. ludiht [sic] Hester, esdrae. Machabe jorum. In 
uno volumine [in marg ad scola]. 52. Ite paralippom. Tobias, 
luditb hester | In vol. I. veteri. I. | 53. 54*. Item macbabeoru 
volumina duo. I 55. Ite iob. tobias. iudith. hester. ezras nee- 



*) Asterisco ii libri notati sunt, qui in bibliotheca Sangallensi 
hodie extant. Similiter in proximis paragraphia ea nota utar, nt co- 
dices adhac in bibliotheois servatos significem. 



44 22. Coenobiam S. Galli. 

mias In vol. I. 56. Ite iob. tobias. bester in vol. I. | 57. 
Ite iob. tobias. iud. hester in vol. I. 58. Ite iob. in vol. I. 
[m marg. ad rorbach.] | 59. Tobias iudith. hester in codice I. 
[56-69. additamenta sunt iunioris manus eiusdem saeculi.] 
ITEM DE LIBRIS NOVI TESTAMENT! 

60-63. Evangeliorum voiumina IIII ex his duo non in- 
veni. s; I [tantam secundum lohannem verba erasa culdit Weid- 
mann.] \ et tria vetera. | 64-69*. Epistolae pauli et VII epi- 
stolae canonicae et act' [in marg. It act' aplor. et apocal. in 
vol. I.] I apostoloru atq. apocalipsis ioh. apost. Vol. V. | 70. 
71. Item evangelia II. scdm ioh. scottice scripta. 

[pag. 6.] DE LIBRIS BEATI GREGORII PAPAE. 

72-75*.In lectiones evangelicas. homeliar. XL vol. IIII 
[in marg, Unu ex his datu e domno karolo regi.] | 76-78. 
Item eiusde lib. pastoral, voiumina II [sic cod, 267. Ill Weid- 
mann e cod. 728,] et in uno eorum eple hieronimi. | 79-85*. 
Moral iar in iob. libri XXXV in voluminib; VII | et in uno 
exeis vita pauli et Antonii | 86. 87. Dialogorum voiumina II. 
88*. Ite unus [vetus Wddmann,] I [in marg, ad rorbach.] | 89. 
In ezechihel prima partem homil. XII in volum. I. [in marg. 
habet domna rickart.] j 90* In ultima parte ei'de pph. homil. 
X. in volum. I. | 91*. Eedem homilie XXII. In volumine uno 
[in marg, Reddite s. ad augia et patrate s. nove.] | 92*. Item 
libri XXXV excerpti ab eisde moraliar. libris in Codice uno. | 
93. Epistolarum gregorii vol. I. pusillum. | 94-96. Regulae pa- 
storalis Gregorii vol. III. [hunc versum in autographo ddeturn 
om, cod, 267 et Haencl] \ 97-102. VI. partes in iob singula 
in singulis voluminibus optimis [97-102, additamentum.] 

DE LIBRIS HIERONIMI PRBL 
103*. Liber quaestionu hebraicaru in genesim et expositio 
nescio|cui'in pverbia Solomonis et [e Weidmann,] hieronimi de 
trib; impossi|bilib; et quarto incognito atq; instructionu iu- 
nilii I libri II et lib. locor. hoc totu in volum. L | 104*. lusti 
epi in cantica canticoru et hieronimi in eclesiasten | in vol. 
L I 105-7*. Ite hieronimi in esaia libri XVIII in voluminib; 
trib. I 108*. Ite eiusde in hieremia a capite libri V. in vol. I. 
[in marg,': et rabanus usq. in fine.] | 109-10*. In ezechiel ppheta 
libri duodeci in voluminib; duob; | 111*. Eiusde sup totu da- 
nihele commtarioru vol. I. | 112*. In osee ppheta libri III in 
vol. 1. 1 113*. In abdia liber I. in zacharia libri III. in malachia|| 



22. Coenobium S. Galli. 45 

[pag. 7.] liber I. in abacnc libri II hoc totii in vol I. | 114*. 
In amos libri III in volum. I. | 115*. Ite in iohel et miche& 
libri III in vol. I. | 116*. In iona. Nav. Sopbonia et aggefi 
libri IIII in vol.1, [in mar g.: babet rickart.] I 117-18*. Eiusde 
expositio in omes psalmos vol. magna II. [in marg,: non sunt 
ei* Bed inutiles.] | 119-20. Ite expositio sop psalmos vol. II 
[inmarg.i inutilia.] | 121*. Eiusde commentariu in math, libri 
IIII et in marcu lib. exjcerptus volul. [in marg, \ mendaci1i]| 
122-24. Ite exeerptio in mattheu de commtariis hieron vola- 
mina tria [in marg, : ad nihil utilia.] I 125'*. Liber locorn et 
liber hebraieoru nominu et chosmographiae [in marg,: pitta- 
cioln inutile.] | 126* Liber primus aethici philosophi et perfec- 
tio antonini martiris. in vol. I. | 127-30*. Epistolaru hieronimi 
ad diversos. volum IIII [in marg,: duo lintuuardns habet.]| 
131*. Liber inlustriu viroru hieronimi et gennadii. volum. 1. 1 
132*. In epistolas Pauli id ad ephesios. et ad Titu et phili- 
mo|nem libri V in vol. I. | 133*. Ite in epistola ad galatas 
thomi tres in vol. I. | 134*. Contra iovinianu heretieu libri. II 
in vol. I. I 135-38*. Ite dialogus heron. [Iheron. Weidmann.] 
cum crettobolo volum. 4. [sic Haenel, 2 Weidmann [in marg,: 
et in uno eoru S. aug. de vita xpiar etaltercatio syna|gogae 
et ecle.] | 130*. Altereatio athnasii cu arrio sabellio et i'otino| 
hereticis et HieronI cu luciferiano. in vol. I. | 140. Ite nescio 
cui' tractatoris eglogae in psalterin in [super nescio scrip- 
ium est: nuqua vidi.] | quaternionib; 141*. Chronica ensebii et 
hieronimi vol. I. | 142. Epistola hieronimi ad eustochiu in 
qHemionib. veterrimis et ialsatis. [141.42 additamenta,] 

[pag. 8.] DE LIBRIS SCT AVGVSTINI EPI. 
143-45. Augustini sup evangelm iohannis volumina tria. 
146*. De sermone dni in monte habito libri duo et questionu 
in evanglm mathei et luce et iohan libri III in vol. I. | 147*. 
Omelie X in eplam iohafi. in vol. I. | 148* De consensu 
evangelistaru libri IIII in vol. I. I 149*. De doctrina xpiana 
libri im in vol. L | 150*. De sea trinitate libri XV. in vol. I.| 
151.52*. De civitate dl libri XXII in voluminib. duob 1 153-58*. 
Decades scl augustini sup omes psalmos in voluminibus sex 1 159*. 
De difinitionib; ecclesiasticor dogmatu et ad petru. | diaconu 
de fide volum. I. | 160*. In apolipsim [sic] omeliae XVIIII 
in vol. I. I 161*. Contra manicheos in genesim libri II in vo- 
lum. L I 162*. Soliloquioru libri II in vol. I. | 163*. Ambrosii 



46 22. Coenobium S. Galli. 

contra hereticos et augustini contra arrianos | et eple due 
ambrosii ad valentinu imprem. In vol. I. | 164*. Quaestiones 
diverse scl aogustini epi. numero LXXXII. | 165. 66. Ite 
excerpta de decad. s. aug. in II vol. | 167*. Ite libri eagippii 
volum. I magna. | 168*. Lib. retractationu sci augastini epI. | 
169*. Augustini in genesim ad litteram XII lib. || [pag. 9] 170*. 
Questionu in heptatbeuca libri VII. | 171*. Item lib. confes- 
sionum scl. augustini. | 172*. Augustini contra faustum ma- 
nicheum. | 173*. Item lib. de baptismo scl augustini epI. | 
174*. It aug. de bono credulitatis et bono natura [sic] et sc| 

olia cyrilli in vol. I. [164-74^ additamenta,] 

DE LIBRIS SCI AMBROSII EPI. 

175*. Ambrosii in evangeliu luce vol. I. | 176-79*. Ite 
tractatus scl ambrosii in eplas pauli volum. IIII. | 180*. Ex- 
ameroD Scl ambrosii. I 181*. (Ambrosii et Augustini contra 
hereticos libri II in vol. I in marg: R. Weidmann, in auto- 
grapho deletumy om. cod. 268 et Haenel), \ 182*. Ite ambrosii 
de bono mortis. Et eiusde sermo qui dr | pastoralis. Et 
hieronimi ad anatholiu in apocalipsin ioh. vol. I. | 183*. Ite 
8. ambrosii lib. Ill de officiis. In vol. I. | 184*. Amb. de fide 
lib. III. I 185*. item de spu sco et incarnat dni. in singul. 
vol. 1183-86 additamenta]. _ 

DE LIBRIS PROSPERI EPI. 

186*. Liber psperi pmissionu et predictoru dl. vol. I 
[in marg.: vetus et falsat'] | 187*. Ite de gratia et libero ar- 
bitrio ad rufinli et responsio | nes p LV capitula et augustini 
de octo questionib. ad | dulcitiu et ypognosticon eiusde de 
pdistinatione atq: | enchiridion hoc totu in codice I. | 188*. 
Ite de activa et ctemplativa vita libri III in cod. I. | 189. 90*. 
Ite eiusde epigramata in voluminib. duob. [in marg. : unu fuit 

scotticum pusillum. r.]. 

DE LIBRIS BEDAE PRBI. 

191*. Expositiones in evangeliu luce libri VI in volum. 1. 1| 
[pag. 10] 192*. Omeliae in lectiones evangelicas. L. codice 1. 1 
193*. In marcu evangelista libri IIII in volu. I. | 194*. In actus 
apostoloru liber. I et in apocalipsim lohan. libri III in cod. 1. 1 
195*. In septe epistolas canonicas expos voluffi. I. | 196*. De 
coputo et temporib' volum. I. | 197*. De exameron. lib. I. 
Ite lib. ysidori ad florentinu datus et hieronimi de mansionib; 
filioru Isrl. in vol. 1. 1 198*. Ite in pverbia salomonis. libri III 



22. Coenobinm S. Galli. 47 

in vol. I. I 199*. Ite liber allegorice expos de teplo Salomon, 
vol. 1. I 200*. Ite tractat' in historia tobie, esdre et neemie 
libri nil in vol. I. | 201*. Eiusde martyrologiu in vol. I. 
in marg.: ad saerariu]. | 202*. In cantieu abacuc. volum. I. 
in marg,: pnsillulu iuxta translatione antiqna]. | 203*. Gesta 
anglorn. (volum. I.) | 204*. Ite de miraculis Gndpti epi et 
altbelmi de lande virginu. lib. I et note inris iteq. versus alii 
in vol. I. I 205*. In eantica canticoru libri V et un' gregorii. 
in volnmine uno. [204 et 205 (idditamenta]. 

DE LIBRIS YSIDORI EPl. 

206*. Aetbimologiaru libri XX et ratio horologii et glosa | 
grecoru verbor. in vol. I. | 207. 8*. Ite de libris Ysidori aety- 
mologiaru vol. II. corrupta. | 209*. Ite de libris [expositio 
Weidmann] Ysidori in eptaticu et regu vol. I. | 210*. Eiusde 
de do liber I. et de officiis lib. I dififerentiaru | eucberii et 
de questiunculis sci. august, et de floratib; | diversis et alia 
multa de scoru patru opuseulis excerpta | in vol. I. [in marg,: 
vetustissimo]. | [pag. 11 J 211*. Ite liber difFerehtiaru ysidori 
et alia nonnuUa. In vol. I. [super difif. ysid. : totum mendacium 
et inutile.] | 212*. Ite de do libri III in vol. I. [in marg.: 
hoc auditu et n visu]. | 213*. Sententiar' libri III in vol. I. 
[in marg.: et alt. defect' et disiect'.] | 214*. Rotarti lib. et 
glosaru in vol. I. [in marg. : et hoc inutile.] | 215*. Ite syno- 
nimaYsid. de coplanctu homiuis et ratione ei [in marg.: hoc 
legi n potest] reddita libell. I volu. I. | 216*. Item isidori 
volum. I hinc inde collectu cuius prcipiu descriptionibus [de 
scriptoribus Weidmann] \ est ecclesiasticis [in marg.: Vuolf- 
keri e], | 217*. TRACTAT' originis in genesl. exodu et le- 
viticu in vl. I. | 218*. EXPOSITIO pelagii sup omes epias 
pauli in vol. I. | 219*. Item tractatus orignis sup eplam ad 
romanos. volum optimu. [216-219 additamenta]. 

DE LIBRIS CASSIODORI. 
220*. Gassiodori senatoris ecclesiastice historic | de trib; 
auctorib. sumpte. id est, sozomeni theo|doriti atq. Socratis 
libri XII in Codice I. | 221-23. Ite eiusdem sup omnes psal- 
mos. in voluminib. trib. 

DE LIBRIS EVSEBIL 

224*. Eusebii hystorie ecclesiastice libri Villi et rufini 
interpretis eiusdem libri II in volum. I. | 225*. Gesta ponti- 



48 22. Goenobiam S. Oalli. 

fion romanorn. vol. I. | 226*. Egesippi libri V excerpta de 
istoria ioseppi. vol. L _^ 

[pag. 12] DE LIBRIS DIVERSORV AVCTORVM. 

227. Gregorii turonici liber miraculorn I. In gloria mar | 
tyris iuliani. lib. I. de virtatib; scl martini epi. libri | IIII. 
de vita patru lib. I. In gla confessorn lib. I. hoc|totu in vo- 
lumine nno. | 228*. Chronice diversoru temporn libri V et gesta 
franjcorn. | Ite chronica easebii et hieronimi in vol. I. [in 
marg.: int. libros hieronimi descript. e.] | 229*. Expositio Scl 
colnbani snp oms psalmos. vol. I. [in marg. : Rnodinu uidi R. 
habere qui dix. sun ee] | 230*. Ite eiusde instructio de fide 
et alia nnulla in vol. I. [in marg.: R. hoc n vidi.] | 231*. Libri 
effrem diaconi VI de diversis causis. vol. I. | 232*. lunilii in- 
structionn lib. II. ite de caritate di et di|lectione pximi; Ite 
de msib; et annis In vol. I. | 233*. Ferrandi diaconi qoalis 
esse debeat dux religiosus in militarib; actib; volum. I|234*. 
Encherii questionu in vetns et novu testamentn et ysidorij 
lib. differentiaru in vol. I. [in marg. : inutile.] 235. 36*. Iuliani 
epI pgnosticor. fatari seculi. libri IIII. in vol. .II. | 237-39*. 
Collectarii magni III homeliaru sen sermonu. | scorn patru p 
singulas festivitates in anno. | 240*. Collectio eadbti de diver- 
'sis opusculis scoru patru. volum. I. | 241*. Ite collectio de 
verb, augustini [in marg,: inutile.] | hieronimi. Gregorii sen 
ceteroru scoru patru. vol. I. | 242*. Expositio tichonii dona- 
tistae in apocalipsim vol. I vetus. | 243*. Expos, primasii in 
apocalipsim libri. V. et glosule gregorii in apocalipsi spitalis 
intelligentie in volumine I. [in marg.: corupt'.] 
[pag 13.] DE LIBRIS ALCHUDNL 

244*. Alchuuini in evangeliu lohannis libri VII in vol. 1. 1 
245*. Ite eiusde in genesim questiones et metrnm quorundam 
sapientiu in vol. I. [in marg.: R.] | 246*. Ite de fide et spe 
et caritate [in marg.: non vidi.] | 247*. Ite septe psalmos peni- 
tentie et in centesimu octojvum decimH psalmu et in psalmos 
XV graduu expos. | et eiusde epistolae de confessione pecca- 
toru in vol. I. 

DE REGVLIS SCDRV PATRV. 

248-50*. Regule scl benedicti cu martyrologiis in vol. III. 
I 251-59*. Ite alie regule veteres cu ymnariis et martyrologiis 
volumina Villi. | 260*. Ite regulae scoru patru. I. s. [sic Weid- 
mann, 5 Haenel] basil ii. Regula coe|nobialis patru. Regula 



22. Coenobium S. GallL 49 



[Rugula et hie et qntea Haenel] colubiani. Regula augustini 
Regula pauli et Stepbaui. Ite august de opere | manuu, pro- 
verbia scT evagrii. Kegula macba|rii. pinufii et Scrapionis et 
alterius macharii in volu. I. | 261. It. idem novus in quatni- 
onib; [261 additamentum] \ 262. Vita canonicorum vol. I. 263. 
64. et veteres. II. 265-67. antiphonarii III. 

[pag. 14]. 268-71. Coll. patrum voluminallll. [additam^ 
DE VITA SCORVM PATRVM. 

272. Vite patru maiores volum. I. | 273. 74. vite patru 
miuorcs volum. II. [in marg,: unu habet liutuuart] | 275*. Vita 
seorum patru. id. pauli antonii et ilarionis atq. malcbi et ho- 
nielie cesarii XII et de iiiventione basiliae [basilica Weidmann.^ \ 
scl micbaelis et dicta Martini ejpi ad polemiu epm. in vol. 1. 1 
276. Ite pauli ct antonii valde vetus vol. I. [in marg. : inu- 
tile] I 277. 78. Ite onielie cesarii epi. vol. II. [parva. unu aliqd. 
alt' nihil] ] 279*. Vita sci silvestri ct scl gregorii, hilarii epI 
et eiusde | epla ad filia sua abram et lucii confessoris | atq. 
lonocbilidis epi et goaris in vol. I. | 280. Ite vita sci silvestri 
et passio scoru viti, modesti, crescentie | atq. goaris confes 
et passio sci cpofori marti | et comemoratio de miracol. sci 
genesii mar. in vol. I. [mendacissimaet inutilia] | 281. 82*. Vita 
seorum patru colubani et galli, in voluminib. II. [antiq. dic- 
tata.] I 283. Ite vita scoru galli et martini atq; otmari abbatis 
in vol. I. I 284*. Vita sci columbe. in codice I. | 285. Vita scl 
marcelli valde vet\ in vol. I. Nihil est. | 286. Vita arredii 
abbatis valde vet' in cod. I. [legi n. pote.] | [pag^ 15.] 287*. 
Vita scoru patru id hieronimi. ambrosii bonifacii ! et passio- 
nes scoru abdon et senes [Sennes Weidmamri] Xisti laurentii 
ippoliti. in codice I. | 288*. Ite vita sci galli et otmari nobi 
liter scripta. | 289*. Vita sci silvestri. Recens et bene escripta 
290*. Vita sci martini optime scripta. [288-90, ad di t anien t a,] 
291. 92. DE VIRTVTIB. SEVJPASSIONIB. SCOR. 

APOSTOLOR. VEL MARTIRV. Vol. magna duo. 

293. Miracola sen passiones apostoloru in vol. I. | 294. 
Ite passion, omniu apostoloru ncc non et quorun | da uiartyru. 
id. Gcrvasii. ptasii. Victoris. Xisti. | laurentii. ippoliti. alexandri. 
Viti. modesti. eusebii. | pelagii mar. benigni. prbi. mauricii 
et socior. ei' et alia nnulla in vol. I [antiqssimo]. | 295. Ite 
lib. passionu. id scl sebastiani libri duo. mamme. nazari et 
celsii. saprici et nicefori. vincentii | cosmc ct damiani. reme- 



50 22. Coenobium S. Galli. 

(iii epi. Genesii. tharaci an|dronici prbi. Agne virgin. Cri- 
santi et darie. eugenie | pti et iaciuti et alioru. Ceoclie [Ce- 
ciliae Weidmann] virg. eufemie virg. | Crisogoni mar. tendote 
cu trib. filiis ppetue et feli|citatis. pelagic. Christine vif. 
Dorothee. hee oma in codice I [antique] | 296. Ite lib. pas- 
sionil crispini et erispiuiani | et quintini in vol. I medico et 
inutili. |297. Ite libellus passionu dionisii Rustici. elcutbcrii. | ct 
bomelia de nat eorunde. in cod. I modico fet inutili] | 298*. 
Ite passiones scaru virg. et alioru martyrum. || [pag. 16] 
Vincentie et margarite. domitille. scripta Nerei et achill|ei 
ad marcellu. Rescriptu marcelli de obitu petro nelle | et 
passione felicule passio nerci et achillei. Eufrosine | Theodore. 
Sulpicii ac Serviliani sponsaru ipsaru. | de conversatione lu- 
stiue virginis. Passio longini militis | et leudegarii epi. Vitii 
apri epi. Passio iusti martiris | agathe virgn. Lucie virg. 
Ite luceie. haec omnia in vol.1 [pittaciolu e]. | 299*. Historia 
frecholfi in vol. I grandi. | 300*. Concilia principalia XII et 
decretales et eple pontificu romanoru vol. I. 301*. Ite ex- 
cerptu de canonib. vol. I. [in marg,: ad scola] | 302. Ite ex- 
positio misse romane. 303. ite ordo baptizandi. | 304. Al- 
chuuini ad vitone com. capitula XXXV. | 305. Passio sci 
pantaleonis. Et homilie augus. et passio | sci andree apli et 
de transitu sci martini epi. [nihil e]. | Et benedictio fontis. hec 
omnia in vol. uno parvo. | 306*. Liber canonu ecclesiasticoru 
sivo statutoru synodi nicene et capitula Gregorii pape que 
transmisiti ad augustinii epm in saxonia et homilie sci au- 
gustini. I Et bede prbi de remediis peccatoru hoc totil in 
vol. I modico. | 307. Ite lib. ymnoru et penitential in vol. 
uno parvo. 

[pag. 17] DE LEGIBVS. 
308*. LEX theodosiana. LEX ermogeniana. LEX Pa- 
piani. | LEX francoru. LEX alamannoru in volumine 1. 1 309. 
Capitula ludovici imperatoris in cod. I. | 310. CAPITVLA 
CAROLI Imperatoris et glose in genesi | et exodu et leviticu 
et numeru et in deuteronomiu | et iesue et iudicu et ruht et 
regu mediu librti, in vol. I. | 311. Item Capitula que legib. 
addenda sunt. volu. I. | 312. Ite institutiones imperatoru ro- 
manoru vol. I. I 313. Capitula hluduvici Impera de regula 
sci benedicti in quaterni. | 314*. Rabani in lamentationes hie- 
remiae. | 315-22. LIBRI GLOSARIVM [glosarum Weidmann:] 



22. Coenobium S. Galli. 51 

volumina VIII. | 323*. Ite uualafridi glosa in Icviticu et nu- 
meru in vol. I. | 324*. Ite eiusde glosa in septe eplas cano- 
nicas et hie ronimi ad marcella de conexionib; litteraru. | 
Item eiusdem ad marcella dc bebraicis nominib; | Ite eglogae 
tractatoru in psalteriu in I. volum. || [pag. 18] 325*. Omelie 
Maximi epi per totu annu de diversis [ festivitab; volum ve- 
tus valde. | 326. Expositio ilarii epI sup matbeu evaglam 
volu. I. I 327. Victoriui de sea trinitate vol. I. | 328. Li- 
ber sci dementis et eiusdem epistola ad iacobu aplm. | 329*. 
Sci. Cipriani de XII avusivis scli et de oratione dominica | et 
de patientia. et de opere elemosinis. Dicta Gregorii | nazan- 
zeni epi, de hieremia j>pheta et alia nnulla in vol. I. | 330*. 
Expositu sup lectiones comitis pleniter per totu anni cir|culu 
legendu. Ite in lectiones homelie p singulas | festivitates a 
nale dni usq; in ascensione dni. vol. I. | 331*. Ite ab ascen- 
8ione"dnI usq; in vigilia natlis dni. vol. I. | 332*. Sermones 
iohannis chrisostomi de diversis reb. in I. vol. | 333. 34. Duo 
volumina nova sermonu et omeliaru ab adven|tu dni usq. in 
pascha. | 335. Tertiu a pascha. in oct peutecost. | 336. 
Quar. usq. de adveutu dni [335. 36. additamentd]. \ 337. 
ORDO Roman' in duob. quaternionib. | 338. Item aliud in 
quatnionib. [338 additanentum], \ 339*. LIBER astrologie. 
Et copot' rabani et alius copot' in volumine I. | 340*. 
ORTHOgraphia capri Acroetii et bede in vol. I. | 341. Libri 
pastoris vol. I. [Relicaa onmia iuniore manu addita sunt]. 
342.i Glosa in ioh. evangelista. | 343. De remcdiis peccatoru 
et alia coUecticia in vol. I. | 344. Libri ethimologiaru isidori 
in sceda I tarn boni. | 345. Vita sci silvestri. et sermones. 
in vol. valde vetusto | [pag. 19]. 346. De custodia monachoru 
et canonicoru in scedula I vet. | 347. De nativitate see marie 
in scedula. | 348. Passio martyru Sergii et bachi in scedula 1. 1 
349. Passio pelagii in scedula parva. | 350*. Passio desiderii 
et alioru|mart. in vol. I. | 351. Vite patru. in vol. vetustissimo. | 
352. 53. Duo libelluli epistolaru albini et alius de [de crasum 
Weidmannj <m. HaeneX] fide ct virtutib; | 354-69. Psalteria 
XVI plena et 370-74. V excerpta. | 375*. Ite bede de arte 
raetrica. | 376. Passio cyriaci et aliorti in libellulo I. | 377. 
Expos, in -passione dni seed. ioh. in scedula I. | 378. Ser- 
mones in volumine scottico veteri. 1 DE METRIS. | 379-82*. 
Metru iuventi prbi et sedulii epi vo|lumina IIII [m marg.: 



52 22. Coenobium S. Galli 

R. L] I. 383* Metru aurelii prudcntii libri VII in vol. I. 
384. 85. Metrii aratoris in act' apostolor. volumiua II. | 38G*. 
Metru alciiui aviti epi libri VII in vol. I. | 387-89*. Epigramata 
prosperi vol. Ill in quaterniob; [in marg. R. 1.] | 390. Metru 
(ie vita SCI Galli in quateruionib; vol. I. | 391. Althelmi de 
metris et enigraatib; ac pedu regulis vol. I. | 392*. Ite althelmi 
de laude virginu vol. I. | 393. Ite althelmi de enigmatib; et 
bede de metrica arte et metru simphosii et alia iiuolla scoru 
opuscula in vol. I parvo. | 394. Sermo de epiph. et alius cypri- 
ani I et alia que in libellulo valde vetusto | 395*. epa sci aug. 
et eiusdem sermo de die iudicii. In vol. I parvo. || (pag. 20 .] 
396. In volumine I loscpi historiaru antiquitatis iudaice | libri 
XII. 397*. In alio volumine ciusde historiographi de bello 
iudaico libri VII. | 398*. Item in tertio lib. IIII | 399. Glosa 
in evangelium et alia diversa in volumine I. | 400. Excerpta 
in psalmos. Glosa in eplas pauli et iob | et regu in codice 1. 1 
401*. Liber phemioru isidori et ei'dem de vita 1 obitu sco|ru 
patru utriusq. testamti. de ratioue dieru ac msiu | de natura 
lerii. de ofiiciis ecclesiasticis. De dieb, festis et ieiuniis | et 
ordinibus ecclesiasticis in vol. I. 

DE LIBRIS GRAMATICE ARTIS 
402*. LIBRI PRISCIANI DE OCTO PARTIB. XVI ite 
eiusde de constructione partiu orationu libri II, ite ad simachu 
de tiguris numeroru liber I hoc omnia in vol. I. | 403. Ite partes 
donati minores atq. maiores et onorati de finalib; | Uteris. Et 
declinationes. et commtariu sergii in partes | donati. et ysidori 
liber. Et liber capri de orthographia. Et Bede de metrica 
arte, hec oma in vol. I. | 404. Ite partes donati minores atq; 
maiores et bede | de metrica arte et alchuuini de octo partib; 
Item ysi | dori de octo partib; et alia nonnuUa in vol I. | 405. Ite 
metru iuvenci et sedulii. Metru Catonis libri IIII. | Partes aspo- 
rii. Ite partes donati grammatici. Ite ars|honorati grammatici, 
Diomedis de metro Ite bede | prbi de metrica arte Ite partes donati 
minores maiorcsq. Ite tractat' pompegii in donatu et alia | multa. 
hec omnia in vol. I. ||[pag. 21.] 406. Itepriscian' minor Et donati 
pars maior et V declina | Coniugation. Et bede de metrica 
arte. Isidori ars | et cetera vol. I. | 407. 8. Alchuuini de octo 
partib; orationu vol. II. | 409. Ite partes donati minores ma- 
ioresq. et declination. | nominu in vol. I. | 410. Ite partes do- 
nati minores maiorcsq; et alchuuini | in octo partes Donati 



22. Coenobium S. Galli. 5S 

in vol. I. I 411. Commemoratio abbatu qui in augia fuef in 
I rodulo. I 412. Partes donati niaiores et niinores grammatica 
albini. Bede | dc arte raetrica et tropis atq. 8cematib; in co- 
dice uno. I 413. Grammatica adalodi [adaloldi Weidmann,] 
in qua partes donati et cxpositio ercbanberti sup ipsas. | 414. 
Ymnoru volum I. 415. Ite in quaternionib. alius ymnar. | 416. 
Ite diversoru ymnoru vol. vetus I. | 417. Ite grammatica sine 
auctore | 418. Versus undecumq. collecti et glose in oms li- 
bros divine | auctoritatis in scedula una | 419*. Solini polihistor. 
420. Mappa mundi I. 421. Descriptio octo principaliu vi- 
tioru. I 422. Volumcn I alexandri macedonis. | 423-25. lib. me- 
dicinal, artis. volumina II et I parvus [inniarg.: v. 1]|426. 
Ite libri III medicinalis artis in quaternionibus. | 427*. Expo- 
sitio Servii in virgiliu. Volum. I [in marg, : perditu est. R.1 1 
428*. Excerptu iustini de pompeio hystoriographo. in vol. I 
lib. XLIIIL 

G. Haenel in Serapei II p. 8-22 e cod. 728 bibliothecae San- 
gallensis, item Weidmann, Gescli. der Bibliothek von St. Gallen. 
1841. p. 364-96. Extat apographum in cod. 267 eiusdem biblio- 
thecae initio saec.X conscriptum. vide paragraphum 23. 

23. Coenobium 8. Oalli = 8. Oallen. 841-72. 

Istos autem libros domnus grimaldus de suo dedil ad 

scm Galium. 

1. 2. Missales duos. | 3. lectiones Evangelii ad missam. j 
4. lectionarium optimum, quem pctcnti imperatori Karolo dc- 
dit domnus hartmotus et pro eo alterum reposuit. | 5. XL. Ome- 
lias ad Cappellam. | 6. antiphonarium eodcm. | 7. Psalterium 
optimum glossatum, quod ipse grimaldus Notingo brixicnsi cpo 
primum, post vero Engelbirgae rcgiue dedit, et per riclibertum ma- 
gistrum aliud restituit. | 8. Psalterium bonum Marco hibernensi 
dedit, quod est positum in ecclesia. | 9. aliud Outoni [ditoni 
Weidmann, qui ipse Vitoni conicit.\ quod habet adhuc Hart- 
motus. I 10. Tres libros Prosperi de activa et contemplativa 
vit4i. I 11. Item eiusdem Epigramata et Ambrosii de bono 
mortis. Et eapitula plurima de Canonibus in Vol. I. | 12*. 
Epistolas Pauli et actus aplorum, VII eplas canonical, apoka- 
lypsin loh. in Vol. I optimo. | 13*. Vita sci Martini in Vol. 1. 1 
14. Vegetii renati de re militari. in Vol. I. | 15*. Excerpta 



54 23-24. Coenobium S. Galli. 

de libris scl Aug. in Vol. I. | 16*. Boethii Consolationis philo- 
sophiae lib. V in Vol. I. | 17. Martyrologium Rhabani in 
Vol. I. I 18*. Albini dialecticam et rhetoricam in Vol. I. | 19. 
de regibus mervingorum et epla alexandri de situ indiae, et 
eplae seneeae ad paulum et reliqna. in sceda. | 20. Passio 
8cl Sebastiani et aliae V in una sceda. | 21*. de sex aetati- 
bus mundi, et chronica iulii caesaris, Ebonis epi de octo prin- 
eipalibus vitiis, ct Gypriani de XII abusivis saeculi et passio 
bemmerammi mar in vol. I. | 22. Medicinalis [-les Weidtnann] 
liber I in quat. | 23*. Ebonis de VIII principalibus vitiis et 
scl Gypriani de XII. abusivis saeculi in I vol. | 24. Passiones 
scorum sergii et Bachi. in una scedula. | 25*. Hystoriam dictis 
et daretis. in I seed. | 26. Semiones in festivitate omnium 
Scorum in I Scbed. | 27*. Rhabani de ordinibus ecclesiasticis 
in I seed. | 28. Sententia Rothadi ep\ | 29. librum differen- 
tiarum fulgentii in I Seed. | 30*. Passionem scorum felicis 
et regulae in I quaternulo. | 31. de bonitate hludouuici imp. 
in quaternulis. | 32. astrologiam in I seed. | 33. librum Va- 
lerii cimelensis epi. et de vita Karoli Imp. Et admonitiones 
sci. basilii in una seed. | 34. Albini ad Karolum de fide lib. 
Ill et eiusdem ad fridogisum de sea trinitate. | 35. Volumen 
Virgilii poetae. 

(jr. Haenel in Serapei II p. 22-23. e codice Sangallensi 267. 
Weidmann Gesch. der Bibliothek von S. Gallen. p. 396-400. 

24. Coenobium 8. Oalli = S. Oallen. 854-72. 

Librorum etiam non parvam copiam sub eodem abbate 
[Grimaldo] Hartmotus composuit, quorum nomina haec esse 
scias. 

1*. Quinque libros Moysi, losue, iudicumque in volumine I. 
— 2. Regum libros 3. [4 Meyer] in volumine uno. — 3*. Tres 
libros Salomonis et librum sapientiae vel lesu, lob et Tobiam 
in volumine uno. — 4*. Paralipomenon, ludith, Hester et Hes- 
dram Machabeorumque libros 2 in volumine I. - 5*. Omnes 



♦) iDdiccm Ilatpertus ex cod. ms. n. 267 mutuatus est, ubi hunc 
tituliini praofert: Hos libros patravit Grimoldus abba in monasterio 
8. Galli in diebus Hludowici regis Germanic cum adiutorio Hartmoti 
praepositi sui per annos 30 et unum. Codices * iiotati adhuc in 
bibl. extant. 



^ 



24. Coenobium S. Galli. 55 

prophetas in volumine I. — 6*. Epistolas Pauli, actus apos- 
tolorum, 7 epistolas canonicas et apocalypsin lohannis in vo- 
lumine I. — 7. 8*. Sancti Augustini super lohannem partem 
2 et 3. — 9. 10*. 22 libros de civitate Dei in duobus volu- 
minibus. — 11*. Augustini de civitate Dei libros 15 in volu- 
mine I. — 12*. Contra Faustum Manichcum libros duos in 
volumine I. — 13*. 82 quaestiones et contra adversarium legis 
et prophetarum in volumine I [in voluminibus duobus Codex 267] 

— 14-19*. Augustini super psalmos 6 volumina. — 20. 21*. 
Item de eisdem libris in voluminibus duobus excerpta valde 
necessaria. — 22*. Libros 12 confessionum sancti Augustini. 

— 23*. Eiusdem libros 7 de baptismo. — 24*. In genesim 
ad litteram libros 12. — 25. Sancti Ambrosii contra Arrianos 
liber I et epistola eius et sancti Augustini contra eosdem in 
volumine I pusillo. — 26*. De doctrina Christiana libri 4 in 
volumine I. — 27. Recapitulationes sancti Augustini. — 28. 
Lectionarium ad basilicam [sine evangeliis addit cod, 614 iu- 
niore manu.] — 29. 30*. Duo volumina epistolarum sancti 
Hieronimi. — 31*. Omelias lohannis Crysostomi et de com- 
punctione cordis ac reparatione lapsi in volumine I. — 32. 
Sancti Hilarii super Mattheum volumen I. — 33. 34*. Collec- 
tarios duos in singulis voluminibus de adventu Domini usque 
in pascha. — 35*. Sancti Ambrosii episcopi in euangelium 
secundum Lucam in volumine I. — 36. 37*. Eiusdem in epi- 
stolas Pauli volumina 2. — 38. Eiusdem de Jbono mortis et 
Hieronimi in apocalypsin lohannis in volumine I. — 39. Vic- 
torini de sancta trinitate. — 40. Librum sancti Clementis. — 
41. 42. Passionales duos in duobus voluminibus — 43-45*. 
Cassiodori super omnes psalmos in tribus voluminibus — 46. 
Bedae super cantica canticorum. — 47. 48. CoUationum pa- 
trum tertiam et quartam partem. — 49*. Regulam sancti 
Benedicti et reliquorum patrum in volumine I. — 50. Expla- 
nationem super lectiones in volumine I. — 51. Libros aethi- 
mologiarum Isidori in volum. I. — 52. losephi de antiquitate 
iudaica libri [libros Meyer] 12 in volum. I. — 53*. Item li- 
bros 4 in volum. I. — 54*. Item eiusdem de bello iudaico 
libri [libros Mayer] 7 in volum. I. — 55. Excerpta de Pom- 
peio in volum. I. — 56. Gesta Alexandri in volum. I. — 57. 
Librum ymnorum optimum. — 58*. Grammaticam Prisciani 
iu volum. I. — 59*. Librum canonum. — 60. Passionalem apo- 



56 26. Servati Luj)! abbatis Ferrariensis cpistolae. 

stolorum. — 61. Passionem sanctoram Sergii et Bachi. — 
62. [Vitas patruni quae dicunt maiores cod, 267. erasum in 
cod. 614]. — 63. Chronicam Eusebii et Hicronimi. — 64*. 
Tractatum Origenis in epistolam Pauli ad Romanos. — 65* 
Rhabani episcopi in posteriorem partem Hieremiae prophetae 
volumen I. — 66*. Item epistolas Pauli apostoli et 7 episto- 
las eanonicas in voluniine uno. [am. cod. 267.] — 67. Actus apo- 
stolorum et apokalipsin in volura. I. — 68*. Vitam saneti Co- 
lumbae in volum. I. — 69*. Item lob, Tobiam, ludith et Hester 
in volum. I. — 70*. Visiones Wettini et Baronti. 

Ratperti casus S. Galli ed. Ildephonsus ab Arx in Men. 
Germ. hist, script II 70 ; G. Meyer von Knonau in Mitth. z. vaterl. 
Gesch. XIU. St. Gallen 1872 p. 47. 48. 

25. Servati Lapi abbatis Ferrariensis epistolae. 842-62. 

1. epistola I ad Einhardum ed. Baluz. (Paris 1664) p. 4. 
» * » Sed semel pudoris transgressus limitem, etiam hoc postulo, 
ut quosdam librorum vestrorum mihi hie posito[8] commodetis. 
quamquam multo sit minus libros quam amictiam flagitare. 
Sunt autem hi. TuUi de rhetorica liber, quem quidem habeo 
sed in plerisque niendosum. Quare cum codice istic reperto 
ilium contuli et quem certiorem putabam, mcndosiorem iuveni. 
item eiusdem auetoris de rhetorica tres libri in disputatione 
ac dialogo de -oratore. Quos vos habere arbitror propterea 
quod in brevi voluminum vestrorum post commemorationem 
libri ad Herennium interpositis quibusdam aliis scriptum re- 
peri : Ciceronis de rhetorica. item explanatio in libros Cicero- 
nis, praeterea A. Gellii noctium Atticarum, sed et alii plures 
in praedicto brevi, quos si Deus apud vos mihi gratiam dederit, 
istis remissis accipiens describendos mihi, dum hie sum, avi- 
dissime curare cupio. * *** * 

2. epistola V ad Einhardum p. 23. 
* * » Praeterea scriptor regius Berteandus dicitur antiquarum 
litterarum, dumtaxat earum quae maximae sunt et unciales a 
quibusdam vocari cxistimantur, habere mensuram descriptam. 
Itaquc si penes vos est, raittite mihi eam per hunc quaeso 
pietorem, cum redierit, scedula tamen diligentissime sigillo 
munita. A. Gellium misissem, nisi rursus ilium abbas retinuisset 
qucstus necdum sibi eum esse descriptum. * » * 



* « * 



25. Servati Lupi abbatis Ferrariensis epistolae. 57 

3. epistolaVII ad Adalgardum p. 27. 
Habeo vero tibi plnrimas gratias, quod in Macrobio cor- 
rigendo fraternum adhibuisti laborem, quamquam librum, cuius 
mihi ex eadem folium direxisti, praeoptarem videre. est revera 
venerabilis et exactissimae diligentiae. Nee minus tibi gratulor 
pro commento Boetii, neseio tamen adhuc an totum id conti- 
neatur aut si tuum sit aut si cum alio id contuleris * * * Si- 
quidem neque utrum liber Tusculanarum nobis esset scriptus 
neque quid Agio ageret neque quos libros inveneris neque, 
quod me satis sollicitat, utrum hoc secessu emolumentum sis 
aliquod assecutus expressisti.* ♦ * 

4. epistolaX ad Marcvvardum p. 29. 
* » » Quid super Suetonio Tranquillo et losepho a vobis fieri op- 
tem demonstrabit Eigil, nostrarum rerum fidus interpres. ♦ • » 
5. epistola XVI ad Osmarum metropol. Turonum p. 35. 

* ♦ ♦ Interim, quod iam didicimus quantum de vobis praesu- 
mere debeamus, impendio supplicamus ut commentarios Boetii 
in topica Ciceronis, quos in chartacio eodice sive, ut emendatius 
aliis dicendum videtur, chartinacio Amalricus in armario sancti 
Martini habet, obtentos ab eo nobis per hunc, quem ob hoc 
direximuSy nuntium dirigatis monemusque ut cum quilibet 
qnaesierit, cuinam praefatum codicem commodaturi sitis, no- 
stra nomina supprimentes, quod quibusdam propinquis vestris 
idmagnopereflagitantibusvelitiseummittererespondeatis. » » • 

6. epistola XXXVII ad Heriboldum episcopum p. 76. 

* ♦ * Ceterum codicem annotationum beati Hieronymi in pro- 
phetas necdum a me lectura vobis morem gerens dirigo, quem 
vestra diligentia cito aut exscribendum aut legendum procuret 
nobisque restitui iubeat. ♦ * ♦ Cains lulius Caesar bistorio- 
graphus Romanorura nullus est. Commentarii belli Gallici, 
quorum ad vos manavit opinio, tantum extant, nee quantum 
ad historiam, quod compertum habeam, quicquam aliud. Nam 
ceterarum eius rerum gestarum, postquam idem lulius totius 
pene orbis causarum molibus est opprcssus, Hirtius eius no- 
tarius in commentarios seriem referendam suscepit. Eiusdem ita- 
que lulii commentarios ut primum habere potuero, vobis diri- 
gendos curabo. 

^ 7. epistola XLI ad Immonem p. 80. 

» * * Cur auteni vobis significari petieritis quos libros in 
Germania vel scripserim vel legerim, demiratus sum nee sa- 



58 25. Servati Lupi abbatis Ferrariensis epistolae. 

tis causam comprehendere potui, nisi forte mei experimentura 
argHte capere voluistis propositis duabus rebus, quarum al- 
tera, si cessissem, videri poterat ostentationis, altera impru- 
dentiae puerilis. Itaque simpliciter vobis aperio prineipem 
operam me illic destinasse lectioni et ad oblivionis remedium 
et eruditionis augmentam libros pauculos paravisse nee 6er- 
manicae lingue captum amore, ut iueptissime quidam iaeta- 
verunt, sarcinam subiisse tanti tamque diuturni laboris. * * * 
8. epistola LX ad Marcvvardum abbatem p. 102. 

* * * Abbas monasterii, quod Germanice Saligstat appellatur, 
cui nomen est Ratlegio, partem quandam cuiusdam libri fa- 
ciei mihi describi eamque vestro mibi reddendam nuntio se 
traditurum promittit atque obsecrat, ut tabulas quas Hilperi- 
cus pictor beatis vovit martyribus, hebdomada secunda post 
pascha ipsi dirigere dignemini. » * ♦ 

9. epistola LXII ad Altsig. abbatem. p. 104. 

* ♦ * Atque ut quod poUiceor, vos exequamini priores, obnixe 
flagito, ut quaestiones beati Hieronymi, quas teste Cassiodoro 
in vetus et novum testamentnm elaboravit, Bedae quoque ves- 
tri similiter quaestiones in utrumque testamentum itemque 
meraorati Hieronymi libros explanationum in Hieremiam prae- 
ter sex primos, qui apud nos reperiuntur, ceteros qui se- 
quuntur, praeterea Quiutiliani iustitutionum oratoriarum libros 
XII per eertissimos nuntios mihi ad cellam saneti ludoci * * 
dirigatis tradendos Lantramno, qui bene vobis notus est, 
ibique exscribendos vobisque quam poterit fieri celerius re- 
mittendos. * * * 

10. epistola LXIX ad Ansbaldum. p. 112. 

* * * Tullianas epistolas, quas misisti, cum nostris conferri 
faciam, ut ex utrisque, si possit fieri, Veritas exculpatur. Tu 
autem hnic nostro cursori TuUium in Arato trade, ut ex eo, 
quem me impetraturum credo, quae deesse illi Egil noster 
aperuit, suppleantur. * * » 

11. epistola LXXIV ad Guenilonem. p. 117. 

* « * T. Livium per hunc agite, quia illo non medio- 

criter indigemus. * ♦ * 

12. epistola LXXVI ad Hincmarum. p. 118. 

* * - Collectaneum Bedae in apostolum ex operibus Augustini 
veritus sum dirigere, propterea quod tantus liber est, ut nee 
sinu celari nee pera posset satis commode contineri. quam- 



V,. 



25. Servati Lupi epistolae. — 26. Ecclesia Ovetensis. 69 

quam si alterutrum fieret, formidanda csset obvia improborum 
rapacitas, quam profecto pnlchritudo ipsius codicis accen- 
disset, et ita forsitan et mibi et vobis perisset. ♦ ♦ * 
13. epistola XCI ad Marcvvardum abbatem. p. 147. 

♦ * * Quaeso praeterea ut ad sanctum Bonifacium solertem 
aliquem monachiim dirigatis, qui ex vestra parte Hattonem 
abbatem deposcat, ut vobis Suetonium Tranquillum de vita 
Caesarum, qui apud eos in duos nee magnos codices divisus 
est, ad exscribendum dirigat mihique eum aut ipsi, quod ni- 
mium opto, afferatis aut si haec felicitas nostris differetur 
peccatis, per eertissimum nuntium mittendum curetis. Nam- 
que in hac regione nusquam invenitur. ♦ ♦ ♦ 

14. epistola GUI ad domnum apostolicum. p. 155. 

♦ * * commentarios beati Hieronymi in Hieremiam post sex- 
tum librum usque in finem praedicti prophetae per eosdem 
fratres nobis mitti deposcimus in codice reverendae veritatis 
vestrae sanctitati, si id obtinuerimus, postquam celeriter ex- 
scriptus fuerit, sine dubio remittendos. Nam in nostris re- 
gionibus nusquam ullus post sextum commentarium potuit 
inveniri et optamus in vobis recuperare quicquid parvitati 
nostrae deesse sentimus. Petimus etiam Tullium de oratore 
et^XU libros institutionum oratoriarum Quintiliani, qui uno 
nee ingenti volumine continentur, quorum utriusque auctorum 
partes babemns, verum plenitudinem per vos desideramus 
obtinere. Pari iutentione Donati commentum in Terentium 
flagitamus. Quae auctorum opera si vestra liberalitas nobis 
iargita fuerit, Deo annuente cum memorato sancti Hieronymi 
codice fideliter omnino restituenda curabimus. ♦ * ♦ 

15. epistola CIV ad Reginb. p. 156. 

♦ ♦ * Catilinarium et lugurthinum Sallustii librosque Verri- 
narum et si aliquos alios vel corruptos nos habere vel peni- 
tus non habere cognoscitis, nobis afferre dignemini, ut vestro 
beneficio et vitiosi corrigantur et non habiti numquamque 
nisi per vos habendi hoc gratius quo insperatius adquirantur. 

26. Ecclesia Ovetensis = Oviedo. 882. 

In nomine Domini. Hoc est inventarium librorum ad- 
notatum Deo annuente sub era DCCCCXX. 

[fol. 95] 1. Bibliotheca veteris ac novi testamenti. | 2. 
Expositum Danielis et apocalipsin et canticum canticorum. in 



60 26. Ecclesia Ovetensis. — 27. Monasterium CiBooiense. 

uno corpore. | 3. Expositum Ezecielis. | 4. Ibrs. Orosii. 5. lb. 
psalterium. | 6. lbs. stori^ ^glesiastic^. | 7. lbs. beati Agustini 
de civitate Dei. | 8. lbs. Apriugi ^piscopi et luiiilli. in uno 
corpore. | 9. lb. omeliariim beati Gregorii. I 10. lb. oonlationum. | 
11. lbs. virorum illustrium. | 12. lb. prognosticon. apud Vigi- 
lanem diaconum. | 13. lb. cronicorum beati Isidori. | 14. lb. 
domni Agustini ad Probum. [sic] \ 15. lb. antipbonariura [in 
r(ist(ra] maiore. | 16. lb. pastoralinm. | 17. lb. ordiuum. | 18. 
lb. antiphonarium ex cotidianis. | 19. lb. sanct§ ^glesiastic^. [in 
rasura] apud An ... | 20. lb. martirologium Roraense. apud 
...| 21. lb. cenam nubtiarum beati Cipriani. | 22. lb. Elipandi. | 
23. lb. de predestinatione et Ubertate arbitrii domni Ihero- 
nimi. | 24. lb. glossomatum. | 25. lb. geumetricf artis. | 26. lb. 
canonum. | 27. lb. nature rerum qui et in manus est. | [28. 29. 
(dia manu scripta sunt.] \ 28. lb. ex diversis opusculis beati 
Eugenii. apud lohannem ass. "heri. | 29. libros beati Prosperi 
ad lulianum. |1 [fol.95^] Item ex opusculis poetarum. | 30. lu- 
venci presbiteri lbs. IIII corpore uno. | 31. Alchimi ^piscopi 
lbs. VI corpore uno. | 32. Adelhelmi ^piscopi lb. I. | 33. Se- 
dulii presbiteri lb. V. | 34. Catonis lb. IIII. | 35. In laude 
lustini minoris lb. | 36. In laude Anastasii lb. | 37. Dracon- 

tii lb. I 38. Vita Vergilii, Ovidii Nasonis, in libris 

Eneidarum et qu^dam sentcntie filosoforum. corpore uno. | 
[34-38 alia mann in septmi artis versibtis scripta stmt.] \ 30. 
Virgilii poete lbs. XII Enedas. corpore uno. | 40. luvenalis 
lbs. V corpore uno. | 41. Prudentii lbs. II corpore uno. | 42. 
lb. conlationum artis grammatic^. 

P. Ewald in N. Archiv der Gesellschaft fiir alt. deut«clie 
GeschichtskundeVK 1881) 278-79 e cod. Ovetensi saec. VII-VIII. 
fol. 95. cf. Tailhan in Nouveaux melanges d'archeologie 1877 
p. 301 sq. 

27. Monaster! iiiti Cisoniense. saec. IX. 

Idcirco ego in Dei nomine Walgarius indignus sacer- 
dos ♦ * * trado atque transfundo ad monasterium quod dici- 
tur Cisonium ♦ * * in pago Tornacensi situm ******* 
libros etiam infra scriptos videlicet 1. bibliotbecam I. — 2. 
homelias per annum. — 3. missale. — 4. moralia lob. — 5. 
sacramentorum librum. — 6. passionalem. — 7. de vita bo- 



28. Ecclcsia Patavieusis. Gl 

nesta libros XVIII. — 8. vitas patrum. — 9. Bedam super 
apocalypsini. — 10. et super VII epistolas canonicas. — 11. 
librum officiorum. — 12. glosariuni I. — 13. de diversis sen- 
tentiis et praecipuis festivitatibus legeudis librum I. — 14. 
et 15. antiphonarios duos. — IG. homelias Gregorii in Eze- 
cbiel prophetam. 

Historia monasterii Cisoniensis in d'Achery spicilegii torn. II. 
(Paris 1723) p. 879. 

28. Ecclesia Patayieiisis = Passan. 903. 

Burcardi Pataviensis autistitis et Chorepiscopi Madal- 
wini complacitatio de pretioso suppellcctili ecciesiastico gra- 
vibusque libris uec uon de pluribus bonis in Oriente, ultra 
montem Comagenum, in Panonia et in pagis Rotagau, Quin- 
zingau, Schweinachgau et Traungau. Patavie 8. Sept. 903. 
*»♦*»*#* Quapropter notum esse volumus omnibus sancte 
dei eeclesie presentibus scilicet et futuris, qualiter ego Bur- 
ebardus Patauiensis eeclesie presul et Madalwinus cbori epis- 
copus eiusdem sedis « * * quandam conplacitationem inter 
nos fecimus et perpetualiter confirmauimus. Tradidit namque 
prefatus Madalwinus in manum nostram et in manus aduoca- 
torum nostrorum Ratolfi et Alperici totum apparatum suum. 
»♦♦*♦« 1-4. plenarium [plenurium Horm.] Ill ewangeliorum. 
5. epistolare I [L Horm.]. 6. Librum sacramentorum, in quo 
continentur benedictiones [Indictiones Harm.] eeclesie. et be- 
nedictiones [bene Horm.] sacrorum ordinum et cetera omnia 
que ad ipsum ministerlum episcopi pertinent. 7. Gra[u]ale 
[Graduale Horm.] et 8. nocturale [nocturne Horm.] bene no- 
tati. 9. predicationes per anni curiculum. 10. Collectarium 
ab initio. XL*^ usque in pascha super omnia cottidiana euuan- 
gelia. 11. Tractatum Albini super IIII ewangelia. 12. ca- 
nones de diuersis conciliis et de capitularibus karoli. cetero- 
rumque Regum. 13. epistolas pauli. et VII epistolas canonicas. 
bene glossatas. 14. passionale de Natale domini usque ad 
missam sancti lohannis. 15. Aliud passionale. de missa sancti 
Michahelis. usque in pascha. 16. vitam sancti Martini, et. 
Dyalogus seueri de miraculis que fecit. 17. Comp[u]tus cum 
Cyclo. pleno. 18. Vitam sancti Seuerini confessoris et cx- 
planatio in regum. 19. Liber penitcntialis et 20 lex bawa- 



62 29. Bibliotheca incognita. 

riorum et francorum et alemannorum in uno corpore. 21. De 
Arte Gramatica. 22. Donatum minorem. ct 23. maiorem et 
24. opus Albini in Donatum. 25. Gramatica augustini. vid. 
infra [vid. infra om, Horn.] igitur vel leronimi quod fecit 
deodato filio augustini. 26. Opus Bede presbiteri de metrica 
ratione. 27. Opus Malii teodori de ipsa arte. 28. Opus oro- 
sii de ratione anime. 29. Opus Cassiodori oratoris de dis- 
putatione anime. 30. opus boetii de consolatione philosopbie 
bene glosatum. et 31. opus ipsius de diuiduitate. 32. idem 
apoteosis. 33. Libros martiani minnei. [minei Harm.] felicis 
capelle. pleniter. in VII liberales artes. 34. Carmen paschale 
sedulii. in uetus et nouum testamentum. cum prosa ipsius. 
35. Carmen artoris subdiaconi in actus apostolorum. et libri 
Gatonis IIII et fabule auieni. et plauti aularia et formatas 
epistolas. et martyrologium. metro compositum et opus Wan 
Dyaconi in miuisterium celebrationis misse. et explanatio in 
Genesis in uno corpore. 36. Epigrammata prosperi. et psi- 
chomacbia prudentii. 37. Enigmata simphosii. et Althelmi et 
loseppi. et libros bestiarum ysiodori. in uno corpore. 38. de- 
cem egloge. et georicon Virgilii. 39. Liber seruii plenissimus 
in totum virgilium. 40. liber officiorum et martirologium uer- 
sibus conpositum et expositio in genesis. Summa vero om- 
nium librorum est L et VI libros [quinquaginta et sex libri 
Honn,] »*«*♦»*»»*»**««»»» Acta est hec con- 
firmatio conplacitationis in Vrbe Patauia VI Idus Sertembris 
[Sept. Uorm.] anno ab incarnatione domini DCCCC. IIII. In- 
dictione Secunda anno Tercio Hludouuici Regis. 

Lang. Monnm. Boica XXVIII 2, 200-203. Hormayr in Jahr- 
biicher der Literatur. Wien 1827. vol.40. Anztsige-Blatt p.8-10, 
uterque, ut uidetur, parum accurate. 

29. Bibliotheca incognita, saec. X. 

Auctores huius monasterii. 1. Virgilius. [superscr, Servius] 
2. boetius. 3.sichemachia. 4.Terentius. S.Sedulius. 6. Alcimus. 7. 
Arator. 8. Terentius. 9-12. trcs [IIII] auiani. 13. Catonem. 14. 
Prosperum. 15. Auianum. 16. Waltarium. 17. Esopum. 18. Albi- 
num. 19. hamaraedum. 20. lib. pronosticorum. 21. Prudentium 
sicbemachie. 22. Dialogum gregorii. 23. lib. paralipomenonis. 
24-26. Ysidori tres. 27. Passio sancte felicitatis. 28. 29. Pas- 



30. Bibl. Benedictoburana. 63 

sionarii duo. 30. expositiones duo super genesin. 31. Expo- 
sitioues super V libros moysi. 32. Augustinura de saucta tri- 
nitate. 33. Expositio super apocalipsin. 34. Augustinus de 
deo concordis. 35. Expositio super cantica canticorum. 36. 
Alquinum. lib. pronosticorum. 37. Vita patrum. 38. Regula 
clericorum. 39. Epistole ieronimi ad eustochiuni. 40. Epistole 
de gradibus sacerdotalibus. 41. ysodori super leuitieos. 42. 
Quadraginta oinelia gregorii. 43. Pastoralis cura. 44. lib. 
pastoralis regule. 45. lib. quid significent uestimenta eccle- 
siae. 46. lib. de regibus. 47. fisiologus. 48. uita saucti rac- 
dardi. 49. lib. sanctorum patrum de fide. 50. 51. II Expo- 
sitiones super spalitrium. 52. Omelie super euuangelia. 53-55. 
Tria historia super genesi. 56. Passio sancti quintini. 57. 
Expositiimes super euuangelia. 58. Epistole magui alexandri 
regis. 59. De rcuelatione eapiti sancti iohannis. 60. Oratio 
sancti augustini. 61. Liber proseri [Prosperi] de contempla- 
tiua uita. 62. Liber yeronimi super dnodecim explanitiones 
propbetarum. 63. Passio sancti lantberti. 64. commentorium 
ieronimi presbyteri. 65. Liber calcalatorie artis. 66. Sermones 
sanctorum patrum. 67. lib. de decem cordis. 68. lib. de sancta 
trinitate. 69-71. Missales libri tres. 

Manupaulo iuniore addita: 72. expositio super epistolas 
pauli. 73. Decreta aflfrieani concilii. 74. Romanus ordo. 75. 
De lege ribuaria. 76. Augustinus super epistolas iohannis. 
77. Dialogus Seueri, 78. Epistolae iacobi. 79. Augustinus 
super matheum. 80. Aug. ad thimasium. 81. expositio ra- 
boni [sic], 82. Beda de temporibus. 83-85. Collcctarii tres. 
86. Beda de Sanctis locis. 87-91. gradalia V. 92-95. antipho- 
narii IIII. 96-99. psalteria IIIL 100-3. plcnaria IlII. 

H. Hagen, Jahrb. f. Philologie 99, 511. e cod. Bernensi III^, 
qui partem alteram sacrae scripturae Hieronymi continet, sacc. VIII 
vel Vim in pagina vacua relicta manu saeculi X, 

30. Bibl. Benedictobarana = Benedictbenern. 

Descriptio librorum, quos ad ecclesiam S. Michaelis 
arcbangeli ad Quochalun tradidit Kisyla monialis regali Fran- 
corum progenie edita pro sui commemoratione. liber I ge- 
nesis. — II regum. — III Salomon. — IV lob infra al. — 
V prophetiae. — VI actus apostolorum. — VII liber episto- 



64 31. Gunzo ad Augiensos fratres. — 32. Coenobium Bobiense. 

larum Pauli. — VIII omeliae beati Gregorii papae, in quo 
titulus iste habetur idest XL omeliae. — IX maior collect. 
— X sermonarium. — XI liber synonima. — 12. 13. anti- 
phonaria II. — 14. 15. et II gradalia. — 16. 17. et II mis- 
salia. — 18. 19. et II lectionarii cum evangel. — 20. ununi 
psalterium, quos per suos capellanos fecit scribi Eugilhardam, 
Chadoldum, Tracholsum, Frisingensis ecclesiae episcopum, 
Rudpertum, Racholfum. 

Ziegelbauer hist, rei lit. ord. S. Benedicti I 542. 

31. Ounzo ad Augienses fratres. 960. 

Adveniensdeferebam pene centum librorumvolumina » » ♦ 
inter quae erat Martiani in VII liberalibus disciplinis suc- 
cincta Veritas ♦ ♦ ♦ Deportabatur quoque Platonis in Timeo 
vix intellecta profunditas, Aristotelis in libro peri ermenias 
ant nostris vix temporibus tentata aut non perspccta obscu- 
ritas, Ciceronis Aristotelisque non contemnenda topicorum 
dignitas. 

Epistola Gunzonis ad Augienses fratres apud Martene et 
Durand veterum scriptorum ampliBsima collectio I (Paris 1724) 804. 

32. Coenobfnm Bobiense = Bobbio. saec. X. 

1. Librum I ad Pascen ... 2. mirabilibus gemmarum . . . . 

3. breuitcr excerptus 4. lib. I de Adam 

5. De sancta virginitate & de bono ....... nis 

coniugiis. lib. I. 6. quaestio lib. II 7. de octo quac- 

stionibus 8 rum episcopum libellum parvulum I 

9. epistolae Pauli ad Rom 10. Hiero- 

nymi in epistola Pauli ad Galatas. 11 rum ad 

Prosperum lib. I de sto, in quo continetur dc 

humilibus 12. lib. I de doctrina Christiana. 13. 

lib. I contra Marcionem. 14. lib. I de aedificatione tempi i, in 
quo continentur homiliae. 15. Augustini librum rctractationum. 
16. librum Ide letaniis. 17. libellus unus de decern chordis, 

in quo Hieron ad Ydiviam . . 18. lib. I de epistolis 

canonicis ad Evodium. 10. de ammonitionibus ad reges & 
potentes & de poenis infcrnorum & beatitudinc iustorum . . 



32. Coenobium Bobicnse. 66 

20. et de quaestionibus sancti Augustini in Matthacum. 21. 
librutn I quaestionum in Matthaeuni & Lucain: iu quo Iiabeu- 
tur libri III qiios coinposuit AdamDianus dc situ Uierusalcm 
& terra repromissionis & urbe Constantinopolitana. 

22. Item de lib in minoribus prophetis. 23. 24. ex- 

positiones II in epistola ad Galatas. 25. in ad Ephes . . . 

ad Philemonem. ad Goriutkios. 26. et commentarium epistolae. 
sen 27. & glos. super Virgil. 28-31. in Esaia ex- 
pos, nil. 32. expositionem I in Zaeharia & Malachia. 33. 
expositiouem I in Abdia & lona. 34. in alio voluniine ex- 
positionis eiusdem in Abdia librum I. 35. in lona. I. 36. in 
Naum. I. 37. in Hieremia libros III. 38-46 expositiones IX 
in Hieremia. 47. in Ezechiel libros IV. 48. in Abbaeue ex- 
positionem I. 49. librum I de mansionibus Israelitici populi; 
in quo habetur dialogus Attici & Gritoboli. 50. traetatum iu 
ecclesiastcn. 51. librum I de cronica apostolorum. 52. 53. 
libros II de illustribus viris. 54-56. comraentarios III in 
Matthaenm. 57. librum super psalmos. 58. 59. libros ques- 
tionum II. 60. librum generalium sententiarum I. 61. de 
opusculis eiusdem. 62. librum I de infantia Salvatoris. 63. 
librum I ad Pammachium & Marcellum. 64. librum iu canti- 
cis canticorum. 65. librum I contra lovinianium. 66. librum I 
in quo sunt prologi in libros regum, in eptatico, in para- 
lipomenon, & Esdra: & de mansionibus Israhelitici populi. 
67. librum I in lohel & Amos & Micheae. 68. in genesi li- 
brum I in quo continentur ars cuiusdam de grammatica & 
sinonima & cronica apostolorum. 69. librum I de opusculis 
Hieronymi & Augustini. 70. librum I in Salomone & in lob. 
71-73. libros III dogmatum. 74-80. libros VII de epistolis 
Hieronymi. 81. in Oseae & lohel lib. 82. tractatus in apostol. 

librum I. 83. commentarium in evaugelio Matthaci 

& Lucae. et quaestiones diversae librum I. 

Item de Eusebii libris. 84-86. libros cronicarum III. 
87-89. libros de istoria ecclesiastica III. 90-93. excerptos de 
chronica Eusebii libellos IV. 

Item de Hilarii. 94. In epistola ad Romanos librum I. 
95-97. De fide catholica libros III. 

Item de beati Gregorii papae. 98. 99 libros homeliarcs 
plenarios II. & 100. 101. non plenarios II. 102-7. iu P>/.eehiel 
libros VI & et in uno ex his habetur epistola sancti Augustini 

o 



66 82. Co^nobium Bobiense. 

de caritatc. 108-14. inoralinm in lob libros VII. 115. 16. 
libros regulae pastoralis II. 117-19. dialogoriim libros III. 120. 
libriim Patern. I. 121 libruni Pbilippi presbiteri in lob I. 

Item de bcati Anibrosii libris. 122. Ad Gratianimi Im- 
pcratorem libellum fidei I. 123. officionira librum I. 124. 
de divite avaro librum I. 125. 2(). In Luca libros II. 127. 
de ieiuniis librum I. 128. de singulis capitulis veteris testa- 
menti librum I. 129. de lapsu virginum & de virginitate li- 
brum I in quo est passio sanctae Eulaliae. 130. de apologia 
David, et de sacramcntis. sen & de immortalitatc librum I. 
. 131. librum I in quo babetur fides saneti Hilarii, confessio 
sancti Ambrosii, fides Hier. sermo de trinitate. epistola Gra- 
tiani Imperatoris ad sanctum Ambrosium. 132-35. libros IV. 
eiusdcm & sermo de castitate & pudieitia. 136. librum de 
virginitate I. 137. expositionem I in psalmo centesimo dccimo 
octavo. 138. 39. lectionarios II. 140. libellus parvus de lapsu 
virginum I. 

Item de Origenis libris. 141. 42. In genesi expositioncs 
II. 143. In exodo expositionem I. 144. In levitico exposi- 
tionem I. 145. In uno voluminc homeliae continentur eiusdcm 
in Ihcsu Nave XXVI. in libro iudicum VIII. in primo li- 
bro rcgum bomelias VI. de epiphania homelias II. 146. 47. 
In canticis canticorum libros II. 148. In Luca librum ho- 
meliarum I. 

De libris Cipriani. 149. 50. item Cipriani ad Deme- 
trianum libros II. 151. de diligendo Deo lib. I. 152. 53. 
ad Quirinum libros II. 154. de diversis opusculis libruni I. 

Item de Ysidori libris. 155. expositum in genesi I. 
156. 57. de diebus & septimanis temporibus & signis libros II. 
158-62. officiorum libros V. et in uno ex bis continentur 
epistolae diversorum & sinonima Ciceronis & gloss. 163-65. 
libros differentiarum III. 166. 67. libros proemiorum II. 
168-71. libros &bomologiarum [ctbim.] IV. 172-74. libros senten- 
tiarum III. 175. librum de ordine creaturarum I. 176. chro- 
nica Ysidori librum 

Item de canonibus. 177-91. Inter maiores & minores 
habentur libri canonum XV & 192. 93. libri epistolarura pa- 
pae Leonis II. 194. item librum canonum I in quo habetur 
Ysidori de ordine rerum. 

Item de libris diversorum auctorum. 195. librum Atba- 



82. Coenobium fiobiense. 67 

nasii contra Apollinarem, in quo & alia continentiir opuscula. 
196. 07. libros Gregorii Nazozeni apollogeticos II. 198. li- 
brum eiusdem de grandinibns I. 199. 200. libros II lohannis 
Gonstantinopolitani in epistola ad Hebraeos. 201. ct de 
psalmo quinquagesirao librura I. 202. et alius tractatus I. 
203-6. libros Pauli Orosii IV. 207. item lohannis Os aurci 
de cordis compunctione & reparatione & alia opuscula. 208-1 1. 
libros Eucherii de formulis specialibus IV. 212-14. libros 
Cassiani de institutione nionaehorum III. 215. et de colla- 
tionibus patrum librum I. 216. 17. libros sancti Coluinbani 
in psalmos II. 218. 19. libros Priraasii in apocalipsin II. 
220. 21. libros 11. Celii Firmiani Lactantii de opificio Dei 
222. & unum de falsa religione, in quo habentur dicta Si- 
byllae. 223. librum sancti Severiani I. 224. librum decre- 
tale Gelasii I in quo habetur libellus Augustini de haeresi- 
bus. 225. librum de vitiis. 226. 27. libros iustitutionis divinae 
legis Tunilli ad Primasium II. 228. librum Rufini in Osee, 
lohel & Amos I. 229. librum I. Vindicii Verecundi pri . . . . 
prophetarum. 230. librum Effrem diaconi. 231. 32. libros 
Optati * episcopi contra Donatistas II. et in uno ex his ha- 
betur expositio autorum in apocalipsin & ordo omnium festi- 
vitatum. 233; librum instructionis Nicetae episcopi I. 234. 
librum Metodii episcopi de regno gentium & novissimis tem- 
poribus I. 235. librum Effrem I in quo habentur epistolae 
Fulgentii & Hieronymi. 236. librum Victorini unum in apo- 
calipsin & in epistolis Pauli. 237. librum Fausti episcopi de 
praedestinatione Dei unum. 238. librum Gaesarii I. 239. 40. 
libros homeliarum Maximi episcopi II. 241. librum Tertul- 
liani I. 242-44. Plinii Secundi naturalis historiac libros III. 
245. De institutis antiquorum regum I & 246. 47. lustiuiani 
II. 248. 49. libros Egesippi II. 250. libros cuiusdam de ges- 
tis Gothorum I. 251-53. libros Smaragdi III. 254. libellum 
Gassiodori in psalmis parvulum I. 255. librum expositionis 
Glaudii episcopi Taurinensis in epistola ad Gorinthios. 256. 
fornmla vitae honestae cuiusdam Martini, in qua & alia ha- 
bentur opuscula. 257-63. libros Hier Scotti exceptos VII. 

264. librum Laurentii unum de duobus temporibus. 

Item de libris incertis. 265-72. libros glossarum & ex- 
positionum quorundam super Mathcum VIII. 273. librum 
pandcctarnm I in quo est expositio cuiusdam in Matheum. 



68 32. Coenobium fiobiense. 

274-82. In epistolis Pauli expositionum libros IX. 283-88. li- 
bros breviter expositos in psalmis VI. 289. librum I quaes- 
tionum cuiusdam in veteri & novo testamento, in quo habe- 
tur epistola Ilieronymi ad Edibiam & asceticon, idest instituta 
sancti Basilii. 290. librum I cuiusdam de remediis peccatorum; 

in quo habentur libri VI Alchimii metrice conte 

291-94. libros IV in quo habentur homeliac quorundam de 
singulis festivitatibus. 295. librum I cuiusdam ad queudam 
ludeum & alia opuscula. 

Item de vita & passionibus sanctorum. . . 296. libros de 

vita patrum ex his habetur vita Gutbercti. 297. in 

alio collationes patrum. 298. vita Pauli, Antonii, Hilarionis. 
et de captivitate Malchi monachi librum I. et in uno ex 
eis vita sancti Martini. 299. librum de vita sancti Martini. 
300. librum de vita Hilarionis & sancti Germani. 301. li- 
brum I de vita sancti Cipriani martyris. 302. librum I de vita 
sancti Ambrosii. 303. librum de vita sancta Eustasii & Am- 
brosii. 304-7. libros de actu sancti Silverii quatuor. 308-11. 
libros de inventione corporis sancti Stephani quatuor. 312. 
librum I de vita sancti Simeonis: in quo habentur "Armilfi 
de situ Hierusalem libri II. 313. de vita sancti Columbani. 
314. 15. de vita sancti Galli libros II. 316. librum do vita 
sanctae Ceciliae & luliani martyris unum. 317. libellum unum 
de vita sancti Marcelli. 318. librum de vita sancti Medardi 
unum. 319. libros de passioue apostolorum Petri & Pauli I. 
.... 320. 21. libros passionum complurium sanctorum II. 
322. librum regulae sancti Columbani. 323. 24. libros regulae 
Basilii duos. 325. librum unum, in quo habentur lectiones 
natalis Domini & de epiphania & lamentationes leremiae. 
326. 27. libros legis Langobardorum duos. 328, librum unum 
Dionisii de computo. 329. Anatolii Theophili I. 330-34. Vic- 
torini V. 335-40. & alios libros de computo VI. 341-47. li- 
bros glossarum VII. 348. 49. libros psalmorum II. 350-54. 
libros euangeliorum plenarios & non plenarios V. 355. librum 
collectaneum I in quo diversa habentur opuscula de fratre 
Dominico quern ipsi prestitimus. 

356. 57. libros Sergii de grammatica duos & in uno 
horum Adamantii liber habetur. 358-61. libros Virgilii numero 
quatuor. 362-65. Lucani libros IV. 366. 67. luvenalis duo, 
& in uno ex his habetur Martialis & Persius. 368. In uno 



' 32. Coenobium Bobiense. 69 

volumine habemus Persium Flaccum & luvenalem. 369-72. 
libros Claudiani poetae quatuor & in uno ex his Sedulii 
quaedam pars in capite & alia opuscula. 373. 74. libros Ovi- 
dii Nasonis duos. 375. librum Lucretii I. 376. librum Dra- 
contii I. 377. librum Emnodii episcopi unum, in quo & alia 
continentur opuscula. 378-80. libros Donati tres, & in uno 
ex his habentur sinonima Ciceronis. 381-83. libros Valerii 
Probi III. 384-86 libros Boetii III de aritmetiea. 387. & al- 
terum de astronomia. 388. librum Marii Victoris de rethorica. 
389. 90. libros Terentii II. 391. librum Honorati I. 392. 93. 

libros Porphyrii II 394. & alterum de isagogis. 395. 

librum Isidori de vitiis I. 396. commentarium Hieronymi 
super Donatum. 397. librum Prudentii I. 398. librum I. Pau- 
lini in laude saneti Felicis. 399. librum I Demosthenis. 400. 
librum I versuum Lieentii ad sanctum Augustinum, in quo 
sunt versus Sybillae de die iudicii. 401-3. libros Pompeii III 
sed non plenarios. 404. librum I de versibus apostolorum. 
405-8. libros IV categoriarum Aristotelis. 409. librum I in 
veteri testamento conscriptum mctrice, in quo continentur li- 
bri Alchimi & Catonis. 410. 11. libros II Capri & Acroetii de 
ortographia. 412. 13. libros Ouricis duos. 414. librum I. 
Dosithei de grammatica. 415. librum luvencii I. 416. librum 
Ausonii poetae I in quo habentur Plinii libri III. 417. li- 
brum Consentii I. 418-21. libros Sedulii IV. 422. 23. libros 
Symphosii II. 424. librum Papirii de analogia I. 425. li- 
brum I Flaviani de consensu nominum et verborum. 426. 27. 
libros Prisciani minoris II. 428. 29. libros Marii grammatici 
de centum metris II et in uno ex his habentur Sergii de li- 
tera libri II. Asterii grammatici, Honorati de ratione me- 
trorum & expositio cuiusdam super Donatum. expositio 
quoque saneti Augustini super totas partes orationis. Pho- 
cae etiam de grammatica libri IIII. 430. exercitaminum 
Prisciani sophistae librum unum. 431. 32. libros Pris- 
ciani II unum de figuris numerorum, alterum de litera. 
433. librum I de sententiis philosophorum, in quo sunt libri 
Catonis & Theophrasti de nuptiis. 434. librum Sosipatris I. 
in quo continetur liber diflferentiarum Plinii. 435. librum Do- 
nati super Virgiliura unum. 436-44. libros glossarum super 
Virgilium IX. 445. librum mictologiarum Fulgentii I. 446-65. 
libros diversorum de grammatica XX. 466. 67. libros Scptimi 



70 82. Cocnobium Bobieuse. 

Sereni duos, unum de ruralibiis^ alteram de historia Troiana, 
in quo & habetur historia Daretis. 468. librum I Daretis de 
vastatioiie Troiae. 469. librum 1 de epistolis Alexandri & 
Dindimi. 470. librum 1 de situ Indiae Alexandri ad Aristo- 
tilem magistrum. 471. librum I eosmographiae. 472. de hi- 
storia Alexandri Ma^^ni Macedonis librum unum. 473. de 
diversis gcneribus monstrorum librum I. 474. librum I Cice- 
ronis, in quo sunt topica & partitiones. 475. contra Catilinam 
librum I. 476. generalium sententiarum librum I in quo Lu- 
cii Annaei Seneeae. 477. Valerii Flaeci liber I. 478. Ara- 
toris subdiaconi de actibus apostolorum liber metrieus I. 479. 
Phocae de grammatica librum unum. 

Item de libris, quos Dungalus praecipuus Seottorum ob- 
tulit beatissimo Columbano. 480. Inprimis librum Origenis in 
genesi I. 481. in canticis canticorum eiusdem librum I in 
quo habetur expositio Bedae in Esdra & quaestiones Hiero- 
nymi in genesi & de locis terrae repromissionis & de Hebrai- 
eis nominibus, expositio quoque in ecclesiasten, in Danihelem 
& in Hiercmiam. 482. librum Origenis in epistola ad Roma- 
nos unum, in quo habetur expositio lohannis Constantinopo- 
litani in epistola ad Hcbraeos. 483. librum I sancti Ambro- 
sii in Luca, in quo est expositio Bedae in eodem. 484. librum 
homeliarum Gregorii in Ezechiel I in quo habetur expositio 
Ilieronymi in eodem. 485. librum cuiusdam in epistolis Pauli, 
in quo continetur expositio Hieronymi in epistola ad Ephc- 
sios, ad Titnm, ad Philimonem, ad Galathas & expositio cu- 
iusdam in septem epistolis canonicis. 486. librum I. Augustini 
super lolianuem. 487. librum I Augustini de trinitate. 488. 
einsdem de civitate Dei librum unum. 489. librum I Hiero- 
nymi in Esaia. 490. eiusdem in minoribus prophetis librum 
unum. 491. epistolarum Hieronymi librum unum. 492. li- 
brum I Eugeppii, in quo continetur liber Cassiodori institu- 
tionum divinarum lectionum & Hieronymi illustriuni virorum 
<& soliloquiorum Augustini i^ expositio Albini in genesim. 
493. librum Bedae in genesim unum, in quo est Albini super 
lohannem. 494. expositio 1 Bedae in septem epistolis cano- 
nicis. 495. librum etymologiaruni Isidori unum. 496. cxpo- 
situm cuiusdam breve in lohanne & Salomone. 49T. librum 
Prudentii. 498. librum Fortunati unum, in quo est Paulinus, 
Arator, luvcncus & Cato. 499. librum Pompei I. 500. librum 



32. Coenobium Bobiense. 71 

loseppi historiograph! unum. 501. euaugelium plenarium 
502. librum enchiridion. 503. 04. sancti Hier .... II. 505. 
psaltcrium I. 50C. librum queudam Latine Scotaicae linguae. 

507. librum Duugali contra perversas Claudii sententias unum. 

508. librum sancti Augustiui de musica. 

In primis 509. lib Sedulii ortograph . . . . 

510. librum psichomachiae Prudentii 511. quo con- 

tinetur Gonsentii lib 512. Priscianus minor lib ... . 

513. super Douati lib. in cuiusdam super 

514. de consolatione 515. lib. de iniuria 

516. regula 517. pro peccatis lib. 

518. praefaction lib 

519. glosis 520. librum quaestionum in genesi. 

521. librum Bedae de 

De libris Benedicti presbyteri. brevis recordationis de 

libris venerabilis Benedicti primis. 522. librum Pris- 

ciani maiorem. 523. librum Virgilii unum. 524. Sergii super 

eundem Virgilium 525. Priscianus minor. Beda de 

metris & alia habentur opuscula 520. librum I in quo 

versus apostolorum, Donatus, Beda & Alchoin habentur . . . 

527. librum Donati in quo & tractatus habetur 

super eundem Donatum .... 528. ... in quo psichomachia 

Prudentii & sancti Augustini habetur de 529. lu- 

venci unum. 530. librum I lunilii de divina lege. 531. li- 
brum de Concordia evvangelior. unum. 532. 33. libros super 
Matheum II. 534. super Marcum I. 535. super Lucam 1. 
536. 37. super lohannem libros II. 538. canonum Alithgarii 
cpiscopi librum I. 539. de regula sancti Benedicti. 540. mis- 
sale plenarium. 541. librum officiorum Isidori unum. 542. 
librum opistolarum Pauli unum. 543. & librum prognostico- 
luliani. 544. Kuiini de vita patrum librum I. 545. 46. mis- 
sales parvos II. 547. Victoris librum computi. 548. librum 
omeliarum lohannis Krisostomi de evangeliis. 549. librum 
ymnorum I in quo computum & alius habetur. 550. librum I 
coUectaneorum. 551. Hieronymus cum aliis diversis operibus. 
552. psalterium. 553. Einhardi librum. 

De fratrc Adalberto. 554. psalterium unum. 555. an- 
tiphonarium plenarium unum. 556. canones, quos excerpsit 
Alitgarius episcopus. 557. infantia Salvatoris. 

Breve de libris Theodori presbyteri. 558-61. uiissales IV. 



72 32. Coenobium Bobiense. 

562. psalterium glosatum I. 563. homeliarum Gregorii & Be- 
dae liber I. 564-66. sinodorum libri III. 567. lohanuis Cri- 
sostomi de raparatione lapsorum & aliis sententiis liber I. 
568. super Daniel & in apocalipsin & epistola de Melchisedech 
& prognostica luliani Pomeri liber. 569. Albini de trinitate 
liber I. 570. chronica Isidori lib. I. 571. de vita sancti 
Columbani liber. 572. de vita sancti Gutberti liber. 573. 
diurnum sancti Gregorii liber. 574. de predicationibus li- 
ber I. 575. regula canonica liber I. 576. de decimis & ex- 
positione missae liber. 577. liber Gassiani uuus. de collatione 
abhatis Cheremonis. 578. regula sancti Benedicti unus. 579. 
niartyrologium Bcdae I. 580. niartyrologium Hieronymi. et de 
arithmetica Macrobii, Dioni8ii,Anatolii,Victorii, Bedae, Golraairi 
&epistolaealiorumsapientum liber I. 58t.Eucherii dequaestioni- 
bus veteris & uovi testamenti & de situ Hierusalem & glosis 
liber I. 582. Boetii de consolatione philosophiae & Catonis li- 
ber. 583. Prisciani maior liber I. 584. liber Donati de raaiori- 
bus & niinoribus partibus & de glosis super ipsum & Con- 
sentii unus. 585. liber I Ysidori, Servii, Maximi Victoris & 
Prisciani minoris, Bedae, Clementis, Euticis & alia opuseula. 
liber item I. 580. Sedulii, luvencii & Prosperi ac Prudentii 
& aliorum vcrsificalorum liber unus. 587. de rethorica Karoli 
& Albini magistri unus. 588. de dialectica Martiani. Augu- 
stini, Apulei & Isidori liber I. 589. liber de ordine ecclesiae 
unus. Onines libri volumina XXXII. 

Item de libris Petri presbyteri. 590-92. expositum Cas- 
siodori Senatoris in psalmis libros III. 593. regula canonica 
librum I. 594. 95. libellos canonum II. 596. missalem I. 597. 
antiplionarium I. 598.99. psalteria II. 600. libellus Einardi 
de psalmis, in quo habentur orationes, quae specialiter di- 
cuntur, enchiridion Augustini. 601. missale collectarium I. 
602. librum Pomerii, in quo & alia habentur opuseula. 603. 
librum sancti Augustini I de magistro, in quo habentur eius- 
dcm de ordine & de achademica & vera religiouc. 604. li- 
brum canonum I. 605. librum Rabani in genesin I. 606. li- 
brum prognosticorum I. 607. librum Donati de partibus nii- 
noribus i^ maioribus, in quo & alia habentur opuseula. 608. 
librum Martiani do nuptiis philologiae & Mercurii. 609. li- 
brum Euticis I. 610. librum Ausonii I in quo mictologia 
Fulgentii. rethorica Caroli & Albini & pericrmeniarura Apulei 



32. Coenobium Bobiense- 73 

& alia quaedam. 611. librum Prisciani minoris, in quo Ga- 
per & Agroecius & Alchoin habentur. 612. librum Prudentii 
plenarium I. 613. librum I Bedae in titulis psalmorum. 614. 
librum Giceronis de senectute I in quo habetur dialectica 
Augustini. 615. expositio in somnio Scipionis & Boetii de 

musica quas non reperimus 616. Ezechiel 

& Daniel librum I. 617. epistolas Pauli & acta apostolorum, 
apocalipsis & epistolae canonicae librum. 618. Amphosii 
librum I. 619. De divcrsis generibus monstrorum liber I. 

620. Deca librum I & alios libros. 621. de psalmis 

lib. I. 622. de mirabilibus gemmarum librum I. 623; de 
septem quaestionibus ad Dulcitium librum. 624. admonitionum 
ad reges & potentes librum I. 625. expositionem in Lueham 
librum I. 626. expositionem Ezechielis librum I. 627. de 
psalmis librum I. 628. prologus regum. 629. In paralipome- 
non, in eptateucho librum I. 630. librum quaestionum I. 631. 
librum I saneti Hieronymi de opusculis ipsius. 632. librum 
epistolarum I. 633. euiusdam de gestis Gothorum librum I. 
634. librum super Matheum unum. 635. de inventione cor- 
poris Stephani librum I. 636. epistolarum exposition, li- 
brum I. 637. de expositione psalmorum librum I. 638-40. 
homeliarum tres. 

De libris Boniprandi. 641. iufantiae Salvatoris librum I 
& 642. librum computi & 643. regulam saneti Benedicti. 

Ad speluncam. 644. missalem I. 645. lectionarium I. 
646. antiphonarium I. 647. regula saneti Benedicti una. 648. 
vita patrum I. 649. homeliarum XXXX. beati Gregorii unum. 
650. homeliarum collectarum I. 651. expositionum super lo- 
hannem unum. 652. psalterium I. 

Item de libris fratris Smaragdi. 653. liber Prisciani 
maior I. 654. liber Augustini de musica. 655. eiusdem de 
vera religione. 656. liber Bedae de metris. 657. quaedam 
pars de arithmetica Boetii. 658. liber Augustini de magistro. 
659. enangelium plenarium. 660. soliloquioruiu Augustini unum. 

Item de libris Fulgentii. 661. unum librum Prisciani 
maioris de partibus orationis. 662. librum Boetii de musica. 
663. librum de ordine I. 664. librum de academia I. 665. 
librum mictologiarum Fulgentii. 666. librum Martiani de 
nuptiis philologiae & Mercurii & glosula in ipsum. 

Moratori Antiquitat. Italicarum torn. III. 817-24. 



74 33. Incognita bibliothcca. 

33. Incognita bibliotheca. saec. X. 

[pag. I col. 1.] DE FISTVLA 
DE LlBllIS BEATI AUGUSTINI EPI. 

1. D[e verbis]*) evangel sermon XXI — 2. [de verbis. 

apostoli IJ codice serinones XXXIIII. — 3 

eiusd euiiangel. — 4. de sermone nte librorura et 

questionum in evangel mathei et iuc^ lib. 11. — 5. de Con- 
cordia lib. III. — 6. in epistol. [ad Romanos] 

quarundam propositionum lib. I. — 7. in epistolas [evangelicas ? 
apostolicas?] lib. 1. — 8. in apoealypsin sermones XVIII. — 
9. in psalmos a tricesimo usque XLmu. — 10. item a XL 
simo usque in finem. — 11. de [trinijtatc lib. XV. — 12. de 
civitate dei lib. XII. — 13. de doctrina Xpiana lib. Illl. — 
14. epistol^ hieronimi due ad paulinum. — 15. de nuptiis lib. I 
et de adulteris coniugiis lib. II. — 16. retractationum lib. II. — 
17. questionum LXXIII [immo LXXXIII] et contra adversarium 
[legis] et prophetaruni lib. [llj. — 18. contra Maximianum 
Arrianorum epm lib. 11 et responsionum contra Arrianos lib. 1. 
— 19. de disciplina Xpiauoruni sermo I et de bono patien- 
tiae sermo I et epytapbia pontificum Romanorum. — 20. de 
libris confessionuni excerptus lib. — 21. in epistola lohann 
omel. Ill [VII?]. — 22. questionum diversarum et de libero 
arbitrio lib. I et altercatio cum Felice Arriomanit' et de ma- 
gistro lib. I. — 23. de diversis heresibus ad quod vult deum 
lib. I et . . . . gil . . . . contra Euticen lib. I [U?] — 24. [de]. 
bono virginitatis lib. . . et de decem [chordis GB] sermo et 
alii sermcmes eius pauci in cod. I. — 25. [cont]essionum scl 
August, et [lidei] Niceni concilii nee non et fict .... lero- 
nimi Gregorii nee non Athanasii Ambrosii Augustini .... 
decretal. Gelasii in codice I. 

DE LIBRIS BEATI HIERONIMI. 

26. in f^saiam explan a capitc lib. V. — 27. item in 
Esaiam lib. VIII. — 28. in Hieremiam lib. VL — 29. in Ezc- 
chiel lib. VI. — 30. in Daniel expl. II . . . vol. — | pag. I col. 2.] 
31. in ecclesiasten comnient[arii]. — 32. in psalmos quosdam 

. . . . 33. in epistolas — 34. in epistolas ad . . 

. . . . Philemonem explan. lib — 35. contra Adanna- 

^) ^uppk-meuta Ilagcui uucinis inclusa sunt. 



83. Incognita bibliotheca. 75 

num [?] lib. II zetium [?] ad Pamachinm. — 36. 

virorum inlustrium Hierouimi ct Genuadii cpl Massiliensis 
epi. Albini de trinitate lib. III. 

de [libris] sei HILARII epi 

37. contra Arrianos de fide lib 

38. de libris Basili epi omi de dia 

de ieiunio lib. necessarie ammo .... onis .... 

loquia. — 39. scintillarum vol. I. — 40. de trinitate sententi§ 
patrum vol. I. — secunda manu eiusdeni saec, X.: 41. 42. chro- 
nica Gregorii Turonensis vol. II. — 43. de carminibus theo- 
discae vol. I. — 44. vita canonicorum vol I. — 45. mappa 
mundi in rotul I. — 46. vita et gesta Karoli vol. I. 

DE LIB. MEDICINAE ARTIS. 
47. perisfegraonis de positione et statu merabrorum lib. 
.' . . Galieni lib. 11. Alexandri lib. Ill Vindiciani lib. III. 

— 48. de olei confectione .... in cod. [I?] — 49. herbariiis 

Apulei Platonici lib. in cod. I. — 50. E docmatici lib. 

in cod. 1.-51 confectione raalaginarum d . . 

ram et emplastorum et diet . . . medicinae in cod. I. — 52. 

epistl Vindiciani et Democriti et excerptiones de me- 

dicinalibus I. — 53-55 excerptorum de 

[pag. 2. col. 1.] vol. III. — 56. Publii Vegati Renati 

mulomedicinae. — de lib. sci Ambrosii epi. 57. de fide lib. 
nil in cod. I. — 58. de officiis ministrorum lib. in cod. I. — 
59. contra hercticos lib. I et epistol eius duae ad Valentini- 
anum imp. in cod. I. — 60. in epistol ad Romauus [sic] vl. I. 

— 61. exameron vl. I. — de libris Cassiani PRm. 62. de ca- 
nonico orationum atque psalmorum modo lib. III. iustitutionnm 
lib. let de octo vitiisprincipalibus et eorura remediis lib. VIII 
in cod. I. — 63. item de eiusdem rebus idem ac totidem li- 
(bri) . . in codice altero — 64. De temporibus et chonica 
Isic] et de dialectica Aristotelis lib. I et dicta Sybill^ in cod I. 

— 65. de ortographia lib. I in vol. I. — 66. de 

stica ge . . . . liber .... in codice I — 67. metrica 

rationen lib. I et Alcuini de gramatica lib. in cod. I. ~ 68. 
de naturis rcrum et scl Gregorii de concordia evangl. et epistl 
Pauli et sinonima in cod. I. — 69-71. de lib sive opusli Cas- 

siodori psalmorum explanat in vol. III. — 72. de 

opuscol. Primasii. in apocalypsin explan. lib. V . . . . supra 
in cod. I. — 73. de opuscol cipii opuscul 



76 38. Incognita bibliotheoa. 

8Cl Gregorii pap§ in cod [pag. II col. 2.] 

74 CANON et dogmal Gen- 

nadii epT et enigmat. Sirafosii in cod. I. — 75-81. canonum 
vol. VII. — 82-85. omel vl serraonu scorum collect[ae] ad 

[sinjgulas festivit[ate8] volumina IIII. — ... 

86 ex diversis log . . . divinae 

in cod. I. — 87. [de diverjsis rebus 

- De lib. ARTIS GRAMATIC .... 88. Prisciani libri . . 

. . . sillab ex diversis auctoribus lib. X . . . et 

lib. in cod. I. — 89. item Prisciani de littera et syll. et de 
octo partibus orationis et de constructione lib. . . . Pompei. 

tractatus ... in 90. item [pag. Ill col. 1]. 

91. . . . Isidor in cod. ... 92 

de octo par . . . . et differentiarum spirital Eucherii 

in cod. . . . 93. item Donati et Isidori de octo partibus p 

.... indeclinabilibus ars m Petri Donati 

et glosae in cod. I. — 94. item um de naturis 

Prisciani de partibus ars me . . 

or . . Bedae [de ratione m]etror — 95. item eiusdem 

de 8cem[atibu8] Ortografia et 

— 96. item et Pompeii et Petri in vol. I. — 97. 

lib. gramatice artis de lit. et de 

atem in odem [sic] cod. . . [prae]fationes . . . psalterium .... 

par enci et lib [pag. Ill col. 2] 

98 lib. Ill metr metrum Bedae prbi 

de sci . . . . dber . . . . epi lib. I. metrum Adhelmi de laude 

virgin lib. I. in cod. I. — 99. item metrum luvenci pribi 

iamb — 100. Sedulii operis paschal, lib. I — 

101. Prosper . . . quoque 102. item et ex 

ac b cod. . . — 103 lib. 

. . . . um — 104. metrum Pauli levita 

in Felicis lib. ... in cod. I. — 105. metrum Aratoris de ac- 
tibus apostolicis lib. II et metrum Prudentii de diversis rebus 

in ul 106 lib. . . . eiusdem 107. 

lib d 108. Item Virgilii 

georgicorum lib. Ill et Eneid. lib. VI in cod. I. — manu ter- 
tia saeculi X vel XI: 109. item Virgilii georgicorum lib. II. 
. . . — - 110. item Virgilii. 

H. Ha^en in Jahrbuclier fiir Philologie 115 (1877) 865-71. 
e tribufl ultimis foliis codicis Gene v. 21 saec. VIII. Scriptus est 



34. FriedericuB archiepiscopus Salisburgensis. — 35. Gerbertus. 77 

hie catalogus duabas maiiibus saec. X, cui manus eaec. X vel XI 
parvum additanientum adiecit. Falso Senebierum (Catalogue rai- 
soniie des maimscritfl de Geneve. 1779.) p. 77-78 hunc catalogum 
ad monasterium Morbacense referre recte monet Hageuus. 

34. Friedericas archiepiscopus Salisburgensis = 

Salzburg. 958-90. 

Itta regis filia hec contulit. Ista sant nomina libroruui 
qui post obitum Perhtarii domino Fridarico archiepiscopo prae- 
sentabantur at ille iussit servare 1. glosarius I. 2. passiona- 
rium. 3. liber Ysidori. 4. liber legis. 5. glosarium super 
Sedulium egloga. t). ordo romaui eonciiii. 7. ordo de kate- 
zizindis rudibus. 8. epistola Pauli. 9. liber partium sapieu- 
tiae. 10. liber Catonis. 11. liber Albini. 12. Peda de nie- 
trica arte. 13. epistole Alexandri Magni ad Ari8to[teJlem. 14. 
liber regum Amalberi. 

Budinger, Oesterreich. Gesch. I. 288 ann. 3. Endlicher ca- 
tal. eodd. mss. latt. p. 197. 

35. Gerbertus = papa Silvester II. ante 999. 

1. epistola VII. Ger])ertu8 quondam scholasticus Airardo 
suo salutem. Petitiouibus tuis annuimus, nostra ut exsequaris 
negotia velut propria monemus. Plinius emcndetur, Eugra- 
piiius reeipiatur: qui Orbacis et apud sanctum Baaolum sunt, 
prescribantur. Fac quod oramus, ut faciamus quod oras. 

2. epistola VIII. Ad Adalberouem Remorum archiepis- 
copum. « • ♦ Historiam lulii Gaesariis a domino A zone abbate 
Dervensi ad rescribendum nobis acquirite, ut vos penes quos 
nos habemus babeatis et quod reperimus speretis, id est octo 
volumina Boetii de astrologia, praeclarissima quoque figurarum 
geometriae aliaque nou minus admiranda. 

3. epistola IX. Ad Gisilbertum abbatem. * * « De mor- 
bis ac remcdiis oculorum Demostbenes pbilosophus librum 
edidit, qui inscribitur ophthalmicus, eius principium si habetis 
habemus simulque finem Ciceronis pro rege Deiotaro. Valete. 

4 epistola XVII. Ad Geraldum abbatem Auriliaccnsem. 
••• De multiplicatione et divisione numerorum libcllum a 
loseph Hispano editum abbas Guarnerius penes vos reliquit, 
eius exemplar in commune rogamus. 



78 36. GerbertuR. 

5. epistola XXIV. Ad Lupitura Barcbinonensem. * * * Ita- 
que libruni de astrologia translatum a te niihi petenti dirige 
et si quid mei voles in rccompensationeni indubitate reposce. 

G. epistola XXV. Ad Boni filiam GerundeDsem epis- 
copuiii. • • ♦ De multiplicatioue et divisione niinieroriim losepb 
sapiens sententias quasdam cdidit, eas pater mens Adalbero 
Remoriim archiepiscopus vestro studio habere cupit. 

7. epistola XL. Ad Stephanutn Romanae ecclesiae dia- 
conura*»» Mihi quidem ac nostro A. archiepiscopo Suetonios 
Tranquillos Quintosque Aurelios euin ceteris quos nosti per 
Guidonem Suessonieum comit^m discrete ac sine lite, quis cuius 
sit, remittes et quae nomini tuo conveuientia paremus edisces. 

8. epistola XLIV. Ad Ecbertum abbatem Turonensem. 
* * * Nam et apposite dicere ad persuadendum et auimos 
furentium suavi oratione ab impetu retinere sumraa utilitas. 
Cui rei praeparandae bibliothecam assidue comparo et sicut 
Romae dudum ac in aliis partibus Italiae in Gcrniania quoque 
etBelgica scriptores auctorumque exemplaria multitudine nuni- 
moruni redemi adiutus benevolentia ac studio amicorum cora- 
provincialium. Sic identideiu apud vos per vos fieri sinite 
ut exorem. Quos scribi velimus, in fine epistolae designabi- 
raus. Scribenti raembranam sumptusque necessarios ad vestruin 
iniperium dirigemus.* ♦ • 

9. epistola LXXXVII. Ad Constantinum scolasticum 
Floriacenseni. ♦ • » Comitentur iter tuum Tulliana opuscula 
et de rcpub. et in Verrem et quae pro defensione multorum 
plurima Romanae eloquentiae parens conscripsit. 

10. epistola XCII. Ad Bernandum monachum. « * * Quo- 
rum ob amorem et in exacto auctumno quandam figuram edidi 
artis rhetoricae depositam in sex et viginti membranis sibi 
invicem connexis et concatenatis in modum ante longioris nu- 
meri, qui fit ex bis tredecim. Opus sane expertibus mirabile, 
studiosis utile, ad res rhetorum fugaces et caliginosissimas com- 
prehendendas atque in animo collocandas.* * * 

11. epistola XCVI. Ad fratres Blandiniacenses. • • • Li- 
bros nostros festinantius remittite et si is qui per Glaudianum 
rescribi debuit, insuper mittetur, erit res dignissima vobis ac 
vestra caritate. 

12. epistola CXXIIL Ad Thietraarum Moguntiuum ar- 
chiepiscopum. * * ' Ad praesens autem rescribite tantum quod 



35. GerbertuB. 79 

deest nobis in prirao voluniine secundae cditionis Boetii in libro 
perihermenias, hoc est ab eo loco ubi scriptum est: 'Non currit 
vero et non laborat. ' Non veibura dico cum significat quidera 
tempus' usque ad euni locum ubi dicitur: 'ipsa quidem secun- 
dum se dicta verba nomina sunt et significant aliquid hie 
praeeeptis' idem parte deficientis commentarii beneficii vestri 
non erimus immemores.* » * 

13. epistola CXXX. Rainando monacho. ♦ ♦ * Nosti quanto 
studio librorum exemplaria undique conquiram, nosti quot 
scriptores in urbibus aut in agris Italiae passim habeantur. 
Age ergo et te solo conscio ex tuis sumptibus fac ut mihi 
scribantur M. Manilius de astrologia, Victorinus de rhetorica, 
Demosthenes opthalmicus.* * * 

14. epistola CXXXII. * * ♦ Bene valete ac nostrum codi- 
cem, si placet, per fidum nuntium resignate. 

15. epistola CXXXIV. ad Remigium monachum Trevi- 
rensem. * * * Sphaerara tibi nuUam misimus nee ad praesens 
ullam habemus nee est res parvi laboris tarn occupatis in 
civilibus causis. Si ergo te cura tantarum detinet rerum, vo- 
lumen Achilleidos Statii diligenter compositum nobis dirige, 
ut sphaeram, quam gratis propter difficultatcm sui non pote- 
ritis habere, tuo munere valeas extorquere. 

16. epistola CXLVIII. ad Remigium monachum Trevi- 
rensem. ♦ * * Praegravat affectus tuus, amantissime frater, opus 
Achilleidos, quod bene quidem incoepisti, sed defeoisti dum 
exemplar defecit. Itaque et nos beneficii non immemores 
difficillimi operis incoepimus sphaeram, quae ct torno iam sit 
expolita et artificiose equino corio obvoluta. Sed si nimia 
cura fatigaris habendi simplici fuco interstinctam, circa Mar- 
tias kal. earn exspecta, nisi forte cum horizontc ac divcr- 
sorum colorum pulchritudine insignitam praestoleris, annuum 
perhorrescas laborem.* • * 

Patrologiae Latinae cursus completus. series II tom. 139. His- 
toriae Francorum scriptores tom. II p. 789-841. 

3G. Ecclesia 8. Mariae maioris Cremonae. 084 

Ego Odelricus divino nutu Cremonensis episcopus, the- 
saurarium eiusdem ingressus occlesie, malorum manibus cartas 



80 86. Ecclesia S. Mariae maioris Cremonae. 

et libros multos fraudatos iuveni. Quapropter ne forte meis 
successoribus, sicut et raichi de meis antecessoribus, qui hec 
non scripserunt, evenit, quantum ad mcmoriara ducere potui, 
hie subter notare decrevi. 

Anno dominice incarnationis DCCCC. LXXX. V. indicione 
XII. In primis inveni : 1. tractatus super quattuor evan- 
gelia Marci, Matthei, Luce. — 2. 3. in lohanne vero duo vo- 
lumina. — 4. tractatus plenari evangeliorum volumen unum. 

— 5. super epistolas Pauli Agustini volumen egregium. — 
6. 7. item super ipsas epistolas duo alia volumina. — 8-15. 
missalia VIII. — 16. item evangeliorum volumina in usu duo. 

— 17. 18. lectionares cum eo qui in capella erat vetcris bi- 
bliothecae, duo magna volumina. — 19. Augustini confessionum 
unum. — 20. martirologium volumen unum. — 21. in epistola 
beati lacobi apostoli, Petri et lohannis Bed e presbiteri dicti, 
et beati Augustini de sermone Domini in monte volumen 
unum. — 22. item Augustini de agone cbristiano volumen 
unum. — 23. exameron Augustini volumen unum. — 24. 
Origeni in genesi et in levitico et numeri volumen unum. — 
25. 26. de vita et moribus clericorum volumina duo. — 27-29. 
passionares tres. — 30. libri homiliarum Bede volumen unum, 
31. 32. in quadraginta homeliis beati Gregorii volumina duo. 

— 33. decretorum pontificum babens in capite prefationem 
beati Isidori volumen unum. — 34. istoriae ecclesiastice 
sancti Eusebii volumen unum. — 35. 36. item istoriae tripar- 
tite volumina duo. — 37. 38. canonum volumina duo. — 39-41. 
ordinum volumina tria. — 42. Hieronimi in quinque propbetis 
volumen unum. — 43. Cassiodori super psalmos volumen 
unum. — 44. in evangelista Matheo commentari volumen 
unum. — 45. Augustini contra Faustum manicheum volumen 
unum. — 46. tercie partis moralie lob volumen unum. • — 47. 
item eiusdem moralie librorum XVI alterum volumen. — 48. 
explanationum Hieronimi in Esaia volumen unum. — 49. item 
genesi, exodi, numeri, levitici et deuteronomii volumen unum. 

— 50. dyalogorum volumen unum. — 51. homeliarum Augus- 
tini, Hieronimi, quod collectarium vocant, volumen unum. 

— 52. Smaragdi volumen unum. — 53. concordiarum cano- 
num volumen unum. — 54. tractatus *beati immaculati' vo- 
lumen unum. — - 55. pastoralis volumen unum. — 56. testus 
parabole Salomonis et beati lob volumen unum. — 57. Beati 



36. Eoclesia S. Mariae maioris Cremonae. 81 

Gregorli et Prosperi de remedio penitencie volumen unum. 

— 58. Aviani volumen unum. — 59. Marciani Felicis Capelle 
volumen unum. — 60. Aratoris et Prosperis Prudentii, qui et 
sichomachie, et Sedulii volumen unum. — 61. partis Agimo- 
nis super evangelia, idest a prima dominica adventus Do- 
mini usque octava pasche volumen unum. — 02. Bede in 
compotum volumen unum. — 63. antiphonarii volumen unum. 

— 64. plenarium evangeliorum volumen unum. 

Post vero quos eidem ecclesio ex mei parte dedi, sub 
his quoque adnexui. In primis dedi — 65. 66. missalia duo. 

— 67. evangeliorum testus aurei volumen unum. — 68. item 
aliae partis Agimonis volumen unum. — 69. 70. psalteriorum 
voluminaduo. — 71. tractatus super parabola Salomonis volu- 
men unum. — 72. glosarium volumen unum. — 73. Istorie ec- 
clesiastice tripartite volumen unum. — 74. Boetii consolationis 
volumen unum. — 75. Augustini de verbis Domini volumen 
unum. -- 76. Pronosticon luliani volumen unum. — 77. Vir- 
gilii volumen unum. — 88. Prisciani volumen unum. — 79. 
in Donato comenti Remigii volumen unum. — 80. sequen- 
tiarum libelli volumen unum. — 81. Porphirii librum et cius 
mains comentum cum argumentis dialecticae artis Alcuini in 
uno volumine. — 82. Bede libri de generibus metrorum volumen 
unum. — 83. Fulgentii libri volumen unum. — 84. defunctorum 
ordinis volumen unum. — 85-87. himnorum libelli volumina tria. 

— 88. episcopalium benedictionum libelli auro inscripti volumen 
unum. — 89. item psalterii volumen unum. — 90. collectarium ad 
canonicas horas circuli anni volumen unum. — 91. libelli ex 
dictis beatorum Augustini, Isidori, Gregorii sen Leonis papae 
ad audientium aedificationem collecti volumen unum. — 92. ad- 
breviationis secretae orationis volumen unum. — 93. libri ofti- 
ciorum Amesarii volumen unum. — 94. scintillarum libelli volu- 
men unum. — 95. antiphonarii nocturni volumen unum. 

Historiae patriae monum. t. XIII (August. Taur. 1873.) col. 
1442-44 ex autographo in arch, episc. Cremonae. 







82 37. Monasterium Laureshamense. 

37. Monasterium S. Nazarii Laureshamense = 

Lorsch. saec. X. 

BREVIARIUM CODICUM 

MONASTERII S. NAZARII IN LAURISSA 

SEU LAURESHAMENSIS AD RHENUM. 

I 1. Evangelium scriptiim cuin auro pictum habens tabulas 

Mai. eburneas. — 2 item quattuor evangeliain alio codice. — 3. item 
Id tertio similiter. — 4. item in qiiinto. [?]. — 5. item evangelium 
excerptum. — 6. leetionarium unum cum tabulis cburneis. — 
7. leetionarium in alio codiee. — 8. item in tertio. — 9. lee- 
tionarium ct evangelium simul in uno codiee. — 10. item in 
alio similiter. — 11. item in tertio similiter. ■— 12. 13. duo 
libri missales in altario iacentes. — 14. item liber missalis 
decani Theotmari, Heimricbi, Otberti decani, Erkanfridi, Adal- 
noti, Ruodhardi, Selimanni, Isangari. — 15. item missales qui 
fuerunt Runzolai, Samuhelis, Baboni, Randulfi, Alarici. — 16. 
17. item missales duo Gelasiani. In totum numero XVII. — 
18-20. collectarii tres. 
II 21-24. Homiliae sanctorum patrum de dicbus dominicis 

et diversis festivitatibus. Prima pars ab adventu Domini us- 
que in septuagesimam. secunda pars a septuagesima usque 
in pascha. tertia pars a pascha usque ad festivitatem sancti 
Petri, quarta pars a festivitate sancti Petri usque in advcn- 
tum Domini. — 25-27. item homiliae sanctorum patrum in 
tribus codicibus divisae. — 28. item homiliae sancti Leonis 
in uno codice. — 29. item homiliae de resurrectione Domini 
et ceteris festivitatibus. — 30-35. sex regulae sancti Bcnedicti. 
— 36. item regula sancti Benedicti et coadunatio eiusdem 
regulae in uno codice. — 37. item coadunatio regulae. — 
38. item regula sancti Benedicti et vita sancti Chutberti et hymni 
et amnales [sic] in uno codice. — 39. antiphonarium integrum 
unum. — 40. graduale unum. — 41 . 42 antiphonaria duo de eantu 
nocturnali. — 43-46. passiones sanctorum martyrum per totum 
anni circulum in codicibus quattuor divisae. — 47. 48. psal- 
teria duo. 
Ill 49. liber expositionum lectionum evangelii et ceterarum 

lectionura per totum annum. — 50. liber expositionum super re- 
gum Hrabani Mauri. — 51. lib. de iustitutione clericorum Hra- 
bani Mauri. — 52. lib. computandi item Hrabani. — 53. homil. 



37. Monasterium Laureshamense. BS 

sancti Gregorii de pascha. — 54. item eiusdeni de pascha. — 
55. item eiusdem de adveiitu Domini. — 56. item alius liber 
de adventu Domini. — 57. item tertius. — 58. collectiones 
Samubelis [cf. 15.] de opusculis sancti Gregorii. — 59. ex- 
planatio sex dierum sumpta ex opusculis sancti Augustini et 
sancti Ambrosii et ceterorum. — 60-62. [1-3] tria volumina de 
medicina. — 63. [4] liber Felieis Capellae. 

64. lib. genesis, exodus, Icviticus, numeri, deuteronomium, IV 
iudicum, Ruth in uno codice. — 65. item ipse liber ct regum 
et paralipomenon in uno codice. — 66. septem epistolae Pauli 
et actus apostolorum in uno codice. — 67. lii>. omnium pro- 
phetarum in uno codice. — 68. item in alio codice. — 69. 
proverbia Salomonis, ecclesiastes, cantica canticorum, lob, 
Tobias, ludith, Hester, Esdras, Maehabaeorum, lib. omnium 
prophetarum in uno codice. — 70. item proverbia Salomonis 
et sapientia et ecclesiasticus in uno codice. — 71. liber lob 
in uno codice. — 72. item ipse liber in alio codice. — 73. 
lib. Tobiae, ludith, Hester et Esdras in uno codice. — 74. ac- 
tus apostolorum et VH epistolae canonicae et apocalypsis in 
uno codice. — 75. omnes epistolae Pauli et actus apostolorum 
et apocalypsis in uno codice. — 76. item omnes epistolae 
Pauli in alio codice. — 77. item in tertio codice. — 78. item 
epistolae Pauli in quarto codice. 

79. [5] historia ecclesiastica Eusebii lib. XI in uno co- v 
dice. — 80. [6] historia Joseph i lib. XI in uno codice. — 81. 
[7] losippi lib. V de eodem historiographo. — 82. [8] historia 
Orosii lib. VII in uno codice. — 83. [0] chronica Eusebii, 
Hieronymi et Bedae in uno codice. — 84. [10] tripertita hi- 
storia lib. XII Socratis, Sozomeni, Theodoriti in uno codice. — 
85. [11] gesta ponlificum Komanorum in uno codice. — 86. 
[12 J libri Clementis decem in uno codice. — 87. [13] gesta 
Francorum Gregorii Turonensis lib. V in uno codice. — 88. 
[14] historia lordanis de sunmia temporum sen originc Romano - 
rum liber I. — 89. Pompeii Trogi epitoma XLIIII in uno codice. 
— 90. [15] Favii Claudii Gordiani de aetate mundi et hominis 
reservatis singulis litteris per singulos libros ab A usque Z. 
sed desunt nobis libri XI. in uno codice. 

91. [16] excidium Troiae lib. I et historia Darctis Phrygii vi 
de exitu Romanorum in uno codice. — 92. [17] liber Aethici 
cosmographi in uno codice. — 93. [18] Annaei Flori epitoma 



84 37. Monaster! urn Laureshamense. 

Livii Romanae historiae in libris CXLII in uno codice, — - 
94. [19] libellus Quinti lulii Hilarionis de origine mundi usque 
ad resurrectionem Christi. item in eodem libello Hieronymi 
chronica excerpta inde Idacii ab anno primo Theodosii Au- 
gusti usque ad lustinianum in uno codice. — 95, [20] Solini 
polybistor de situ orbis terrarum et mirabilibus in uno codice. 

— 96. [21] item libri antiquitatum losephi historiograph i a 
duodecimo usque ad nonum decimum in uno codice. 

De opusculis sancti Augustini. 
VII 97. tractatus sancti Augustini in lohannem XII in uno 

codice. — 98. in alio LII. — 99. in tertio LXX. ~ l(K)-2. 
eiusdem de civitate Dei contra paganos libri XXII id est in 
uno voluminc X, in alio VII, in tertio V. — 103. de 
Concordia evangelistarum lib. IIII in uno codice. — 104. contra 
Faustum Manichaeum lib. II in uno codice. — 105. de sancta 
trinitate libri XV in uno volumine. ~ 106. de arte musica libri VI 
in uno codice. — 107. libri XIII confessiouum in uno codice. — 
108. liber qui appellatur speculum in uno codice. — 109. item 
ipse liber in alio codice. — 110. libri duo retractationura in 
uno codice. — 111. item ipsi libri in alio codice. — 112. 
interrogationes Orosii et responsiones sancti Augustini. — 113. 
responsiones contra capitula obiectionum Vincentianarum prae- 
fatione praemissa. — 114. item sententiae excerptae ex libris 
sancti Augustini adversus Manichaeos. — 115. lib. sancti Au- 
gustini contra ludaeos, qui sic incipit: beatus apostolus Paulus. 

— 116. responsiones Prosperi contra impugnatioues haereti- 
corum, quas contra lib. Augustini de praedestinatis opposu- 
erunt. — 117. item quaestiones ex lib. sancti Augustini excerptae, 
id est ad Marcellinum de perfectione iustitiae et ex libro de 
spiritu et littera nee non ex libro de quantitate animae et ex 
lib. adDardanum et ex eo quod Dominus dixit ad latronem: 
hodie mecum eris in paradiso. hi omnes in uno codice. 

VIII 118. excerptio Eugypii ex libris sancti Ambrosii pars 

prima a primo capitulo usque ad CLXVIII in uno codice. — 
119. item a CLXVIII capitulo usque in finem in alio codice. 

— 120. sancti Augustini de doctrina Christiana lib. IIII in 
uno codice. — 121. de genesi ad litteram lib. XII in uno co- 
dice. — 122-31. super psalmos inX voluminibus. — 132. de 
sermone Domini in monte. — 133. item ipse in alio codice. — 
134. de spiritu blasphcmiae ct liber sancti Fulgentii de prac- 



37. . Monasterium Laureshamense. 85 

destinationes [sic GB.] Dei. soliloquiorum libri duo in uno 
codice. — 135. item ipse liber in alio codice. — 136. de im- 
mortalitate animae. — 137. interrogationes Orosii et respon- 
siones sancti Augustini et cetera ex opusculis saneti Augu- 
stini excerptum in uno codice. — 138. de genesi contra Ma- 
nichaeos lib. II. — 139. contra epistolam fundamenti Mani- 
chaeorum lib. I. — 140. academicorum lib. III. — 141. de 
ordine lib. II in uno codice. — 142. ad Dulcitium de octo 
quaestionibus et cetera quae in prima pagina huius libri ad- 
notata sunt in uno codice. — 143. quaestiones in Matthaeum, 
in Lucani, in lohannem in uno codice. — 144. in epistolam 
Pauli ad Galatas 

145. defloratae sententiae sancti Augustini et epistola ix 
Bedae presbyteri de mansionibus filiorum Israhel. item de eo 
quod ait Esaias: et claudentur ibi in carcerem et post dies 
multos visitabuntur. in uno codice. — 146. enchiridon et col- 
latio beati Augustini de trinitate a se ipso ad seraetipsum. 
et altercatio legis inter quendam Theophilum Christianum et 
Simonem ludaeuni. in uno codice. — 147. sermo sancti Au- 
gustini de patientissimo lob. et de virtutibus Domini, et trac- 
tatus symboli. et de divinatione daemonum. in uno codice. — 
148. de catechizandis rudibus. — 149. altercatio sancti Au- 
gustini et Feliciani Arriomanitae. — 150. explanatio in epis- 
tolam Pauli ad Romanos. — 151. Aurelii Augustini libri 
numero XII in symbolum. et de quattuor virtutibus caritatis I. 
de cantico novo I. de IIII feria unus. de cataclysmo unus. de 
tempore barbarico unus. contra Felicianum Arrianum unus. 
de fide catholica sancti Ambrosii lib. unus. in uno codice. 

152. expositio symboli sancti Augustini et sancti Hiero- x 
uymi contra haereticos in uno codice. — 153. item eiusdem 
de disciplina Christianorum. — 154. relatio de haeresibus et 
epistola sancti Ambrosii ad Augustinum episcopum de hae- 
resibus. adnotatio interogationum Caclestii Pelagiani et respon- 
sionum sancti Augustini pari numero digestarum in uno codice. 
— 155. homiliae sancti Augustini super epistolam lohannis 
numero X in uno codice. — 156. item in alio codice. — - 157. 
ad Valcrium de nuptiis et concupiscentia in uno codice. — 

158. de trinitate a XIII libro U8(iue in finem in uno codice. — 

159. liber de abusivis. interrogationes sancti Augustini de 
quaestionibus fidei. exemplar fidei sancti llieronymi presbyteri. 



86 37. Monasterium Laurcshamense. 

et symbol urn quod composuit Theodoras archiepiscopus Bri- 

tanniae insulae. et liber Gregorii Nazianzeni. in uno codice. 

XI 160. Augustini ad episcopum Eutropium et Paulum de 

perfectione iustitiae hominis. — 161. adversus quinque haereses. 

— 162. de libero arbitrio voluntatis et de vera religione in 
uno codice. — 163. libri tres de utilitate eredendi ad Hono- 
ratum. et ad eundem de gratia novi testameuti et de natura 
boni in uno codice. — 164. de beata vita et de immortalitate 
aniinae in uno codice. — 165. excerptio Prosperi ex libris 
de trinitate sancti Augustini. — 166. libri VIII sancti Augus- 
tini in uno codice. — 167. eiusdem de pastoribus. — 168. in 
libruui geneseos contra Manichaeos. — 169. de libero arbitrio 
libri duo. de vera religione lib. I. in uno codice. — 170. sermo 
sancti Augustini in epistolam ad Romanos. — 171. eiusdem ad 
Consentiura lib. I et eiusdem de mendacio lib. 1. in uno codice. 

— 172. de agone Christiano et ad Aurelium de opere monacho- 
rum in uno codice. 

xii 173. liber quaestionum veteris ac novi testamenti centum 

viginti septem in uno volumine. (Omiitirntis heic scribcre sin- 
gular urn quaestionum titulos, sunt cnim illae quae extant in 
Maurina editione t. III ad appendicefu reicctae, Mai,) — 174. 
liber de LXXXIII quaestionibus. (Harum item omittimus sin- 
(julos titulos. Mai,) — 175, quaestiones in Matthaeum numero LI. 
{Omittimus pariter titulos singulos. Mai.) — 176. quaestiones 
in cvangelium Lucae. (Harum quoque omittimus titulos, Mai.) 

— 177. eiusdem in lohannem. i. de Samaritana. j2. de resur- 
rectione Lazari. 3, ad id quod scriptum est quod baptizabat 
lesus plures quam lohannes, quamquam ipse non baptizaret 
sed discipuli eius. 4. de annis quadragiuta sex aedificationis 
templi. 5. de centum quinquaginta piscibus. 

xiil 178. eiusdem de diversis causis maxime de apostoli episto- 

liscapitula exposita: 1. de eo quod scriptum est: mihi autem ad- 
haerere Deo bonum est. J2. de eo quod scriptum est: LX sunt 
reginae et LXXX concubinae. 3. de eo quod in apostolo scrip- 
tum est: an ignoratis fratres? scientibus enim loquor. 4. de 
eo quod scriptum est in apostolo : existimo enim quod non 
sunt condignae passiones liuius temporis. 5. de eo quod idem 
dicit: homo tu qui cs, qui respond eas Deo? 6. ad id quod 
scri])tumest: tunc et ipse filius subiectus erit, qui illi subie- 
cit omnia. 7, de eo quod apostolus dicit: absorpta est mors 



87. Monastcrium Laureshainensc. 87 

in victoria. 8. de eo quod scriptum est: inviccm onera vestra 
portate. 9. de eo quod scriptum est: et babitu inventus ut 
homo. 10. de eo quod scriptum est: in quo babemus redeinp- 
tionem peccatoruni in reuiissione, imago invisibilis Dei. 11, 
de temporibus aeternis. 1^, de hereditate Dei. 13, de eo 
quod lacobus apostolus dicit: quoniam fides sine operibus 
mortua est. 14, de eo quod scriptum et: quern enim diligit 
Dominus corripit. 15, eiusdem de III quaestionibus. 1, eum 
qui ut vult vivit beatum esse. ^. de aequalitate lilii. 3, de pascha. 
omnia in uno codice. 

179. sermoues sancti Augustini diversi. 1, de libertate xiv 
arbitrii ad Valentinuni. J2, admonitio quantum sermo Dei va- 
leat ad correctionem. 5.quotiens anima peccaverit, totiens vulne- 
ratur. 4. de versu: sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant 
peccatores. 5. de novacula acuta. 6. de adulesccnte in evangelio, 

cui dixit Dominus: si vis venire ad vitam, serva mandata. 7. 
de non inebriando ad festiyitates martyrum. 8, de martyr ibus. 
9. de bominibus habentibus aurum. 10, de baptizatis et lideli- 
bus. 11, de psalmo : Deus ultionem. 13. de thesauris congregatis. 
13. dc eo quod scriptum est: iugum meum suave est et onus 
meum leve. 14, de lectione apostoli ubi dicit: redimentes tem- 
pus, quoniam dies mali sunt. 15, de laude pacis. 16, de evan- 
gelio: qui vos spernit, me spernit. 17, instructio ad fideles. 
18, de cleomosynis. 19. de eo quod scriptum est: si peccaverit 
in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum. et in Salo- 
mone innuens oculis cum dolo, congregat bominibus maesti- 
tiam, qui autem arguit palam, pacem facit. 30. de timore. 31, 
item de timore dei. 33, de sensu animae. 33, de paenitentiae 
fructibus. 34. de misericordia. 35. de paenitentia agenda. 36, 
item de paenitentia. 37, de pace. 38, de decimis. 39. de cas- 
titate vel alia diversa. 30, de eodem. 31, item de eodem. 33, 
item de eodem. 33, item de eodem. 34, item de eodem. 35, 
proverbia de voracitate gulae. 36, ad divitem eremitani. 37, 
de virginitate. 38. ad virginem. 39. de libertate arbitrii, 40. 
eiusdem de martyrio. in uno codice. 

180. item sermoncs sancti Augustini. 1, de unico iilio etxv 
de puero centuriouis. 3. de linguae molestia. 3. de eo (lui in- 
cidit in latrones. 4, de mulicre in adulterio deprchcnsa. 5. de 
Lazaro suscitato. 6. de vitc vera. 7. de latronc cum Cbristo 
crucifixo. 8, de iudicio Salomonis. 9. de Abessalon. 10, de He- 



88 37. Monasterium Laureshamense. 

lisaeo. 11, de loscph. 12, de muliere quae perfudit super ca- 
put lesu. 18, de exodo. 14. ubi introivit lesus ianuis clausis. 
15, de nativitate lohannis. 16, de Petro et Paulo. 17. de mar- 
tyribus. 18, de lona. 19. de epiphania. 20, de duobus caecis. 
21, de profluvio mulieris. 22. de martyribus. 23, de resurrec- 
tione Domini. 24, de exodo. 25, de resurrectione Domini. 26. 
de die octavarum. 27. de eo cui ager uberes fructus adferret. 
28, de nativitate Domini. 29, de natali sancti Stephani. 30. 
de caeco nato. 31, de pentecoste. 32, item de penteeoste. 33, 
de lob. 31, de natali sancti Cypriani. 35, de resurrectione 
Domini. 36. rursus de resurrectione Domini. 37. de sacramento 
altaris. 38, de secunda die paschae. 39. de latrone qui cum 
Domino pependit. 10, de vite vera et palmite. 41, de tertio 
die paschae. 42, de quarto die paschae. 43, de quinto die pa- 
schae. 44, de sexto die paschae. 45, de Golia. 46. de Helia 
et llelisaeo. 47, de tribus pueris. 48, de solemnitate sancto- 
rum Machabaeorum. 49, item de natali sanctorum Machabaeo- 
rum. 50, de lob et beata Perpetua. 51, de sancto Petro ubi 
dicitur: pasce oves meas. 52, de ianuis clausis. 53, de lavandis 
pedibus. 54, alius unde supra. 55, de resurrectione, ubi Mariae 
in horto apparuit. 56, de pentecoste. 57. de nativitate beati 
lohannis. 58, de sancto Laurentio. 59. de quadragesima, quod 
est ascensio Domini. 60. de unico filio. 61, de Paulo alius. 
62. de paralytica. 63, de filiis Zebedaei. 64, de die paschae 
alius. 65, de lavandis pedibus alius. 66, de ascensione Domini 
alius. 67, de iudicio Salo'monis alius. 68. de Helisaeo, ubi mulieri 
viduae oleum multiplicat. 69. de profluvio sanguinis. 70. item 
de exodo. 71, item de beato Stephano. 72. ad competentes 
post traditum symbolum. 73. item de nativitate sancti lohan- 
nis. 74, sermo omni tempore dicendus. 75, de unico baptismo. 
76, praefationes numero XIII. 77, de sancto Vincentio. 78, 
item sermo de decollatione sancti lohannis baptistae. 79, de 
cousolatione in adsumptione episcopi. 80. de Abraham, omnia 
in uno codice. 
XVI 181. item sermones sancti Augustini diversi: 1. de Helia 

et Achab. 2. de evangelio, ubi dicit ad alteram : scquere me. 
3, de evangelio, ubi dicit: vulpes foveas hsibent. 4. de psalmo 
centesimo et quinto. 5, de lona. 6, item de lona. 7, de mansa 
(icorum. 8. de psalmo sexagesimo sexto. 9. de psalmo vicesimo 
nono. 10, de psalmo nonagesimo secundo. 11. de natatoria Siloe. 



37. Monasterium Laureshamense. 89 

1^. de eadem iterunj. 13. de evangelic: trans fretumdiscipulis. 14. 
de eodem iterum. 15, de quinque panibus et duobus piscibus. 16. 
de saturatione in deserto. 17, de Abraham. 18. deHelia. I5.de luc- 
tatione laeob cum Deo. 20, de nuptiis in Galilaea. 21. de diluvio. 
22. de psalmo quadragesimo secundo. 23. de psalmo nouage- 
simo primo. 24. de psalmo quadragesimo. 25. de cultura ido- 
lorum. 26. de evaugelio Matthaei. 27. de partu Sarrae. 28. de 
Vezecha [sic]. 29. de lesu Nave. 30. de Helisaeo et Sunamite 
muliere. 31. de exodo ubi eduxit Moyses filios Israhel. 32. de 
Abraham vitulum angelis ad refectionem adponente. 33. de 
Helisaeo et vidua. 34 de psalmo quadragesimo sexto. 35. de 
Esau et lacob. 36. de psalmo centesimo trigesimo secundo. 
37. de epistola Petri prima. 38. de luda et Petro. 39. de eo 
quod dicit: dominusDeus tuus Deus unus est. 40. de eo quod di- 
cnnt ludaei Ghristo: nos de fornicatione nati non sumus. 41. 
de diapsalma. 42. de natali martyrum. 43. de nataliciis mar- 
tyrum. 44. de martyribus. 45. de psalmo centesimo decimo 
octavo. 46. de lohanne quando ait: tu es qui venturus es an 
alinm expectamus? 47. de: multum me lava. 48. de Salomone. 
49. de eo quod dicitur: sapientia huius mundi stultitia est 
apud Deum. 50. de eo quod credidit Abraham Deo. 51. de 
apostolo Paulo quid vel ad Christum quid luceat. 52. de Sa- 
lomone: sapientia aedificavit sibi domum. 53. de initio evan- 
gelii lohannis. 54. de eo quod supra. 55. de' Rachab et lesu 
Nave : stet sol in Gabao et luna in Phalanga. 56. de membris 
ecclesiae. 57. de misericordia. 58. de viduis. 59. de sanctimo- 
nialibus. 60. item alter tractatus. in uno codice. 

182. epistolae sancti Augustini numero XIIII. 1. epistola xvii 
sancti Hilarii ad sanctum Augustinum. 2. item sancti Augus- 
tini ad eum data. 3. eiusdem epistola ad Paulinum episcopum. 
4. item eiusdem adversus epistolam luliani Pelagiani ad Boni- 
facium papam Urbis, 5. epistola Alypii et Augustini ad Ma- 
ximum medicum civem Tenitanum. 6. eiusdem ad Sixtum 
presbyterum urbis Romae. 7. eiusdem ad eumdem presbyterum. 
8. item sancti Augustini ad Valentinum monachum Adrume- 
tinum. 9. alia ad eundem monachum de Dei gratia. 10 ad 
eundem de correptione et gratia adversus Pelagianum. 11. epis- 
tola sancti Evodii episcopi Uzilensis ad abbatem Valentinum. 
12. epistola papae Caelestiui urbis Romae ad cpiscopos Gallos 
pro gratia Dei. 13. eiusdem papae Caelestini de praevarica- 



90 37. Monasterium Laureshamense. 

tione Adae et originali peccato et gratia Dei. 14, commoni- 
toriiim sancti Augustiui quomodo sit agendum cum Manichaeis. 
in uno codice. 
XVIII 183. epistolaenumeroXXI. 1. adVolusianum. 2, rescriptum 

Volusiani ad sanctum Augustinum. 3. epistola sancti Augus- 
tini ad Volusianum. 4, eiusdem ad Bonifacium episcopum, ut 
non noceat parvuiis baptizatis iniquitas parentum, cui nulla 
voluntate consentiunt. 5. ad Armentariuni et Paulinum de 
votis reddendis. 6, ad Mareellinum de sacrificiis veteris et novi 
tcstamenti. 7. ad Laetum de tolerantia passionum. <9. ad Ita- 
licara de fide. 9. ad Mareellinum de magis Pharaonis. 10. ad 
Paulinani de videndo Deo. 11. epistola Maximi grammatici 
Madaurensis ad Augustinum. 12. epistola Augustini ad Ma- 
ximum. IS. item Augustini ad Valentinum de Pelagiano errorc 
videndo. 14, item Augustini de solutione quaestionura I. de 
resurrectione. II. de tempore. Christianae religionis. III. de 
sacrificorum distinctione. IV. de eo quod scriptum est: in qua 
mensura mensi fueritis, remetietur vobis. V. de filio Dei secun- 
dum Salomonem. VI. de lona i)ropbeta. 15, epistola Macedonii 
ad sanctum Augustinum. 16, epistola sancti Augustini ad Ma- 
cedonium. 17. ad Paulinum episcopum de psalterio. 18. ad Pro- 
bam viduam de modo orandi. 19. constitutio sancti Augustini 
quid observare debeant in monasterio constitute 20, sermo 
sancti Augustini de vita et moribus clericorum. 21, item sermo 
ad ipsos ad quos supra, in uno voluminc. 
XIX 184. epistolae sancti Augustini XL. prima ad Valerium 

episcopum Hipponiensem. 2, de vitandis conviviis. 3. ad eun- 
dem Aurelium Augustini ct Alypii, ut presbytcri praesentibus 
episcopis in ecclesia sermonem non faciant. 4. de monachis. 
5. ad senem Alypium de conversione Dioscori. 6. ad abbatem 
Eudoxium. 7, ad abbatem Sebastianum. 8. ad Laetum conso- 
latoria pro temptationibus quas patiebatur. 9. ad Marianum 
exhortans eum ad fidem. 10, ad Calestinum diaconum de cari- 
tate. 11. ad Restitutum diaconum de suiferentia malorum in 
ecclesia. 12, ad Hipponienses pro malis in ecclesia tolerandis. 
13. ad Largum admonitio bonorum. 14. ad Bonifacium de ex- 
hortatione vitae aeternac. 15, ad Cbrisimum. 16. ad Peregri- 
num episcopum. 17. Alypii et Augustini ad Maximum medi- 
cnm. 18, ad llesychium episcopum dc tine sacculi. 19. item re- 
scriptum Hesychii episcopi ad Augustinum. 20, item beati 



37. Monasterium Laureshamense. 91 

Augustini ad eundera Hesychium de fine saeculi. 21. quaestio 
de resurrectione Christi et Lazari descripta ex libro quaesti- 
onum saiieti Augustini contra paganos ex principio. 22, ad 
episcopura Theuterium pro Victorino Manichaeo. 23, ad Op- 
tatum episcopum de origine animae. 24, ad Victorianum pres- 
byterum de pressuris bellorum. 25. ad Macrobium episcopum 
Douatistam pro diacono qnodam ne eum rebaptizarct. 26, ad 
Marcellinum pro Donatistis reis ne occiderentur. 27, ad Cae- 
cilianiim ad versus Donatistas. 28, gesta a beato Augustino con- 
fecta quando sibi successorem elegit. 29, item epistola Aviti 
papae Calcanio. 30, Augustini ad episcopum Quintilianum pro 
Galla et Simplicida. 31, ad Felicitatem et Rusticum de correp- 
tione. 32, ad Ecdiciam cur nesciente viro suo bona sua dis- 
tribuerit. 33, ad Seleucianam inquirentem utrum Petrus apo- 
stolus baptizatus sit. 34, ad Italicam de corpore mediatoris, 
si corporeis oculis videat substantiam Dei. 35, item epistola 
sancti Evodii ad bcatum Augustinum de ratione etc. 36. item 
alia de virginitate beatae Mariae et de corpore filii Dei. 37. 
item alia de quaestionibns supra scriptis et de quaestione 
epistolae Petri apostoli. 38, item beati Augustini ad cundem 
de visionibus somniorum. 39, item alia de ratione ac Deo, de 
corpore Domini et de visionibus somniorum. 40. ad Augus- 
tinum Macedonius, si sapiens in hoc saeculo beatus est. 41, 
Augustini ad pracdictum Macedonium. in uno codiee. 

185. homiliae sancti Augustini qninquaginta. 1, de vcrsn xx 
psalmi: quis est homo qui vult vitam et cupit videre dies 
bonos? 2. item de detractoribus de versu psalmi: sedens ad- 
versus fratrem tuuni detrahebas. 3. de verbis apostoli ubi di- 
cit: quae sit iatitudo altitudo longitudo et profundum. 4. hie 
instruit, quomodo nobis facere possumus amicos de iniquo 
inammona. 5. de vitando odio et fratre diligendo et quis sit 
adversarius noster in via. 6, de diiigendis inimicis et bene 
illis faciendo, ut (lui inimici erant convertantur et amici tiant 
7. admonitio de divitibus ut cupiditatem devitent et facile 
tribuant pauperibus bona sua. 8. de eo quod dicitur: beatus 
qui post aurum non abiit. 9. de verbis apostoli: redimentes 
tempus quoniam dies mali sunt. 10. de versu psalmi: expecta 
Dominum et virilitcr age. et de eo quod dicit: ne tardes con- 
verti ad Dominum. 11. de confessione peccatorum ct cetera. 
12. de eo quod scriptum est: nc tardes converti ad Dominum. 



92 37. Monasteriuui Lnureshamense. 

13, de periculo sacerdotis et de divitc cuius ager uberes fructus 
attulit. 14, de martyribus et gratia Dei. 15, excerpta de libris 
sancti Augustini qualiter vera et perfecta dilectio debeat cus- 
todiri. 16, ut non solum lingua sed et moribus laudetur Deus, 
quia quale est quod eogitatur in corde, tale est quod procedit 
in opere. 17, de gratia Dei. 18, de saneto Helia et de patien- 
tia lob. 19, ubi dicit in evangelio de elemosynis faciendis. 20, 
de die octavaruni infantum. 21, de capitulo quinquagesimi 
psalmi et de peccato David. 22, de evangelio ubi dicit: esto 
consentiens adversario tuo. 23, de remissione peccatorum. 24, 
de natali sancti Augustini. 25, de natali suo. 26, admonitio 
ut silentium in ecclesia praebeatur. 27. de tribus modis pae- 
nitentiac. 28, de arbore ficulneae quia per triennium fructum 
non dederat. 29, de psalmo quadragesimo nono ubi dicit: 
Deus manifeste veniet. 30, de evangelio ubi dicit : remittite et 
remittetur vobis. 31, de verbis Domini ubi dicit per prophe- 
tam: meum est aurum et meum est argentum. 32, de David 
et Golia. 33 homilia presbyteri Heraclii, ubi Petrus ambula- 
bat super aquas. 34, sancti Augustini de eo quod Christianorum 
tempora praedicta sint et ut reges terrae convertereutur ad 
Dominum et de serpente. 35, de eo quod scriptum est de do- 
mino Salvatore: ascendit sicut virgultum et sicut radix de 
terra sitienti. 36, de eo quod scriptum est: cor meum et caro 
mca exultaverunt. 37, de eo quod scriptum est: ego sum Veri- 
tas et via et de vera caritate. 38, de eo quod scriptum est: 
qui amat animam suam perdet eam. 39, admonitio sancti Au- 
gustini, ubi ostendit multos esse gradus in caritate. 40, ho- 
milia de misericordia. 41, de quadragesima et remittendo fratri. 
42, de paenitentia. 43, de oratione dominica. 44. de eo quod 
ait Salvator: ego veni ut faciam voluntatera eius qui raisit 
me. 45, de lohanne baptista. 46, de visione beati Petri apo- 
stoli et de Cornelio centurione: 47. de principio psalmi cen- 
tesimi septimi decimi: conlitemini Domino. 48, de elemosynis. 
49, de divite foeneratore. 50, de mulicre curva. in uno codice. 
XXI 186. item homiliae sancti Augustini XXIIU. 1. de qua- 

tuor virtutibus caritatis. 2, de paenitentia. 3, de ieiunio et 
oratione. 4. admonitio ad populum. 5, de morte. 6*. incrcpatio 
contra dolosum et iracundum. 7. de quadragcsimae abstinentia. 
8, de cogitationibus. 9, increpatio contra eum qui diu iram 
pectore tenet. 10. de decimis. 11, de futura vita cogitandum. 



87. Monasterium Laureshamense. 93 

12, de oratione dominica. 13. de divite. 14. de pace. 15. de 
flagello Dei. 16. de nativitate Domini secundum carnem. 17. 
liber eiusdem de virginibus. 18, de came superba. 19. de quinta 
feria in passione. 20. de sexta feria. 21. de latrone. 22. de 
dnobus latronibus. 23. de cruce et latrone. 24. de pace. 25, 
et in eodem codice vita sancti Augustiui et indicium omnium 
librorum eius. 26, sancti lobannis Constantinopolitani de com- 
punctione. 27. et doctrina sancti Severini episcopi. 28. et al- 
tercatio sancti Ambrosii contra eos qui animam non confitentur 
esse facturam. in uno codice. 

187. 1. Aurelii Augustiui de n<atura et origine animae ad xxii 
Romanos lib. I. 2, item ad Petrum presbyterum de eadem re 

lib. I. 3. item ad Vincentium de eadem re lib. II. 4. sermo Ar- 
rianorum ubi numeri propterea sunt iocis singulis adnotati. 
5. Aurelii Augustiui respondentis contra istam non fidem sed 
Arrianorum perfidiam. 6. item eiusdem epistola ad Casulanum 
presbyterum de ieiunio sabbati. 7. item eiusdem contra adver- 
sarium legis et propbetarum lib. II. in uno codice. 

188. tractatus sancti Augustini. 1. de quadraginta dua- xxiil 
bus generationibus, quas enumerat Mattbaeus evangelista ab 
Abrabam descendens usque ad Christum et inveniuntur XLI 

et de septuaginta septem generationibus, quas Lucas evangelista 
a baptismo Domini asccndens per Abraham usque ad Deum 
perveniens enumerat. et de loseph et Maria. 2. tractatus kal. 
Ian. contra paganos. 3. de falso mediatore diabolo ct vero 
mediatore Christo. 4. de resurrectione. 5. qualis erit in resur- 
rcctione futura vita iustorum. 6. in psalmum LXXXI quod 
dicitur: Deus stetit in synagoga dcorum. 7. de testimoniis 
scripturarum contra Donatistas et contra paganos. 8. habitus 
Boseth cum pagani ingrederentur. 9. habitus Tignicae 
de apostolo: o altitudo divitiarum sapientiae et scientiae 
Dei. 10. et de psalmo quinquagesimo nono: Deus reppu- 
listi nos. 11. et de psalmo centesimo decimo octavo: bonum 
est mihi quod humiliasti me, ut discam iustificatiouem. 12. 
ex eo quod dictum est : ego sum via, Veritas et vita et cetera, 
hie subiungitur de sepultura catechumenorum. 13. tractatus 
per epiphanios de praedicatione prophetica testament! novi 
snblato veteri et de abolitioue sacriliciorum veterum et de 
institutione novorum. 14. de capitulo evangelii ubi nuntiatur 
adventus Domini in novissimo die. 15. tractatus contra avari- 



94 37. Monasterium Laureshamense. 

tiam et luxuriam. 16, de trium nioriuorum significatioDe, quos 
secuudum cvangelium Dominus suscitavit. 17, de die nativi- 
talis lohannis baptistae. 18, item de natali sancti lobannis et 
de voce et verbo. 19, sermo habitus de die natalicia apostolo- 
rum Petri et Pauli. ^0. de natali sancti lobannis. 21, sermo 
babitus de decem cbordis Chusa. 22. sermo de caritate. 2^3. 
tractatus de obedientia Gbristiania. 24. de bis qui se ad uni- 
tatem catbolicam cogi queruntur contra Donatistas. 25, contra 
Arrianos. 26, de sancta trinitate. 27. de eo quod seriptum est 
in evangelio: non potest filius a se facere quicquam, nisi quod 
viderit patrem facientem. 28. de psalmo vigesimo primo et 
quomodo tribus modis Ghristus dieatur in scripturis secundum 
divinitatem et secundum susceptum hominum. 29. sermo de 
utilitate ieiunii. 30, tractatus de utilitate agendae paenitentiae 
et de psahno quinquagesimo: miserere mei Deus. 31, tracta- 
tus de urbis excidio. in uno codice. 

XXIV 189. sancti Augustiui locutionum libri numero VII et 

quaestionum libri numero VII. in uno codice. — 190. liber 
eiusdem sancti Augustini unde malum. — 191. Aurclii Augus- 
tini de natura et origine animae ad Renatum. ad Petrum pres- 
byterum de eadem re. item ad Vincentium epistola. — 192^ 
ad Casulanum presbyterum de ieiunio sabbati. — 193. contra 
adversarium legis et prophetarum. — 194. contra Felicianum 
Arrianum. 

De opusculis sancti Hieronymi. 

XXV 195. libri sancti Hieronymi super prophetas minores V, 

id est lohel, lonam, Naum, Micbaeam, Abbacuc in uno codice. 
— 196. eiusdem super propbetas tres, id est Osec, Amos, 
Abdiam in uno codice. — 197. eiusdem super propbetas quat- 
tuor Sopboniam, Aggaeum, Zacbariam et Malachiam in uno co- 
dice. — 198. eiusdem super Danielem propbetam lib. I. eiusdem 
super Ezecbielem propbetam lib. XIIII. in uno codice. — 199. 
eiusdem liber quaestionum Hebraicarum nominum sive loco- 
rum interpretatio in uno codice. — 200. sententiae generales 
ex opusculis sancti Hieronymi et monitii sancti Papbnutii et 
proverbia Evagrii in uno codice. — 201. sancti Hieronymi 
super psalterium a primo psalmo usque in LXXV ex Origine 
sumptum in uno codice. — 202. eiusdem a LXXVI usque in 
finem in uno codice. — 203. Hieronymi in epistolas Pauli 
idest ad Epbesios lib. HI. ad Titum lib. I. ad Philemonem 



87. Monasterium Laureshamenso. 95 

lib. I. in uno codice. — 204. ciusdem super ecclesiasten 
lib. I. 

205. eiusdem super cantica caiiticorum lib. 1. contra lo- xxvi 
vinianum lib. III. et apologeticum eiusdem ad Paniniacliium in 
uno codice. — 206. epistola ad Ctesiphontem et altercatio 
Attici ortbodoxi et Critobuli haeretici in tribus libris dialogo- 
rum divisa. in uno codice. — 207. eiusdem ad Suniam et Fri- 
dulam de psalterio, quae de LXX translatione interpretum 
corrupta sunt in uno codice. — 208. item expositio psalmorum 
paenitentialium in uno codice. — 209. Hieronymi commentarium 
in Matthaeum lib. IIII. in uno codice. — 210. eiusdem de in- 
lustribus viris et Gennadii et liber institutionum divinarum 
scripturarum Cassiodori et de historiis Cbristiauis in uno codice. 
— 211. liber Hieronymi super totum Esaiam prophetam in 
uno codice. — 212. tractatus super Hieremiam propbetam lib. 
VI. in uno codice^ — 213. expositio Hieronymi in epistolas 
Pauli ad Galatas in uno codice. — 214. psalterium de Hebraica 
veritate translatum a Hierouymo presbytero in uno codice. — 

215. item eiusdem de captivo monacho et vita sancti Hilari- 
onis et vitae patrum et vita Pauli eremitae in uno codice. — 

216. epistola una Hieronymi et alia Mansueti episcopi et Au- 
gustini de secreto incarnationis Christi. in uno codice. — 217. 
item eiusdem expositio psalmorum a primo usque ad novissi- 
mum. — 218. glossae secundum Hebraicam veritatem translatac 
a supradicto Hieronymo in uno codice. — 219. expositio lusti 
episcopi in cantica canticorum et in eodem libro epistolae 
Hieronymi XXX. in eodem libro epistolae Hieronymi XXXI xxvil 
[sic] 1. ad Marcellam de ephot. 2. ad candem secedendum 

ex urbe. 3. ad eandem de eo quod dicitur in evangelio : qui- 
cumque dixerit verbum contra iilium. 4. de eo quod in psal- 
mis dicitur: vanum est vobis ante lucem surgere. 5. epitaphium 
sanctae Marcellae. 6, ad Paulam interpretatio alphabeti. 7. ad 
Damasum papam quod progeniae id est filii Israhel reversuri 
essent de Aegypto. 8. ad Exsuperantium. 9. ad Rusticum ex-^ 
hortatoria super paenitentiam. lo, ad Desiderium. 11, Hiero- 
nymi parvula adbreviatio in capitulis paucis in Esaiam. IJ^. 
ad Pammachium et Marcellam. 13. ad sanctum Augustinum. 
14. ad sanctum Alypium et Augustinum. 15, ad Eustochium 
de muneribus. 16, ad Geruciam. [Ageruchiam] dc monogamia. 
17, ad Pammachium. 18, ad Marcellam. 19, ad Marcellam de 



96 37. Monasterium Laureshamcnse. 

allelaia, amen, maranatba. 20. item ad Marcellam. 21. item 
ad Marcellam. 22. liber sancti Evagrii ad virgines. 23. fides 
sancti Hieronymi. 24. Hieronymi ad Damasum de Ozia ct 
serapbim. 25. ad TranquilliDum quomodo Origenem legere de- 
beat. 26. ad Marcellinum et Anapsychium [anapsycbia] de 
anima. 27. Hieronymi de tribus virtutibus. 28. eiusdem ad 
Dardanum de terra repromissionis. 29. eiusdem ad Lucinum 
baereticum. 30. ad Gastricianum. in uno codice. 
XXVIII 220. item epistolae Hieronymi numero LXXVH. 1. ad 

Marcellam de diapsalma. 2. adversus Helvidium de sanctae 
Mariae virginitate perpetua. 3, ad virgines Aemonenses. 4. ad 
Theodoram Hispanam. >. ad Deraetriadem virginem. 0, ad 
Laetam. 7. ad Theodosium vel ceteros anachoritas. 8. ad 
Damasum papam de osanna. 9. ad Damasum de fide, cui in 
Antiochia f5ommunicare deberet. 10. ad eundem papam. 11. 
ad eundem de Gain. 12. ad eundem de filio prodigo. 13, ad 
Heliodorum exhortatoria. 14. ad Nepotianum presbyterum de 
institutione clericatus. 15. ad Paulinum presbyterum de in- 
stitutioue clericorum vel monachorum et diversis divinae bisto- 
riae expositionibus. [16 et 22. 23. 24. 25. Mains omi^it.'] 17. 
ad Amandum presbyterum de diversis quaestionibus. 18. item 
epistolaris responsio ad quem supra. 19. ad Heliodorum cpis- 
copum. 20. epitaphium Nepotiani presbyteri. 21. sanctus 
Augustinus episcopus ad Hieronymum. 26. item sanctus Au- 
gustinus ad Hieronymum. 27. sanctus Hieronymus ad Au- 
gustinum. 28. sanctus Augustinus ad Hieronymum. 29. sanc- 
tus Hieronymus ad Augustinum. 30. idem ad eundem. 31. 
Hieronymus ad Magnum oratorem. 32. ad lulianum diaconum 
Aquileiae. 33. ad Nicetam hypodiaconum Aquileiae. 34. ad 
Gbysogonum monachum Aquileiae. 35. ad Antonium mona- 
chum Aemoneac. 36. ad Evangelum presbyterum de Melchi- 
sedech. 37. ad Rusticum monachnm. 38. ad Paulum senem 
monachum Goncordiae. 39. ad Gomasium, lovianum et Eu- 
sebium. 40. ad Tyrasium consolatoria de morte filiac eius. 
41. ad lulianum exhortatoria. 42. adversus Vigilantium pres- 
byterum. in quo eius blasphemias arguit. 43. ad Riparium 
et Desiderium presbyteros adversus Vigilantium. 44. ad 
Oceanum de vita clericorum. 45. ad eundem de unius uxoris 
viro. 46. ad Riparium presbyterum. 47. ad Castorinam ma- 
tcrteram. 48. ad Furiam. 49. ad Saldinam [sic\. 50. ad 



37. Monaster ium Laureshamense. 97 

Pammachium de optinio genere interpretandi. 51, ad Mar- 
cellam. 52, ad Paulam consolatoria dc dormitione Blesillac. 
53, ad Marcellain de exitu Leae. 54, ad quam supra de vita 
Asellae. 55, ad Fabiolam de veste sacerdotali. 56, ad Mar- 
cellam de detractatoribus suis. 57, ad MarcellaDi de onaso. 
58. ad Asellani de fietis amicis qui sibi detrabuot. 59, ad 
Fiorentiuin de ortu amicitiae. GO, ad eundem qui supra. 67. 
ad Marcuni presbyterum Calcediae. 62. ad Avituin in quo 
ea quae in libris Trepi dpxujv contra fideni catholicam sunt 
pandit. 63, ad Oceanum de morte Fabiolae. 64, ad Mar- 
cellani de decern nominibus quibus apud Ilebraeos Deus vo- 
catur. 65, ad Avigaviura Spanuni. 66. epitaphium sanctae 
Paulae ab Hieronymo editum. 67. ad Eustochiuni. 68. ad 
matrem et tiliam in Gallia commanentes. 69, ad Marcellam 
de muneribus. 70. Paiumachius et Oceanus Hieronymo. 71, 
ad Vitalem presbytenim de Achab. 72, ad Pammachium de 
dormitione Paulinae. 73, ad Marcellam. 74, ad Rufinum de 
iudicio Salomonis. 75. ad Algasiam de quaestionibus undecim. 
76, ad Ecdiciam liber (luaestionum duodecim. 77. ad Mar- 
cellam de quaestionibus (|uinque. in uno codice. 

221. tractatus sancti Hieronymi post Origenem in can- xxix 
tica canticorum. et epistola sancti Augustini ad Hieronymum 
de origine animae. item epistola sancti Augustini ad sanc- 
tum Hieronymum. rescriptum Hieronymi ad sanctum Au- 
gustinum. item epistola sancti Augustini ad Optatum episco- 
pum de origine animae. rursus epistola Hieronymi ad Avitum, 
in qua ea quae in libris Trepi dpxOjv contra fidem catholicam 
sunt, pandit, de tidei symbolo apud Nicaeam expositio. epistola 
Epiphanii Gypri ad lohannem Gonstantinopolitanum translata. 
epistola sancti Hieronymi missa ad Minervum et Alexandrum 
monachos. et eiusdem ad Marcellam de blasphemia in spiri- 
tum sanctum, in uno codice. — 222-28. opuscula sancti Gre- 
gorii papae. Pars prima contiuet libros quinquc, secunda 
libros quinquc, tertia libros sex, (j[uarta libros sex, quinta li- 
bros quinque, sexta libros quattuor, septima et ultima continet 
libros quattuor. — 229. 30. explanatio in Ezechiel prophetam, 
pars prima in uno codice, pars ultima in alio codice. — 231. 
homiliae eiusdem a pascha numero viginti in uno codice. — 
232. item ipsae in alio codice. — 233. liber pastoralis in uno 
codice. — - 234. item liber pastoralis et liber Prosperi de ac- 



98 87. Monasterium Laureshamense. 

tiva et contemplativa vita in alio Godice. - 235. 36. epistolae 
eiusdem in duobus libellis. — 237. liber dialogorum in uno 
codice. — 238. item ipse in alio eodice. — 239. liber Tagii 
ex opusculis sancti Gregorii aduuatus in uno eodice. — 

240. Paterii de opusculis sancti Gregorii super psalnios. — 

241. item Paterii coUcctio ex opusculis sancti Gregorii. — 242. 
homiliae Gregorii papae diversae in quaternionibus. 

Rursus opuscula sancti Hieronymi. 

XXX 243. epistola Hieronymi ad Damasum, quae incipit: 

Origenes cum in ceteris omnes vicerit. 2. item homilia se- 
cunda ab eo loco quo scriptum est: nardus mea dedit odo- 
rem suum usque ad cum locum in quo ait: quia vox tua 
gravis et forma tua suavis. S, Hieronymus Innocentio de 
septies percussa. 4. ad Cyprianum epistola quae sic inci- 
pit: frater carissime Cypriane scito praenoscens. 5. item 
alia nescio cuius, quae sic incipit: litterae tuae et amorem 
sonant pariter et querelam. G. epistola Epiphanii Cypri 
episcopi ad lohannem Gonstantinopolitanum abs Hieronymo 
translata, quae sic incipit : oportebat nos dilectissime clerica- 
tus honore non abuti in superbiam. 7. item epistola Hiero- 
nymi nesaio ad quern, quae sic incipit: parentum meritis 
subiugans iilios omnipotens Deus. 8, Hieronymus Sabiniano 
diacono lapso quae sic incipit: Samuhel quondam lugcbat 
Saulem. 9. eiusdem epistola ad Minervum et Alexandrum 
monachos, quae sic incipit: in ipso iam profectionis articulo 
sancti fratris nostri Sisinnii. — 244. eiusdem expositio in 
Esaiam lib. XVHI. 

Rursus sancti Angustini opuscula 
inmixtis aliquot aliorum. 

xxxi 245. adnotationes sancti Augustini super quaedam capi- 

tula in epistola Pauli ad Romanos. eiusdem homiliae de ho- 
mine qui descendebat ab Hierusalem. et de eo qui media 
nocte ab amico suo petit panes, et de pane et pisce et ovo. 
et de vilico quem dominus eiecit de vilicatu. et de iudice 
quem vidua interpellabat. et de septiformi spiritu. et de octo 
beatitudinibus septenuiue petitionibus. et quem admodum cat- 
echizandus sit qui vult fieri Christianus. baec omnia ex li- 
bris diversis sancti Augustini excerpta sunt. — 246. excerptio 
eiusdem de explanatione in apocalypsin. — 247. interrogationes 
eiusdem et responsiones de fide. — 248. symbolum XII apo- 



37. Monasterium Lauroshamense. 99 

stolorum et in idem symbolum traetatus cuiusdam. — 249. 
exemplar fidei saneti Isidori et scriptum papae Damasi ad 
Paulinum Antiochenum de Nicaeno concilio. — 250. sermo 
saneti Augustini de tide, Gregorii Nazianzeni apologeticum et 
de induraentis pontificum et saeerdotam. ,— 251. deflorata 
saneti Augustini et confessio peccatorum et oration es diver- 
sae et de mansionibus filiorum Israhel. — 252. ciusdem liber 
unde malum. — 253. saneti Augustini de oeto quaestionibus 
ex veteri testamento, quae sic incipiunt : 'generalem iustitiam' 
et sic finiunt: 'sed iam arietes in grege' in uno volumine. — 
254. ciusdem prologus ex libro I retractationum. de gratia 
novi testament! lib. I. et de natura boni lib. I. ciusdem sermo 
de evangelica lectione id est de spiritu biasphemiae. item 
ciusdem de codem sermo contra ludaeos. item sermo de bono 
viduitatis in uno volumine. — 255. ciusdem traetatus contra 
Arrianos de: 'in principio erat verbum et verbuui erat apud 
Deum et Deus erat verbum'. — 256. editae ab Evagrio altcr- 
cationes Thcophili Christiani et Simonis ludaci. — 257. cx- 
positiones symboli saneti Augustini et saneti Ambrosii nee 
non et saneti Hicronymi de fide contra baereticos in uno co- 
dice. — 258. collecta quae collcxit [sic] Wicbodo ex opuscu- 
lis saneti Augustini, Ambrosii, Hicronymi et cetcrorum patrum 
in quinque libros Moysi in uno codice. — 259. epistola saneti 
Fulgentii episcopi de fide, et excerptio ex libris saneti Au- 
gustini contra Fulgentium Donatistam. et ciusdem de sym- 
bolo et deitate. et homilia de omnipotentia patris et de do- 
mino nostro lesu Christo, quod absque initio sit cum patre 
secundum deitatem, qui secundum hominem nobis a certo 
initio natus ex virgine est. et ciusdem expositio symboli con- 
tra ludaeos, paganos et Arrianos. in uno codice. — 260. item 
saneti Augustini de proverbiis Salomonis ab eo loco ubi di- 
cit: 'mulierem fortem quis invenict?' — 261. epistola Hilarii 
ad sanctum Augustinum. rescriptum saneti Augustini ad Hi- 
larium in uno codice. — 262. de vera religione lib. I. — 
263. de sermone in monte lib. II. — 264. ciusdem sermo de 
infantibus, qui ab Herode sunt pro Domino interfecti. et de evan- 
gelii verbis allegoricis. — 265. ciusdem Augustini sermo de 
virtutibus Domini, ciusdem de generali iustitia. — 266. cius- 
dem locutionum lib. VII et quaestionum lib. VII in uno co- 
dice. — 267. commonitio Orosii ad Augustinum de errore 



100 37. Monasterium Lauresliamense. 

Priscillanistarum. item Augustini ad Orosium contra Pris- 
cillanistas. 
XXXII Bedae presbyteri : 268. historia Anglorum libri V in uno 

codice. — 269. homiliae de adventu usque in natalem Domini 
in uno codice. — 270. eiusdem de aedificaiione templi libri 
II in uno codice. — 271. eiusdem de tabernaculo et vasis 
eiuH ac vestibus sacerdotalibus libri III et super Tobiam li- 
ber unus in uno codice. — 272. super cautica eanticorum li- 
bri V et ex dictis Gregorii ab eodein Beda collecti libri VI 
in uno codice. — 273 expositio in pentateucbum in uno co- 
dice. — 274. super Lucani libri V in uno codice. — 275. 
super Marcum libri III in uno volumine. — 276. super actus 
apostolorum liber unus. super apoealypsin libri III. in uno 
codice. — 277. super VII epistolas apostolorum libri singuli 
per singulas epistolas. et aniiotationes in rcguni XXX quaes- 
tionum. in uno codice. •— 278. [22] de temporibus et com- 
pute libri II et chronica eiusdem et circuli Dionysii in uno 
codice. — 279. [23] orthographia Bedae in uno codice. — 
280. [24] vita sancti Cuthberti. et rcgula sancti Benedicti. et 
annalis. in uno codice. — 281. [25] de ratione metrorum. et 
metrum Althelmi. et Themistii de arte dialectica. et decretum 
Gelasii papae. in uno codice. — 282. [26] in actus apostolo- 
rum tractatus nescio cuius, item de temporibus et computum 
libri II ct chronica eiusdem et circuli Dionysii in alio co- 
dice. — 283. quaestionum in regum numero XX et liber 
Apponii in cantica eanticorum. et quaestiones Eucherii novi 
ac veteris testamenti. in uno codice. 
XXXIII Sancti Ambrosii: 284. tractatus sancti Ambrosii in epi- 

stolas Pauli ad Romanos. et excerptio cuiusdam sapientis ad 
Hebraeos in uno codice. — 285. expositio sancti Ambrosii in 
epistolas Pauli, id est ad Philippenses I, ad Colossenses I, 
ad Timotheum II, ad Philemonem I. in uno codice. — 286. 
eiusdem in epistolas Pauli ad Gorinthios primam et secun- 
dara in uno codice. — 287. eiusdem in epistolas Pauli ad 
Galatas et ad Ephesios in uno codice. — 288. libri VIII 
epistolarum sancti Ambrosii ad diversos in uno codice. — 

289. expositio sancti Ambrosii in psalmum centesimum de- 
cimum octavum. de officiis libri tres. in uno codice. — 

290. eiusdem hexaemeron in uno codice. — 291. item ex- 
positio beati Ambrosii ad Romanos in uno codice. — 292. 



37. Monasterium Laurcshamcnse. 101 

eiusdem apologia de propheta David liber I. de patriarchis 
libri II. de paenitentia libri 11. de excessu Satyri fratris sui 
libri II. et sermones quattuor de apostolica electione. in uno 
volumine. — 293. eiusdem serrao ad consolaudam viduani. 

Ex opusculis Origenis. 

294. Origenis commentarii sive homiliae in Hicremiam XXXIV 
XIIII {Ilarum nee von sequentium titulos sinyulos omittimus), 
— 295. in librum geneseos homiliae XVII translatae a Ru- 
fino presbytero. — 296. in exodum homiliae XIII. — 297. in 
leviticum homiliae XVI. — 298. in librum numerorum homi- 
liae XXVIII. — 299. in libros regum, Esaiae, Hieremiae, 
Hiezechielis homiliae XVIIII. — 300. homilia de eo quod 
scriptum est: 'omnia uter implebitur vino' usque ad eum lo- 
cum in quo ait: *et deducent oculi vestri lacrimas'. — 301. 
homiliae X ea quae ad Hierusalem cum ingenti comminatione 
dicuntur intellegere ita se habentia. — 302. Adamantii ca- 
tholici libri V quos cum haereticis disputavit translati Ru- 
fino et missi Paulo. — 308. Origenis oratiunculae XXVI in 
lesum Nave translatae a Rufino presbytero a Graeco in 
Latinum. — 304. in librum iudicum homiliae VIII. — 305. 
eiusdem in Lucam homiliae XXXVIIII translatae ab Hiero- 
nymo presbytero. — 306. in epistolam Pauli ad Romanos 
tractatus sen homiliae X translatae a Rufino presbytero. — 
307. libri IIII irepi dpxujv emendati, translati a Rutino pres- 
bytero et Macario missi. in uno volumine. — 308. apologeti- 
cum Pamphili martyris in Origenem in uno codice. 

309. tractatus Origenis de libris sanctarum scripturarum xxxv 
comprobatus ab Hieronymo, id est de genesi, exodo, levitico, 
libro numerorum, libro iudicum, libro regum quarto, Esaia 
propheta, Ezechiele, Danihele, Zacharia, libro actuum aposto- 
lorum. capitula de libro genesis: I. de expositionc et figmento 
hominis. II. de eo quod apparuit Deus Abrahae sub ilice 
Mambre. III. de eo quod vidit Sarra filium Agar cum filio 
suo Isaac ludentem. IV. de eo quod dixit Deus ad Abraham: 
tu autem tcstamentum mcum servabis. V. quomodo loseph in 
Aegyptum descendit. VI. de duodccim benedictionibus filiorum 
Israhel. capitula de libro exodi: I. de eo quod scriptum est: 
exsurrexit autem rex in Aegypto. II. de sabbato. III. de co 
quod scriptum est: locutus est Dominus ad Moysen dicens: 
loquere filiis Israhel et dices ad eos, mensis hie vobis sit 



102 37. Monasterium Laureshamense. 

iiiitium mcnsuum primus in mensibns aniii. de libro Icvitici. 
Locutus est Dominus ad Moysen diccns: loquere ad Aaron 
et dices ad eum: homo qui oflfert etc. de libro oumerorum: 
initte viros et considerent terram. de libro lesu Nave: ct 
misit lesus filius Nave ex Acten duos exploratores absconse. 
de libro iudicum: erat inquit vir ex Saraa ex tribu Dan 
clarissimus et nomen illi Manue. item: et dixit Domiuus ad 
Gcdeon: cum trecentis viris, quos aquam lambcre vidisti etc. 
de libro regnorum quarto: dixit Helisaeus ad populum qui 
erat in Iliericho etc. de libro Esaiae prophetae: visio quam 
vidit Esaias etc. dc libro Ezechielis: in diebus illis facta est 
super me mauus Domini etc. de libro Danibelis: in diebus 
illis anno octavo decimo Nabuchodonosor etc. de libro Za- 
chariae: sileat omnis a facie Domini etc. item: et ostendit 
mibi Dominus lesum sacerdotem etc. de libro actuum aposto- 
lorum: in teniporibus illis cum complerentur dies pente- 
costes etc. 

XXXVI 310. libri Prosperi III qui continentur in uno volumine: 

de contemplativa vita, de actual! vita, quantum distat inter 
contemplativam vitam et actualem. in uno codice. — 311. 
eiusdem contra Collatorem lib. I. — 312. eiusdem de voca- 
tione gentium. 

XXX vii 313. Excerptio Prosperi ex libris de trinitate sancti Au- 

gustini. 1. de unitate patris et filii et spiritus sancti, qui 
sunt unus et solus ac verus Deus. 2, quod unigenitus Dei 
filius propter formam servi minor patri dicatur, qui in forma 
Dei aequalis est patri. 3. de regno quod patri -filius dicitur 
traditurus. /. quomodo traditurus sit regnum filius patri. 5. 
quod discretione intellegendus sit nunc aequalis patri filius 
nunc minor. 6*. de unitate personae filii Dei et filii hominis 
sive in gloria sive in humilitate. 7, de his scripturae locis, 
de quibus dubium est an propter assumptam creaturam mi- 
norem patro indicent filium, an vero hoc tantum quod de 
patre sit doceant. 8, de his qui spiritum sanctum non mi- 
norem patre indicant scd tantum quod de patre sit. 9. quod 
clarificatio quae fit inter patrem et filium et spiritum sanctum 
nullum (lift'erentiam in trinitate significet. 10. quomodo in- 
tellegenda sit missio sive filii sive spiritus sancti. 11. quid 
sit quod uusqum legitur pater maior spiritu sancto aut spiri- 
tus sanctus minor patre. i^. de visione Danibelis in qua ei 



87. Monasterium Laureshamense. 103 

ct patris et filii persona apparnit specie corporali. 13, de 
providentia Dei qua universitas regitur. 14, de opere Dei 
quo omnis creatura administratur, quo et inulta ordini con- 
suetudinis inserviunt [codex his inservitur]. 15. essentiam tri- 
nitatis numquam oculis apparnisse mortalinm sed per sub* 
iectam sibi creaturam siguificasse quae voluit. 16, de finibus 
scientiae Christiauae, quae quia de caritate oritur, non iu- 
flatur. 17, de gratia Dei quae sibi humanum genus recon- 
ciliat ut salvetur quod perierat. 18, de simplo Salvatoris, 
quod ad duplum nostrum coucurrit et eongruit. 19, de signis 
et praefigurationibus quae adventum Domini praeccsserunt. 
20, de filio Dei, qui et in forma Dei et in forma servi una 
persona est. 21. de unitate ccclesiae in Deo per geminam 
dilectionem, cui formam praebet unitas patris et filii et spi- 
ritus sancti. 22, mortem Christi non fuisse necessitatis nos- 
trae, sed voluntatis suae ac potestatis. 23, de sacrificio per- 
fccto ac vero, quod ipse pro nobis Salvator eflfectus est. 24. 
de his qui sibi purgationem de virtute propria pollicentur. 
25, sapientes mundi ner resurrectionis veritatem cognoscere 
nee futurorum ordinem scire potuisse quamvis habere videan- 
tur. 26, unde apud impios possint quaedam futura praesciri. 
27, de fide qua credimus temporaliter gesta ct veritate quae 
rcddit aeterna. 28. non esse contra aequalitatem patris et 
filii, si etiam secundum coaeternam patri divinitatem intelle- 
gatur filius missus. 29, quam modeste ac sobrie debeat homo 
cui etiam suae mentis natura inexplicabilis est, de Dei sub- 
stantia cogitare. 30, de incommutabili essentia, quod Deus 
solus est. 31, quod in trinitate deitatis quicquid ad se dicit 
quaeque persona, omnibus indiflferens atque communis et 
unam significet eandemque substantiam. 32, qua necessitate 
tres personae in trinitate dicantur. 33, de vera maguitudine, 
cuius participatione magna sunt ((uaecumque sunt magna. 
34. relative non substantialiter dici, quicquid vult pater aut 
filius aut spiritus sanctus proprie nominatur. 35, de rclativis 
quae referri ad invicem nequeunt cum tamen relativa sint. 
36. trinitatem Deum non tria principia sed unum esse prin- 
cipium, quia pater et filius et spiritus sanctus unus creator 
est sicut unus Deus. 37, quomodo in trinitate et pater ad 
filium principium sit et pater et filius ad spiritum sanctum. 
38, quomodo in spiritu sancto etiam ante quam daretur possit 



104 87. Monasterium Laureshainonse. 

doni nonien intellegi, lit ei semper non aliud fuerit donuni 
esse qiinm ipsam esse. 39, de appellationibus relativis, quae 
non ad Deiini sed ad creaturani referendae sunt, quoniani 
Deo nihil accidit. 40, pares in quacumque virtute non posse 
in ceteris esse dissimiles ac si haec aequalitas in animis 
repperiatur humanis, multo incomparabilius earn manere in 
incommutabili aeternaque substantia, quod est Deus trinitas. 
41, de spiritus sancti unitate cum patre ac filio. 42. de na- 
tura corporea et creatura spiritali, quod simplices non sint 
quia nee incommutabiles. 43, de simplici et incommutabili 
essentia Dei, quamvis multipliciter secundum substantiam no- 
minetur. 4d, trinitatcm deitatis nullo modo triplicem esse 
dicendam, quia nee tria ibi plus sunt quam unum nee unum 
minus quam tria. 45, de solo patre et filio et spiritu sancto. 
46, de sapientia a Deo genita vel creata. 47, de vero et 
summo et uno bono. 48, de Deo semper quaerendo. 49. qui- 
bus progressibus mens corporalium rerum usu et imagine de- 
lectata ab aeternorum contemplatione deficiat. 50, quam per- 
niciose rclicto communi bono privata quaerantur. 51, quae 
sit humana temptatio et quod peccatum habeatur extra cor- 
pus. 52. quibus deminutionibus homo ad imaginem Dei 
creatus in similitudinem pecoris delabatur. 53. quam con- 
parabilis sit priorum bominum praevaricationi mens quae ad 
amorem temporaliurn sensu est tracta corporeo. 54. in quae 
officia proprie sapientia et scientia dividantur. 55, de beati- 
tudinc quam omnes una voluntate expetunt, sed non eadem 
omnes definitione. 56'. an omnes beati qui vivunt ut volunt. 
57. propiorcm esse beatitudini rectam voluntatem etiam non 
adeptam quae cupit quam pravam etiamsi quod concupivit 
obtinuit. 58, ad veram beatitudinem viam esse per fidem 
rectam, sine qua nulla cuiquam possit fortitudo prodesse. 
59. perfectam beatitudinem nisi in aeterna vita esse non 
posse. 60, an aeternitatis capax sit humana natura. 61, an 
alio modo omnipotens Deus hominem aeternitati debuerit re- 
formaro, quam ut sibi Dei filius Deus naturam uniret huma- 
nam. 62. qua ratione in sanguine lesu Christi iustificentur 
credentes et quomodo in hoc saeramento totius sit trinitatis 
operatio. 63, quo merito homo diabolicae sit traditus potes- 
tati. 64. de consilio Dei, quo ei placuit ut potestas diaboli 
non potentia sed iustitia viuceretur. 65. de omnium debito 



37. Monaster ium Laureshamense. 105 

a nihil debente Christo soluto. 66. in quo sit diabolus victas 
a Christo. 67. ad quam utilitatem fidelium rcuatorum mala, 
quae p.er originale peccatum sunt contracta, con versa sint. 
68, de his quae per incamationem domini nostri lesu Christi 
sunt collata credentibus. 69. de nativitate Domini ex Maria 
virgine et spiritu sancto. 70, quod verbum caro factum, quod 
est Christus lesus, et sapientae thesauros in se habeat et 
scientiae. 7L neminem posse sine fide Christiana ad veram 
beatitudinem pervenire. 7J2. qua facultate mens rationalis 
obtineat, ut in ea Dei imago resplendeat. 73, de mutabilitate 
mentis humanae, qua fit ut sicut misera facta est ex beata, 
ita beata esse possit ex misera. 74. de reformatione mentis 
ad imaginem Dei. 75, quid intersit inter regenerationem 
baptismi et renovationem qua proficitur de die in diem in 
agnitione Dei. 76, posse hominem etiam corpore imaginem 
Dei accipi secundum quod verbum caro factum est, cuius in- 
mortalitati omnes sancti conformabuntur. 77, qua sui parte 
homo ad imaginem et similitudinem Dei factus sit, ad quam 
proficiendo renovatur. 78. de summo bono quod semper in- 
veniendum quaeritur et quaerendum invenitur. 79. in quarum 
rerum contemplationc summa trinitas inquirenda sit. 80, om- 
nia quae de Deo digne dici videntur, posse in pauciora con- 
ferri et nihil minus dictum intellogitur. 81, de similitudine 
et aequalitate patrisDei et unigeniti eius Dei consubstantialis 
et coaeterni. 8J2, de sancto spiritu qui patri ac filio aequalis 
accipitur et utriusque spiritus dicitur et caritatis nomine in- 
tellegitur, cum quaelibet persona in trinitate sit caritas. 83. 
quod donum Dei dicatur spiritus sanctus. 84, oratio qua to- 
tius dispensationis summa concluditur. 

314. libri sancti Prosperi de voeatione omnium gentium xxxviii 
duo in uno codice. — 315. item eiusdem de activa et con- 
templativa vita lib. ill et eiusdem epigrammatn. in uno vo- 
lumine. — 316. sancti lohannis Chrysostomi Constantinopoli- 
tani episcopi homiliae numero XXXIIII. item de eo quod 
nemo laeditur ab alio nisi a semet ipso, eiusdem sermones 
in epistolam ad Hebraeos numero XXXIIII. [opus] ex notis 
editum post obitum a Constantino presbytero Antiochcno et 
translatum de Graeco in Latinum a Muciano scholastico. in 
uno codice. — 317. eiusdem expositio in Matthaeum. item 
in Matthaeum ab eo loco quo scriptum est: 'factum est cum 



106 37. Monastcrium Laureshamensc. 

consimimaeset lesus scimones istos' usque ad eum locum ubi 
scriptura est: dico enini vobis, uou rae videbitis ainodo do- 
nee dicatis: benedictus qui venit in nomine Domini, in uno 
codice. — 318. eiusdem de reparatione lapsi lib. I. item 
lib. I ad Demetrium. item de conpunctione cordis libri duo. 
in uno codice. — 319. eiusdem homiliae XXXVIII. libri 
quinque Ircnaei Lugdunensis episcopi. primus sic incipit: 
dicunt esse quendam. secundus: baec insunt in secundo. ter- 
tius: tu quidem dilectissime. quartus: bunc librum dilectissime. 
quintus: traductis diligentissime. in uno codice. 
XXXIX 320. libri Tertulliani presbyteri, id est de patientia 

lib. I. de carnis resurrectione lib. I. adversus Valentinianos 
lib. I. adversus Marcionem lib. V. de came Christi lib. I. in 
uno codice. — 321. item libri Tertulliani presbyteri in alio 
codice. — 322. libri V lacobi episcopi: I. de bono mortis. II. 
de figura saeculi. III. de beata vita. IV. item alii. V. de re- 
surrectione. in uno codice. — 323. sentcntiae de diversis uti- 
litatibus, id est de fide, spe et caritate Dei et cetera in uno 
codice. — 324. Origenis borailiae XX id est in librum ge- 
nesis VI, in exodum III, in leviticum I, in Esaiam I, in 
Ezecbielem I, in Danihelem I, in Zacbariam I, in actus apo- 
stolorum I. omnes in uno codice. — 325-27. Cassiodori trac- 
tatus super psalmos in tribus voluminibus. 
XL* 328. [27] Isidori libri etymologiarum XXI in uno codice. 

— 329. [28] item ipse liber in alio codice. — 330. [29] eius- 
dem libri III. primus sic incipit: quod Deus summus et in- 
commutabilis sit. secundus: de sapieutia. tertius: de flagellis 
Dei. in uno codice. — 331. eiusdem liber de natura rerum. 

— 332. liber 1 diffcrcntiarum. de origine officiorum libri 11. 
synonyma lib. II. et quomodo accipiendum sit: nolitc iudicarc, 
et de trabe et festuca. haec omnia in uno codice. — 333. 
eiusdem ad Florentiuam sororem suam de nativitate Domini, 
passione, resurrectione, regno atque iudicio lib. I. libri II de 
gentium vocatione. in uno codice. — 334. eiusdem prohoe- 
mioruni lib. et chronica, eiusdem de significatione nominum 
ad Orosium. in uno codice. — 335. eiusdem breviarium super 
divinae historiae libros, et versus qui scripti sunt in armario 
suo ab ipso compositi. et in eodem libro sermo saucti Au- 
gustini in natali loliannis baptistae et in natali apostolorum 
Petri et Pauli. in uno codice. — 330 Isidori dc origine crea- 



37 Monasterium Laureshameuse. 107 

turaruin iu quaternioDc. — 337. sententiae et chronica in 
quaternionibus. 

338. sancti Hilarii libri XII de sancta trinitate adversus XLi 
Arrianos in uno codice. — 339. et tertius decimus qui dici- 
tur syuodicus et eiusdem adversus Arrianos in uno codice. 
— 340. eiusdem a psalmo centesimo usque in finem in uno 
codice. — 341. eiusdem expositio super Matthaeum usque ad 
cum locum ubidicit: audivit Herodes. in uno codice. — 342. 
Albini magistri libri ad Carolum regera de fide sanctae trini- 
tatis. — 343. [30] eiusdem expositio super quaedam capitula 
in lohannem evangelistam et duabus ancillis Dei transmissa 
in uno codice. — 344. liber eiusdem in epistolam ad He- 
braeos. — 345. |31] disputatio de rhetorica sapientissirai re- 
gis Caroli et Albini magistri. item altera disputatio de rhe- 
torica. eiusdem epistolae ad diversos numero LXIIII. in uno 
codice. — 346. eiusdem in cantica canticorum. — 347. eius- 
dem liber, quem edidit contra haeresim Felicis. — 348. eius- 
dem super psalmos a primo psalmo usque ad misericordias 
Domini. — 349. [32] item eiusdem orthographia in quater- 
nionibus. — 350. item ipse liber sanctae trinitatis in alio 
codice. 

351. Gaecilii Cypriani epistolae numero XII in uno co- XLii 
dice: I. ad Donatum. II. de disciplina et habitu virginum. 
III. de lapsis. IV. de catholicae ecclesiae unitate. V. de bono 
patientiae. VI. de zelo et livore. VII. de dominica oratione. 
VIII. de mortalitate. IX. ad Demetrianum. X. de opere et 
eleemosynis. XI. ad Fortunatum. XII. ad Tiburtiuum. — 
352. item Gaecilii Cypriani epistolae numero XLIII in alio 
codice. — 353. Athanasii lib. I de sancta trinitate. de spiritu 
sancto lib. I altercationes eiusdem cum Arrio, Sabellio et 
Photino Probo iudice. et epistola eiusdem ad Luciferum. et 
solutiones obiectorum Arrianorum. et de fide sancti Hieronymi 
in uno codice. — 354. sancti Fulgentii ad Thrasamundum 
regem lib. I obiectionum et responsionum. eiusdem ad Bragil 
presbyterum de spiritu sancto lib. I. eiusdem lib. I de my- 
sterio mediatoris tilii Dei. et de inmensitatc Dei ad regem 
Thrasamundum. in uno codice. — 355. eiusdem de fide, eius- 
dem de praedestinatione ad Monimum filium. et sancti Au- 
gustini de fide, in uno codice. 

350. regula sancti Benedicti de institutione monachorum. XLiu 



108 37. Monasterium LaureRhamense. 

rursns regula snucti Benedicti. admonitio sancti Bcnedicti et 
rogiila Columhani nee non et alioruni patrum. et sermo cu- 
iusdani de vita actuali. et qualiter a caena Doniini usque in 
paseha diviuum offieiuni agatur in eeclesia Romana. in uno 
codice. — 357. liber Didymi de spiritu sancto. — 358. item 
ipse in alio codice. — 359. Timothei ad ecclesiam libri llll 
et Peregrini lib. I pro catholicae fidei antiquitate. et epistolae 
Theophili Alexandrinae urbis episcopi contra Origenistas et 
aliae epistolae paschales in uno codice. — 360. Aruobii su- 
per psalraos lib. I. item Arnobii contra haereses. — 361. Pa- 
schasii liber de spiritu sancto. — 362. item ipse liber. — 
363. Claudiani de aninia liber I. — 364. sancti Gennadii 
Massiliensis presbyteri de haeresibus. item sancti Ambrosii 
episcopi epistola ad Augiistinum de haeresibus. 

XLiv 365. sententiae Sixti urbis Romae episcopi de vita ho- 

minis perfecti. et Cyrilli episcopi Alexandriae scholia de in- 
carnatione unigcniti. in uno codice. — 366. [33] edictum piissimi 
imperatoris lustiniani rectae iidei confessionem continens et 
refutationem haeresium quae adversantur catholicae Dei eccle- 
siae in quattuor (luaternionibus. — 367. canonum constitutum 
gradus vel religio qualiter custodiatur a Silvestro episcopo 
urbis in tribus quaternionibus. — 368. consolatoria ad phi- 
losophum. liber prognosticorum luliani episcopi. liber lunilii 
et Eucherii. in uno codice. — 360. libri VIII Isicii super le- 
viticum in uno codice. — 370. cxpositio Candidi presbyteri 
de passione Domini, cxpositio cuiusdam super Esaiam pro- 
phetam. excerptio super Esaiam losephi Scoti. liber Rhabani 
Mauri in deuteronomium. liber Niceti de aequalitate Dei pa- 
tria et Dei filii lib. L et eiusdem de spiritu sancto. in uno 
codice. 

XLV 371. liber Fausti episcopi dc spiritu sancto in uno co- 

dice. — 372. alterc.itio ludaeae et ecclesiae de fine saeculi 
huius transituri et dc futuro saeculo permansuro et de 
regno sanctorum in saecula saeculorum. in uno volumine. — 
373. liber Victorini in levitieum. libri X Gregorii Nazianzeni 
in uno codice. — 374. libri Irenaei Lugdunensis episcopi. 
— 375. liber qui appellatur anticimenon. — 376. libcllus de 
mansionibus filiorum Israbel. — 377. [34] epitaphia in ba- 
silica sancti Petri seu versus. — 378. inquisitio Basilii et 
Gregorii Nazianzeni. item Gregorii papae in cantica cantico- 



37. Monasteriam Laurcshamense. 109 

rum. et eiusdem de concordia testamentoruiii. in udo codicc. 

— 379. [36] liber Eunodii epistolaruin multarum in uno co- 
dice. — 380. [35] sententiae de diversis utilitatibus, id est 
de fide spc et caritate Dei ct cetera, in uno codice. 

381. [37] Annaei Senecae libri VII de beneficiis. eius- XLVI 
dem de dementia lib. II. in uno codice. — 382. liber episto- 
larum Senecae. — 383. [38] liber epistolarum Senatoris dia- 
coni, postea presbyteri ad diversos numcro XVII in uno co- 
dice. — 384. [39] liber epistolaruin Sidonii ad diversos. — 
385. [40] liber Tertulliani presbyteri. — 386. [41] item alius 
liber Tertulliani. — - 387. [42] liber epistolarum Gaii Plinii. 

— 388. [43] Caelii Aureliani methodici Siccensis medicinalium 
responsionum libri III in uno codice. ~ 389. [44] liber Caelii 
Aureliani Siccensis xpoviujv in uno codice. — 300. [45] epi- 
stolae diversorum numero XLIII. — 391. [46] sermones beati 
Petri episcopi sanctae ecclesiae Ravennatis numero CLXXVI 
in diversas festivitates. in uno codice. — 392. [47] Marci 
Tullii Ciceronis de officiis. — - 393. [49] epistolarum Ciceronis 
lib. XVI in uno codice. — 394. [50] epistolae Ciceronis in 
quaternionibus. — 395. [52] item epistolae Ciceronis divers.ie. 

— 396. [53] item Ciceronis epistolarum libri IIII. in uno co- 
dice. — 397. [124] liber differentiarum Ciceronis in tribus quater- 
nionibus. — 398. [54] liber epistolaruin Senecae in uno codice. 

— 399. [55] pars prima librorum Plinii Secundi de natura re- 
rum, in qua continentur libri XVII. — 400. [56] pars secunda 
librorum eiusdem de natura rerum, in qua continentur libri 
XX. — 401. [59] expositio Ambrosii Auti)erti super apocalyp- 
sin lohannis apostoli libri V in uno codice. 

402. grammatica integra Prisciani grammatici. — 403. XLVil 
[581 liber Prisciani grammatici de nomine et de pronomine 
et verbo et de participiis [participibus Wilnianns] et Donati 
grammatici de barbarismo et de ceteris vitiis. eiusdem de lit- 
tera et syllaba, de pedibus, de tonis, de posituris. in uno co- 
dice. — 404. [60] liber Honorati grammatici de finalibus lit- 
teris et commentarium Sergii de littera. commentarium Maximi 
Victorini de ratione metrorum. — 405. [61] ars Metrorii de 
omnibus partibus orationis et de eaesuris. — 406. [62] gram- 
matica ^ integra Prisciani grammatici. — 407. [63] item ipse 
liber in "alio codice. — 408. [64] item in tertio. — ~ 409. liber 
Bedac de metrica ratione in uno volumine. — 410. [65] liber 



110 37. Monasterium Laureshamense. 

Consentii de nomine et verbo. collectio de verbis inaequali- 
bus. ars Eutychii de verbo ad diseipulum suiini Craterum. in 
uno codice. — 411. [66] liber Pompeii de grammatiea in uno 
codice. — 412. liber Eutyebis de grammatiea. — 413. [68] 
minores partes Donati grammatici. item [minores partes addit 
Wilma^ins'] ars Asperi grammatici. commentarium Servii [serii 
Wilmanns] de littera et syllaba. ars Phocae grammatici. trac- 
tatus Pompeii super Donatum. ars Servii grammatici. in uno 
codice. — 414. [69] item ars Prisciani de nomine et pronomine 
et verbo in uno codice. — 415. [70] item minores et maiores 
partes Donati. et Prisciani minores partes et Asperi gramma- 
tici. in uno codice. — 416. [71] ars grammatiea sanctiAugus- 
tini adbreviata. — 417. [73] item Pauli diaconi ad Carolum 
regem. item sancti Isidori cpiscoi)i. item cuiusdam sapientis. 
item Tatuini. item Tuliani Toletaui episcopi. item eiusdem de 
littera. eiusdem de barbarismo et ceteris vitiis. ars Marii Vic- 
torini grammatici. et Altbelmi de regula metrorum et aenig- 
mata Sympbosii. in uno codice. 
XLVIII 418. [74] metrura Scdulii et Prudentii in uno codice. — 

419. [75] metrica ratio Bedae et metrum Altbelmi de virginitate 
sanctorum in uno codice. — 420. [76] Aurelii Prudentii psy- 
cbomacbia et apotheosis et hamartigeuia. in uno codice. — 
421. [77] libri Martialis poetae in uno codice. — 422. [78] 
metrum Porphirii [porfilii Wilma^insl, — 423. [79] aritbmetica 
Boethii. — 424. 25. [80. 81] metrum luvenci in duobus volu- 
minibus. — 426. [82] item metrum Sedulii in alio volumine. 

— 427. [83] liber luvenalis poetae. — 428. [84] Annaei Lucani 
[Lucani om, Wilmanns] belli civilis libri X in uno codice. — 
429. [85] liber Horatii poetae in uno codice. — 430. [86] de 
iuterpretatione nominum Graecorum. interpretatio nominum 
Graecorum de catalogo beati Hierouymi excerpta in uno [una 
Wilmanns] quaternione. — 431. [87] fabulae numero quinqua- 
ginta secundum pbilosophiam expositae a Fulgentio presbytero. 

— 432. [88] cuiusdam super bucolicon Virgilii in quaterni- 
onibus. — 433. [89] liber Frontini in quaternionibus. — 434. 
[90] descriptio Arculfi de situ Hicrusalem et locorum sancto- 
rum in circuitu eius. 

XLIX 435, [91] Flavii Vegeti Renati viri inlustris epitoma rei 

militaris libri numero IIII in uno codice. — 436. excerptio 
de lib. Paulini de artificio. — 437. Pelagii super omnes epistolas 



37. Monasterium Laureshamense. Ill 

Pauli in unocodice. — 438. [92] liber de rethoricaFabiiLaurentii. 

— 439. Anicii Manlii Boethii de trinitate in quaternionibiis. 

— 440. epistola Anthimi viri inlustris et legatarii ad gloriosum 
Thiodorieum regem Francorura de observationibus ciborum. 

— 441. [93] liber Socratis, Tiniaci, Cretii, Hermocratis. — 
442. [94] liber Einhardi de rairaculis sanctorum Marcellini 
et Petri. -- 443. [95] item metnim Aurelii Prudentii in quater- 
nionibus. — 444. [96] historia Frebculfi libri VII in uno 
codice. 

445. [97] metrum Tulli Cieeronis orationis [sic WilmannSj l 
orationes Mai.] pro Cluentio, pro Milone, in Pisonem, pro 
Cornelio. — 446. [100] metrum Tertulliani de resurrectione. 
eiusdem lib. V adversus Marcionem. — 447. [101] epigram- 
mata Prospcri. — 448. [102] metrum Fortunati episcopi (de 
vita sancti Martini libri IIII) [om, Wilmanns,] — 449. eius- 
dem in laudem sanctae Mariae virginis. — 450. [98J de me- 
tris fabularum Terentii et aliorum comicorum [et cet. addit 
Wilmanns,]. — 451. [99] et metrum Avieni. — 452. metrum 
Paulini episcopi Petricordiae de vita sancti Martini libri VI. 

— 453. eiusdem versus quam plurimi id ^est LXX. — 454. 
metrum Bedae presbyteri de virtutibus sancti Cuthberti. — 455. 
eiusdem hymni LXXVII in uno codice. — 456. metrum Sevcri 
episcopi in evangel, lib. XII. — 457. eiusdem [Virgilii?] cclogae 
dccem. — 458. eiusdem georgicon lib. IIII. — 459. metrum 
Cresconii in evangel, lib. I. — 460. eiusdem de diis gentium 
luculentissimum carmen. — 461. eiusdem versus de principio 
mundi vel de die iudicii et resurrectione carnis. — 462. me- 
trum Aratoris in actus apostolorum lib. II in uno codice. — 
463. metrum Cypriani super heptateuchum et regum et He- 
ster, ludith et Machabaeorum. — 464. metrum Alcimi ad Apol- 
linarium episcopum lib. VI. I. de initio mundi. II. de origi- 
nali peccato. III. de sententia Dei. IV. de diluvio mundi. V. 
de transitu maris rubri. VI. de decem plagis Aegypti. — 465. 
de virginitate metrum Dracontii. de fabrica mundi metrum 
Columbani et alii versus quam plurimi in uno codice. — 466, 
[103] liber annalis. 

467. [104] liber collationum Cassiani XI in uno volumine. LI 
I. de habitu monachorum. II. de canonicis orationibus, quo- 
modo hora tertia, sexta et nona matutini et vespertini ct aliae 
horac observantur. III. de institutione eorum qui renuntiant 



yV*^^ A '< ^. 



112 37. Monasterium Laureshamense. 

buic mundo. IV. de coniunctione octo principalium vitiorum. 

V. de conluctatioue adversus spiritum fornicationis. VI. de 
pbilargyria. VII. de ira. VIII. de tristitia. IX. de accidia. 
X. de cenodoxia. XI. de saperbia. — 468. collationes VII 
in alio codiee. I. Paphuutii de tribus abreuuntiationibus. II. 
DaDihelis de coucupiscentia carnis et spiritus. III. Serapionis 
de octo principalibus vitiis. IV. Sereui de aninii mobilitate 
et de spiritalibus nequitiis. V. item eiusdem de spiritalibus 
nequitiis. VI. Isaac de oratioue. VII. item eiusdem de orati- 
one. ill uno codiee. — 469. item in tertio codiee collationes 

VII. I. abbatis Piamon detribus geneiibus monachorum. II. lo- 
hannis de tine coenobitae et eremitae. III. Pinuphii de pae- 
uiteutiae tine et satisfaction is indicio. IV. Tbeonis de quin- 
quagesimaac remissionc. V. eiusdem de nocturnis inlusionibus. 

VI. eiusdem de anamartaron [sic]. VII. Abraham de mortifi- 
catione. in uno codiee. — 470. item in quarto codiee collationes 

VIII. I. abbatis Chaeremonis de perfectione. II. eiusdem de 
captivitate. III. eiusdem de protectione Dei. IV. abbatis Ne- 
storotis de spiritali scientia. V. eiusdem do charismatibus 
divinis. VI. abbatis loseph de amicitia. VII. eiusdem de de- 
finiendo. in uno codiee. — 471. item in quinto codiee colla- 
tiones tres. I. abbatis Moysi de monaclii delinitione vel fine. 
II. eiusdem de discretione. III. abbatis Tbeodori de morte 
sanctorum. — 472-75. item ipsae collationes noviter conscrip- 
tae in quattuor voluminibus. 

LII 476. liber sancti Ephrem in uno codiee. — 477. liber 

sententiarum in uno codiee. — 478. [105] libri XVIII sanc- 
torum patrum quos de Graeco in Latinum transtuUt Pelagius 
[pelaius Wilmamis] diaconus. — 479. [106] liber miraculo- 
rum Gregorii Turonensis episcopi. — 480. [107] constitutio 
legis lustiniani imperatoris. — 481. canones XII et epistolae 
diversorum in uno codiee. — 482. actiones XV Chalcedoncn- 
sis concilii in uno codiee. — 483. concordia canonum in uno 
codiee. — 484. item ipse liber in alio codiee. — 485. item 
in tertio. — 486. excerptio canonum et epistolae in uno co- 
dice. — 487. item liber canonum in uno codiee. ~ 488. libri 
quattuor Arnobii facti in monomacbia adversus baereses diver- 
sas, id est Arrii, Eunomii, Macedonii, Sabellii, Nestorii, Pbo- 
tini, ApoUinaris et Eutychis. in uno codiee. 

Llil 489. 1 108] epitapbia sen ceteri versus in quat^rnionibus 



37. Monasterium Laurcsliameiise. 113 

octo. — 490. [109] liber grandis glosarum ex dictis diverso- 
runi coadunatus in uno codice. — 491. [110] item liber glo- 
sarum et chronica Isidori et sententiae Senecae. in uno co- 
dice. — 492. [Ill] glosae Pauli diaconi. — 493. [112] item 
glosae in quaternionibus. — 494. [113] item glosae Palaemo- 
nis grammatici. — 405. [114] lex Gothorum in uno codice. 
— 496. [115] lex Ripuaria et lex Salica. in uno codice. — 
497. expositio cuiusdam Scoti in librum lob. — 498. vita 
sancti Martini et vita sancti Vedasti. in uno codice. — 499. 
vita sancti Antonii monachi et sancti Pachumii. in uno co- 
dice. — 500. vita sancti Medardi et passio sancti Bonifacii. in 
uno codice. — • 501. vita sancti Wilbrordi episcopi in uno codice. 

502. passiones sanctorum apostolorum Petri et Pauli, Liv 
Andreae et lacobi et Tbomae. in uno codice. — 503. passio 
sancti Dionysii martyris et sancti Mauricii et sanctae Agatbae 
et sanctae Dorotbeae et sancti Quintini et sancti Laurentii 
et sanctae Genovevae virginis. in uno codice. — 504. passio 
sancti Nazarii et Celsi pueri. in uno codice. — 505. passio 
sanctorum lobannis et Pauli et sancti Cypriani et sancti Lau- 
rentii et sancti Quiriaci et sanctae lulianae et expositio su- 
per evangelium Mattbaei. in uno codice. — 506. inventio cor- 
poris sancti Stepbani a Luciano in uno quaternione. -- 507. 
passio sancti ApoUinaris martyris et adsumptio sancti lo- 
bannis evangelistae et eiusdem epistola. in uno codice. — 
508. transitus sanctae Mariae. in uno quaternione. — 509, 
vita sancti Pauli monacbi. passio sancti Gbristopbori. passio 
sanctae Cbristinae virginis. vita sancti Arnulfi. passio sancto- 
rum martyrum Audifax et Abbacuc et sancti Quirini. in uno 
codice. — 510. passio sancti Saturnini et sancti Saturis, Fc- 
licitatis et Perpetuae. in uno codice. — 511. passio sancti 
Sebastiani martyris, actum ex reversione sanctae crucis. vita 
sancti Ambrosii. vita sancti Gregorii papae. in uno codice. 

512. liber sancti Gregorii Nazianzeni episcopi, boc est LV 
apologeticus lib. L de cpipbaniis sive de natale Domini 
lib. I. de luminibus quod est de secundis lib. I. de pentecoste 
et de spiritu sancto lib. I. in semet ipsum de agro rcversum. 
de Hieremia dicta praesente imperatore lib. I. de reconciliationc 
et unitate monacborum lib. I. de grandinis vastatione, cum 
pater episcopus reticeret lib. I. de fide et Nicaena fide lib. I. 
de Arrianis, quod non liceat semper et publice de Deo con- 

8 



# 



114 37. Monasterium Lauresbamense. 

teudere lib. I. et de ordine novi et veteris testament!, in uno 
codice. — 513. conquaestio sanctorum Basilii et Gregorii 
Nazianzeni lib. I. expositio sancti Gregorii papae in cautiea 
canticorum et eiusdem de coneordia testimoniorum et de or- 
dine monasterii lib. II. in uno volumine. — 514. homiliae sancti 
Gregorii papac in quattuor quaternionibus de diversis causis. 
LVI 515. liber testimoniorum veteris testamenti quern Pa- 

terius ex opusculis sancti Gregorii papae urbis Romae cum 
summo studio excerpi curavit, id est in genesi lib. I. in exodo 
lib. I. in levitico lib. I. in numeris lib. I. in deuteronomio 
lib. I. in lesu Nave lib. I. in iudicum lib. I. in regum lib. IIII. 
in proverbiis Salomonis lib. I. in canticis canticorum lib. I. 
in uno volumine. — 516. eiusdem Gregorii papae homiliae 
XX de evangelio in uno codice. — 517. et in alio XX ad 
opus nostrum. — 518. quaestiones ac responsiones novi ac 
veteris testamenti et appellatur hoc anticimenon id est con- 
trapositorum. in uno volumine. — 519. quaestiones Bedae in 
regum numero XX. — 520. liber Apponii in cantica canti- 
corum. — 521. quaestiones Eucherii novi ac veteris testa- 
menti lib. I. hoc est dc pentateucho quaestiones XLII. de lob 
III. de regum VI. de prophetis VIII. de paralipomenon III. 
de psalterio LXV. de Salomone V. de evangelio Matthaei XII. 
de Marci II. de Lucae Villi, de lohannis X. de apostolo XXVI. 
de actibus apostolorum VI. de epistolis apostolorum V. dc 
apocalypsi I. — 522. eiusdem de nominibus Hebraicis, de 
variis vocabulis, de expositione diversarum rerum. — 523. 
epistola Salviani presbyteri ad Eucherium, quae sic incipit: 
legi libros, quos transmisisti stilo breves. 
LVii 524. epistola Hilarii episcopi ad quem supra, quae sic 

incipit: cum me libellos tuos mecum relaturum. item eiusdem 
ad Valerianum propinquum suum de contemptu saeculi. in 
uno codice. — 525. computum Bedae et chronica eiusdem. in 
uno volumine. — 526. etymologiarium. — 527. arithmetica 
Boethii in uno codice. — 528. eiusdem de trinitate, quomodo 
trinitas unus Deus ac non tres dii, ad Symmachum. in uno 
codice. — 529. liber Candidi Arriani de generatione divina 
ad Marium Victoriuum. rescriptum Marii rhetoris ad Caudi- 
dum Arrianum. in uno codice. — 530. [67] liber Prisciani 
grammatici, qui periegesis nominatur, id est descriptio orbis 
terrarum et maris, in duobus quaternionibus. 



B7. Monasterium Laureshamense. 115 

531. regula sancti Benedicti et hymni in uno codicc. — LVlll 
523. regula sancti Basilii in uno codice. — 583. antiphona- 
rium. — 534. lectionarium. — 535. [125] orationes diversae 
in sex quaternionibus. — * 536. [126] de eursu lunae. item re- 
gula sancti Benedicti et adunatio Rigbodoni episcopi et bymni 
et annalis. in uno codice. — 537. sancti Petri Ravennatis 
episcopi sermones CLXVI in uno codice. — 538. metrum lu- 
vencii presbyteri in uno codice. — 539. 40. metrum Sedulii 
in duobus libellis. — 541. libri antiquitatis losephi historio- 
graphi a XII libro usque in XIX. — 542. [127] versus 
Theodulfi ad Moduinum et Moduinus ad Theodulpbum in 
quaternionibus quinque. — 543. [57] ex libro Macrobii sa- 
turnalium de servis. 

544. [45] liber epistolarum diversorum patrum et regum lix 
quas Treviris inveni in uno codice XLIII. — 545. epistolae 
diversae imperatoribus missae contra haereticos et eorum de- 
finitiones cum Sanctis patribus. — 540. liber Virgilii. — 547. 
[128] Prisciani grammatici partitiones versuum duodccim 
Aeneidos principalium in uno codice. — 548. [129] libri quinque 
Catonis. epitapbium filii Catonis. et de duodecim virtutibus 
Herculis. et de Samsone fortissimo. -- 549. liber sancti Va- 
lerian! Cimeliensis episcopi de bono disciplinae. id est I. de 
praelatis. II. de iustitia principum. III. quod principes legi- 
bus teneantur. in uno codice. — 550. qualiter diversis condi- 
cionibus chartae pagenses continentur. in uno codicc. — 551. 
[87] fabulae numero quinquaginta secundum philosophiam 
expositae a Fulgentio viro clarissimo. in uno codice. — 552. 
excerptio de lib. Paulini de artificio. — 553. [90] descriptio 
Arculphi de situ Hierusaleni et locorum sanctorum in circuitu 
eius. et Isidori de ordine creaturarum. in uno codice. — 554. 
55. libri Plinii Secundi de natura rerum XXXVII in duobus 
voluminibus. 

556. [130] vita Caroli imperatoris. — 557 [131] liber LX 
medicinalis de diaeta et virtute herbarum. in uno codice. — 
558. Caelii Aureliani Siccensis xpoviujv libri numero quinque. 
in primo haec sunt: de capitis passione, de stomaticis, de 
incubone, de epilempsia, de furore sive insania, quam Graeci 
^aviav vocant, de melancholia et sic per ceteros libros require 
usque ad finem. — 559. eiusdem Caelii Aureliani methodici 
Siccensis medicinalium responsionum libri III. in uno codice. 



116 87. Monasterium Lauresharoense. 

560. hymni Aurelii Prudentii. id est ad galli cantum, ad ma- 
tutinos, ante cibuni, post cibum, ad incensum lucernae, ante 
somnum. hymnus ieiunantium, post ieiunium, omnis borae, 
circa exequias defuncti. bymnus octavo kal. lanuar. bymnus 
epiphauiae. hymnus in bonorem sanctorum martyrum Emete- 
rii et Kelidonii Galagurritanorum. bymnus in bonorem pas- 
sionis Laurentii beatissimi martyris. bymnus in bonorem 
passionis Eulaliae. in bonorem sanctorum decem et octo mar- 
tyrum Caesaraugustanorum. passio sancti Vincentii martyris. 
eiusdem apotbeosis lib. I. eiusdem bamartigenia. eiusdem 
psycbomacbia. baec omnia in uno codice. — 561. eiusdem 
libri III. id est psycbomacbia, apotbeosis, bamartigenia. in alio 
codice. — 562. item eiusdem bymnus in bonorem beatissi- 
morum martyrum Fructuosi episcopi, Augurii et Eulogii. 
bymnus in bonorem Quirini beatissimi martyris et episcopi 
ecclesiae Sescianae. de loco, ubi martyres passi sunt, nunc 
baptisterium est Calagurrae. passio Cassiani Forocorneliensis. 
ad Valerianum episcopum passio Hyppolyti beatissimi mar- 
tyris. passio apostolorum. passio Cypriani. passio Agnetis. 
passio sancti Romani martyris. — 563. contra Symmacbum 
liber primus, item contra cundem liber secundus. item eius- 
dem de Adam et Eva, de Abel et Cain, de Noe et diluvio, 
de Abrabam et bospitio eius. 
LXI 564. epistolae Paulini episcopi XXXVII et metra di- 

versi generis, in uno codice. 1. ad Severum, quae sic inci- 
pit: et excusandum te putasti, frater dilectissime. ^. ad 
eundem de perfectione ita incipiens: Severo fratri Paulinus 
et Tberasia peccatores. 3, ad eundem quae sic incipit: Se- 
vero fratri Paulinus. quid extorques ut te plus amarem. 4, ad 
eundem de artificio ita incipiens: fratri optimo Severo Me- 
ropius Paulinus venio nunc ad maiorem fratris erga me Vic- 
toris operam. 5, ad eundem ita incipiens: Severo fratri una- 
nimo Paulinus. in domino lesu Cbristo sentio et in te po- 
tissimum munere et verbo Dei laetus experior. 6. ad eundem 
ita incipiens: Paulinus servusCbristi lesu Severo carissimo fratri 
secundum communemfidem in Deo patreet Cbristo lesu salvatore 
nostro salutem. quam dulcia faucibus meis eloquia tua. 7. ad 
eundem ita incipiens: Severo fratri unanimo Paulinus. epis- 
tolas quas per nostrum ilium inspiritalem monacbum miseras. 
8. ad eundem ita incipiens: sancto fratri et unanimo Pauli- 



87. Monastcrium I<aure8hameii8e. 117 

nus. beato apostolo dictum est. 9, ad eundem ita incipiens: 
sancto fratri et nnanimo comniilitoni Severe Paulinus. redit a 
me tibi Victor, ut redeat a te mihi victor. 10. ad eundem 
de palliolis ita incipiens: inmoderatam ut arguimus in litteris 
vestris onus nostrum loquentibus, caritatem apta atque mode- 
rata. IL ad eundem de cruce ita incipiens: frater Victor inter 
alias operum et votorura narrationes. 12. ad Delphinum a 
quo baptizatus est ita incipiens: beatissimo et peculiariter 
domino semper in Deo Christo nobis patri Delphino Paulinus. 
accepimuB litteras sanctae aifectionis tuae. 13. ad eundem 
ita incipiens: beatissimo et merito venerabili patri Delphino 
Paulinus. oportebat quidem nos sapientia doctrinam servantis 
iugum linguae nostrae et stateram verbis imponere. 14, ad 
eundem quae sic incipit: beatissimo et peculiariter domino 
semper in Deo Christo nobis patri Delphino Paulinus. expec- 
tamus ut area sitiens. 15. ad eundem ita incipiens : beatissimo 
et venerabili semper nobis desiderantissimo patri Delphinus 
Paulinus. laetati sumus in his quae per Gardamatem scripta 
et adportata sunt nobis. 16. ad eundem sic incipiens: beatis- 
simo, ut supra, breves sanctae aifectionis tuae litteras magno 
affectu nobis copiosas in toto quod desideravimus corde sus- 
ceptas. 17, ad Amandum episcopum ita incipiens: sancto et 
merito venerabili ac dilectissimo Amando Paulinus. dulcissi- 
nuni oris vestri gustum in brevi sanctitatis vestrae sermone 
libavimus. 18. ad eundem ita incipiens: sancto ut supra, fra- 
teor mirari me sanctum caritatis tuae beniguitatem 19. ad 
eundem hoc modo incipiens: sancto et vere unanimo et reli- 
qua ut supra. (|uantum intellego, quod tibi in aurem loquor, 
tu supra tectum praedicas. 20. ad eundem ita incipiens: do- 
mino fratri dilectissimo Amando Paulinus. post tempus ac- 
cepimus litteras dilectionis vestrae. 21. ad eundem ita incipiens: 
sancto ut supra, volucrem pedibus et levem cursu. 22. ad 
eundem hoc modo incipiens: sancto ut supra, excepimus Gar- 
damatem in gaudio caritatis et benedictione dulcedinis adfe- 
rentcm nobis onmia bona. 23. ad Victricium ita incipiens: 
sieut aqua frigida siticnti et bonus nuncius de terra longinqua. 
24. ad eundem ita incipiens: quod optantibus aliquamdiu 
non contigerat, id repente insperantibus Domino donante pro- 
venit. 25. ad Apruni episcopum ita incipiens: sancto et me- 
rito venerabili ac dilectissimo fratri Apro Paulinus. laetatus 



118 87. Mouasteritim LaureshameDse. 

sum in his quae scripsisti mihi. 26. ad eundem ita incipiens : 
Sanctis merito venerabilibus ac dilectissirois fratribas Apro et 
Amandae Paulinas et Therasia peccatores. aliis redditus de 
patrimoniis pensatioue soliemni praebeantur. 27. ad eundem 
ita incipiens: Sanctis et merito ut supra, quis daret mibi fon- 
tem litterarum vestrarum. 28. ad Florentium episcopum de 
civitate Gadurcensium ita incipiens: beatissimo ac merito vene- 
rabili patri Fiorentio Paulinus. laetamur in Domino visitatos 
nos litteris sanctitatis vestrac. 29, ad Alethium episcopum 
fratrem suprascripti hoc modo incipiens: sancto et merito 
venerabili ac dilectissimo fratri Alethio Paulinus. Deo gratias 
qui odorem gratiae in te. 30. ad Pammachium ita incipiens: 
dilectissimo fratri merito praedicabili et venerandissimo Pam- 
machio Paulinus. ut hactenus tacendi tempus congrua humi- 
litate servavi. 31. de gazophylacio et est sine titulo. 31. ad 
Desidcrium ita incipiens: sancto et merito venerabili fratri 
et desiderantissimo Desiderio desideriorum mcorum Paulinus 
et Therasia peccatores. ad te brevem epistolam iamdiu ante 
fratri Victori dederamus. 33. ad Severum de basilicarum dis- 
positione ita incipiens: recensendis his versiculis patens pagiua 
soUicitavit. 34. ad lovium clarissimum ita incipiens: lovio 
fratri Paulinus salutem. filiis nostris Posthumio et Theridio. 
35. ad Macarium ita incipiens: opera Domini pracdicare bono- 
rificum est. 36. ad Severum ita incipiens: sancto et deside- 
rantissimo fratri Severo Paulinus. et invitando te et expectando 
defessi sumus. 37. ad eundem ita incipiens: Severo fratri 
unanimo venerabili et semper desiderantissimo Paulinus bene- 
dicam Dominum in omni tempore. 
LXii Hos*) libros repperinius in Gannetias, [ganethias. Wilm.] 

quos Gerwardus ibidem reliquit et ab inde hucillos traustulimus. 
565. expositiosancti Augustiui a psalmo I ad LI in volumine uno. 
— 56G. item a LI usque ad CI in volumine uno. — 567. eiusdem 
in geuesim ad litteram vol. I. — 568. lob, Tobi, ludith, Ez- 
ras, Hester, Machabaeorum vol. I. — 569. liber omnium pro- 
phetarum. — 570. Augustiui de civitate Dei vol. I. — 571. 
Hieronymi in Esaiam prophetam libri X in vol. I. — 572. 
Augustiui de doctrina Christiana libri IIII. rursus eiusdem in 
genesim ad litteram contra Mauichaeos libri II. in volumine 



*) cf. Wilmanns in M. Rh. XXIII 386. 



37. Monasierium Laurcshamense. 119 

uno. — 573. vita sancti Augustini in vol. I. — 574. Hieronymi 
in minores prophetas. vol. I. — 575. Bedae de templi aedifi- 
catione vol. I. ~ 576. actus apostolorum in vol. I. — 577. 
Hieronymi de actibus virorum illustrium sequentis Tranquil- 
lum et Cassiodori de institutione divinarum lectionum, quae 
quo ordine legi debeant evidenter exponentis. in vol. I. — 
578. [116] computum lib. I. — 579. [117] liber Orosii et lo- 
hannis episcopi Constantinopolitanae ecclesiae et Augustini 
de quantitate temporis et de praedestinatione adversus Cae- 
lestium et Pompeii hisioriarum libri in vol. I. — 580. cantica 
canticorum et expositio Bedae super ilia libri V. in vol. I. 

581. Augustini de bono coniugali. et de sancta virgini- LXiii 
tate. et eiusdem ad lulianam de viduitate conservanda. et ad 
Probam de orandi modo. eiusdem ad Aurelium episcopum de 
opere monachorum. et eiusdem de quinque panibus et duo- 
bus piscibus. et eiusdem ad Casulanum presbyterum de ieiunio 
sabbati. et de agone Christiano. et de vita et moribus cleri- 
corum suorum sermo ad ipsos. item sermo secundus ad ipsos. 
et eiusdem ad Armentarium et Paulinam. et sermo eiusdem 
de diversitate moris et mortis in die martyrii. et eiusdem de 
octo beatitudinibus secundum Matthaeum. in natali virginis 
martyris, cuius nomen taceatur. et sermo in natale sancti Vin- 
centii. de seminatore verbi sermo pulcberrimus. et de luctati- 
one lacob. de hoc quod apparuit Dominus Moysi in rubo ar- 
denti. et sermo de Isaia propheta. et de pastore et mercenario 
et fnre. et de paenitentiae medicina et de paenitentia Ninivita- 
rum. et de utilitate agendae paenitentiae. et de psalmo quinqua- 
gesimo. de monachis ad clericatum ambitionis morbo tenden- 
tibus. de vigiliis servorum Dei tractatus Niceti episcopi. et de 
psalmodiae bono eiusdem Niceti. totum in vol. I. — 582. 83. 
niissales 11. — 584. homiliae XX beati Gregorii papae. — 
585. Bedae in Lucam. — 586. [120] bexaemeron Bedae. — 
587. [119] ortographia. — 588. excerptio Eugypii de quibus- 
dam opusculis sancti .\ugustini. — 589. [118] Hilarii de triui- 
tate. - 590. [121] liber Virgilii. 

A. Mai. spicilegii Romani torn. V. (Romae 1841) 161-200. 
Multo acciiratiuR de hoc catalogo egit A. Wilmanns in Mus. Khen. 
XXIII (1868) 385-410. Tres extant cataloi::! monaBterii Lauresha- 
mensis, primus, quern A littera notavit, in codicis Vaticaiii 1877 
foL 1-34, alter, quern B notavit, in codicis Palat. 57 septem pri- 



120 87. Mdnasterium liaureshamcnse. 

mis foliis, tertius, C signatas, in eiusdem codicis Vaticani 1877 
fol44-7i). Edidit WilmannsiuB titalos coram libroram, quo8 nosse 
philologorum interest, in Mus. Khen. 1. 1. ita ut eos titulos, qui 
etiam in tertio catalogo (0) extant, asterisco notaret et e catalo- 
gis B et C varietatem lectionis adderet. Ego in proxima paragraph© 
apographum Wilmannsii ita describam ut numeris librorum apo- 
graphi illius numeros apographi Maiani uncinis inclusos addam, 
sic ut in hoc apograph© numeri uncinis inclusi ei sunt, quibus 
Wilmannsii notabo. 

38. Monasterinm 8. Nazarii LaDreshamen8e = Lorsch. 

saec. X. 

Apographum A. Wilmanfmi in Mtiseo Rken. XXUI 387 sq. 

[fol. 2^J 1-3. [60-62] tria uolumina de niediciua | 4. [63] 
Liber felicis capellae. 

[fol. S'] 5. [79] Historia ecclesiastica eusebii lib. XI in 
uuo cod. I 6. [80] Historia iosephi lib. XI in uno codice. | 

7. [81] Isyppi lib. V de eodem historiograpbo in uno cod. | 

8. [82] Historia orosii lib. VH in uno codice. | 9. [83] chro- 
nica hieronyrai eusebii et bedae in uno cod. 

[fol. 3^] 10. [84] Tripartita historia libri XII socratis 
sozomeni (zoz. B.) \ theodoriti in uno codice. I 11. [85] Gesta 
pontificum romanorum in uno codice. | 12. [86] Libri demen- 
tis X in uno codice. 13. [87] Gesta francorum gregorii toronensis 
lib. V I in uno codice. (13 om. B.). \ 14. [88] Historia iordanis 
de suninia teraporura seu ori|gine romanorum lib. I. | 15. [90] 
Fauii claudii gordiani de aetate mundi et | hominis rcseruatis 
singulis litteris per singu|lo8 libros ab a usque z. sed desunt 
nobis I libri XI. in uno codice. | 16. [91] Excidium troiae lib. I 
et historia daretis frigii : de exitu romanorum in uno codice. 
(et hominis e. q. s. om. B.). \ 17. [92] Liber ethyci (ethici B.) 
cosmographi in uno codice. | 18. [93] Ennii flori epitoma e 
libio romanac historiae | in libris CXLIl in uno codice. | 19. 
[94] Libellus quinti iulii hilarionis de origine mundi | usque 
ad resurrectionem xpi. Item in eodem | libello hieronimi chro- 
nica excerpta. inde | idacii ab anno primo theodosii augusti 
usque I iustinianum in uno codice. (usque ad resurrectionem 
e. q. 8. om. B.), \ 20. [95] Solini poliistor de situ orbis ter- 
rarum et mira|biUbus in uno codice. | 21. [96] *item (om. (7.) 
libri antiquitatum ( tatis C.) iosephi historiographija duode- 



38. Mouasterium Laureshamense. 121 

cimo usqae in nonum decimum in uno cod. (item e, q. s. om, B,) 
(in uno cod. om. C). 

[fol.21^] 22. [278] [Bedae presbiteri] De teroporibus et 
com I potum libri II et chronica eiusdem et circuli dionisii. | 
in uno codice. 23. [279] Ortographia bedae in uno cod. 1 24. 
[280] Uita 80 i cuthberti et regula sci benedicti et annalis 
(uita e, q. s, om, JB.) | in uno cod. 25. [281] De ratione me- 
trorum. et metrum altliel|mi. et themisti de arte dialectica 
et decretum gelasii | papae in uno cod. 26. [282] In actus 
apostulorum tractatus nescio | cuius. Item de temporibus et 
compotum libri II | et chronica eiusdem et circuli dionisii in 
alio cod. 

[fol. 27^] 27. [328] Libri isidori ethimologiarum XXI in 
uno I cod. 28. [329J Item ipse lib. in alio cod. (28 om, B.). 
29. [330] Eiusdem lib. III. | Primus sic incip. quod deus 
summus e. q, s, 

[fol. 28'] 30. [343] Eicpos. albini magistri super quaedam 
capitula in ioh. euangelistam et duabus ancillis dei transmissa | 
in uno cod. (et duabus e, q. s, om. B.), 31. [345] *Dispu- 
tatio de rethorica sapientis | simi regis (Caroli add, C) et 
albini magistri. (item altera disputatio de rethoria in marg. A) 
Epistolae | eiusdem ad diversos numero LXXIII in uno cod. 
(Epistola e, q, s. om. B.) \ 32. [349] Item eiusdem orthographia 
in quaternionibus. 

[fol. 29*"] 33. [366] Edictum piissimi imperatoris iusti- 
niani recte fidei | confessioncm continens et refutationcm here |- 
sium quae aduersantur catholicae ecclesiae | dei. in uno cod. 

[fol. 29^] 34. [377] Epitaphia in basilica sei petri seu 
uersus. | 35. [380] Sententiae de diuersis utilitatibus id est 
de fide | spe et caritate dei et cetera in uno cod. | 36. [379] 
*Liber ennodii poetae (Liber ennodii epistolarum. multae in 
uno codice C, om. B,), 37. [381] *Ennii (Aennii G.) senicae 
lib. VII i De benificiis. eiusdem de dementia lib. II in uno 
cod. I 38. [383] *Libri (liber C) epistolarum senatoris diaconi 
postea presbiteri I ad diuersos numero XVII in uno cod.. 
\om. B.) I 39. [384] *Liber epistolarum sidonii (ad diuersos 
add, C) I 40. [385] Liber tertuUiani (tulliani B,) presbiteri. 
41. [386] Item alius lib. tertuUiani (tulliani suprascr. ter B.).\ 
4J. [387] *Liber ei)i8tolarum gaii plinii. | 43. [388] ♦Caeli 
aurcliani methodiei (methoci suprascr, ti B.) siccensis medi- 



122 38. Mouusteriam LHureshamenso. 

cinaliuni | Responsiouum lib. Ill in uno cod. | 44. [889] *Li- 
ber (om (7.) eaeli aureliaui siceensis chronion. in uno cd. | 
(crouion iibri numero quinque. in prinio haec sunt de capi- 
tiu passionc de stomaticis de ineubone de epilenipsia de fu- 
rore siue insania quam ^reci raaniau uoeaut de melancolia 
et sic per ceteros libros require usque in finem. in uno cod. CX 
45. [390] *Epistolae diuersorum numerum XLIII. ([544] 'Li- 
ber epistularuni diuersorum patrum et regum quas treueris 
inueni in uno codice XLIII C) | 46. [391] Sermones beati 
petri episcopi seae ecclesiae rauennatis 

[fol. 30"^] 47. [392] Martii tullii ciceronis de officiis 
(Hunc versum in summo folio postea addidit man. prim, in A,) \ 
numero CLXXVI in diuersos I'estiuitates in uno c. | 48 [564] 
Epistolae sei paulini episcopi ad diuersos. et metrum eius- 
dem. I 49. [393] Epistolarum ciceronis lib. XVI in uno codice. | 
50. [384] Epistolae ciceronis in quaternionibus. | 51. epis- 
tolae ciceronis diuersae {inter linecis A. om, B,) \ 52. [395] 
Item epistolae ciceronis diuersae. 53. [396] Item marcii 
tullii I ciceronis epistolarum lib. IIII in uno cod. | 54. [398] 
*Libcr epistula (epistulae B,) senicae in uno cod. (in uno cod. 
om. C.) I 55. [399] *Pars prima librorum plinii secundi de 
natura | reruni in qua continentur Iibri XVII. | 56. [400] 
*Pars secunda librorum plinii secundi de natura re|rum in 
qua continentur lib. XX (Librii plinii secundi de natura re- 
rum in duob. uoluminib. C) \ 57. [543] *Ex libro macrobii ad 
saturnalium de seruis. ! 58. [403] *Lib. prisciani grammatici. 
De nomine et (de addit C.) pronomine | et uerbo et de par- 
ticipibua (et uerbo e. q. s, om, C.) et donati grammatici | de 
barbarismo. et de ceteris uitiis et eiusdem de littera | et sil- 
laba. de pedibus. de tonis. de posituris. | in uno codice | (58 
am. B.), I 59. [401] Expositio ambrosii autperti super apoca- 
lipsin ioh. | apostoli Iibri V in uno cod. | 60. [404] *Lib. ho- 
norati grammatici de finalibus litteris. ct | commcntarium ser- 
gii de littera. commcntarium ! maximi uictorini de ratione 
.metrorum. | 61. [405] Ars metrorii (60. 61. om. B, de omnib. 
partib. orationis et de caesuris add, C). \ 62. [406] *Gram- 
matica integra prisciani grammatici. | 63. [407] Item ipse liber 
in alio cod. (hie desinit in imo fol, 7^ B.), 64. [408J Item 
in tertio | GRAMMATIC. | 65. [410] *Lib. consentii de nomine 
et uerbo collectio de 



38. MoDasterium Laurcshamenso. 123 

[fol. 30^] uerbis inaequalibus (ars add. C.) enthici de 
uerbo ad discipulum | suum (craterum add. G.) in uno co- 
dice. I 66. [411] *Lib. porapegi. de granimatica in uno codicc 
(in e. q. s. om. C). I 67. [530] *Lib. prisciani graniniatici. qui 
pcriesis noinen est (qui periegesis noni. id. est descriptio or- 
bis terrarum et maris, in duob. quaternionib. C), | 68. [413] 
Miuores partes donati grammatici. Item minores I partes, 
ars asperi grammatici commentarium serii | de littera et sil- 
laba ars foci granmiatici tractatus | pompegi super donatum 
ars scruii grammatici in uno cod. | 69. [414] Item ars pris- 
ciani de nomine et pronomine et uerbo in uno cod. | 70. [415] 
Item minores et maiores partes donati et prisciani | minores 
partes et asperi grammatici in uno cod. | 71. [416] Ars gram- 
matica sei augustini adbreuiata. 72. Item eiusdem. | 73. [417] 
Item pauli diaconi ad karolum regem item sei isidori epis- 
copi I Item cuiusdam sapientis. item tatuini. item iuliani | to- 
lotani episcopi item eiusdem de littera. eiusdem de bar |barismo 
et ceteris uitiis eiusdem de scematibus. ars marii | uictorini 
grammat. et althelmi. de regula metrorum et enigmata simpbosii 
in uno cod. \ 74. [418] lUetrum sedulii et prudentii in uno 
cod. I 75. [419] *Metrica ratio bedae. (lib. bedae de metrica 
ratioue in uno uolum. C.) et metrum althelmi de uirginitate | 
seorum [inter lineas] in uno cod. 76. [420] Aurelii prudentii 
psicomacbia [spicomachia A] et | apotheosis et amartigenia 
in uno cod. | 77. [421] Libri marcialis poete in uno cod. 1 78. 
[422] Metrum porfilii. 79. [423] *Arithmetica boetii (in uno 
cod. add. C.) \ 80. 81. [424. 25] *Metrum iuuentii in duobus 
uoluminibus. (iuuenci presbiteri in uno cod. C). | 82. [426] 
*Item {om. C.) metrum sedulii in alio uolumine (in duob. 
libellis C). | 83. [427] Lib. iuuenalis poete. 84. [428] Annei 
(lucani stiprascr. rec. m. in A) belli ciuilis | libri X in uno 
cod. 85 [429] Lib. oratii poete in uno cod. 

[fol. 31*^] 86. [430] Ue interpraetatione nominum graeco- 
rum de catalogo | beati geronimi excerpta in una quaternione. | 
87. [431] [551] Fabulae num. L. secundum philosophiam ex- 
posite I a fulgentio presbitero (fulgentio uiro clarissinio in 
uno cod. C). I 88. [432] Cuiusdam super bucolicon uirgilii in 
quaternionibus. | 89. [433] Liber frontini in quaternionibus. | 
90. [434] [553] *Dcscriptio arcuiti de situ hierusalem et lo- 
corum I sanctorum in circuitu eius (et isidori de ordine crea- 



124 38. Moiiasterium Laureshamense. 

tara in uno cod. C.) \ 91. [435] Flauii uegeti renati uiri in- 
lustris cpitoma rei | militaris libri uumero IIII in uno cod. 
92. [438] Lib. de retborica fauii laurenti. | 93. [441] *Lib. so 
cratis timei crecii erniocretis (bermocratis in uno cod. G). 
94. [442] Lib. einhardi de uiiraculis scorum marcellini et I pe- 
tri. 95. [443] item metrura aurelii prudentii in qua|ternioni- 
bus. I 96. [444] Historia frebculfi libri Vll in uno cod. I 97. 
[445] Mctrum tulli ciceronis orationis pro cluen | tio (procu- 
lentio A) pro melone in pisonem pro cornelio. | 98. [450] /.de 
metris fabularura terenti ct aliorum comicorum et cet. | 99. 
[451] metrum auieni (de metris e. q. $, in margine inferiare 
leguntur in A.), \ 100. [446] metrum tertulliani de resnrrec- 
tione. eiusdem | lib. V aduersus marcionem. 101. [447] epi- 
gram |mata prosper!. 102. [448] metrum fortunati episcopi. 

[fol. 3P] 103. [466] * Liber annalis. 104. [467] Liber 
collationum cassiani | XI in uno uolumine. 

[fol. 32^] 105. [478] Libri XVIll soorum patrum quos 
de greco in latinum | transtulit pelaius diaconus | 106. [479] 
Lib. miraculorum gregorii turonensis episcopi. | 107. [480] 
Constitutio legis iustiniani imperatoris. | 108. [489] Epitaphia 
sen ceteri [coemeterii ci, Wilmanns] uersus in quaternionib. 
VIIL I 109. [490] Liber grandis glosarum ex dictis diuersorum 
coadu|natus in uno cod. 110. [491] Item lib. glosarum et 
cronica | isidori et sententia seuice in uno cod. | 111. [492] 
Glosc pauli diac. 112. [493] Item glosc in quaternionibus. | 
113. [494] Item glose palemonis grammatici. | 114. [495] Lex 
gothorum in uno cod. 115. [496] Lex ripuaria et lex | salica 
in uno cod. 

[fol. 34'] 116. [578] Computum. 117. [579] Orosius.] 
118. [589] Hilarii de trinitate. 119. [587] Ortographia. | 120. 
[586] Exameron bedae. 121. ^[590] *Liber uirgilii. 
His addidit Wilmannsius e catalogo C: 

[fol. 77^'] 122. [410] Consentii de nomine et uerbo in 
uno codice. | 123. [410] Liber euticis de uerbo in uno cod. | 

124. [397] Liber differentiarum ciceronis in trib. quaternionib. ] 

125. [535] Oratioues diuersae in VI quaternionibus. | 126. [536] 
Ue cursu lunae. | 127. [542] Versus tbeodulfi ad moduinum 
et moduinus ad | theodulfwrn in quaternionibus V. 

[fol. 78**] 128. [547] Lib. prisciaui grnmmat. i)artitione8 
uersuum XII aeueidos principalium in uno cod. | 129. [548] 



39. Monasicrium Tcgernscense. 125 

Libri quinquc catonis. cpitapbium filii catouis. etde duodecim 
uirtutib. herculis et de aainsoiie fortissimo. | 130. [556] Uita 
caroli iinperatoris. | 131. |557J Lib. niedicinalis de dieta et 
uirtute herbarum in | uuo codice. 

A. Wilmanns in Mus. Rhen. XXIII (1808) 385-410, vide 
quae in fine praecedentis paragraphi dixi. 

30. GozbertQH, abbas Tegernseensis. 983-1001. 

1. epistola I ad llaniuoldum abbateni S. Emmeramnii. 
« ♦ * Librum plenariae collatioius, qiieni dudum petiveranius, 
quia in nostra nou babetur bibliotbeca, humo tenus geniculan- 
tes repetimus ut nobis praestari praecipiatis. Quain cclerrime 
videlicet possumus, consciibi facianius vobisque ant ipsi re- 
portare aut per nuntium remittere statuto tempore non tarda- 
mus. Valete. 

2. epistola XIII. Ad domnum H. ♦ ♦ ♦ Tripartitae bi- 
storiae duas partes conseriptas babemus, tertia pars ideo de- 
est, quia exemplar alias acquirere non possumus nisi ob gra- 
tiam vestri nobis mittere dignemini. 

Pez. thesaurus anecdot. torn VI part. I p. 12 1-2 7. e cod. Mon. 
19412. (Tegerns. 1412) J. A. Sclimeller in Serapei II 267. 

40. Froamnndns coenobita Tegernseensis. saec. X. 

1. epistola IV. Reginbaldi raonachi epistola ad Frou- 
mundum.* * » ♦ * * Sedper eundenibuius scedulae portitorem 
uostri libellum, qui inscribitur Persius, nobis remissum iri 
poscimns. 

2. epistola IX. Ad R. monacbum. ♦ * * Si adhuc ad ma- 
nus babetis librum Horatii, rogo vos ut mibi eum mittatis ad 
describendam particulam, quae adhuc nobis deest eiusdem li- 
bri, et si ilium non babetis, alium quern, quern nobis utilem 
scitis, mitti precamur. Liber etiam noster, (luem vos babetis, 
valde necessarius est nobis. Quocirca petimus, ut per prae- 
sentcm nuntium dirigatis. Quando enim vultis, statim vobis 
remitto, si ita necesse est. Quando librum Horatii vestro iu- 
vamine conscribo, confestim ad vos venire non tardabo. 

3. epistola X. Ad eundera. * * * Si aliquid habuissem 
mibi vobis carius, praesentem pagellam invectivis verbis for- 



126 40. FroumunduR coenobita Tegernseensis. 

tassis onerarem, quia librum nostrum totum rugosum, coeno- 
suin parteque disruptum recepi. In capite eiusdem libri in- 
serta erant duo folia; in uno erat circulus continens scriptu- 
ram quatuor plagaruin nmndi, in alioepistola, quani formatam 
nuncupant, quae rogo genua vestra amplectens ut mihi rcinit- 
tatis. 

4. epistola XI. Ad eundem. ♦ * * Idcirco rogo, ut nie 
librum Statii videre faciatis. Nunc enim potest mihi vehi 
vobisque statim reduci sine ulla ruga et laesionc per nuntios, 
qui hinc et inde pergunt vacuis sarcinis.* * * 

5. epistola XVI.* * » Librum Boctii vestro brevi a me 
vobis petivistis praestari, cuius libros propria manu duos con- 
scripsi pleniterque, ut puto, glossica conscriptione depinxi, quo- 
rum alterum mecum retinui, alteruw Augustae Vindelicae reli- 
qui simulque librum luvenalis et Persii pro commutatione 
arithmeticae Boetii, in qua ipse ob gratiam vestri non modi- 
cum conscripsistis, pro libroque invectivarum Tullii Ciceronis 
in Salustium. Quos libros mihi praestitos cum remitto nostros- 
que recipio, iussu vestro voluntarie satisfacio. 

Pez. thesaur. anecdotorum torn. V"! (1729) part. I 160-67 e 
cod.Monac. 19412. (Tegerns. 1412.) of. Schmeller in Serapei II 267. 

41. Adson, abbas Deryensis (Montier-en Der). 993. 

HII SUNT LIBrI LLIBerl mpplet Omont] DOMNI ABBA- 
TIS ADSONIS QUOS IN ARCA EIUS REPPERIMus POST-- 
QUAm IPSE HlEROSOLIMAm PETIIT. 

I. hisagogac Porphirii. — II. cathegoriae Aristotelis. — 
III. item cathegoriae sancti Augustini. — IIII. quidam libel- 
lus de X cathegoriis sine inscriptione. — V. rethorica Tullii 
— VI. Seruius super Virgilium. — [VII-]VIII. Tercntiill"- 
VIIII. Sedulius I. — X. Ambrosius do sacramentis. — - XI. 
vita sancti lohannis eleraosinarii. — XII. Moridach super Do- 
natum. — XIII. quidam Hbellus in quo sunt praetitulati omnes 
Terentiani tituli. — XIIII. expositio super X eglogas Virgilii 
et super georgica. — XV. Euticius I. — XVI. quidam Hbel- 
lus quem Martinellum nominant. — XVII. glosarius I per al- 
fabetum. — XVIII. item glosarius super Martianum dc nuptiis 
phylologiae. — XVIIII. Beda de metrica rationc. — XX. 
historia cuiusdam Freculfi Luxoviensis. — XXI. declinationes 



42. Coenobium S. Emmerammi Ratisbonense. 127 

1. — XXII. expositio Uaimouis super epistolain Pauli ad 
Romanos — XXIII. excerpta ex libris Pompeii Festi. 

H. Omont e codice 5547 bibliothecae nationalis Parisiensis 
in Bibliotb^ue de T^cole des cbartes. 42, 159-60. 

42. Coenobium 8. Emmerammi Ratisbonense. 975-1000. 

Incipit adbreviatio librorum saneti Emmerammi, quae 
tempore Ramuoldi abbatis facta est. 

1-16. evangelia 16, eorum quattuor auro parata. — 17-35 
missales 19. — 36-38. lectionarii 3. — 39-42. epistolares 4. 

— 43-50. gradales 8. — 51-58. antiphonarii 8, in quorum uno, 
quem Louganpertus dedit, gradalis continetur. — 59-77. psal- 
teria 19. — 78. 79. bibliothecas 2, in una vetns, in altera novum 
testamentum continetur. — 80. geneseos I. — 81. omeliae Ori- 
genis super geneseos. — 82. item omeliae Origenis super opus 
eiusdem. — 83-94 et insuper 12 libri diversorum auctorum. 

— 95. expositio Bedae de tabernaculo. — 96 

paralippomenon. — 97. 98. regum libri 2. — 99. Raboni ex- 
positio super eundem. et libri tres questionum. — 100. Macha- 
beorum libri 2 et expositio Raboni desuper. — 101. duo libri 
Salomonis parabolarum et Bedae expositiones duae desuper 
et super cantica canticorum. — 102-12. super psalteriura libri 
11 idem. — 113. 14. Cassiodori 2. — 115. 16. Hieronimi 2. — 
117.18. Augustini 2. — 119.20. expositiones duae Ambrosii 
super Lucam. — 121. et unam Bedae. — 122. item expositio 
super Marcum Bedae. — 123-27. item expositiones super 4 
evangelia diversorum auctorum 5. — 128-30. Augustini tres, 
una super Matheum, duae super lohaunem — 131. item Albini 
super lohannem. — 132-39. super epistolas Pauli expositiones 
8 Augustini, Hieronimi, lohannis. — 140-58. omeliae auctorum 
diversorum 19. — 159. 60. epistolae 2 Pauli. — 161. Isidorus 
de 7 regulis legis. — 162. Augustinus de bono mortis et ratio 
animae Augustini et Hieronimi. — 163. exempla catholicae 
fidei. — 164-70. moral. lob 7. — 171. istoria lob. I. — 172. 
Ezechielis istoria I. — et 173. 74. expositiones Gregorii papae 

2. — 175.76. et Hieronimi 2. — 177-86. pastoralis cura 10. — 
187. 88. dialogi 2. — 189-206. canones 18. — 207. istoria Isa- 
iae — et 208.9. duae expositiones Hieronimi super cam. — 
210. libri 5 prophetarum in uno codice Daniel, lohel, Naum, 



128 42. Coenobium S. Emmerammi Ratisbonense. 

Michea, Malachias. — 211-29. regulac 19. — 230. 31. ecdcsi- 
astici 2. — 282. 33. Alani 2. — 234-70. glosae diversoruni 
libroruni ct auctorum 37. — 271. 72. libri sententiarurn 2. — 
273.74. libri 2 super passionem Domini. — 275-80. libri 6 
Isidori. — 281-90. Augustini libri 10. — 291. (luestiones Vic- 
torini de sancta trinitatc. — 292. liber 1 officiorum Raboni. 

— 293-95. libri 3 Eflfrem. - 290-319. passionaria 24. — 320-22. 
libri scintillarum 3. — 323. 24. libri 2 orationum. — 325. liber 1. 
officiorum Isidori. — 326-32. ymnarii 7. -— 333-34. super 
epistolas lohannis expositiones 2 Augustini. — 335 Bedae ex- 
positio super epistolas canonicas et super apocalipsiu Augus- 
tini in uno libro. — 336. Isidorus de eniginatibus. — 337-53. 
de eompoto 17 libri. — 354., liber Alexandri. — 355. tracta- 
tus Ambrosii de officiis. — 356. lulianus Pomerius de aetiva 
et contemplativa vita. — 357-66. libri 10 de medicinal! arte. 
-- 367. istoria 1 Hieremiae. — 368. de fide catholica Albini. 

— 369. 70. libri 2 de simbolo sancti Augustini. — 371-73. 
vitae sancti Augustini 3. — 374. vita sancti Gregorii 1. — 
375. Isidorus de natura rerum. — 376. 77. libri 2 sancti Silvestri. 

— 378. liber I Clementis. — 379. 80. libri 2 de Maria Egip- 
tiaca. — • 381. epistolae Leonis 2. — 382.83. expositiones 2 
in Danihelem prophetam Hieronimi. — 384. liber Throiani 
belli. — 385. expositio Raboni super lib. 2. — 386. Prosj)er 
de contemplativa vita. — 387-89. officia 3. — 390. Hieroni- 
mus de gradu episcopali. — 391. super 7 psalmos Beda. — 
392. 93. vitae patrum 2. — 394. omeliae Cesarii et de tran 

— 395. Cassiodorus de anima I. — 396. prognosticum. — 397. 
vita sancti Remigii 1. — 398. enchiridion. — 399. commen- 
tura super reges. — 400. glosa Greca. — 401. secuntur qua- 
tuor versus abrasi de rhetorica. — 402. 3. Servii 2. — 404. 
commentum Remigii super Marcianum. — 405-11. Sedulii 7. — 
412-16. Eutichii 5. — 417.18. Bedae de metrica arte 2. — 419. 
orthographia Ciceronis. — 420-22. Erchauperti 3. — 423-25. 
Aratores 3. — 426-34. psichomachiae 9. — 435-38. Prudentii 
4. — 439. musica Augustini. — 440. rausica Boetii. — 441-43. 
Prisciani minores 3. — 444-47. Donati 4. — 448. Priscianus 
de 12 versibus. — 449-52. Catones 4. — 453. de natura bes- 
tiarum et volucrum. — 454. 55. Walahfridi 2. — 456. 57. Avi- 
ani 2. — 458-61. luvenci 4. — 462. liber Consentii 1. — 463. 
liber Senecae de 4 virtutibus. — 464. de scematibus liber. — 



42. Coenobinm S. £mmerainmi Ratisboneuse. 129 

465. disputatio philosophica. — 466. ars metricade'nativitate 
sanctae Mariae. — 467. grammatica Isidori. — 468. liber Ethici. 

— 469. grammatica Albini. — 470. de voce et littera et aliis 
questionibus multis. — 471. Hieronimi de scematibas ettropis. 

— 472. commentum Remigii super Sedulium. — 473. glosae 
super Virgilium. — 474. Aesopus I. — 475. de conflictu viti- 
orum atque virtutum Leonis papae. — 476. benedictionale I. — 
477. de vitiis et inhonesta anima. — 478. liber lunilii de par- 
tibus divinae legis. — 479. excerptum super lectionem Esaiae. 

— 480. liber de caritate patrum. — 481. liber prooemiorum 1, — 
482. epistolae Augustini et Hieronimi inter se. — 483. marty- 
rologum cum metro factum. — 484. ratio inter camem et ani- 
mam. — 485. de poenitentia sacerdotum post peecatnm. — 
486. 87. sermoues diversorum auctorum in uatalibus sanctorum 
2. — 488. tractatus Hieronimi super psalmos. — 489. liber 
de hominc et partibus eius. — 490. de officio missae. — 491. 
gesta Karoli I. — 492. epistolae Hattonis et Agionis ad Ka- 
rolum Magnum. — 493. epistolae Grecorum et caeterorum epis- 
coporum. — 494. lex Ribuariorum. — 495. lex Bawariorum. — 
496. vita Mariae Egiptiacae. — 497. de genealogiis. — 498. 
liber Hieronimi ad Marcellam de conexibus litterarum. — 499. 
500. libri capitulares de libris legis 2. — 501. liber de variis 
rebus. — 502. liber poenitentialis. — 503. expositio super 
orationem dominicam. — 504. liber Alcwini de virtute. — 
505. liber chronicorum. — 506. liber Diomedis ad Adtbanasium 
de 7 libralibus artibus. — 507. liber super missam I. — 508. 
liber leguni vel capitularium. — 509. de remissione peccato- 
rum. — 510. de creatione vel super matbesin. — 511. liber 
Cassiani et lohannis de generibus monachorum. — 512. com- 
mentum Hieronimi super Hesram scribam et in ipso contine- 
tur Eutropius de gesta Romanorum. — 513. Marcianus de 
astrologia, aritmetica, musica. 

Ph. Jaff6 in Monum. Germ. hist. XVII 567-68. e codice 
Pommersfeldensi 2821 cf. Archiv f. a. d. G. IX 534. 

43. Otto III imperator. 983-1002. 

Isti sunt libri tercii imprls ottonis. quos iohan [deletum 
linen indurfd] plaeentiae invenit sibi servajtos. 1.2. duos li- 
bros Orosii. 2.3. Psium. [superscr, duos libros]. 4. Titi Livi 

9 



130 48. Otto III. imperator. — 44. Coenobium S. Emineramini. 

11. minima parte [haec tria verba delcta linca inducta], 5. Me- 
dicinale una | 6. 7. Duos capitulares. 8. Fulgcntium unu. simul 
cu orthographia Isidori epi. | 9. In Isagogas porphyrii. 10. 
min' couitu Boecii. 11. 12. duos glossarios. 

V. Rose in Hermae VIII p.46. ann. 

44. Coenobium 8. Enimeramini Batisboneii8e = Begen8- 

burg. 994. 

Isti sunt libri Waltherii monachi. 

1. Prndentius I. — 2. Arator I. —3. vita S. Martini I. — 
4. martyrologium Bedae I. — 5. defloratio psalmorum S. Au- 
gustini. — 6. Septimonus I. — 7. libellus I cum metro factus 
de gestis sanctorum. — 8. Donatus minor I. — 9. nocturnale I. 

— 10. liber bestiarum et volucrum I. — 11. gradale I. — 

12. decem eglogas georicon. — 13. Boetius I. — 14. super 
Virgilium libellus manualis I. — 15. Euticius I. — 16. Isido- 
rus I. — 17. Orosius I. — 18. liber super lob I. — 19. liber 
kartularum I. — 20. particulum Porfirii. — 21. Priscianus mi- 
nor I. — 22. successiones pontificum Romanorum. — 23. li- 
bellus declinationum I. — 24. libellus Tagoberti. — 25. libellus 
super IIII evangelia. — 26. item pars Poetii. 

Inter ecclesiasticas res, quas Gebahardus episcopus ab- 
stulit de S. Emmeramo: 27-30. evangelia IIII e quibus duo 
cum auro scripta. — Anno DCCCCXCIII indict. V. haec ad- 
breviatio facta est. Hae vero res augmeutabantur sub regimine 
Romualdi abbatis. 31-33. missalia IIII e quibus in tribus XV 
libri contiuentur: boc sunt III compoti. Ill gradalia. missal. III. 
evangel. III. epistol. Ill in totius anni ofticium compacti. — 34. 
omeliarius I annualis. — 35-37. lectionarii III. — 38-40. grada- 
lia III. — 41. actus apostolorum. epistolae Pauli. apocalypsin 
in uno libro. — 42. Beda I de temporibus. 

43. Ad Isaninga missal, et lectionar. — 44. omeliasXL 
Gregorii. — 45. antiphonarium cum gradali. — 46. item an- 
tiphonarium. — 47. vitam S. Remigii. — 48. vitam S. Otmari. 

— 49. super *beati immaculati' liber S. Ambrosii. 

50. Priscianus de XII versibus. — 51. commentum super 
sagogas. — 52. 53. minores Donati sunt II. — 54. 55. item 
maiores Donati II. — 56. barbarismorum, soloecismorum et 
metaplasmorum declinationumque liber I. — 57. commentum 



44. Coenobiu m S. Emmerammi Ratisbonense. 181 

unum super Sedulium. — 58. liber traditionum de rebus ec- 
clesiae huius. — 59. liber Breudani. — 60. vita Adam. — 
61. oraelia una Caesarii ad monachos. — 62. de trauslatione 
S. Benedicti liber I. — 63. vita S. Hieronymi. — 64. officiale I. 

— 65. topica Ciceronis. — 66. periermeDiae Aristotelis. •=— 67. 
categoriae Aristotelis. — 68. commentum super topica Cice- 
ronis. — 69. coinroentum periermenias Aristotelis. — 70. 71. com- 
menta II super isagogas Boetii. — 72. arithmetica Boetii. — 
73. rhetorica Ciceronis. — 74. Marcianus de nuptiis pbilolog. 

— 75. dialcctica eius. — 76-88. psalteria XIII. — 89-97 ym- 
narii IX. — 98-104. sequentiae VII. — 105. missale ipsius 
abbatis. — 106. lectionarius eius. — 107. psalterium eius. — 
108. sequentiae eius. — 109. 10. duo nocturnalia eius. — 111. 
commentum super rhetoricam Ciceronis. 

Inter ecclesiasticas res quas f rater fidelis Hertinc habuit 
sub sua cura et reliquit: 112. 13. missalia II in quibus evan- 
gelia, epistolae et gradalia continentur. — 114-16. et alia III. 

— 117. epistolare I. — 118.19. lectionarii II. — 120.21. of- 
ficialia II. 

J. A. Schmeller in Serapei II 260-61 e cod. Emm. C. 41 
[Men. 14222] fol. 17. 

45. Incognita bibliotheca. saec. X vel. XI. 

Wincerus lohannes Warembaldus Bernacer letaldus aze- 
linus wincerus bauo dominions Constantinus erinardus hubertus 
warnerus oda bezela liezenna emma. 

1. Rethorica ciceronis. 2. Timeus plato. 3. Porphirius 
cum categoriis augustini. 4. Simpbosius lib. 5. Regulae astro- 
lapsus, lib. I de astronomia. 6. lib. de utilitatibus astrolapsis. 
7. exceptiones prisciani [correcfum in de prisciano] 8. Corpus 
dialecticae. 9. Priscianus maior cum minore de constructione. 10. 
item de constructione [in margine 1 1. Priscianus de XII versibus]. 
12. 1. Virgilius. 13.1. Terentius. 14. 1. Horatius. 15. 1. Salustius. 
16. 1.Boetius. 17. 1, iunenalis cum persio in uno uol. 18. excidium 
troiae. 19. Prudentius maior. 20. item prudentius minor cum Ara- 
tore. 21. item prudentius minor. 22 item arator. 23. 24. Sedulii II. 
25. Auianus I. 26. Cato I. [correctum in Catones II.] 27. Do- 
natus minor cum maiore et barbarismo et coniugationibus. 
28. Beda de metrica arte I. [in tnargine 29. item donatus cum 



182 46. Coenobium S. Mariae. — 47. Mons Cassinus. 

coniugationibus]. 30. Seruiolus 1 cum esopo. 31-33. tres libelli 
declinatioDum. 34. Euticius. 35. Priscianus de formatione I. 
36. canueu de quibusdam lapidibus moraliter pertractat [in 
fiiargine niigrat Mico]. 37. Macrobius. 38. Musica [in niarg. 
39. tres qaaterniones de musica boetii]. 40. ad deodatum. 41. 
ad augustinum. 42 commentum boetii in cathegorias aristo- 
telis. 43. commentum boetii s super isagogas. 44. periermenia 
apulei cum periermeuiis aristotelis. 45. rethorica ciceronis ad 
hereunium. 46. commentum super iuuenalem. 

H. Hagen Jabrb. f. Philol. 99, 511-12. e cod. Bern. 433 saec. 
X, qui auctorem ad Herenuium continet, pagina ultima. 

46. Coenobinm 8. Mariae Albanetae. saec. X vel XI. 

Ego frater Lando indignus diaconus. offero istos libros. 
in cenobio sancte dei genitricis Marie, ubi dicitur Albancta. 
He sunt ultimo moralie. que scripte sunt, prime scribeude 
sunt. Undo plurimum rogans peto. ego desiderabi. Ita et vos 
fiuiatis. Alii libri: 2. unum autiphonarum. — 3. unum istori- 
arum. continentem in se librum apokalipsis et actum aposto- 
lorum cum septem epistole canonice. — 4. unum prophetarum 
continentem in se epistole Pauli. — 5. unum computum. — 
6. unum psalterium. — 7. una closa. 

et tari X. da ipsi presbyteri. Idem presbyter Ardeczone 
et alii sociis subscripserunt. 

A. Caravita. i codici e le arti a Monte Cassino II (1870) 76 
e cod. 74-48 moralium S. Gregorii. 

47. Mons Cassinns = Monte-Cassino. 1023. 

In nomine domini nostri Ibesu Cbristi anno dominice in- 
carnationis M. XXIII. Indictione VI. Anno videlicet ordina- 
tionis sue secundo Domnus Tbeobatdus reverendissimus abbas. 
Hunc librum de civitate dei edito a sancto Augustine episcopo. 
In bac ecclesia sancti Benedicti. ubi sacratissimum corpus 

eius humatum est. scribere praecepit. Cum aliis. XX 

codicibus. Hi sunt. 1. Inprimis. omelia quadraginta. — 2. 
pars prima moralium. — 3.4. liber psalmorum. exposito a 
sancto Augustino. divisus in duo volumina. — 5. super epis- 
tolas Pauli. edite a Claudio episcopo. — 6. Uavanum. — 7. 



48. Weissenburg. 133 

librnm sancte trinitatis, que dens est. — 8. 9. Ymnaria duo 
in choro semper habeuda. — 10. Chronica saneti Eusebii Cesa- 
riensis episcopi et Ilieroniiui presbiteri. et Ysidori epis- 
copi. — 11. Prosperi et lohannis. — 12. historia Saracenorum. 
— 13. historia Longobardorum. — 14. edictum regnni. — 15. 
pontificalem Romanorum pontificum. — 16. liber officioram 
saneti Ysidori episcopi. — 17. liber concordie kanonum. — 18. 
et librum kanonum. — 19. decretale pontificum. — 20. su- 
per Marcum edito a venerabili Beda presbitero. 

A. Caravita. i codice e le arti a Monte Cassino (1870) II 
77-78. e cod. 28.-194 continente Augustinum de civ. Dei p. 585. 

48. Weissenburg. ante 1043. 

Kti codicef inventi ft in arraario fci petri | in vuizzunb. 
fub folmaro abbate. | 1-8. miffalef cu eplif et grad et engl. Villi 
9-14. miffalef fpetialit cu orat. VI. 15. et feptimuf | cum grad. 
et fequentiale. et bapt. et comen| datione anime. qui fuit adal- 
rati I 16-20. plenaria V. 21-25. Eugla ordin. V. 26-28. Eugla 
cum I Epiftol. III. 29.30. Epiftolarcf cli eburno et ar|gento 
ornati II. 31-34. alii IIIl. 35-45. Gradal. XL | 46-48. cu 
eburneif tabul. III. 49-59. Sequentialef XL | 60-63. capitularef 
cu coll IIIL 64-69. Baptifteria VL 70-74. Ymnarii V. 75-84. 
Pfalteria int' fervata X | 85-88. in fccla. IlII catenata. 89-91. et 
III uetuftiffimi ] ad fcola. 92-94. Tria uolumina caffiodori in | 
pfalt. 95. leronim' in pfalt. 96. Remigius in | pfalt. 97. 98. 
Augustin' in pfalt II libri. unuf | nouuf et alius vet. 99-101. 
pfalt. theutonice in | III uoluffi. 102-4. libri III in pfalt fine noffi. 

Opus bed§. 105. De natura reru lib. L 106. fup VII | 
eplaf canon lib. I. 107. Ite in cafde. et in quefti [ones regu. 
108. In act' aplor. 109. Ite in act' aplor. | et apocal. et in 
eplaf [epalf Knittel] pauli. 110. Sup. parabolaf | falom. et 
ecclefiaften. et cantica cant. | *.' 111. Ite tract, in act* aplor. 
112.13. Ite in apocal. libri. | IL 114. Sup math. 115. Sup 
marcu. 116. Sub luca. | 117. In computu. 118. De temporb; 
119. Gefta anglor. | 120. 21. Sup eplaf pauli fine nomine 
libri IL 

Opuf auguftini. 122-24. Tria uolumina de ciui|tate dl. 
125-27. Tria volum sup. ioh. 128. Contra ad|verfariof legif 
et pphetaru 129. De qualitate | anim^. 130. De baptifmo. 



184 49. Monasterium Riopullenso. — 50. Moiiastcrium Murense. 

131. de fide et operib. | 132. fup. eplaf pauli ad galathaf. 
133. fub paffione | dm. 134. 35. libri fermouu II. 136. 37. De 
ccordia euglaru | libri II. 

Opiif gregorii. 138-40. Tria voluffi moral iob | 141-44 
Dialogi nil. 145-48 fup hiezechiele IIII uolum | 149-52. Pa- 
ftoralif cure libri IIII. 153. 54. Quadraginta | omel libri II. 

Opuf rabani. 155. 56. fup genifira uoluffi. II. | 157. fup 
ruht. 158.59. Duo uoluffi. in regu. | 160.61. fup paralipome- 
uon II uolumina. | 162. In ^cclefiafticu. 163. In iudicu. 164. 
In iudit et | in efter. 165. In iezechiele. 166. In computu. | 
167. Ambrofiuf de fide. | 168. Eufichiuf in leuiticu | 169. Yfi- 
doruf de officiif. 170. Sinonima ysidori. | 171. Ite yfidoruf 
qd fit fumuf et iucomutabil df. 

Kuittel in editione Ulphilae p. 243-45. e codice Wolfenbut- 
telano W. 30. fol. 105^ et 106 "^ cf. Kelle Otfried II p.XIX et 
Schannat Vind. lit. col. I p. 8. vide §17. 

49. Monasterium Biopnllense = Bipoll. ante 1046. 

Hie est brevis librorum sauct^ Marie. 

1. 2. istoria ecclesiastica 2. — 3. tripartita. — 4. 5. Ame- 
larii 2. — 6. Capitularem K(aroli). — 7. legem Roinanam. — 8. 
Quaternio de Boetii. — 9. et alius de luvenal. — 10. quater- 
nio Albos. — 11. alter de XII signis. Hoslibros dedit Salomon 
pro Ermengaudo filio suo. — 12. vita sancti Gregorii. — 13. 
14. Prosper duos. — 15. Can Sente Ysidori cum eius cronica. 
— 16. Donatum 1. — 17. Scdulium ac oratore [Arator?] et 
iudicum. Et pro lohanne dedit etc. 

P. Ewald in N. Arcliiv d, Ges. f. a. deutsch. Geschichtskunde 
VI (1881) 389. e catalogo codicum centum viglnti unius, qui iam 
periit. 

50. Monasterinm Mnrense = Muri. ante 1055. 

» * * * [Reginboldus] ct pergens circumquaque ad cellas et ad 
claustra, quidquid ibi acquirere potuit, reportavit tam reliqnias 
sanctorum Uim libros et vestes sacerdotales et pallas et summo 
studio ad obedieuciam sibi iniunctam, ut modo claret, invigi- 
lavit. ♦ « * » Alia autem quedam campana bic fundi fecit et li- 
bros scribi, qui hie notati sunt: 1. genesim cum prophetis. — 
2. librum regum cum lob et Thobia et luditb et Hester et 



51. Bibliotheca Wessofontaiia. IS 5 

Machabeorum et paralippomenou et Esdra. — 3. sermoiies 
sancti Aiigiistini — 4. et actus apostolorura et apocalipsim 
et epistolas Pauli et epistolas canonicas. — 5. 6. duos libros 
oineliarum. — 7. expositionem sancti Augustini super evan- 
icelia lohannis — 8. vitam sancti Pauli, Antonii, Hylarionis, 
Malchi — 9. et quatuor libros dyalogorum sancti Gregorii cum 
vita sancti Meginradi, — 10. vitam sancti Uodalrici. — 11. 
translacionem sancti Benedicti, — 12. invencionem sancti Ste- 
phani, Sebastiani, Augustini, — 13. vitam sancti Silvestri, 
Gregorii, minoreui Mauritii, — 14. tractatus sancti Angustini 
super epistolam lohannis, — 15. sancti Martini, Brictii, Galli, 
Othmari, Verene, Nicolai, Goaris, Victoris et Ursi, Felicis et 
Regule, Pelagii cum sermone in assumptionem sancte Marie, — 
16. psalterium cum non integria versibus, — 17-19. missales 
libros tres, — 20. antiphonarium, — 21. partem de graduali, — 
22-25. sequencinarios quatuor. Hos libros scripserunt pene 
ouines Nokerus et Heinricus. Acquisivit etiam domiuns Re- 
giuboldus de cella sancti Galli 26. librum sapientie — et de 
Augia 27. martirilogium — 28. cum libro beati Effrem — 29. 
Lectionarius autem vetustus — 30. et cursarius antiquior - 31. 
et liber regule venerunt de cella sancti Meginradi. ♦♦♦»♦♦♦♦ 

Quellen zur Schweizer Geschiclite III 2 Kloster Muri p. 23-24, 

51. Bibliotheca Wessofontana = Wessobrnnn. saec. XI. 

Isti sunt libri qnos scripsit et Sancto Petro tradidit Die- 
mot ancilla Dei. 

I. liber missalis cum graduali et sequentiario. — II. Alius 
liber cum graduali et sequentiario, qui datus est episcopo 
Treveris. — III. item missalis liber cum epistolis et evang. 
ct grad. et sequent. — IIII. item alius liber missalis cum 
epistolis et evangeliis per totum annum et graduali et sequen- 
tiario et baptisterio integro. — V. Item missalis liber cum 
epistolis et evangeliis. — VI. officialis liber. — VII. alius 
liber officialis cum baptisterio, qui datus est episcopo Augus- 
tensi. — VIII. liber cum evangeliis et lectionibus. — Villi, 
liber cum evangeliis. — X. liber cum epistolis. 

[XI-JXII bibliotheca in duobus voluminibus, quae data 
est in pretio praedii ad Bisinbcrc. — [XIII-]XV. bibliotheca 
in tribus voluminibus. — [XVI-JXXI. moralia in sex partibus — 



186 51. Bibliothcca Wessofontana. 

XXIL Gregorius ad Regaredum. — XXIII. Gregorius super 
Ezechielem. — [XXIV-JXXVI. omeliae in tribus voluminibus. 
— XXVII. Origenes super vetus testamentura. — XXVIII. 
Origenes super cantic. canticorum. — [XXIX-]XXXI. Augus- 
tinus super psalterium in tribus voluminibus. — XXXII Augus- 
tinus super evangelium et super epistolam lohannis. — XXXIII. 
epistolae Augustini numero LXXV. — XXXIV. Augustinus 
de verbis Domini. In quo etiam continetur liber de sermone 
Domini in monte: Sermonem Domini, quem loeutus est lesus 

Christus Misericordiam usque ad cuius tractationem 

liber primus terminum accepit In eodem Augustinus 

de opere monaehorum: lussioni tuae sancte fraterAureli tanto 
devotius .... In eodem Augustinus de agone christiano : 
Corona victoriae non promittitur nisi eertantibus .... In eo- 
dem Augustinus de orando Deo ad Probam: Augustinus servus 
Christi servorum religiosae famulae Dei Probae in Domino 

salutem. Et petisse te et promisisse me recolens, ut te ad 

In eodem Augustinus de professione viduitatis: Augustinus 
episcopus, servus lesu Christi servorumque Christi religiosae 
famulae Dei lulianae in Domino dorainorum salutem. Ne pe- 
titioni tuae et in Christo dilectione diutius cssem debitor 
promissionis. ... In eodem Augustinus de bono coniugali: 
Quoniam unusquisque homo humani generis pars est . . . In 
eodem Augustinus de virginitate: Nuper edidimus librum, in 
quo etiam Christi virgines admonuimus atque monemus. — 
XXXV. epistolae leronymi numero CLXIIII. - XXXVI. tri- 
partita historia. — XXX VII. ecelesiastica historia. — 
XXXVIII. quinquaginta sermones Augustini. In quo conti- 
netur vita sancti Silvestri. In eodem leronymus contra Vigi- 
lantium. In eodem leronymus de consolatione mortuorum. 
In eodem vita sancti Basilii et vita lohannis Elemosinarii. — 
XXXVIIII. Paschasius de corpore et sanguine Domini. In 
eodem conflictus Landfranci contra Beringerum. In eodem 
passiones martyrum Dionysii et sociorum eius et Adriani et 
Stephani paparum. — XL. lohannes Chrysostomus. — XLI. 
leronymus de hebraicis questionibus. — XLII. confessionum 
liber Augustini. — XLIII. canones. — XLIIII. glosa per a 
b c composita. — XLV. plenarium in uno volumiue. 

Schmeller in Serapei II p.249. 50. Pez thesaurus anecd I 
p. XX-XXI. 



52. Embrico episcopus Augustensis. 137 

52. Embrico epi8Copn8Angu8ten8l8 = Augsburg. 1063-71. 

Descriptio librorum doraini nostri Erabricouis episcopi. 
I. omeli^ per totum annum [super lineam: quas dedit 
ad 8. Gerdrudem] — 11. omeli§ Gregorii et pastoralis eius. — 
III. missale cum lect. et evangel, et grad. [super lineam: quod 
perdidit in Sax.] — IIII psalterium cum libro ymnorum [sup, 
Jm. : 8. Gerdrudis], ~ V. antiphonarium cum ymnario [sup. 
lin,: quod traditum est pro missa 8. Gerdr.]. — VI. ordo. — 
VII. item ordo. — VIII. gradaale et liber sequent, et tropo- 
rum [sup, lin.: S. Gerdr.]. — Villi, liber ymnorum. — X. ca- 
nones et liber Vualefridi. — XI. canones. — XII. item canones. 

— XIII. Cassiodorus in psalmos. — XIIII. Augustini soliloq. 

— XV. item missal, libr. — XVI. lectionarium. — XVII. 
nocturnalis lib. — XVIII. genesis. — XVIIII. lib. numeri et 
deuter. — XX. regum [sup, lin. p libris TuU.]. — XXI. Sa- 
lomon ludith Mach. — XXII. epistole Pauli cum exposit. — 
XXIII. moralia lob a prirao usque in XVII. — XXIIII. mo- 
raUa a XVII usque in finem. — XXV. item pars moralium. — 
XXVI. omeli§ Gregorii in Ezechiel. — XXVII. Augustini in psal- 
mos. — XXVIII. item Augustini in psalmos. — XX Villi, item Au- 
gustini in psalmos.— XXX. Augustini exposit. inlohannis evang. 

— XXXI. Augustini de virginitate s. Mari^ et de incarnatione 
domini. — XXXIl. sermones Augustini. — XXXIIT. expositio 
in vetus testam. — XXXIIII. expositio leronimi in Osee et rel. 
prophet. — XXXV. item Gregorii de sentent. proph. — 
XXXVI. Rabani episcopi tract. — XXXVII. expositio in can- 
tica canticor. — XXXVIII. expositio in epistolas. — XXX Villi, 
ystoria illustrium. — XL. agones apostolorum. — XLI. apo- 
logeticus Gregorii Nazanz. — XLII. vita patrum et dialogus. 

— XLIII. passionarium. — XLIIII. vita s. Martini et s. Ni- 
colai. — XLV. vita s. Basilii. — XLVI. vita s. Simeonis 
Trevir. — XLVII. vita lohannis elemosin. — XLVIII. epistolo 
Arnoldi. — XLVIIII. sermones Erchanbaldi arch. — L. 
ser 

A. Ruland in Archiv f. d. Gesch. des Bisthums Augsburg. 
I (1856) 13-14 e cod. Monac. 3727. Hieronymi in Oseam et proph. 
minor, fol 195^ et 196'. Imaginem huius catalogi dedit Ruland 
1. 1. Antea ediderat catalogum Pez. tbesaur. anecd. I p. XXXV- 
XXXVI. 



138 53. Augusta Viudelicorura. — 54. Bemardus. 

53. Angasta Vindelicoram = Aiigsbnrg. sacc. XI. 

Thesaurus S. Mariae. 

1. plenarium nigrum. — 2-G. psalteria V. — 7. sextum 
8ci ddalrici. — 8-12. bcnedictionalia V. — 13. sextum ad ca- 
pellam epi. — 14-18. ofHcialiaV. — 19. bibliotheca 1. — 20. 
21. sequentionarii II. — 22. 23. gradualia II. — 24-31. mis- 
salia VIII. duo insuper deaurata. — 32. matutinalis lib. I et 
dimid In capella epI. — 33. missale I. — 34. lection. I. 

— 35. liber evangel. I. — 36. grad. I. — 37. 38. psalt. II. 

— 39. officiale I. 

A. Ruland in Archiv f. d. Gescli. des Bisthums Augsburg 1 
(1856) 15-16 e cod. Monac. 3739 fol.85. 

54. Bernardas. saec. XI. 

Hi sunt libri quos bernardus proprio sumptu conscribi fecit. 

1. Ysagoge. cathegoriae. periermenias. topica. liber 
syllogismorum secundus. liber diuisionum. liber diffinitionum. 
liber syllogismorum vpoteticorum. Ante praedicamenta boetii. 
hi omnes Villi in uno sunt uolumine. - 2. commentum ca- 
thegor. — 3. commentum in topica. — 4. topicae differentiae 
ct prior liber syllogismorum cathegoricorum et quaedam ex- 
cerpta uel quaestiones de dialectica in uno uolumine. — 5. 
iterum topice differentie in altero uolumine. — 6. regulae 
minuciarum et questiones Lantfranci in uno uolumine. — 7. 
iterum utiles questiones dialecticae et regulae syllogismorum 
utrorumque et mensuratio monocordi. et regulae abaci et 
minutiarum. et textus dialectici. et secundus liber sillogis- 
morum. in uno libello omnes Villi. — 8. rethorica de in- 
uentione. — 9. Priscianus de constructione. De litteris et 
syllabis. figuris et tropis et metris et maximianus in uno 
uolumine. — 10. regulae presciani. — 11. Ouidius metamor- 
phoseon. — 12. Ouidius tristium. — 13. Ouidius in amatoria. 

— 14. Virgilius. — 15. Lucanus. — 16. Terentius. — 17. 18. 
duo sallnstii. — 19. Arator. — 20. Avianus. — 21. Donatus. 

— 22. Martianus de nuptiis philologiae. — 23. Orosius. — 
24. Cassiodorus. — 25. 26. duo Helperici cum regulis bedac. 

— 27. luuenalis et descriptio astrolabii in uno uolumine. —- 



55. Corbeia. 139 

28. arithmetica. — 29. mnsica. — 30. 31. duo missales. — 
32. anam officiale. — 33. nDum gradiialc cam sequentionario. 
XXXIII libri. LVI. partes. 

34. Librum qui continet passiones apostolorum dedit ad 
altare sci Martini et 35. anum psalteriuiii. 

A. Wilmanns in Museo Khen. 23, 408 e cod. Palat. 828. fol. 
172\ 173^ 

55. Corbeia = Corbie, saec. XI. 

HI CODICES [LIBRI Delisle] REPERTI SUNT IN ARMARIO 

SANCTI PETRI. 
1-3. Expositio Cassiodori super psalterium in tribns li- 
bris. — 4. Hieronynius in Isaiam prophetam. — 5. item Hie- 
ronymus super Ezechielem libri V. — 6. Herenei [Irenaei 
Mui] episeopi Ludunensis [Lugdun. Mai.] contra omnes he- 
reses. — 7. Augustinus de natura et origine animae ad Re- 
natum. — 8. epithalamium Origenis in cantica canticorum. 

— 9. lex Romana ab Alarico rege abbreviata. — 10. libri vete- 
rum sedecim. — 11. Libri Novellarum sexTheodosii I, Valenti- 
niani I, Martiani I. — 12. lex Burgundionum. — 13. lex Gotbo- 
rum. — 14. lulius Frontinus de geometria. in eodem Siculus 
Flaccus de agris. — 15. Chigenus [Hyginus Mai.] Augustus de 
limitibus statuendis. — 16. Euclides de figuris geometricis. 

— 17. item Augustinus de solutionibus diversarum quaestio- 
num. — 18. concordiae evangelistarum libri IIII sancti 
Augustini. 

19. ecclesiastica historia Eusebii. — 20. excerptiones 
Eugypii. — 21. retractatio in libris confessionum Augustini. 

— 22. tractatus sancti Ambrosii de officiis. — 23. expositio 
Hesychii presbyteri super leviticum. — 24. Rufinus in librum 
numeri. — 25. historia Hegesippi. — 26. codex pragmaticus 
Tiberii Augustii. — 27. tripertita historia. — 28. Augustinus 
dc opere monachorum. — 29. liber sancti Ambrosii de trini- 
tate ad Gratianum imperatorem. — 30. homiliae Origenis de 
Balaam et Balac et in eodem lohannis de reparatione lapsi. 

— 31. TertuUianus de resurrectione carnis, de trinitate, de 
spectaculis, de munere, de prescriptionibus ereticorum, de 
ieiuniis adversus fisicos, de monogamia, de pudicitia. — 32. 
Augustinus de utilitatc credcndi. — 33. Salvianus episcopus 
de gubernatione Dei. 




140 55. Corbeia. — 56. Ilamerslcven. 

34-43. libri sancti Clementis nuinero decern. — 44. Hie- 
ronymi libri tres in Zacbariam propbetani. — 45. item Hie- 
ronymus in Hieremiam prophetam. — 46. collationcs abbatis 
Piamon de tribus generibus nionaehorum. — 47. Arabrosius 
episcopus de fide ad Gratianum imperatorem. — 48. Augus- 
tinus de trinitate. — 49. homeliae Origenis in genesim. — 
50. Hieronymus de norainibus urbiura vel loeorum. — 51. 
Batbertim Paschasius de corpore ct sanguine Domini. — 52. 
Fulgentius episcopus de remissioue peceatorum. — 53. alter- 
catio Atici [Attici MaL] orthodoxi et Cretoboli [Critobuli Mai.] 
heretici. — 54. Hieronymus in Danihelem prophetam. — 55. 
Optati Milibitani [milivetani Mai,] episcopi libri scptem ad 
Parmenianum scismaticum. — 56. Eusebius de fide adversus 
Sabellium. — 57. Augustinus de singularitate clericorum. — 
58. libri duo Hieronymi contra Rufinum presbyterum. — 59. 
item Hieronymus contra lovinianum. — 60. Firmiani Lac- 
tantii liber de falsa religioue. 

Mai Spicilegium Roman. V, 202-3. ex Ms. 520 reginae Chri- 
stinae, parvam partem dedit Delisle M^m. de Tinstitut de France. 
Acad^mie des inscriptions et belles-lettres, t. 24, 339. vel in Bib- 
liothique de Ticole des chartes Ser. V. tom.Ip.512. of. Montfau- 
con bibl. Mss. II, 1406. 

56. Hamersleyen. saec. XI. 

Hie est thesaurus S. Pancratii martyris in Hamersleue 
scolasticalium librorum, quo ego H. da Brunesono vidi. 

1. Priscianus maior. glossae eiusdem. — 2-4. Priscianus 
minor in 3 volum. glossae eiusdem. — 5. Aeneida in praesenti 
volumine. — 6. scalprum Prisciani. — 7. liber rhetoricorum 
primus, qui sic incipit: Quam Graeci vocant rhetoricam etc. 

— 8. 9. glossae super librum divisionum rhetoricarum Cice- 
ronis Saepe et multum duos libros. — 10. Platonem, qui sic 
inc.: Socrates in exhortationibus suis. — 11. Horosium. — 
12. librum, qui dicitur balnea. — 13-15. categoriae Aristote- 
lis in tribus (duobus) voluminibus. — 16. glossas super eas- 
dem in uno librorum. — 17. Sallustium cum glossis. — 18-20. 
tres libros, qui sic incipiunt: Cum necessarium sit crisarori. 

— 21. librum, qui sic inc.: de quocumque prior pars et to- 
tum bee R. (fallit hie). — 22. librum, qui sic inc.: Omnes 



66. Hamenleven. 141 

homines, qui sese student, in eodem Sallustium. — 23. librum, 
qui sie inc.: Quisquis operis titulum diligens exanimat, in- 
spiciat. — 24. libruni, qui sic inc.: Omnis ratio disserendi, 
quam logicem peripatetici appellaverunt veteres. — 25. glos- 
sae Giselbeiiii in librum Porphyrii, qui sic inc.: Ingredienti- 
bus logicam. — 26. libruin, qui sic inc.: Plenitudinem et 
plenitatem, hoc est. — 27. in uno volum. glossas prioris ma- 
teriae. In eodem: Instituta dict^minum. ibidem regulas par- 
tium, quae sic inc.: Poeta, quae pars. •— 28. summa dicta- 
minum, quae sic incipit: Urbanus epc. — hos libros metrice. 
20. 30. Ovidium de Ponto in duobus volum. — 31. glossas 
super cundem. — 32. Ovidium epistolarum. — 33. glossas 
eiusdem. — 34. 35. Ovidium de remediis, duos libros. — 36. 
libros Aratoris. — 37-39. Boethium de consolatione in 3 vo- 
luminibus. — 40. 41. glossas duplices super* eodem. — 42-44. 
duos vel tres Prosperos. — 45-48. quatuor Sedulios. — 49. 
Lucauum cum glossis. — 50-53. tres vel quatuor Prudentios 
sichom achrie. — 54-56. tres Homeros. — 57. Avinium. — 
58. Aesopum. — 59. passiouem S. Agnetis. — 60. Prudentium 
historiarum. — 61. Prudentius contra Marcionitas. — 62. 63. 
duos Statios Achilleidos cum glossis. — 64. librum, qui sic 
inc. : Parve nee invideo. — 65. Poetam [poeticam susy, laeck,] 
veterem cum glossa. — 06. 67. duos, qui sic inc. : Titurc tu 
patulae. — 68. Alexium vitam Theophili. martyrium S. Pan- 
cratii in uno volumine. — 69. lib. qui sic inc.: Nee fonte 
labra pro clivi caballino. — 70. Ovidium de Licia. — 71. 
Paraclitum Theodalum cum glossis. — 72. Theologus et in 
eodem parabolae Salomonis. — 73. liber differentiarum, qui 
sic incipit: duplex esse dinoscitur homo. — 74. TuUium Phi- 
lippicarum. — 75. TuUium de officiis. — 76. Tullium de na- 
tura Deorum. — 77. Tullium de senectute. — 78. glosas eius- 
dem. — 79. Horosium quae sic: dicta post urbem conditam. 

— 80. lib. qui sic inc.: arist. dicit. Subsistunt singularia. — 
81. epistola Symmachi. — 82. Boethium de trinitate. — 83. 

Sanctae S ad lohannem de ac (deus). — 84.85. isa- 

goge Porphyrii in categorias Aristotelis dupliciter. — 86. de 
modalibus propositionibns (et) de introductionibus liber Bo- 
diui. Haec omnia in uno volumine. — 87. Servius de festis. 

— 88. Introductiones dialecticae. — 89. edyp. commentar: 
In categ. Aristot. primae editionis. — 90.91. Serviolum rhe- 



142 56. Hamerslevon. — 57. Tcgernsoe. 

toricae flores, dapliciter. — 92. differentiae nominum sive 
verborum. — 93. Serviolum. regulas no. quae sic: maxinius 
recapitalationes amboram supradietorani. — 94. duos libros, 
qui sic: cum noias cniusque partis eloqaentiam. — 95-97. 
tres fab tarios. — 98. librum, qui sic: Vetus nos a consuetu- 
dinis. — 99. regulas, quae sic noininautur: singulares has 
habet — 100. breves regulas, quae sic: Christi litterae ter- 
minates, equivoca dicuntur. — 101. librum, qui sic: divisio 
foret. — 102. disputatio philosophica de fisica. — 103. librum, 
qui sic: Si aliquis itaque homo. — 104. Priscianum de XII 
versibus. — 105. liber super gnomeniarum. Comment. — 106. 
de S. trinitate. 

laeck in Okeni Iside anni 1824. I, 26. 27. e codice Virgilii 
bibliothecae Schoenbomensi Gaibacbii. vide Heyne Virgil. V 421 
(1800). 

57. Tegemflee. saec. XI. 

Reginfridus monacbus donat monasterio libros: 
1. bibliotbeca. — 2. librum Christiani. — librum Vir- 
gilii. — 4. libr. Ovidii. — 5. libr. Platonis cum Calcidio. — 
6. commentum in Lucanum. — 7. libr. Donati. — 8. libr. 
Aratoris. — 9. rbetoricam cum Victorino et Grillio. — 10. 
libr. Smaragdi abbatis. — 11. libr. Egesippi. — 12. libr. 
Sybillae. — 13. commentum in p. leremiam. — 14. libr. 
Ovidii metamorph. — 15. libr. Ovidii de remedio et amore. 
— 16. libr. Martiani. — 17. libr. de computo. — 18. 19. duo 
psalteria, unum glossatum et alterum cum hymnario et offi- 
cialibus. — 20. dicta Alexandri cum quodam Dindimo. — 
21. librum Virgilianae continentiae. — 22. 23. vitae quorun- 
dam sanctordm in duobus corporibus. — 24. sermones Cbry- 
sostomi. — 25. libr. gradalem cum sequentiis et tropis. — 
26. topica TuUii cum commentis Boetii et libr. differentiai*ura 
et divisionum et multa de rhetorica et de sillogismis in uno 
corpore. — 27. 28. duas mappas mundi. — 29. libr. super 
Donatum. — 30. libr. centimeter. ~ 31. libr. Daretis de ex- 
cidio Troiae. — 32. gesta Alexandri Magni. — 33. libr. fa- 
bularum. — 34. libr. de abaco et de minutis. — 35. de di- 
visione et coacervatione numerorum, de partibus laicae. — 



58. Monasterium S. Vedasti Atrebatense. 143 

36. unum librum evangeliorum. — 37. et unum librum epi- 
stolarum. 

M. von Freyberg, alteste Gescli. von Tegernsee. (Miinchen 
1822) 178 e cod. Tegernseensi. 

58. Monasterinm 8. Yedasti Atrebatense = Arras 

(Saint- Yaast). saec. XI. 

Abbas devotns probas ac vita Seiwoldus. 
Contulit hos libros Christo dorainoque Vedasto. 
1. textuin argenteum. — 2. missalem. — 3. lib. eptati- 
cum Moysis. — 4. lib. moralinm Greg. XX. — 5. lib. Hai- 
monura usque in pascham. — 6. lib. Claudii super Mattheum. 
7. lib. reg. sancti Benedicti et diad. mon. — 8* lib. dialogo- 
rum Gregorii. -- 9. lib. veterum patrum. — 10*. lib. expo- 
sitionis Ambrosii de psalmo CXVIII. — 11*. lib. eiusdem 
Ambrosii de initiandis. lib. eiusdem de mysteriis lib. VI. 
lib. commonitorium Palladii. lib. Bragmanis lib. I. lib. Ysidori 
de offieiis lib. II in uno volumine. — 12. lib. pronosticon. 
— 13. lib. enkiridion. — 14*. lib. exameron Ambrosii. — 
15. lib. Prosperi Aquit. et Ambrosii de offieiis. — 16. lib. 
Bede sup. VII epistolas canonicas. — 17. lib. epistolarum 
Bacharii Aug. Eubod. Macedonii. — 18. lib. vite sancti Ri- 
cbarii. — 19*. lib. vit. sanctorum confessorum Gutberti, Gut- 
laci, Aichadri, Filiberti et Dunstani. — 20. lib. de assumptione 
sancte Marie. — 21*. lib. canonum. — 22. lib. historic ec- 
clesiastice gentis Auglice. — 23. lib. vite sancti Walerici 
[Wsancti alerici typotlieta Hericourtii] Mauri. — 24. passiones 
sanctorum martirum Luciani, Maximi atque luliani in uno 
volumine. — 25. lib. medicinalium. — 26. lib. Cassiodori de 
ortographia. — 27. lib. usuum et tractuum totius anni. — 
28. lib. parabolanim Salomonis. — 29. lib. de laude virgini- 
tatis. — 30. lib. de professione coniugatorum. — 31. lib. Pru- 
dentii et Sedulii in uno volumine. — 32*. lib. Rabbani super 
ludith et Hester. — 33. lib. tripartite historic ecclcsiastice. 

A. d'Hericourt in Bull, du bibliophile Beige VI (1850) 
120 sq. Serapeum XI (1850) Intelligenzbl. 2-4. 



144 69. Coenobium S. Petri Carnotense. 

59. Coenobium 8. Petri Carnotense = Chartres. 

saec. XI. 

1*. ystoria tripartita. — 2*. Priscianus. — 3. luvenalis. 

— 4. vita sancti Germani versifice. — 5*. passio sauctorum 
Marcellini et Petri. — 6. expositio Esdre prophete. — 7. 
diadema monachorum. — 8. septeni collationes. — 9* Gassi- 
odorus super: Domino exaudi. — 10. Dionisius de celesti 
ierarchia. — 11. expositio lerouimi in lercmiani. — 12*. 
Augustinus de sancta trinitate. — 13*. vita sancti Antonii. 

— 14*. expositio Rabani super ludith et expositio Alberti 
super apocalypsin in uno volumine. — 15*. collatio abbatis 
Moysi. — 16*. leronimus super Matbeum et Abdiam. — 17*. 
Cassiodorus super psalterium usque ad: Domine exaudi. — 
18*. Rabanus super regum. — 19*. leronimus super lonam. 

— 20*. losephus. — 21. moralia lob libri X. — 22*. Augus- 
tinus de doetrina Christiana. — 23. leronimus super leviticum. 

— 24. Augustinus super psalterium a 'Deus statin synagoga' 
usque ad finem. — 25. expositio super epistola sancti Pauli. Ro- 
mana scriptura. — 26*. expositio super lob. Romana scriptura a 
XXV usque ad XXXV. — 27*. leronimus in Isaiam. — 28. pa- 
storalis episcopi Fulberti pro nostro. — 29. Augustinus super 
lohannem Romana scriptura. — 30. leronimus contra Luci- 
ferianum. — 31. Beda super parabolas. — 32* Augustinus 
contra Felicianum. — 33. Gregorius Turonensis super gesta 
Francorum. — 34. miracula sancti Martini. — 35. sanctus 
Effrem. — 36. flores psalmorum leronimi. — 37. ystoria Ro- 
mana secundum Anneum Fiorum. — 38. Augustinus de opere 
monachorum. — 39. Beda super ystoriam Anglorum. — 40*. 
Augustinus de cura pro mortuis. — 41.42. Hubaldus ad Ga- 
rolum duobus voluminibus. — 43*. liber de concordia regu- 
larum. — 44. liber legis Ribuarie. — 45*. epistole beati 
Pauli apostoli. — 46. Beda supra Esdram. — 47. Beda de 
arte metrica. — 48. Adelelmus de virginitatc. — 49. Pris- 
cianus de nomine. — 50. 51. duo volumina Prisciani de 
Xllom versibus. — 52-54. Franco et Saxo in tribus volumini- 
bus. — 55. de partibus orationis tractatus Scottisca littera. 

— 56. arithmetica et Boetius de consolatione et Prosperus 
et Avienus in uno volumine. — 57*. Boetius alter de conso- 
latione. — 58. 59. exemplaria duo cartarum. — 60. introductio 



59. Coenobium S. Petri Carnotense. 145 

grammatice et aliarum artium. — 61. ysagoge Porphirii et 
Gassiodorus de institutioue reram hnmauarum in nno vola- 
mine. — 62. Boetius super categorias Aristotelis. — 63. Re- 
niigius super Donatum et super Catoncm. — 64. vitalis liber, 
qui ita vocatur propter vitas sanctorum. — 65. regula sancti 
Benedicti cum glosis. — 66. 67. glosarii duo. — 68*. Beda 
de natura rerum. — 69. prognostica luliani Tolletani epis- 
copi. — 70. Fortunatus. — 71. Ovidius. — 72*. Isidorus de 
differentia inter Deum et hominem. — 73. sanctus Ilarius de 
sancta trinitate et Ambrosias de fide in uno voluraine. — 
74. de illustribus aecclesiarum. — 75. septem coUationes 
aliae. — 76-79. passionales IIII excepto magno volumine 
dialogorum. — 80*. expositio Aimonis super epistolas Pauli. 

— 81. Virgilius. — 82. Servius. — 83*. summum bonum, 
liber Isidori. — 84. ordo ecclesiasticus. — 85*. psalterium 
triplum. — 86. omeliarius in quadragesima. — 87*. Augus- 
tinus de latrone, cui dixit Dominus: hodie mecum eris in 
paradiso. — 88. Marcianus. — 89. liber de muliere Cananea. 

— 90. expositiones Ambrosii in epistolis Pauli. — 91. qua- 
terniones de sancto Petro, quos Rotbertus fecit transcribere. 

— 92. quaterniones de sancto Andrea. — Hi sancti libri IIII 
quos dominus Sigo dedit sancto Petro. 93*. libri IIII 
evangcliorum. — 94. liber de vita sancti Pauli et aliorum 
sanctorum. — 95*. de civitate Dei. — 96. quaterniones de 
sancto Marco et aliorum sanctorum. — 97. flores evangcliorum. 

— 98. versus de Karolo Magno. — 99. glosarii liber. — 
100. lectionarius antiquus. — 101. item lectionarius novus. 

— 102*. istoriai Egesippi viri sanctissimi. 

L. Merlet. Bibliotheque de T^cole des chartes. Ser. III. 
torn. 5 (1854) 265-70 e codice Angnstini de doctrina Christiana 
in hoc catalogo n. 22 signato. 

'60. Monasterinm 8. Lanrentii Leodiense = Lfittich. 

saec. XI. 

I. epistole Pauli. — II. Beda de tabernaculo. — III. Beda 
de templo. — IIII. Beda in parabolis Salomonis. in quo 
etiam Ilieronimus in epistola ad Galathas. — V. Hecino 
[Heimo? Gli,] in apocalipsi. — VI et VII. liber Rutperti in 
eadem apocalipsi. — VIII et Villi. Gassiodorus super psal- 

10 



146 60. Monasterium S. Laurentii Leodiense. 

inos. — X. Beda super lohannem. — XI. textas quatuor 
evangeliorum. — XII. psalterium. — XIII. parabol^ Salomo- 
nis. — XIIII. evangeliuDi diatessaron. — XV. commentam 
Hilarii super Mattheuin. — XVI. eptaticura. — XVII. retorica 
ad Erennium. -— XVIII. item retorica ad Erennium. — XVIIII. 
lib. duodeeim prophetarum. — XX. Hieronimi dc Hebraicis 
questionibus et nominibus. — XXI. Augustinus de questioni- 
bus eptatieo. — XXII. lib de corpore et sanguine Cbristi. — 
XXIII. Augustinus de utilitate credendi. — XXIIII. geome- 
trica Boetii. — XXV. Macrobius. — XXVI. de agricultura. 

— XXVII. topice differently, in quo et alia opuscula Boetii. 

— XXVIII. Virgilius. — XXIX. apocalypsi*. — XXX. ex- 
positio in lamentatione Hiereniia. — XXXI. glose in apostoli 
Pauli. — XXXII. libellus matutinalis. — XXXIII. libellus 
computi. — XXXIIII. libellus offieiorura Ysidori. — XXXV. 
liber Magni Aurelii Cassiodori Senatoris de sede anim^. — 
XXXVI. eiusdcm Cassiodori pars prima super psalmos. — 
XXXVIL rettorica de inventione. — XXXVIII. item topicf. 
difFerentif. — XXXVIIII. corpus dialectic^. — XL. liber 
diffinitionum. — XLI. liber minutiarum. 

F. X. Kraus e cod. Bruxell. 9668 in Jahrbiicher des Ver- 
eins von Alterthumsfreunden im Rlieinlande 50 (1871) 228. 

61. Ecclesia 8. Nicolai de Ciconia. saec. XI. 

In ecclesia sancti Nicolay de Ciconia inveni ego lohan- 
nes Biscardus subdiaconus. — 1.2. passionaria II. — 3-6. 
omeliaria IIII. — 7. dialoga I. — 8. epistola Pauli. ~ 9. re- 
gum parabole Salomonis I. — 10. regula I. — 11. vita pa- 
trum I. — 12. prophetarum I. — 13. salteriu I. — 14. 15. 
antiphonaria II, una de nocte et una de die. — 16. 17. liber 

missali II. — 18 I. — 19. orationale I. — 20. 

birbiariu I. — 21. evagelistarii I. — 23-25. testavagelii III. 

— 26. mannale moituornm I. — planete II. stole III etc. 

A. Caravita. i codici e arti a Monte Cassino II (1870) 97 
e cod. 191-369. 

62. Bibliotheca incognita, saec. XI. 

I. de variis significationib; letteru. — II. indiculus ca- 
pitulus luli Solini reru collectaneu. — III. Palladii Rutili 



62-68. Bibliothecae incognitae. 147 

Taari Emiliani viri inl. op. acriculture. — IIII. fabale gen- 
tiliu Fulgenci. — V. lib. auticoru. [Nonii vel Fulgentii susp. 
Hagen.] — VI. lib. Ciceronis. — VII. lib. glosaru sentei [sic], 
— VIII. lib. Caroli [Tullii conL Hagen] de oficiis. — Villi, 
proemium Macrobii abrosii. — X. lib. cum Sedalio [suprascr. 
parte Sedulii]. — XI. ars Mercurii Iupit\ — XII. lib. Isidori 
iunioris. — XIII. lib. Macrobii saturnn. — XIUI. ortografia 
Isidori. — XV. isagoge Porfirii. — XVI. Patricii Simaco. — 
XVII. vita Corascii. — 18. Boetii viri Maetillii. — 19. ex- 
posiscio sermonum anticoram. — 20. lib. Virgilii. — 21. de 
orascione domca. 

H. Hagen in Jahrbucher fur Philologie 115 (1877) 871 e 
cod. Genev. 84 saec. XI, qui continet Nonii caput quartum manu 
saec. X conscriptum. 

63. Bibliotheca incognita, saec. XI. 

1. 2. II commeDta super ysagogas. — 3. commeotum 
super categorias I. — 4-6. periermenias Boetii et duo desuper 
conimenta. — 7. perriermenias Apulegii. — 8. topica Cice- 
ronis qu^ lioetius commeutatus est. — 9-12. libros diflferen- 
tiarum IIII. — 13. diffinitionum libros. — 14. Boetium de 
arithmetica. — 15. somnium Scipionis cum comment6 Ma- 
crobii. — 16. Vginum de astrologia. — 17. divisiones dialec- 
tice cum VII sillogismis. — 18. rethoricam Ciceronis. — 19. 
ad Erennium iterum eiusdem. — 20. Quintillianum de re- 
thorica. — 21. de amicitia Ciceronis librum. — 22. de se- 
nectute Ciceronis. — 23. Salustium. — 24. Cicerooem de 
invectivis Catallin^. — 25. commentum secundum super Pla- 
tonem. — 26. Pbylippicarum libros. — 27. Frontinianum de 
iuncturis et compaginibus membrorum. — 28. Dionisinm 
Ariopagitam de celesti hierarchia. — 29. Oratii librum. — 
30. commentum Donati super Virgilium. — 31. commentum 
Eugrapbii super Terentium. — 32. Vitruvium de architectu- 
ris. — 33. analitica super cathegorias Aristotelis. — 34. 
musicam Boetii. — 35. Solinum. — 36. catbegorias Aristote- 
lis. — 37. commentum Remigii super luven. — 38. Plinium 
de naturis rerum. — 39. Plinium epistolarum. — 40. librum 
Ciceronis de officiis. — 41. librum de Tusculanis. — 42. li- 
bros Titi Libii ab urbe condita C decades. 



148 64-67. Monaohi Frisingenses et Tomacenses. 

E. Dlimmler in N. Archiv der Gee. fiir a. deutsche 6e- 
schichtskunde 5 (1880) 624-25 e codice Monacensi 14436 lEm. 
E. 59.) fol. 61^'. Etsi codex monasterii S. Emnierami fuit, tamen 
catalogum non ad id monasterium, sed ad Bambergensem bibli- 
othecam, vel cathedralem vel S. Michaelis, pertinuisf; Diimnile- 
nis arbitratus est. 

64. Frisinga = Freining. saec. XL 

Wolframmus decanus 1. Terentium, 2. Album super XII 
prophetas, 3. Cunrat de Silva. vitani S. Columbani, 4. Otphret 
de Ehingen XL omelias. 

Scbmeller in Serapei II p. 248, e cod. Mon.6221. [Frifi. 21]. 
Schmeller dubitat, num exaravit an hahet an legit an dedit sup- 
plendum sit; ego hahet vel mutuatiis est suppleo. 

66. Frisinga = Freising. saec. XL 

1. Heinricus Yginum, 2. Willehelmus Damiannni, 3. 
Cbunradus Ovidium & 4. Salustium, P. fig. reth. 

Scbmeller in Serapei II p. 248 e cod. Mon. 6250 [Fris. 50] 
fol. 280. 

66. Oodeft*idns, inonachas Tomacensis = Tonrnajr. 

saec. XL 

Unus ex bis supra memoratis Godefridus scriptor pe- 
ritissimus fuit multosque codices in ecclesia nostra scriptos 
dimisit, 1-6. moralia scilicet beati Gregorii super lob in sex 
Yolutninibus divisa — 7. bistoriani etiam optimain, quae a 
parabolis Salomonis incipiens omnes prophetias et apostolo- 
rum actus atque epistolas contiuet, — 8. niissaleui, in quo 
quotidie utraque niissa in conventu cantatur — 9. textuin 
evangeliorum — 10. Augustinum de civitate dei — 11. et en- 
chiridion eius multosque alios libros, qui ex siniilitudine pen- 
nae ab eo scripti fuisse facile possunt adverti. 

Narratio restaurationis abbatiae S. Martini Tornacensis 76 
apud d' Achery spicil II p. 9 1 2. 

67. Kadulfnspraepositus Tornacensis =Tournay. saec. XL 

• « « scriptorum quippe copiani a domino sibi datam exul- 
tabat, ita ut si claustrum ingredereris videres plerumque 



68. Tullum Leucoruni. 149 

XII nionacbos iiivenes in cathedris sedentes et super tabulas 
diligentcr et artiliciose compositas cum silentio scribentes, 
unde oiTines libros 1. Hieronymi in explanatione prophetarum, 
omnes libros 2. beati Grcgorii et quoscumque invenire po- 
tuit 3. b. Augustini, 4. Ambrosii, 5. Isidori, 6. Bedae necnon 
etiani donini 7. Anselmi tunc teraporis abbatis Becccusis, 
postea vero Cantuariensis arehiepiscopi tarn diligenter fecit 
describi, ut vix in aliqua vieinarum ecclesiarum simiiis in- 
veniretur bibliotheca omnesque pro corrigendis libris suis de 
nostra ecclesia peterent exemplaria. 

Narratio restaurationis abbatiae S. Martini Tornacensis 79 
apud d'Achery spicil. II 913. 

68. Tullum Leucoruni = Toul. ante 1084. 

Hi sunt libri inuenti in armario ScT APRI temporibus 
abbatis Widonis. 

1. Pandecten totius divinae legis veteris ac noui testa- 
menti vol. I. — 2. Pent' af eucum Moysy vol. I. — 3. lib. lo- 
suae cum epistolis Clementis. vol. I. — 4. lib. reg. vol. I. — 
5. lib. prophetarum vol. I. — 6. lib. Salomonis cum lob. vol I. 

— 7. lib. Tobiae cum libro Machabeorum vol. I. — 8. actus 
apostolor. cum apocalypsi et VII*«™ epistolis canonicis, Et 
epistolis Pauli apost. vol. I. [8 codd.] 

9. Hieronimus super Isaiam proph. vol. I. — 10. Hier. 
super leremiam et Ezechielem vol. I non integrum. — 11. 
Hieronimus sup. XII. proph. vol. I. — 12. Item Hier. adhre- 
viatio [sic] super XII. proph. vol. I. — 13. Hier. mikticon 
sup. psalterium vol. I. — 14. epistolae ler. vol. I. — 15 Item 
Hier. epist. vet', vol. I. — 16. Item Hier. epistolae scoticum 
uolumen I. — 17. Hier. sup. Matheum et Aug. de sermone 
Domini in monte habito vol. I. — 18. Hier. ad Cthesifontem 
vol. I. — 19. Hier. ad blescillam et demetriadem vol. I. — 
20. Hier. De XLII mansiouibus et Aug. contra Priscillianistas 
uol. I. — 21. Hier. de hebraicis questionib. vol. I. — 22. 
Hier. sup. chronica Eusebii et ecclesiasticam historiam uol. I. 

— 23. Hier. de uita Malchi monachi, Antonii, Hylarionis cum 
Cassiano de institutis monachorum uol. I. [15 codd.] 

24. Augustinus sup. lohannem et cpistolam ad Parthos. 
vol. I. — 25. Item Aug. sup. epist. ad Parthos vol. I. — 26. 



150 68. TuUam Loucorum. 

Aug. super psalterium usque Quid gloriaris. vol. I. — 27. 
Item Aug. a Quid gloriaris usque Domine exandi. vol. I. — 
28. Item Aug. a Domine exaudi usque ad Dominum cum tri- 
bulatur. — 29. et a uoce mea usque in finem. uol. I. — 30. 
It. Aug. sup. ad Dominum, vol. I. — 31. Aug. sup. Laudate 
nom. Domini, vol. I. — 32. Aug. de vera religione, vol. I. 

— 33. Aug. unde malum, vol. I. — 34. Aug. sup. genesin 
ad litteram vol. I. — 35. Aug. ad Vincentium. vol. I. — 36. 
Aug. de agone christiano, volum. I. — 37. Aug. de confess, 
vol. I. — 38. Aug. de trinit. vol. I. — 39. Aug. de beata 
uita vol. I. — 40. Aug. de morib. eeclesiae katholicae cum 
quibusdam canonibus vol. I. — 41. Aug. soliloquiorum vol. I. 

— 42. Aug. de immortalitate anime vol. I. — 43. Aug. de 
diffinitione ecclesiasticorum dogmatum vol. I. — 44. Aug. de 
ciuitate Dei vol. I. — 45. Aug. omeliarum vol. I. — 46. Aug. 
enchiridion cum quibusdam libris et sermonibus eius vol. I. 

— 47. Aug. de mirabilibus mundi cum legibus Theodosii et 
glossis prologorum. vol. I. [24 codd.] 

48. Haimo omeliae in domiuicis diebus vol. I. — 49. 
Haimo sup. epistolas doniinicales vol. I. — 50. Haimo sup. 
psalterium, vol. I. 

51. Gregor. XL. omeliar. vol. I. — 52. Gregor. sup. 
primam partem moralium vol. I. — 53. Gregor. super secun- 
dam partem moral, vol. I. — 54. Greg. sup. III. partes mo- 
ral, vol. I. — 55. Greg. sup. ultimam partem moral, vol. I. 

— 56. Greg. sup. Hiezechielem vol. I. — 57. Greg, dialogor. 
vol. I. — 58. Greg, registrum vol. I. — 59. Gregorii lib. 
pastoral, vol. I. — 60. Greg, super cantica canticorum cum 
Hieron. contra dogma Origenis vol. I. — 61. Beda super 
Marcum et sup. actus apostol. et apocalypsin. vol. I. ~ 62, 
Beda sup. Lucam vol. I. — 63. Beda sup. genesin cum Rab- 
bano vol. I. — 64. Bedae adbreviatio sup. apocalipsin vol. I. 

— 65. Beda omeliar. a natale Domini usque ad pascha vol. I. 

— 66. item Beda omeliar. a pascha usque in finem vol. I. 

— 67. item Beda sup. Marcum vol. I. 

68- Ambrosius sup. epistolas Pauli vol. I. — 69. Ambros. 
apologeticum de dd vol. I. — 70. Ambros. de excidio Hiero- 
solimor. vol. I. — 71. Ambros. de fuga seculi vol. I. cum 
quibusdam omeliis S. Cesarii. — 72. Isidorus in psalterio 
vol. I. — 73. Isidorus soliloquior. vol. I. — 74. Isidorus sup. 



68. Tullam Leucorum. 151 

genesin cum Beda sup. actus apostolor. vol. I. — 75. Isidor. 
de natura rerum cum quibusdam passionibus sanctorum vol. I. 

— 76. Isidorus de uno Deo cum quibusdam sermonibus S. 
Leonis pape et libro explanationum beati Hier. super XIL 
prophet, vol. I. — 77. Rhabanus sup. losue et iudicum vol. I. 

— 78. Kabanus sup. Salomouem cum lerouimo sup. eccle- 
siasten vol. I. — 79. omel. Remigii in XL. vol. I. 

80. Cassiodorus sup. Domine exaudi usque in finem 
vol. I. — 81. Cassiodori tripartita historia vol. L — 82. Cas- 
sianus sup. coUationes patrum vol. I. 

83. Hilarius de trinitate vol. I. — 84. epistolae Cypriani 
vol. I. — 85. Gregorius Turonensis miraculorum vol. I. — 
86. Pascbasius de corpore et sanguine Domini cum quibusd. 
sermonibus S. Augustini vol. I. — 87. historia Clementis vol. I. 

— 88. Horosius de cladibus mundi vol. I. — 89. Origenes 
sup. gen. vol. I. — 90. sermones Crisostomi lohannis vol. I. 

— 91. Rufinus de actibus patrum. vol. I. 

92. Smaragdus diadema monachorum de uita lohannis 
elemosinarii vol. I. — 93. Smaragdus sup regulam S. Bene- 
dicti vol. I. — 94. Smaragdus omeliar. a natale Domini usque 
pentecosten vol. I. -- 95. item Smaragdus omeliar. a pente- 
coste usque in finem vol. I. 

96. Alcuinus sententiar. vol. I. — 97. lulianus pronosti- 
cor. futuri seculi vol. I. — 98. regula S. Columbani vol. I. 

— 99. gesta Langobardorum vol- I. — 100. item gesta Lan- 
gobardor. cum uita Apollonii Tirii vol. I. — 101. lordanis 
episcopus de summa temporum vel origine et certis actibus 
Romanorum vol. I. — 102. liber EflFrem vol. I. — 103. item 
liber EflFrem scotticum vol. I. — 104. expositio cuiusdam sup. 
cantica canticor. vol. I. -- 105. glossae diversor. doctor, in 
regula S. Benedicti vol. I. — 106. liber consultationum Zachei 
vol. I. — 107. ymnarium glossatum vol. I. 

108. dialogus Seucri in uita Martini vol. I. — 109. vita 
S. Mansueti et S. Apri cum quibusd. actib. vel passionib. 
sanctor. vol. I. -— 110. vita S. Oddonis et Odilonis cum 
quibusd. passionib. sanctor. vol. I. — HI. vita S. Remigii 
vol. I. — 112. passio S. Mauritii cum uita S. Siluestri vol. I. 

— 113. passionale mains incipiens a uita S. Fursei vol. I. 

— 114. item aliud incipiens a passione S. Andreae vol. I. 

— 115. et aliud incipiens a passione S. Polioct. vol. I. — 



152 68. Tullum Louoorum. 

— 116. et alind incipiens a passione SS. Fidei, Spei et Ca- 
ritatis vol. I. — 117. et aliud incipiens a passione SS. Phi- 
lippi et lacobi apostolor. vol. I. — 118. vita S. Maioli et S. 
Nicholai vol. I. — 119. lib. de doctrina ecelesiastica secun- 
dum Nicennm concilium vol. I. — 120. lohannis Crisostomi 
de natura animalium vol. I. — 121. martirologium Fortunati 
uersifice factum vol. I. — 122. 23. psalteriorum maiorum 
vol. II. — 124-27. psalteriorum minor, cum ymnariis vol. IV. 

— 128. Amelianus de ordine ecclesiastico vol. I. — 129. 
epistolae Adriani pape vol. I. — 130-32. antiphonaria cum 
gradalibus vol. III. — 133-37. missalia maiora III et duo 
minora et unum uetus vol. V. — 138-49. medicinalium li- 
brorum vol. XII. — 150 63. cauonum vol. XIV. — 164. exem- 
plar picturae noui testamenti vol. I. — 165-71. libri compoti 
vol. VII. — 172. epistolar. et euangelior. vol. I. — 173. item 
tantum epistolar. vol. I. 

Libri diuinorum poetarum: 174. Sedulius vol.1. — - 175. 
Sedulius cum Boetio vol. I. — 176. Sedulius cum Cattoue 
et pluribus enigmatibus vol. I. — 177. Sedulius nouus vol. I. 

— 178. Sedulius prosaicus vol. I. — 179. Prudentius integer 
vol. I. — 180. Waltarius vol. I. — 181. Arator Ainardi vol. I. 

— 182. Arator cum quibusdam glossis. vol. I. — 183. luven- 
cus cum Sedulio et Aratore vol. I. — 184. item luuencus 
vol. I. — 185. Boetius cum Persio Ainardi vol. I. — 186. 
item Persius cum Boetio vol. I. — 187. Sedulius Scottus cum 
expositione cathegoriarum vol. I. — 188. item Sedulius Scot- 
tus vol. I. — 189. Fortunatus cum suis epistolis de uita Mar- 
tini vol I. — 190. Alchimus de creatione mundi et uisione 
Vuettini et Homero vol. I. — 191. Mico de natura syllabarum 
vol. I. — 192. lobannes Scottus de compoto et natura canum 
et Hincmacus de fonte uitae vol. I. — 193. 94. Donatus ma- 
ior et minor vol. II. 

Libri gentilium poetarum : 195. Virgilius Ainardi vol. I. 

— 196. 97. item Virgilii uctra vol. II, — 198. item unus 
quaternio in bucolicis Virgilii. — 199. 200. Horatii vol. II. 

— 201. Statii vol. L — 202. Ovidii vol. L -- 203.4. Te- 
rentii vol. II. — 205. luvenalis vol. I. — 206. Lucanus vol. I. 

— 207. Anianus cum Esopo et Hincmaro et Vualtario vol. I. 

— 208. Quattuor quaterniones Ouidii de amore. — 209. item 
Vualtarius per se vol. I. — 210. item cuiusdam de astrono- 



68. TuUum Leacorum. 153 

mia cum peryesi Prisciani et Girberto de astrolapsn vol. I. 

— 211. liber diflferentiarum Ciceronis cum epistolis Gunzonis 
et Hincmaro de fonte uita^ cum Auiano et Prisciano de no- 
mine et uerbo vol. I. — 212. Priscianus maior cum libris de 
constructione vol. I. — 213. item Priscianus sine constructione 
vol. L — 214. item Priscianus non integer vol. 1. — 215. 
item Priscianus de constructione vol. I. — 216. item adbre- 
uiatio Prisciani vol. I. — 217. item adveuiatio Consentii su- 
per Priscianus uetus vol. I. — 218. item eiusdem nouum 
vol. I. — 219. Priscianus de nomine et uerbo vol. I. — 220. 
Priscianus de XII uersibus cum Eutitio de nomine et uerbo. 
vol.1. — 221. item Priscianus de duodecim uersibus cum Ser- 
uio centimetro vol. I. — 222. glosae sup. Donatum cum Eu- 
ticio vol. I. — 223. Beda de metrica arte cum Foca vol. I. 

— 224. item Beda de metrica arte cum Prospero vol. I. — 
225. Augnstinus sup. Donatum et de animae uirtutibus vol. I. 

— 226. Vuidrae sup. Donatum vol. I. — 227. item Focas 
cum Prisciano de accentibus et quibusdam glossis vol. I. — 
228. Hieronimus de grammatica et Augustinus sup. minorem 
Donatum vol. I. — 229. Isidorus de grammatica. vol. I. — 

230. item Donatus cum declinationibus et Auiano vol. I. — 

231. item declinationes cuiusdam vol. I. -— 232. Albinus de 
VIII. partibus cum psichomachia vol. I. — 233. commentum 
Remigii sup. Euticium vol. I. — 234. Pomponius de gram- 
matica cum Valerio Probo et Sergio vol. I. — 235. lunius 
Filargius sup. Virgilium cum vita Alexandri magni vol. I. 

236. Ysagoge, categoriae, perymeuie, topica Ciceronis 
et topicae diflferentiae vol. I. — 237. ysagoge Porphirii cum 
Beda de metrica arte et Donato maiore et minore vol. I. — 
288. Boctius sup. ysagogas et categorias vol.1. — 239. item 
Boetius sup. topica Ciceronis cum libris de diuisione et dif- 
finitione et de topicis differentiis et de categoricis et ypote- 
ticis sillogismis vol. I. — 240. primum commentum Boetii 
sup. pery ermenias vol. I. — 241. categoriae Augustini vol. I. 

— 242. item categoriae Aug. vol. I. — 243. Gezo de cate- 
goriis cum Persio vol. I. — 244. item dialectica Aug. cum 
epistola Alexandri vol. I. — 245. rethorica Ciceronis cum 
Fortunatiano et Alcuino vol. I. — 246. Victorinus sup. re- 
thoricam Ciceronis vol. I. — 247. item commentum Boetii 
super pery ermenias vol. I. — 248. categoriae Aug. et pery 



154 GS. Tallum Leucorum. 

ermeniae Apaleii vol. I. — 249. cathegoriae Aug. vol. I. — 
250. Lantfrancas de dialcctica vol. I. — 251. miisica Boetii 
cum Euclide de georaetria vol. I. . — 252. Boetius de arith- 
metica cum Girberto de abaco vol. I — 253. Boetius de trinit. 
cum Martiano de dialectlca vol. I. — 254. Alcuinus de re- 
thorica et de dialectica vol. I. — 255. Macrobius de somno 
Scipionis et de saturnalibus vol. I. 

256. Salustii vol. I. — 257. Dictis de excidio troiano 
cum Homero vol. I. — 258. bistoria lulii Cesaris vol. I. — 
259. liber Solini vol. I. — 260. Palladius de agricultura cum 
Vitruuio de architectura vol. I. — 261. Cicero de senectute 
cum Fulgentio mitologiar, vol. I. — 262. Cicero de amicitia 
vol. I. — 263. Martianus de nuptiis filologiae cum triuio et 
quadriuio vol. I. — 264-68. glossariorum vol. V. — 269. ex- 
positio sup. Donatum minorem vol. I. — 270. epistolae domni 
Folcradi abbatis cum quibusdam sententiis de musica vol. I. 

Docen in Neuen literar. Anzeiger 1807 p. 66-76 e codice 
Orosii Monacensi 10292 (Cod. Pal. 292) fol. 143-46. 

69. Monasterium Scaphasianuni = Schaffhaasen, Kloster 

Allerheiligen. 1083-1096. 

Nomina et supputatio librorum sub sanct^ memori^ 
domno Sigefredo abbate ipsius adminiculo sive iussu seu 
permissu patratorum vel allatorum. [vel allatorum suprascr. 
eadem manu.] 

1. In primis bibliotheca incomparabilis tota in uno co- 
dice. — Item excepto octateuco, evangelio, psalterio tota in 
singulis libris per has partitiones divisa: 2*. in I. libri pro- 
petarnm et lob. — 3*. in II. liber regum et palyppomenon. 
— 4*. in III. libri Salomonis: proverbia, eeclesiastes et can- 
tica, liber sapienti^ et Ihesu filii Sirach, liber Tobie, ludith, 
Hester, Ezre, Neeniie et liber Machabeorum habentur. — 5. 
in IV. autem actus apostolorum, canonic^ epistol^, apokalyp- 
sis et epistole Pauli continentur. — 6-12*. expositionis beati 
Gregorii moralium VI partes in singulis libris, II. pars du- 
pliciter. — 13. liber eiusdem, qui dicitur cura pastoralis. — 



*) Libri asterisco notati bodie in bibliotbeca extant. 



69. Monftsieriam Scaphusianum. 155 

• 

14*. IV. libri dialogorum in uno volomine. — 15. quadra- 
ginta omelie in uno codice. — 16-18*. expositio ipsius in 
Ezechihele in duobiis libris, I. pars dupliciter. — 19. eius in 
cantica omelie II. — 20. item Hieronimi super ecclesiastes. 
[eadem manu inter lineas.] — 21. item regestum ipsius. — 
22*. Hilarii episcopi de fide libri XII. in uno volumine. — 

23. Ambrosii super Lucam libri commentariorum Villi. — 

24, item exameron ipsius. — 25. item de officiis libri II. — 
26. de penitentia liber I. — 27. eiusdem de excessu fratris. 
— 28. item Augustini de quantitate anim§ [eadem manu inter 
lineas]. — 29. libri sacramentorum VII in uno codicello — 
30. item de perpetua virginitate sanct^ Marie. — 31. item 
Augustini de utilitate credendi. [eadem m. inter lineas.'] — 
32. cuius supra ipsius de bono mortis libri II, pars de^vita 
sancti Ambrosii. — 33. item Heronimi super ecclesiastes 
[eadem m, inter lineas of. n, 20.] — 34. Hieronimi in evange- 
lium Mathei commentarii liber et in evangelium Marci in uno 
codice. — 34. commentariorum eiusdem in ^cclesiasten, sermo 
eiusdem de assumptione sanct^ Mari^ in uno libello. — Au- 
gustini operum: 35. Augustinus in evangelium lohannis. — 
36*. Augustinus de verbis Domini. — 37. Augustinus de ser- 
mone Domini in monte. — 38. Augustinus de sancta trini- 
tate libri. — 39. Augustinus de verbis apostoli sermones. — 
40. Augustini in epistolam lohannis omelie. — 41. lohan- 
nes Cbrisostomus de reparatione lapsi. eiusdem libri II de 
compunctis in uno codice. — 42. libri confessionum Augus- 
tini. — 43*. Augustini super terciam partem psalmorum ser- 
mones. -— 44*. Augustini de genesi ad litteram libri XII. — 
45. Augustini de baptismo liber. — 46. Augustinus de pasto- 
ribus, Augustinus de ovibus, eius de unico baptismo, canti- 
lena Augustini per alfabetum, ipsius super salutationem epi- 
stole ad Romanos, solutiones quarundam gestionum Augustini 
ad Cecilianum. episcopum Mediolanum, et fides Leonis: hec 
VII opuscula in uno volumine. — 47*. liber unus, in quo 
continentur sermones Augustini XLII. — 48. Augustinus de 
vita Christiana, eiusdem de vera religione in uno libello. — 
49*. Augustinus ad comitem, libri soliloquiorum, Augustini II 
de anima ad Vincentium Victorem, liber eiusdem de X cor- 
dis et ipsius de disciplina Ghristianorum, cuius supra de 
sancta virginitate et soliloquia Ysidori II in uno codice. — 



156 69. Monasterium Scaphusianum. 

« 

50* enchiridion Aogiistini. — 51*. Angu8tinns de doctrina 
Christiana. — 52*. item epistol^ Angustiui XXX, liber eins- 
dem de fide et operibus, cuius supra de moribus sanct^ 
^cclesif, item de V quaestionibus et gratia Dei liber unus, 
epistola ipsius ad Petrum de fide sanct^ trinitatis et de 
creatura Dei in uuo volumine. — 53*. questiones Augustini 
et libri eiusdem contra adversarium legis. — 54. Augustini 
contra Faustum Manicheum libri II, id est XII et XIII. — 
55*. Augustinus ad Marcellinum de baptismo parvulorum, ad 
eundem de perfectione iustiti^ libri II, ad eundem de littera 
et spiritu liber I in uno volumine. — 56*. Augustini de pre- 
destinatione sanctorum libri II, eiusdem de divinatione de- 
monum in uno codice. — 57. Augustinus contra Arrium. — 
58*. Augustinus de bono coniugali, de viduitate, de agone 
christiano, de opere monachorum et epistola una ad Probam 
viduam de orando Deo. — 59. Augustinus de civitate Dei, 
Augustinus contra achademicos ex parte. — 60. Augustinus 
de utilitate credendi, ipsius de penitentia. — 61*. liber ethi- 
mologiarum Ysidori. — 62. 63. expositiones du^ in cantica 
canticorum. — 64*. liber, in quo passiones sanctorum non- 
nulle habentur. — 65*. liber, qui dicitur vita patrum, in quo 
in primis vita sancti Pauli primi heremite, vita sancti An- 
tonii, vita sancti Hilarionis, vita lohannis heremite et aliorum 
sanctorum patrum, historia Malchi monachi eaptivi [eadefn tn. 
suprascriptutn], vita Frontonis, vita sanct^ Paul^ vidu§. — 66. 
item liber unus, in quo sententie patrum plurime, opus Po- 
stumiani et multi sanctorum actus continentur. — 67-73. libri 
missales VII. — 74. et Icctionum I. — 75-79. libri matuti- 
narii V. — 80. 81. antiphonarii II. — 82*. liber benedictionum I. 
— 83*. Augustinus de civitate dei. — 84*. item Augustini 
prima et secunda pars super psalterium. — 85*. item ques- 
tiones Augustini de veteri testamento et libri contra menda- 
cium in uno volumine. — 86. Omelie Origenis de veteri 
testamento et epistol^ beati leronimi presbiteri in uno vo- 
lumine. — 87.88. item epistol^ beati leronimi presbyteri in 
duobus voluminibus. — 89. libri dialogorum Gregorii pape 
et vita lohannis Eleymonis in uno volumine. — [Quae secun- 
tuTy alia paulo iuniore manu scripta sunti] — 90. 91*. item 
libri II omeliarum et sermonum per totum annum. — 92. 
item libellus de ortu Alexandri Magni et epistola eiusdem. 



70. Bibliotheca Pomposiana. 157 

— 93. item alii libelli, qu§ [sic] in choro habentur. — 94. 
liber I qui vocatur Seneca. 

E codice 17 fol. 306 bibliothecae ScbaffhuRianae Qnellen u. 
Forscbungen zur Scbweizer Geschichte Basel 1883. III. 1, 142- 
45. Boos, die Handscbriften der Ministerialbibliotbek zn Scbaff- 
bausen 1877. IV-VII. Aiizeiger f. Bibliograpbie 1878, 23-24. 
cf. Wolfflin in Sitzungsbericbte der Wiener Akademie d. Wiss. 
pba.-bist. CI. (1865) 107. 



70. Bibliotheca Pomposiana = Pompase. 1093. 

Epistola Henrici Clerici ad Stepbanum. 

STEPHANO pbilosophiae fonte decenter imbato Henri- 
cus clericas caelestis sapientiae illustrationem. Audita fama 
venerabilis Hieronymi Pomposiani abbatis se iugiter exerci- 
tantis quidquid commode orbe illustrato in divina pagina us- 
quam reperiri potest tuo indesinenter subscribi libello & uu- 
merum nosse eorum quos Deo inspirante ex suo tempore 
gessit librorum quidve in his adeo studuit, ut caetera pene 
neglegeret, te vehementer cupere fateris. Quod prout potero, 
rerum dulcissime, in harum cuiuscumquemodi serie litte- 
rarum, quantum ex ipsius ore cognovi meave experientia, 
tuae intimabo fideliter dilectioni. Sed ut ad hoc planius des- 
cendam perspicuisque pateat rationibus, paulo altius inchoan- 
dum est. 

Pomposiana ergo basilica, sicuti ego accepi, ex tempore 
Guidon is mirae sanctitatis, primi eiusdem colendi loci patris, 
mirifice honestari ac augeri coepit. »»»♦♦♦♦♦«♦ Quo 
in tempore iste Dominus mens, de quo nobis sermo, Hiero- 
uymus abbas a puero advectus sufficienter didicit monachi- 
cam normam : deinde in grammaticae studuit fundamento, 
sed & dialectica aliquando libavit acumina in brevique Deo 
magistrante multum profecit tempore. 

Tunc ex priore abbas a fratribus gratanter ordinatus 
est. ♦»♦**♦ illico data opera curiose ubique quaerere ce- 
pit diversorum volumina doctorum, quae praesentibus poste- 
risque documenta relinqueret. •^x. »♦«♦»*♦ Cui operi 
ex abbatis iussu Bonus nomine & exemplo monaehus ex ere- 
mita praccrat, omnium dogmate artium pcritus, ((ui etiam 




158 70. Bibliotbeca Pomposiana. 

aestuans at tantnm librornm exempla coUigeret, non curabat 
distinctas & decoras litteras, scd quoquomodo forraatas. De- 
creverat enim praedictns abbas eosdem rcscribere & in unum 
bibliothecae corpuB colligere. Unde quosdam ex fratribus 
adversos habeo ob nimiam titulationem dod valentes legere 
libros a me scriptos. 

««•»««« Sed ne tibi parum snfficere vldeatiir quod de 
libris memoravi, libet etiam titulum unius eninsque libri 
scribere, ut quod puris non credis verbis, saltern fidelibus 
subiectum credas oculis. Nee enim boo in vannm conati su- 
mus, quoniam accidere potest ut errore aliquis ex his sub- 
tractus latenter liber oblivioni tradatur, sed perleeta hac pa- 
gina fidelis librornm enstos cum diiigenter inquirat, si forte vel 
ex fratribus vel advena sustulit, armario restituatur eontinuo. 
Nota autem prudens lector, quia citius ut dignoscere valeas 
unum quemque librum, quoniam plures in uno volumine sunt, 
ubicumque figura in modum literae f & quotquot tituli intra 
T & r continentur in uno tantum adsunt connexi volumine *). 
Hoc autem quod de vita sancti viri Hieronjmi abbatis deque 
fratrum numcro & de eremi amoenitate & totius locis aedifi- 
ciis, quaevis in libello quern proprie de ea re scripsi invenias : 
actum vero hoc in libro pontificum anno ab incarnatione 
MXCIII. 

r 1. XII. libri Augustini super genesim ad litteram. 

r 2. XII. libri de civitate Dei eiusdem Augustini. 

r 3. III. libri de verbis Domini super Mathaeum, super 

Lucam & super loannem. 

r 4. eiusdem de catechizandis rudibus I. de magistro li- 

ber I. lib. quaestionum I. de agone christiano lib. I. de fide 
catholica lib. I. contra V. hereses, id est contra paganos, lu- 
daeos, Manichaeos. Sabellianos & Arrianos lib. I. de alterca- 
tione ecclesiae & synagogae lib. I. sermo de decem chordis. 
de vita Christiana lib. I. 

r 5. Ad Bonifacium contra Donatistas haereticos lib. I. 

sermo de Emerito episcopo. eiusdem Augustini epistola Ho- 
norio & Theodosio consulibus contra eumdem Emeritum Do- 
natistarum episcopum. responsio contra duas epistolas Gau- 
dentii Donatistarum episcopi ad Dulcitium. alia responsio 



*) Montfauconis typotheta has notas misere vidctur confudisso. 



70. Bibliotheca Pomposiana. 159 

contra secandam epistolam eiusdem Gaudentii ad eumdem 
Dulcitium. eiusdem epistola ad Maximianum de non rebap- 
tizando. sermo gratiarnm Maximiani episcopi, quod reversus 
sit ad catholicam ex Donatistis. epistola Silvani & Valeutiui, 
Aurelii Augustini & caeterorum episcoporum concilii Zerten- 
sis ad Donatistas. eiusdem ad Macrobium ut uon rebaptizet. 
eiusdem Augustini de continentia liber unus. alius de patien- 
tia. tractatus eiusdem de muliere forti in Salomone. epistola 
eiusdem ad Marcellinum quomodo invenerint Magi Pharaonis 
conversa in sanguinem tota aqua Aegypti, unde simile ali- 
quando facerent. epistola Marcellini ad sanctum Augustinum 
de aliquibus quaestionibus exsolvendis. Cur bic Deus, qui 
& veteris testamenti Deus esse affirmatur, spretis veteribns 
sacrificiis delectatus sit. epistola sancti Augustini ad Evodium 
de sententia in epistola sancti Petri, spiritibus qui in car- 
cere erant conclusi, advenientem Christum praedicasse, qui 
Ghristo aliquando increduli fuerunt. eiusdem de diviuatione 
daemonum sermo. eiusdem Augustini de versu apostoli ubi 
dicit: Debitores sumus non carni. sermo eiusdem de psalmo 
alleluiatieo. eiusdem August, sermo de alleluia, sermo de nocte 
& die resurrectionis Domini, contra Indaeos & haereticos. 
eiusdem post, de concupiscentias suas non eundo liber, eius- 
dem exhortationum beati Augustini ad Valerium comitem 
charissimum sibi. Gregorii papae ad Regaredum regem. eius- 
dem Augustini liber I de mendacio. alius eiusdem contra 
mendacium. De vita et moribus catbolicis contra Manicbaeos 
lib. I. eiusdem ad Aurelium abbatem de opere monachorum 
lib. I. de predestinatione lib. I. sermo eiusdem de tempore 
barbarico. — 6. sermones de Adam II. epistolae August, de f 
omnibus haeresibus liber I. 

7. De perfectione institiae ad Paulnm et Eutropium lib. I. F 
De natura & gratia ad Timasium et lacobum lib. I. epistola 
Prosperi & Hilarii ad sanctum Augustinum de querela Gal- 
lorum. ad eosdem sancti Augustini de praedestinatione lib. I. 
epistola Hilari ad Augustinum episcopum. Augustini ad Hila- 
rum. eiusdem Augustini ad Hieronymum de epistola Pauli ad 
Galatas. Sancti Ambrosii de consolatione Valentiniani lib. F 
confessionum XIII. In salutationem epistolae Pauli ad Ro- 
manos lib. I. Eiusdem Augustini super loannem. 

8. Itidem Cypriani sermones & epistolae LXXXI de lu- T 




160 70. Bibliotheca Pomposiana. 

daica incredulitate ad Vigilium episcopum. Versus Domini 
loannis de coena Mat [sic] Cyprian i. 

r XVIII. lib. Hieronymi in expositione Isaiae Prophetae. 

r XIV. eiusdem sup. Ezechielem. 

T 9. sup. Hieremiam eiusdem lib. 6. 

T 10. eiusdem expositio ad Galatas lib. ad Epbesios III. 

ad Titum I. ad Pbilemonem I. 

r eiusdem super Mattbaeum I. super Marcum. 

r libri & diversae epistolae eiusdem LXXX. 

T 11. XXL lib. Ambrosii de trinitate. Fulgentii de trinitate 

liber I. Eiusdem de creaturis a Deo de nihilo creatis lib. I. 
Nicetae episcopi de ratione fidei I. eiusdem de spiritus sancti 
potentia lib. I. eiusdem de diversis appellationibus Domino 
nostro lesu Ghristo convenientibus. 

r 12. Ambrosii de officiis lib. 3. Epistola eius ad eccle- 

siam Vercellensem I. eiusdem de poenitentia II. libri. eius- 
dem de fratris ex cessu lib. I. de rebus gestis in ecclesia 
Mediolanensi lib. I. 

r eiusdem de Paradiso. 

T 13. catalogum sanctorum I. Historia illustrium virorum I. 

T 14. super Mattbaeum loannis Ghrysostomi. 

T 15. LXX. bomeliae eiusdem de diversis eausis veteris & 

novi testamenti. de reparatione lapsi I. de compunctione I. 

r expositio Ambrosii super epistolas Pauli ad Galatas, 

ad Epbesios, ad Philippenses, ad Thessalonieenses II. ad 
Colossenses I. ad Titum I. ad Timotbeum I item ad Time- 
theum, ad Pbilemonem I. loannis Cbrysostomi in epistolam 

T ad Hebraeos sermones XXXIIII. — 16. super lob Origenis 
lib. III. eiusdem super cantica canticorum lib. III. 

r De trinitate Hilarii lib. XII. 

T ^ 17. eiusdem expositio fidei ad synodum. Lib. de trini- 
tate Gregorii Hispaniensis Eliberitanae sedis episcopi ad Gal- 
lam Placidiam. *Est Faustini epistola ad Flacillam [uidentur 
Montfauconis uerba esse]. Apologeticum Gregorii Nazianzeni 
episcopi. eiusdem lib. de nativitate Domini I. de Epiphania I. 
Cum de agro reverteretur ad Iraperatorem. de continentia & 
unitate mouachorum I. de grandinis vastatioue cum pater 
episcopus re 

r 18. expositio Hilarii super psalterium. 

r 19. psalterium Hieronymi secundum Hebraicam veritatem. 



70. Bibliotheca Pomposiana. 161 

20. libri collationum patrnm Cassiani. de corpore & 
sanguine Domini. Lanfranci contra Berengarium. itidem de 
corpore & sanguine Domini cuiusdam sapientis. 

21. liber sancti Ambrosii de virginitate. bexameron eius- f 
dem. de paschali bebdomada. epistolae Hieronymi quamplu- 
rimae. 

22. Cassiodori lib. I. Lupi Servati lib. historia Afri- f* 
cana. expositio super cantica canticornm secundum modernos. 

23 historiae libri XII. historiae Africanae lib. III. F 

24. lib. officiorum Amalarii episcopi. f 

25. Orosii diversarum historiarum lib. 7. Eutropii & T 
Pauli de bistoria Romana lib. XV. historia magni Alexandri 
lib. XV. liber Plinii & Solini. 

expositio ut defloratio Hrabani super V. lib. f 

item lib. Plinii & Solini & historia Alexandri. f 

liber gratissimus Petri Damiani. f 

expositio super psalterium. f 

expositio Origenis super Lucam. f 

regula Basilii & regula Columbani abbatis. monita Por- r 
carii abbatis. regula Augustini, regula Pauli & Stephani. Au- 
gustini de opere monachorum. sermo Augustini ad monachos. 
Pinufius de institutione monachi decem homeliae. homelia 
Augustini de persecutione Christianorum. Hildelphonsus de 
trinitate, de haeresibus & quidam alii libri in hoc volumine. 

26. Augustini super epistolas Pauli. T 
epistolae Senecae ad Lucilium. T 
eiusdem de dandis & accipiendis beneficiis VII. liber f 

eiusdem ad Neronem de dementia lib. II & III. alii utiles 
libri in eodem volumine. 

27. eiusdem tragoediarum. j 

28. Cronica quam Regino Prumiensis abbas composuit. p 
liber pontificum Romanorum. 

29. Paschasii de corpore & sanguine Domini. Umberti p 
episcopi de corpore & sanguine Domini. 

30. Duae epistolae Augustini ad abbatem Valentinum p 
cum duobus sequentibus libris de gratia & libero arbitrio. 
hoc opus sic incipit: Propter eos qui hominis liberum arbi- 

trium. altercatio Augustini & Feliciani Ar liber de 

praedestinatione & gratia liber beati Augustini de 

utilitate credendi ad Honoratum, hie liber sic incipit: 8i 

11 



1^2 70. Bibliotheca Pomposiana. 

mihi honorabil liber beati Augnstini de gratia 

novi tcstamenti ad Honoratum. hie liber sic incipit: Mibi 
proposuisti pertractandas quaestioucs. Alius lib. eiusdem de 
Datura boni. hie liber sic incipit: Sunimum bonum quo su- 

perius item eiusdem de octo quaestionibus ex ve- 

teri testamento. bic liber sic incipit: Generalem iustitiam non 

violat eiusdem duo libri de consolatione mortu- 

onira, hoc opus sic incipit. In primo libro: Praebete silentiura 
fratres. alter vero liber sic incipit: Superiori quidem libello 
perstrinximus. 
r 31. sermo August, de corpore et anima & misera vita & 

sic incipit: vita quae tantos desp sermo sancti 

loannis Constantinopolitani de compunctione cordis & sic in- 
cipit liber sancti Augustini ad Paulinum epis- 

copum de consolatione mortuorum. hie liber sic incipit: Din 
sanctitati tuae, venerande Pauline. Sermo sancti Augustini ad 
Martinum de muliere forte [sic'] quis inveniet & sic incipit: 

Praestabit nobis quod diem istum it Item sermo 

sancti Augustini in dedicatione ecclesiae & sic incipit: Cele- 
britas huius congregationis. item alius de eadem re & sic 
incipit: Admoneo vos, fratres dilectissimi. libellus de quatuor 
virtutibus prudentia, fortitudine, temperantia & iustitia & par- 
titulatis formula honestae vitae edita [sic 31.] a quodam Mar- 
tyrio episcopo ad Mitonem [sic M,] regem. Hie liber sic in- 
cipit: Gloriosissimo ac tranquillissimo. Epistola Paulini & 
Therasiae ad Augustinum, quae sic incipit: Domino fratri 
unanimo & venerabili Aug. Item epist. S. Augustini ad Pau- 
linum quae sic incipit: Domino vere sancto & venerabili. 
Epistola August, ad Maximinum, quae sic incipit: Domino 
dilectissimo & honorabili fratri Maximino Augustinus. Grego- 
rii Papae epistola Secundino servo Dei incluso, quae sic in- 
cipit: Dilectionis tuae litteras. Epistola sancti Isidori epis- 
copi ad Mastonem episcopum de sacerdote lapso per poeni- 
tentiam posse resurgere in gratiarum statum pristinum, haec 
ita incipit: Veniente ad nos famulo vestro. Liber retractionis 
librorum Aug. in quibus qui libri & epistolae contineantur 
infra scribemus. Contra academicos & de academicis primnm 
scrips! libros . . . Hoc autem opus sic incipit: utinam, Ro- 
mano, hominem sibi aptum. De beata vita liber unus. hie 
liber sic incipit: Si ad philosophiae portum. De ordine 



70. Bibliotheca Pomposiana. 163 

lib. II. hoc opus sic incipit: De ordine rerum Zenobi. De 

soliloquiis lib. 11. hoc opas sic incipit. Vol De 

immortalitate liber I. bic liber sic incipit: Si alicabi est 
disciplina. De moribus ecclesiae catholicae & de moribus 
Manichaeorum libri II. hoc opus sic incipit: In aliis libris 
satis opinor egisse nos. De quantitate animae lib. I. hie 
liber sic incipit: Quoniam video te abundare otio. De libero 
arbitrio iibri III. hoc opus sic incipit: Die mihi, quaeso te, 
utruni Dens non sit author mali. De genesi adversus Mani- 
chaeos lib. II. hoc opus sic incipit: Si eligerent Manichaei 
quos decepissent. De magistro lib. I. hie liber sic incipit: 
Quid tibi videiuus efficere cum loquimur. 

32. De vera religione lib. I. hie liber sic incipit: Cum 
omnis vitae bonae ac beatae viam. De utilitate credendi li- 
ber I. hie liber sic incipit: Si mihi Honorate unum atque 
idem videtur esse. De duabus animabus liber I. hie liber 
sic incipit: Opitulante Dei misericordia. Acta contra Fortu- 
natum Manichaeum liber I. hie liber sic incipit: Quoniam 
scriptum est. De genesi ad litteram lib. I imperfectus. hie 
igitur sic incipit: De obscuris naturalium reinim quae omni- 
potenti Deo artifice facta sentimus, non affirmando sed quae- 
rendo tractandum est. De scrmone Domini in monte libri II. 
Hoc opus sic incipit: Sermonem quem locutus est Dominus. 

Psalm us partem Donati lib. I. Iste psal- 

mus sic incipit: Omnes qui gaudetis de pace, modum veri 
indicate, quod ei hypopsalma est. Contra epistolam Donati 
haeretici lib. II. hie liber sic incipit: Abs te ipso praesente 
audieram. Contra Adimantum Manichaei discipulum lib. I. 
Hie liber sic incipit: De eo quod scriptum est: In principio 
Deus fecit caelum terram. Ex epistola quarundam proposi- 
tionum .... Ex epistola Pauli ad Romanes lib. I. hie li- 
ber sic incipit : Sensus hi sunt in epistola ad Romanes Pauli 
apostoli. Expositio epistolae ad Galatas lib. I. hie liber 
sic incipit: Causa propter quam scribit apostolus ad Gala- 
tas, haec est. Epistolae ad Romanes inchoata expositio li- 
ber 1. hie liber sic incipit: In epistola quam Paulus apostolus 
scripsit ad Romanes. De diversis quaestionibus octoginta- 
tribus lib. I. hie liber sic incipit: Utrum anima a se ipsa 
git. Item de mendacio scripsit librum unum. hie liber sic 
incipit: Magna quaestio est de mendacio. Contra epistolam 



164 70. Bibliotheca Pomposiana- 

Manicliaei, quani vocant fundaineutum liber I. iiic liber sic 
ineipit: Unum verbiim Deum. De agoiie Cbristiano liber I. 
Hie liber sic ineipit: Corona victoriae. De doctrina Chris- 
tiana libri IIII. hoc opus sic ineipit: Sunt praecepta quae- 
dam. Contra partem Donati libri II. hoc opus sic ineipit: 
Quoniam Donatistae nobis. Confessionum lib. XIII. hoc opus 
sic ineipit: Magnus es Domine. Contra Faustum Mauichaeum 
libri XXXIII. hoe opus sic ineipit: Faustus quidam fuit. 
Contra Felicem Manichaeum libri II. hoe opus sic ineipit: 
Opus nostrum ita scriptum est. Annotationes in lob lib. I. 
Hie liber sic ineipit: Opera magna eraut. De eathechizandis 

rudibus lib. I. hie lib. sic ineipit: 

De trinitate lib. XV. hoc opus excepta epistola, quae post- 
modum ad eius caput adiuncta est, sic ineipit: Lecturis haec 
de trinitate. De consensu evangel is tar urn libri IIII. hoc opus 
sic ineipit: Multa quidem alias adversus Donatistas. De bap- 
tisnio libri VII. hoc opus sic ineipit: In eis lib. quos ad- 
versus epistolam Parmeniani. Contra quod attulit Centurius 
a Donatistis libri III. hoc opus sic ineipit: Dieis eo quod 
scriptum est in Salomone: Ab aqua aliena abstine te. Ad 
inquisitiones lanuarii libri II. hoe opus sic ineipit: Ad ea 
quae me interrogasti. De opere mouachorum lib. I. hie li- 
ber sic ineipit: lussioni tuae sanctae, frater Aureli. De bono 
couiugali liber I. hoc opus sic ineipit: Quoniam unusquisque 
homo humane generi par est. De saneta virginitate lib. I. 
Hoc opus sic ineipit: De bono coniugali nuper edidimus li- 
brum. De genesi ad litteram libri XII. hoc opus sic inei- 
pit: Omuis divina Scriptura. Contra litteras Petiliani libri III. 
Hoc opus in libro I sic ineipit: Nostis nos praevaluisse. In 
secundo autem sic ineipit: Primis partibus epistolae Petiliani. 
In tertio autem sic: Lege Petiliane litteras tuas. Ad Cresco- 
nium grammaticum partis Donati libri IIII. hoc opus sic 
ineipit: Quoniam ad te Creseoni mea scripta pervenire pos- 
sent. Probationum & testimoniorum contra Donatistas lib. I. 
Hie liber sic ineipit: Quoniam timetis consentire ecelesiae 
eatholicae. Contra nescio quem Donatistarum liber I. hie 
liber sic ineipit: Probatioues rerum necessariarum quodam 
breviario collectas permisimus. 

32. Admonitio Donatistarum de Maximianistis lib. I. 
Hie liber sic inci|)it: Quicumque calumniis homiuum & eri- 



70. Bibliotheca Pomposiana. 165 

niinationibus movemini. Dc divinatione daemonum lib. I. 
Hie liber sic incipit: Qiiodam die in diebus sauctis octavarum. 
Qiiaestioiies expositae contra paganos uumero sex. hie liber 
post epistolaru, quae postniodum a capite addita est sic in- 
cipit: Movit quosdam & requiritur. Expositio epistolae lacobi 
ad XII tribns. bic liber sic incipit: Quae sunt in dispersione 
salutem. Dc peccatorum meritis & remissioue & de baptismo 
parvuloruni ad Marcellinum libri II. hoc opus sic incipit: 
Quamvis in mediis & magnis curarum aestibus. De nnico 
baptismo contra Petilianuni ad Constantinum liber unus. hie 
liber sic incipit: Respondere adversa sentientibus. De Maxi- 
mianistis & Donatistis liber unus. hie liber sic incipit: Multa 
iani dixiraus, multa iara scripsiraus. De gratia novi testa- 
menti ad Honoratum liber unus. hie liber sic incipit: Quin- 
que mihi proposuisti tractaudas quaestiones. De spiritu & 
littcra ad Marcellinum liber unus. hie liber sic incipit: Lec- 
tis opusculis, quae ad te nuper elaboravi fili. De fide & ope- 
ribus liber unus. hie liber sic incipit: Quibusdam videtur. 
Breviculus collationis cum Donatistis libri III. hoc opus sic 
incipit: Cum catholiei episcopi & partis Donati. Post coUa- 
tiones contra Donatistas liber unus. hie liber sic incipit: 
Quid adhue Donatistae seducimini. De videndo Deum liber 
unus. hie liber sic incipit: Memor debiti, illud autem sic 
rogavi & nunc commoneo. De natura & gratia liber unus. 
Hie liber sic incipit: Librum quern misistis. De civitate Dei 
libri XXII. hoc opus sic incipit: Gloriosissimam civitatem 
Dei. Ad Orosium presbyterum contra Priscillianistas & Ori- 
genistas liber I. hie liber sic incipit: Respondit quaerenti 
dilectissime fili. Orosii ad Hleronymum presbyterum libri II. 
unus de origine animae & alius de sententia lacobi. hoc 
opus sic incipit: Deum nostrum qui nos vocavit. Ad Eme- 
ritum episcopum Donatistarum post coUationem liber I. hie 
liber sic incipit: Si nunc fili Emerite. De gestis Pelagia 
liber, hie liber sic incipit: Postea quam in manus nostras. 
De correctione Donatistarum liber I. hie liber sic incipit: 
Laudo & gratulor & admiror. De praesentia Dei ad Darda- 
num liber I. hie liber sic incipit: Frater, frater dilectissime 
Dardane. 

33. Contra Pelagium et Caelestium de gratia Christi & 
de peceato originali ad Albinum, Pinianum & Melaniam lib. II. 



166 70. Bibliotbcca Pomposiana. 

hoc opus sic incipit: Quantum de vestra & corporali & ma- 
xinie spiritual! salute gaudeamus. Gesta cum Emerito Dona- 
tista liber I. hie liber sic incipit: Gloriosissimo Houorio Au- 
gusto XII & Constantio. Contra sermonem Arrianorum. hie 
liber sic incipit: Eorum praecedenti disputation! hac dispu- 
tatione respondeo. De nuptiis & coneupiscentia ad Valerium 
libri 2. Primus sic incipit : Haeretici novi dilectissime fill 
Valeri. Secundus vero sic incipit: Sunt militiae tuae cura. 
Locutionum libri VII. hoc opus sic incipit: Cum Scripturas 
sanctas quas appellant canonicas. De anima & eius origine 
libri II. hoc opus sic incipit, id est liber ad Renatum : Sin- 
ceritatem tuam erga nos. Secundus vero ad Petrum sic in- 
cipit: Domino dilectissimo fratri & compresbytero Petro. 
Duorum vero novissimorum ad Vincentium, Victorem. Primus 
sic incipit: Quod mihi ad te scribendum putavi. 

34. Ad Pullentium [sic M,] de adulterinis coniugiis li- 
bri II, Primus horum sic incipit: Prima quaestio est, frater 
dilectissime Pullenti. Secundus autem sic incipit: Ad ea 
quae mihi scripseras. Contra adversarium legis & prophe- 
tarum libri duo. hoc opus sic incipit: Libro, quem misistis 
fratres dilectissimi. Contra Gaudentium Douatistarum epis- 
copum libri IL hoc opus sic incipit: Gaudentius Douatista- 
rum Tamugaudensis episcopus. Contra mendacium liber I. 
Uic liber sic incipit: Multa mihi legenda misisti. Contra 
duas epistolas Pelagianorum libri IIII. hoc opus sic incipit: 
Noveram te quidem fama celeberrima praedicante. Contra 
lulianum libri VI. hoc opus sic incipit : Contumelias tuas & 
verba maledicta luliane. Ad Laurentium de fide, spe & cha- 
ritate liber I. hie liber sic incipit: Dici non potest, dilec- 
tissime fili Laurenti, quantum tua eruditione delecter. De 
cura pro mortuis gerenda ad Paulinum episcopum liber I. 
Hie liber sic incipit: Diu sanctitati tuae coepiscope Pauline. 

35. De octo Dulcitii quaestionibus liber I. hie liber 
sic incipit : Quantum mihi videtur dilectissime fili Dulciti. Ad 
Valentinum & ad eos qui cum illo sunt monachos de gratia 
& libero arbitrio lib. I. hie liber sic incipit: Propter eos qui 
hominis liberum arbitrium. Ad quos super de correctione & 
gratia lib. I. hie liber sic incipit: Lectis litteris vestris, Va- 
lentine frater dilectissime. 

T 36. Clementis urbis Romae episcopi recognitionum li- 



70. Bibliotheca Pomposiana. 167 

bri X excepta cpistola & prologo ad caput iunctis, quorum 
primus sic iucipit: Ego Clemcus in urbe Koma natus ex prima 
aetate pudicitiae studium gessi. Secundus autem sic incipit: 
Cum autem dies quae ad disputandum sermone statuta fuerat. 
Tertius vero sic incipit: Interea Petrus galloruni cantibus 
surgens. Quartus sic incipit: Profecti Caesarea ut Tripolim 
pergeremus. Quintus sic incipit: Sequenti autem die paulo 
citius quam solebat. Sextus sic incipit: Ubi vero rarescen- 
tibus tenebris. Septimus sic incipit: Egressi tandem etiam 
Tripoli Phoenices urbem primam. Octavus sic incipit: Pos- 
tera autem die Petrus. Nonus autem sic incipit: Sequenti 
die Petrus una nobiscum. Decimus autem sic incipit: Mane 
autem exorto Clemens. 

37. Expositio in apocalypsin loannis apostoli sancti 
Ambrosii episcopi, quae decem & octo libris continetnr. Quo- 
rum primus sic incipit: In lectioue revelationis loannis apos- 
toli fratres charissimi. Secundus sic incipit: Fratres cbaris- 
simi, in candelabro, de quo, cum apocalypsis legeretur, au- 
distis. Tertius sic incipit: Modo fratres charissimi audimus 
beatum loannem. Quartus sic incipit: Et vidi supra dexteram 
sedentis in throno librum. Quintus sic incipit: Sicut modo 
cum lectio divina legeretur, audistis. Sextus sic incipit: Et 
vidi alium angelum ascendentem ab ortu solis. Septimus sic 
incipit: Modo fratres charissimi cum apocalypsis legeretur, 
audivimus. Octavus sic incipit: Vox de caelo imperium est 
Dei qui cor tangit. Nonus sic incipit: Quod audivimus fra- 
tres charissimi in lectione quae recitata est. Decimus sic in- 
cipit: Modo autem audivimus, fratres charissimi. Undecimus 
sic incipit: In lectione quae modo recitata est fratres charis- 
simi. Duodecimus sic iucipit: In lectione Domini quae re- 
citata est, fratres charissimi dixit S. loannes. Tertius decimus 
sic incipit: Sanctus loannes fratres charissimi dum de VII 
angelorum phialis & plagis. Decimus quartus sic incipit: 
Modo cum divina lectio legeretur, fratres charissimi, audi- 
vimus beatum loannem. Decimus quintus sic incipit: In lec- 
tione, quae recitata est, fratres charissimi, reges illos. De- 
cimus sextus sic incipit: Quotiens Babyloniam nominavi, au- 
distis fratres charissimi, nolite civitatem de lapidibus factam 
intelligere. Decimus Septimus sic iucipit: In lectione, quae 
recitata est fratres charissimi, beatus loannes evangelista sic 



168 70. Bibliotbeca Pomposiana. 

ait. Octodeciinus sic iDcipit: Sicut modo audivimus fratres cha- 
rissimi, angelus Domini locutus est ad beatam loanDem dicens. 

r 38. lucipit commentarium sancti Hieronyini de apoca- 

lypsi loanuis apostoli; hie liber sic incipit: loannes, qui gra- 
tia Dei interpretatnr, figuram Christi tenuit. 

r 39. lucipit expositio Bedae Christi famuli super apoca- 

lypsi loannis apostoli libri 3. excepto prologo ad caput 
iuncto, quorum primus sic incipit: Apocalypsis loannis Christi 
discipuli, quam dedit illi Deus palam facere servis suis, fun- 
data per apostolos ecclesia. Secundus sic incipit: Et vidi 
septem angelos stantes in conspectu Dei. Tertius sic incipit: 
Et vidi aliud siguum in caelo magnum & mirabile. 

39. Incipit tractatus de psalmo centesimo octavo decimo 
Ambrosii Mediolanensis episcopi, cuius prologus sic incipit: 
Licet mystica quoque velut tubae increpuerit sono. Liber 
vero sic incipit: Beati, inquit, immaculati &c. Beati qui scru- 
tantur &e. quam pulcher ordo, quam plenus doctrinae. In- 
cipit tractatus sancti Ambrosii Mediolanensis episcopi in can- 
tica canticorum libri 5. excepto prologo ad caput iuncto, 
quorum primus sic incipit: Osculetur me osculo oris sui, 
quoniam optima ubera. Secundus autem sic incipit: Vox con- 
sobrini mei, ecce hie advenit. Tertius sic incipit: En lectu- 
lum Salomonis luxuria fortes ambiunt. Quartus sic incipit: 
Exurge aquilo & veni auster. Quintus sic incipit: Pulchra 
es amica mea, suavis & decora. Incipit tractatus sancti Am- 
brosii de psalmo LXL in quo infidelitatem & impietatem 
Maximi tyranni graviter redarguit, qui ausus est dominuni 
suum Gratianum Imperatorem fraude & dolo perimere, quem 
Imperatorem in Domini tabernaculo habitare & in monte eius 
requiescere dicit: hie liber sic incipit: Omnium nostrum in- 
dubia consuetudo est. Episcopus Ambrosius Mediolanensis 
sorori suae Marcellinae de baculo liber I. hie liber sic inci- 
pit: SoUicitam sanctitatem tuam. Legatio Aquileiensis con- 
cilii ad Imperatores Gratianum, Valentianum & Theodosium; 
hie liber sic incipit: Imperatoribus clementissimis & christi- 
anissimis. Item Ambrosii ad eosdem: Imperatoribus clemen- 
tissimis & principibus christianis. Item alia eiusdem concilii: 
Imperatoribus clementissimis. Item alia ad eosdem: Et hoc 
gloriae vestrae clementissimus princeps. 

40. Legatio Ambrosii episcopi ad Valentinianum Impe- 



70. Bibliotheca Pomposiana. 169 

ratorem. Ambrosius Valentiniano Imperatori. Item alia ad 
enmdem de contemnendo siranlacroriim cultaram : Cum omnes 
homines qui sub ditione Romana reguntur. Item ad cumdem 
Imperatorem relatio Symmachi praefecti Urbis, ut aram si- 
mulacris permittat restitui. Ubi primus Senatus amplissimus. 
Item Ambrosii ad Valentininnum Imperatorem & Symmachum 
praefectum Urbis. Beatissimo principi & christianissimo Im- 
peratori Valentiniano Augusto Ambrosius episcopus. Epistola 
Ambrosii & aliorum episcoporum Italiae ad Theodosinm Im- 
peratorem. Beatissimo Imperatori & clementissimo principi Am- 
brosius &c. Item alia ab eisdem episcopis ad eumdem Imperato- 
rem: Beatissimo Imperatori & clementissimo principi Theodosio 
Ambrosius & caeteri episcopi Italiae. De humanitate & religione 
Valentiniani iunioris. Ambrosius Theodosio Imperatori. Silen- 
tium meum rupit. Ubi se excusat iure Maximi tyranni declinasse 
praesentiam. Ambrosius Theodosio Imperatori. Epistola Am- 
brosii ad Eugenium Imperatorem. Clementissimo Imperatori 
Eugenio Ambrosius episcopus. Incipit liber sancti Ambrosii 
de obitu Theodosii Imperatoris: Hoc nobis motus gravis. In- 
cipit sancti Ambrosii episcopi de excessu fratris libri 2, quo- 
rum primus sic incipit: Deduximus fratres dilectissimi hostiam 
meam. Incipit secundus de eadem re: In die octavo supe- 
riore libello aliquid indulsimus desiderio. Ambrosius episcopus 
clericis: Plerumque humanis obrepsit mentibus. Ambrosius epis- 
copus Irenaeo. Quaeris a me, cur Dominus Deus manna pluerit. 

41. Sex libri Augustini episcopi catholici in libros lu- T 
liani haeretici Pelagianae haeresis excepta epistola ad caput 
adinncta. hoc opus sic incipit: Contumelias tuas & verba ma- 
Icdica luliane. 

Augustini ad versus libros Parmeniani Donatistae libri 3. f 
hoc opus sic incipit: Multa quidem & alias adversus Donatis- 
tas. Item Augustinus de bono coniugali. hie liber sic incipit 
In coniugali quippe vinculo hoc de libro retractationum. De 
spiritu & littera ad Marcellinum sancti Augustini prologus, 
ad quem scripserat tres libros. Liber sancti Augustini ad 
Marcellinum de spiritu & littera: hie liber sic incipit: Lectis 
opusculis, quae nuper elaboravi: Sermo sancti Augustini de 
praesentia Dei ad Dardanum: hie liber sic incipit: Fateor 
me fili Dardane. Item sermo sancti Augustini de virginitate, 
hie liber sic incipit: Quantam in caelestibus beatitudinem virgi- 



170 70. Bibliotheca Poniposiana. 

nitas sancta possideat. lucipit liber Aagustini de vera reli- 
gioue. hie liber sic iucipit: Cum omnis vitae bouae ac beatae. 

r 42. 43. Libri 3 sancti Augustini dc verbo Domini in 

evangelistas tres idest Matthaeus Lucas & loanncs, quod opus 
in duobus voluminibus scriptum babemus. Non dico, quod 
de uno libro divisio facta fuit in duo volumiua, sed quia 
eunkdem bis scriptum babemus. Scripseramus quidem eum pri- 
dem, sed non tarn luculenter ut postea, quorum primus sic inci- 
pit: Evangelistam audivimus & in eo Dominum eos argueutem. 

r 44. De consensu evaugelistarum libri IIII. hoc opus sic 

incipit: Inter omnes divinas autboritates quae sacris litter is 
continentur. 

T 45. Liber etymologiarum Isidori Spalensis episcopi. 

r 46. Libri 10 Livii ab Urbe condita, sed capita XL adhuc 

desuut Pomposiano abbati, quae reperire avide anhelat. 

r 47. Liber proemiorum de libris novi & veteris testamenti. 

Item liber sancti Isidori de vita, ortu & obitu sanctorum patrum, 
qui in scripturarum laudibus referuntur; hie liber sic iucipit: 

Incipiunt nomina Sanctorum patrum veteris 

testamenti mystice exposita a sancto Isidoro Spalensi episcopo. 
hie liber sic incipit: Adam figuram Christi gestavit. Item 
nomina sanctorum de novo testamento: hoc opus sic iucipit: 
Quatuor. Chronica sancti Isidori Spalensis episcopi, descri- 
bens historiarnra breviarium ab exordio mundi usque ad He- 
raclii tempus liber. Liber differentiarum Isidori Spalensis 

episcopi, hie liber sic incipit Item de distinctiouibus 

quatuor vitiorum: hie liber sic incipit: Contra haec tam 4 
virtutum genera. Item secundus de differentiis verborum. hie 
liber sic incipit: Isidorus lectori salutem. Plerique veterum 
sermonum differentias distinguere studuerunt. Sermo Isidori 
contra Arriauos: qui sic incipit: Veni domine lesn Christe 
redemptor noster. 

48. Sermo sancti loannis Os aurei de psalmo L. & poe- 
uitentia David, qui sic incipit: Ad caenae vos reliquias 
vocamus. Epistola eiusdem ad eos qui dicunt, quare non de 
medio sublatus est diabolus. hie liber sic incipit: Bursum 
vobis mensam quam pridem promisi. In nomine sanctae & 
individuae triuitatis incipiunt acta sancti Methodii episcopi 
Patereusis de regnis regnm gentium & de novissimis tempori- 
bus certa demonstratio Christiana. 



70. Bibliotheca Pomposiana. 171 

49. 50. Duo liliri Aug. de genesi contra Manichaeos : hoc T 
opu8 sic incipit: Si eligerent Manichaei quos deciperent. 

* 51. 52. Item duo libri sancti Augustini ad Simplicianum, 
hoc opu8 sic incipit : Gratiosissimam plane atque suavissiunam 
interrogationum tuarum dignationem. Item Angustinus ad Dul- 
citium de octo quaestionibus: hoc opus sic incipit: Quoniam 
mihi videtur fili dilectissime Dulciti. 

53. Incipit expositio super cantica canticorum Apponii: 
hie liber sic incipit: Admirantibus vocem spiritus sancti. 

54. Decreta pontificum primi Clementis papae T 

ad Damasum. 

55. Item Augustini libri 15 de civitate Dei, X in volu- f 
mine uno 56. & V in alio. 

57. Historiarum antiquarum XLIV lib. Trogi Pompeii. T 

58. Expositio in evangelium Matthaei edita nescio a quo f 
authore cum prologo ad caput iuncto: hie liber sic incipit: 
Gum diligenti studio ac cum sollicita diversis testimoniis pro- 
phetarum, Evangelistarum numerum volumus approbare. Hoc 
autem opus tendit usque ad evangelium quo ait: Tunc ob- 
lati sunt ei parvuli ut manus eis imponeret & oraret: & di- 
viditur expositio libri in LXXVI capitula. 

Memento prudens lector, quia solerti cura strenuissimi 
abbatis Hieronymi superius dicti omnes pene supra comme- 
morates libros diligenti sibi exercitio iam scribere fecit. 

Montfaucon. Diarium Italicum. 1702. p. 81-95, 

71. Monasterium 8. Martini supra Hontem Pannoniae = 

Pannonholma. 1093. 

* * * * beatissimus rex Stephanus » * * et ego rex Ladizlaus 
monasterium sancti Martini supra Montem Pannoniae situm 
prout regia vis concessit, multis condonavimus opibus. » ♦ » 
«««***««*«»»«*»««*«»« i-g^ missales. — 7. I 

bibliotheca. — 8-11. IIII nocturnales. — 12-15. IIII antipho- 
naria. — 16-19. IIII gradualia. — 20. 21. sequentionales cum 
trophis. — 22-25. IIII babtisteria. — 26-28. Ill collectarii. 
— 29-32. IIII ymnarii. — 33-34. II regulae. — 35. unus su- 
per regulam. — 36. 37. II leccionarii. — 38. 1 breviarius. — 
39-42. Ill omeliae. — 43. 44. II libri sermonum. — 45. 1 col- 



172 71. Pannonholma. — 72. Lindesfarno. 

laiiones. — 46. 47. II passionales. — 48. liber sentcntiarum. 
— - 49. actus apostolorum. — 50. liber Prosperi de activa ct 
contemplativa vita et Ysidorum. — 51. ordo. — 52. Amala- 
riu8. — 53. pastoralis. — 54. dialogorum. — 55. epistolac 
Pauli. — 56. moralia lob. — 57. scintillariuni. — 58. inter- 
rogatio Petri. — 59. invectivae Ciceronis. — 60. Lncanus. 

— 61.62. II Donati. — 63. genesis Sedulii. — 64-66. Ill 
Catones. — 67. Pascbasius. — 68. vita sancti Martini. — 69. 
vita patrum. — 70. psalterium Gallicanum. — 71. Ebraycum. 

— 72. Graecum. — 73. sermo sancti Augustini stb. [V] 

Monumenta Hungariae historica. Diplom. 6 (1860) 39-41. 
e cod. dipl. Hung. I 483. 

72. Lindenfarne. 1095. 

LIBRI DICTI WILLIELMI EPISCOPI. 

Habet eciam ecclesia ex donu dicti Willielmi episcopi 
primi unum [sic] bibliani in duobus voluminibus et plures alios 
libros, ut scribitur in principio secundae partis bibliae eius- 
dem sub hac forma: 

Ista sunt nomina librorum quos dominus Willielmus 
episcopns sancto Cuthberto dedit. 

1.2*. bibliotheea, id est vetus et novum testamentum in 
duobus libris. — 3-5*. tres libri Augustini super psalterium. 

— 6*. I de civitate Dei. — 7*. I epistolarium eiusdem. — 
8*. I super evangelium lohannis. — 9*. leronimus super XII 
prophetas — 10*. epistolae eiusdem. — 11*. idem de Ebreis 
noniinibus. — 12. 13. moralia Gregorii in duobus partibus. 

— 14. liber pastoralis. — 15. 16. II. registri. — 17. XL ome- 
liae. — 18. Beda super Marcum et Lucam. — 19*. Rabbanus 
super Matthaeum. — 20. 21*. II libri sermonum et omeliarum. 

— 22. decreta pontificum. — 23. historiae Pompeii Trogi. — 
24. Prosper de contemplativa et activa vita. — 25*. Origenes 
super vetus testamentum. — 26. lulius Pomerius. — 27. Ter- 
tullianus. — 28. Sidonius Sollius panigericus. — 29.30. bre- 
viaria II. — 31. 32. II antiphonaria. — 33. I gradale. -— 
34. 35. II libri in quibus ad matutinas legitur. — 36. vitas 
patrum. — 37. vita Aegyptiorum monachorum. — 38. diadema 



*) Libri astcrisco notati adhuc extant. 



78. Monastcriam Weihenstephenense. 173 

monachi. — 39. encheridion Aogustini. — 40*. Gregorius 
super Ezechielem. — 41. Beda super cantica canticorum. — 
42*. dialogus. — 43*. paradisus. — 44*. hysteria Anglorura. 

— 45*. Ambrosius de losepho. — 46. de poenitentia. — 47. 
de morte fratris. — 48*. libri confessionum sancti Augustini. 

— 49-51. Ill missalia. — 52*. martyrologium et regula. 

Catalog! vetercB librorum ecclesiae catbedralis Dunelm. 
(Surtees Society X. 7.) p. 117-18. Wills and Inventories 1835. 
p. 1 of. Merzdorf in Serapei XII 1 1 5. 

73. Monasterlnm Weihenstephenense = Weihenstephan. 

saee. XI. 

Haec est noticia librorum catholicorum ecclesiae S. Ste- 
pbani | inprimis qui pertinent ad divinum servitium. | 

1. unus inissalis cum gradali et sequencionario | ad oa- 
pellam abbatis. 2. 3. Duo missales cum grad | et seq. et 
epistolis ac evangeliis adscriptis. 4. Item unus | missalis- 
5-8. Quattuor lectionarii quorum duo | sunt cum gradal & 
seq. 9. unus officiaiis, 10. unus epistolaris, 11. unum evang. 

12. duo I nocturnales absque cantu unus ab adventu dni | us- 
que ad exitum peutee. alius abbinc usque ad adVentum dni. 

13. Item nocturnalis cum psalterio | & ymnario et official!. 

14. Item dimidius nocturn | a nat. S. lob. usque in fine [ . . 
em . . . opas hie furatus] | 15. 16. Duo antiphonaria cum ym- 
nario. [tr . . . e ca icus vilis] 1 17. 18. Duo psalteria in cboro 

cum gradali seq & ymnario | 19. Unus ymnarius. 20. unum 
gradale ad scolas. 21. unum baptister. 

alii libri a fratribus in capitolio & ad mensam <& ad 
colla- I [sic] legendi. 22. CoUationes patrum diversorum in uno 
volumine | 23-26. Quattuor partes moralium. 27. unum pas- 
sionarium & 28. unum e | ectarium diversorum sanctorum. 
29-31. Tres libri Augustini. 32. 33. Duo he! | Omel qua ab- 
bas Hagano [f 1080] incepit sed non perfecit | at dni et fini- 
tum in ascensione dni. 24. Decem quaterniones omeliae | vita 
S. Martini & S. Gall! & S. Magni & S. lobannis elemone 
epl I nedicti. 25. Ysidorus de summo bono. 26. Martinus de 
honesta | ralis cura cum omeliis. 27. quadraginta omeliae & 
scrmones | . . ta S. Mariae. 28. Heimo super cantica. 29. 
translatio 8. Dionisii ! . . 30. Item alius liber de uominnm 



174 73. Monasterium Weihenstephenenae. 

interpretatione. Hieronimi | 31. vita S. Gereonis & passio XI 
milia virginum. 32. libellus | ius. 

33 partibns orationis. 34. Dialectica Aristotelis 

cum commento | 35-39. v*. arithmetica. 40. geometria. 41. 
Item geometria cum | . . . . ias. 42. 43. musicae duae En- 
chiriadis. 44. Yginus super spera i 45. iis philologiae & Mer- 
curii cum commento. 46. Ovidius meta I 47. et Ingurthinus. 
48. libellus super abacum. 49. Fabularius. 50. lib | ius Plinii 
et Serenus medicinalis versifict. 51. Euticius de | 52. Arator. 
53. Alcimus. 54. 55. Duo Persii. 56. Beda compotista | ca. 
57. mappa muudi. 58. chrouiea lordanis. 

Armarium Sci Stephaui: 59. Damianus de Symouiacis 
60. exander. 61. ApoUonius. 62. Uareta. 63. Maximianus 
cella cla?icule mechanica. 64. 65. Duo medicinalia | 66. . . . 
alem librum cum psalterio et 67. vitam S. Osuualdi. 

Schmeller in Serapei II p. 247-48. e folio ultimo cod. Mon. 
21521 [Weihenst. 21]. Pez. thesaur. anecd. I p. XXIV. Ziegel- 
bauer hist, rei lit. ordinis S. Benedict! I 541. 

74. Coenobium Blavibornense = Blaubeuern. 1085-1101. 

* « * * Postulatus igitur per eosdem a sancto Guilielmo 
Hirsaugiense tunc abbate atque datus et institutus fuit pri- 
mus huius monasterii abbas Azelmus [Azelinus Hesse] ad- 
iunctis quibusdam fratribus *»*»«« Cuius rei argumentum 
ex librorum ab Hirsaugia advectione multorumque mox apud 
Burron exscriptione eorundcmque sedula ex fidelium donariis 
coUectioue perpeudere possumus. Quorum complures hodierna 
extant superstitesque sunt luce, quos a perditis in annalium 
meorumque ultimo et veraci exemplario rubro supernotabo 
asterisco. Quosdam vero secum attulisse eum libros invenio 
praesertim consuetudinarios ofiiciorum divinonim et epitomata 
sive breviaria in quibus priscorum patrum mira ceremoniarum 
genera visuntur tradita. Atque deiu mox apud Burren Azel- 
mus abbas sequentes exscribi curavit 1.2. libros missales vi- 
delicet duos libros cum universis ad missam necessariis. 3. 4. 
duos item alios. 5. coUectarium unum. 6. lectiouariuni al- 
terum de Sanctis contenuans [continuante Hesse]. 7.8. duos 
gradnales. 9-11. sequentionaria tria ac 12, matutinalem li- 
brum cum antiphonario. 13. item alterum antiphonarium. 



74. Coenobium Blavibornense. 175 

14.15. officialia duo. 16.17. bibliothecam in dnobus yolnmi- 
nibus (quod ego bibliorum libros intelligo). 18. duas homi- 
lias divi Gregorii 19. expositionein in Ezechielem prophetam 
atque einsdem 20. primam et 21. tertiam moralium partes. 
22. Angustinum de vita cbristiana. 23. eiusdem qnoqne epi- 
stolas de libero arbitrio et praedestinatione gratiae 24. libruni 
prognosticorum, 25. Isidorum sententiarum moralinm secnndani 
partem. 26. Paterium 27. Augustini retractationnm librnm 
28. enndem de libero arbitrio. 29. Isidornm etimologiaram 
scintillarum librum. 30. Pascasinni, 31. Cassianam, 32. Effram, 
S3, apostolornm passiones 34. dialogum 33. 36. planaria duo 
37. evangeliariuni deanratum 38-41. bymnonales libros qna- 
tnor 42. missales libros 43.44. item duos cum universis ad 
missam necessariis. 45. benedictionum librum. 46. omiliam 
antiquam. 47. Augustini librum eonsuetudinarium vel con- 
suetudinuni. 48. pastoralem curam. 49. Augustini expositionem 
super psalterium a 77 psalm, usque ad 101. 50-53. quatuor 
psalteria ad cliorum pertiuentia. Praefatorum annotatur li- 
brorum in callo adiunxit: 'maledictus qui ullum ex iis librum 
abstulerit nisi condigno praetio restituerit eum qnem abstulit". 
Neque exarandis libris bonus contentus Azelmus, verum a di- 
versis Christi fidelibus dono dantibus libros coacervare et 
augmentare studuit. Isti quippe sunt codices sequentes, quos 
santo loanni baptistae divers! largitores tunc contulerunt. 
54. 55. dialectica duo apostoli glossati et 56. 57. continuae 
glossae eiusdem sententiae divinae geminae. 58. 59. decreto- 
rnm duo libri 60. Mattheus et continuae eius glossae. 61. lo- 
annes. 62. Hieremias propheta, 63. canonicae, 64. Boetii con- 
solationum liber. 65. Salustius glossatus 66. Prudentii hymni. 
67. einsdem psychomachia. 68. Tullius de amicitia 69. idem 
de senectute. 70.71. Prosperi duo libri. 72. Sedulius, Cato, 
Avianus. 73. Albaricus glossae apocalypsis. 74. Troiana 
historia. 75. maior Donatus. 76. Prisciani excerpta. 77. in- 
troductiones dialecticae excerpta. 78. breviarium loannis de 
S Paulo. 79. cantica canticorum glossata. 80. psalterii glos- 
sae. 81. pars j^lossarum Vergilii. 82. Nucer [Macer corr. 
Hesse] de herbis. 83. pars psichomachiae Prudentii 84. Statii 
Achilleidos 85. glossarius alphabetarius. 86. Arator 87. re- 
gulae declinationum et versuum. 88. Macrobius ovis in lino [?]. 
Hii vero sequentes sunt libri quos frater Hugo divo baptistae 



17G 74. Coenobium Blavibornense. 

loanni contuiit, cum et se ibidem monacham induit. 89. 
Pri(:cianus in constructionibus 90. Boetii consol. lib. 91. Sa- 
lastius cum suis glossis. 92.93. Statii Tbebeidos iu duabu8 
partibus. 94. eiusdem Aehilleidos et glossae in eundem. 95. 
Tullius de senectute idemque de amicitia. 9C. Ovidius fasto- 
rum et notulae eiusdem. 97. atque idem in epistolis 98. idem 
de Ponto 99. idemque sine titulo. 100. pariter de amore at- 
que de amoris remediis. 101. psichomachiae Prudentii et 
glossae eiusdem. 102. Sedulius de glossis. 103. Homerus, 
104. Avianus, 105. Cato, 106. Aesopus, 107. Dares, 108. 
Theodolus, 109. Prisciani excerpta. 110. regulae eiusdem 
sententiae philosophiae maiores et minores. 111.12. senten- 
tiae divinae geminae. 113. derivationes. 114. Donatus. 115. 
exemplare super versus aucto rum. 116. initia regulae declina- 
tionum. 117. regulae computi. 118. regulae abaci. 119. episto- 
larium. 120. medicinae libellus. 121. introductiones dialecticae. 
121. proverbia sapientum. 122. glossae apocalypseos. 123. 
bucolica. 124. glossa Tbeodoriti. 125. pars glossarum [glos- 
sarii?] magui. Summum igitur studium Azelmo fuit abbati 
archiva fareire libris. Nam et alibi sequentes in sancti lo- 
annis baptistae bibliotheca legitur habuisse 126.27. codices 
sive bibliothecam duobus in volumiuibus. 128. bibliorum li- 
bros. 129.30. omiiias duas ct 131. antiquam omiliam. 132. 
primam partem 133. secundam 134. tertiam 135. et quintam 
moralem 136. atque expositionem Gregorii iu Ezechielem. 
137. dialogum quoque Gregorii. 138. Paterium integrum 139. 
et partem quartam de Paterio. 140. Augustinum de cbristiana 
vitA. 141. eundem de libero arbitrio atque de gratia et prae* 
destinatione. 142. Augustiui retractationes. 143. eius enchi- 
ridion pariter ac locutiones et quaestiones 144. simul Augustinum 
parvum super genesim ad literam. 145. librum prognosticorum. 
146. Isidorum sententiarum atque 147. eundem ethimologiarum. 
148. pariformiter et testimoniorum scintillarum liber. 149. 
Pascasium 150. Effram 151. pastoralem. 152. Augustiui expo- 
sitionem super psalterium a 77 usque 101. 153. omiiias Au- 
gustini de sermone DnI in monte 'videns lesus'. 154. con- 
suetudinum librum. 155.sermonarium antiquum. 156. omiliarium 
antiquum per anni circulum. 157. glossarum librum de omni 
quod vidit sentit atque discernit. 158. atque alium glossarium. 
159. volumen in quo contiuentur excerpta S. Gregorii Au- 



74. Coenobium Blavibornense. — 75. Monasterium Petershasense. 177 

gnstini et Hieronymi orationes ab Ansbelmo Gantuariensi 
episcopo editas. 160. synonima Isidori. 161. ordinem Ro- 
manorum pontiiicum et decreta. 162. apostblorum passiones. 

163-70. Scbmaragdum in octo 171. 72. volumina 

duo in sanctorum passionibns. 173. librum de sanctorum con- 
fessorum vita. 174. sancti Brandiani vitam. 175. librum 
sententiarum illustrium virorum. 176. Aratorem. 177. Boetium. 
178 Prudentium in hymnis. 179. Macrobium. Sedulinm insn- 
per et alios auctores minores. 180. glossam super psalterium. 
181. glossam super Paulum ex aliqua parte. 182. 83. duos 
de sanctorum patrum vita libros. 184. Salustium 185. Elbe- 
ricum calculatorium artis. Sanctigallensem monacbum. 186. Au- 
gustinum supra XV gradus psalmorum. 187. vitam S. loannis 
Eleymonis ac Oswaldi regis vitam et Caroli regis gesta, quae 
in uno continentur volumine. 188. lucidarium librum. 189. 
Orosium Paulum historiographum summo studio scriptum et 
notatum, adhuc superstitem. « « « * « 

Epistola fratris Christiani Tiibingii ad Gregorium Blavibor- 
nensinm abbatem a. 1521 data in Sattler Geschicbte des Herzog- 
thums Wiirtemberg nnter der Regierung der Graven ed. II pars 4 
(Tubingen 1777) p. 294-97. Heese in Serapei XVIH, 60-62, qui 
priori editione (Ulm 1768) vol.V p. 352-54 utitur. 

75. MonasteriainPeter8hu8en8e=Petershausen. 1086-1116. 

[Abbas Theodericus] bibliothecam nobiliter augmentatam 
reliquit. nam libros, quos acquisivit, ipse subnotari praecepit. 
1-5. Missales libri Y, quorum duo cum gradualibus, tres au- 
tem de Sanctis et pro necessitatibus continentes. — 6. liber 
evangeliorum unus, argento et osse decoratus. — 7.8. libri 
lectionum duo. — 9. officialis unus. — 10. benedictionale 
unum. — 11. graduale unum. — 12. antiphonarium unum. — 
13. breviarium operis dei. — 14. liber consuetudinum. — 15. 
Gregorius super Ezechielem. — 16. tertia pars moralium. — 
17. et quinta ex parte — 18. et sexta ex integro. — 19. 
dialogus unus. — 20. Augustinus super lohannem. — 21. Au- 
gustinus de consensu evangelistarum. — 22. Augustinus super 
primam partem psalmorum. — 23. Augustinus super epistolam 
lohannis. — 24. Augustinus de opere monachorum. de bono 
coniugali. de virginitate. de viduitate. de orando deo. de 

12 



178 76. Ecclesia S. Maximini Treverensis. 

agone christiano in uno volnmine. — 25. item enchiridion 
Augustini. — 26. flores Augustini. — 27. Augustinus de tide. 
28. Augustinus super XV gradus. — 29. Orienis [sic GB.] 
super vetus testanientum. — 30. regula s. Benedicti. — 31. 
pentateucum. actus apostoloruni. exameron Ambrosii. — 32. 
vita 8. Odalrici. — 33. 34. matutinales libri duo. — 35. ome- 
liarum liber hiemalis. Hos abbas Tbeodericus libros conseribi 
fecit, quorum aliqui iam venundati sunt, maior vero pars 
adhuc manet. 

Chronicon monasterii Petershusen. Mone, Qnellensammlnng 
der badischen Landesgeschichte I 151. 

76. Ecclesia S. Maximini Treverensis = Trier. 

saec. XI vel XII. 

LIBRI DE ARMARIO SANCTI MAXIMINI. 

1. 2. bibliothece due maiores perfecte. — 3. item alia 
minor, in qua vetus tantum testamentum cum epistolis Pauli. 

— 4. textus evangelii unus auro scriptus. — 5-9. item alii 
quinque. 

Augustiniani libri. 
10. Augustinus de civitate Dei. — 11. eiusdem super 
lohannem. — 12.13 Aug. super 'beatus vir' duo volumiua. 

— 14. super 'quid gloriaris' I. — 15. Aug. super cant, gra- 
duum. — 16. quaestiones eiusdem veteris et novi testamenti. 
— • 17. Aug. qui vocatur speculum. — 18. 19. enchiridion Au- 
gustini duo. — 20.21. Augustini retractationum II. — 22. 
eiusdem de confessione. — 23. Aug. de magistro et de beata 
vita et unde malum et de libero arbitrio et de vera religione 
et de presencia Dei ad Dardanum in uno volumine. — 24. 
Aug. de natura et origine animae. — 25. item Aug. idem et 
ad Paulinum de cura pro mortuis agenda. — 26. Augustinus 
ad PoUentium de adulterinis coniugiis. item de continencia 
in uno volumine. — 27. Aug. ad Armarium et Paulinum. — 
28. Aug. de opere monachorum. — 29. musica Aug. — 30. 
Aug. de sermone Domini in monte et de blasphemia spiritus 
sancti in uno volumine. — 31. 32. item libri duo de caritate. 

— 33. Aug. de decem cordis, de bono coniugii [coniugali 
Schoefnanfi], — 34. Aug. de concordia quatuor evangelistarum. 
•— 35. Aug. in genesim ad literam. — 36. Aug. super que- 



76. Ecclesia S. Maximini Treverensis. 179 

dam capitula epistole ad Romanos. — 37. 38. Aug. libri duo 
contra lulianuni apostatam. — 39. Aug. de baptismo [baptis- 
mate ScJwemann] parvulorum. — 40. Aug. de baptismo im- 
perfectus [baptismate imperfecto Schoemann]. 41. Augustiuus 
de karitate scotice, in quo babetur passio VII dormientium. 

— 42. Aug. de nioribus ecclesie, in quo habentur libri eius- 
dem de fide et operibus de mendacio et epistole ad Nebri- 
dium et ad alios. — 43. septem [item Krauts] omeliae Cesarii, 
in quo Augustinus de karitate. — 44. item [Augustinus 
Sclwemann] enchiridion, in quo habentur LXXX [LXXI Schoe- 
tnann] questiones eiusdem de fide [catholica hoc loco addit 
Kraus, Schoemannus in fine superioris versus ad karitate po- 
nit], — 45. dialectica Aug. cum ysagogis Porphirii. — 46. 
Aug. soliloquiorum et de duabus animabus et de . . . . — 
47. frater Theodericus beato Maximino Augustinum contra 
Parmenianum hereticum. [Augustinum et Parmenianum contra 
hereticum Schocffiann], — 48. frater Fridericus beato Maximino 
psalterium glossatum. — 49. historian! scolasticam sancto 
Maximino fratres ipsius ecclesie. 

leronimiani libri. 
50. leronimus super Isaiam imperfectus. — 51. item 
super psalterium imperfectus. — 52. 53. leronimus in Mattheum 
II. — 54. leronimus in Danielem [imperfectus addit Schoemann]. 

— 55. leronimus super XII ])rophetas. — 56. leron. super 
epistolas Pauli ad Galathas et ad Ephesios [in uno volumine 
addit Schoem.], — 57. item eiusdem de eodem liber I (alia 
manu), — 58. item super epistolas ad Titum et ad Hebreos. 

— 59. liber epistolarum leron. — 60. item [leronimus Schoem,] 
libellus de quinquc quaestionibus ad Marcellam. — 61. lero- 
nimi cronica. — 62. omelie Origenis in genesim. — 63. Ori- 
genis libellus quid sit opus pontificis. — 64. frater [om, Schoem,] 
Theodericus sancto Maximino leronimum Hebraicarum questi- 
onum. — 65. leronimus contra lovinianum. — 66. leron. in 
ecclesiasticum [ecclesiasten Schoem.], item et in Didimum de 
processu sancti spiritus et contra Elvidium de virginitate 
sancte Marie. 

Ambrosiani libri. 
67. Ambrosias in Lucam. — 68. Ambrosius super psal- 
mum LXVIII. — 69. exame[ro]n sancti Ambrosii. — 70. Am- 
brosius super epistolas Pauli [67-70 om. Schoem.]. 



180 76. Ecclesia S. Maximini Treverensis. 

Gregorian! libri. 

71. liber sci. Greg, de pastorali cura. — 72. moralia 
Gregorii — 73. Greg, in Hezechilielem [sic]. — 74. dialogus 
Gregorii. — 75. vita sci. Gregorii. — 76. Greg, in cantica 
canticorum. — 77. Paterius de moralibus sci. Gregorii. — 
78. libellus in quo XXX"" liber moralium lob continetur. 

Bedani libri. 

79-81. de teniporibus tres. — 82. 83. item libelli duo de 
Sodom [eodem Schoein,']. — 84.85. de tabernaculo duo. — 
86. Bede omclie. — 87. Beda in Marcum [A. /. om. Krans\. 
88. Beda in apocalipsim. — 89. Beda in parabolas Salomo- 
nis. — 90. Beda in Lucam — Beda in Marcum [A. I. om. 
ScAoeiw.]. — 91: Beda in Danielem et in actus apostolorum. 

— 92. Beda de gestis Anglorum. — 93. Isidorus in quinque 
librosMoysi. — 94. Isidorus aetbimologiarum. — 95. et unus 
scottice scriptus. — 96. loannes Crisostomns de compunctione. 

— 97. item omelie eiusdem. — 98. item de reparatione lapsi, 
in quo Augustinus de caritate. — 99. Hainio super Ysaiam. 

— 100. item in cantica canticorum. — 101. item liber omeli- 
arum eius. — 102. historia Romana cum tripartita historia in 
uno volumine. — 103. liber actus apostolorum, in quo ha- 
betur textus evangelii cum epistolis Pauli. — 104. regule 
sanctorum patrum. — 105. apoUogeticus Gregorii Nazianzeni. 
106. Claudianus de statu animae. — 107. Smaragdus super 
partem psalterii. — 108. expositio sanctorum patrum in bre- 
vit. — 109. Orosius. — 110. diadema monachorum Smaragdi. 

— 111. enchiridion Sixti. — 112. Eucherius de formulis. — 
113. gesta pontificum Romanorum. — 114. 15. libri EflFrem 
duo. — 116. liber scintillarum. — 117. liber sententiarum 
Tagii. — 118. ordo ecclesiasticus. — 119. liber de officiis 
ecclesiasticis. — 120. ordo Romanus. — 121. liber Alitgarii 
de penitentia. — 122-26. libri canonum, duo maiores et tres 
minores. — 127. gesta Francorum. — 128. gesta Karoli et 
eius successorum. — 129. gesta Getarum [Optarum iScAocw.]. 

— 130. cronica ex diversis coUecta. — 131. libellus glosarum 
leronimi. — 132. 33. libri duo de legibus Karoli et aliorum 
imperatorum. — 134. Rabbanus de ecclesia catholica. — 135. 
Gassianus de vita patrum. — 136. vita patrum et passio scae. 
Margaritae in uno volumine. — 137. vita Antonii et Hilarionis 
et Greg, in cantica canticorum cum quibusdam questiouibas 



76. Ecolesia S. Maximiiii Treverensis. 181 

in epistolas Pauli in ano volamine. — 138. liber Theutonicus. 

— 139. commentum ysagogarum. — 140. Fortunacianus de 
rhetorica cum dialectica AngaBtini. — 141. Amalarius de 
officiis. — 142. regala solitariorura. — 143. Reginaldus super 
Mattheum. — 144. glose super regulam sci. Benedict!. — 
146. psalterium glosatura. — 146. libellus expositionis in li- 
bros Machabaeorum. — 147. Eugippus excerptus ex libris 
sancti Augustini. — 148. Athanasius de sancta trinitate. — • 
149. liber Filiastri episcopi de omnibus heresibus, in quo 
Ambrosius de loseph, et de benedictionibns prophetarum 
[patriarcharum Schoem.] et expositio psalmorum a ^ beatus vir 
qui timet Dominum' usque 'beat! immaculati' in uno volumine. 

— 150. Alcuinus super lohannem ab eo loco ubi ait [est 
Schoem,] 'ante diem sextum [festum /ScAoem.] pasce' usque in 
finem totius evangelii. — 151. expositio psalterii scottice con- 
scripta. 

F. X. Kraus in Serapei XXX (1869) p. 114-116 e primo 
folio codicis sancti Gregorii in lob, quern Schoemannus olim bib- 
liothecarius Treverensis possedit. Correxi passim ex apographo 
Schoemanni, quod Lamprecht, in hac universitate historiam docens, 
descripsit et mihi commodavit. Multo ante ex apographo Alexan- 
dri Wiltheimii Reiffenberg vulgaverat in Compte rendu des se- 
ances de la Commission royale d'histoire tom. 5 (BnixeUesl842) 
39 sq. 

'77. Monasteriam S. Bertini = St. Berlin, saec. XII. 

Brevis annotatio librorum sancti Bertini. 

1. Augustini liber super loannem. — 2. 3. Augustini li- 
ber de cena Domini et decem cordis. II vol. — 4. Augustini 
liber super psalm, 'beatus vir.' — - 5. Augustini liber super 
psalm, 'quemadmodum'. — 6. Augustini liber super psalm. 
'Domine exaudi'. — 7. Augustini liber super psalm. *beati 
immaculati\ — 8. Augustini liber super psalm, 'ad Dominum 
cum*. — 9. Augustini liber dc prescientia Dei. — 10. Au- 
gustini liber de civitate Dei. — 11. 12. Augustini liber de 
sancta trinitate cum aliis libris eiusdem. II vol. — 13. Au- 
gnstini liber de libero arbitrio. — 14. Augustini liber de 
verbis apostoli. — 15. Augustini liber de concordia evangelii. 

— 16. Augustini liber epistolarum. — 17. Augustini liber 



182 77. MoiiastcriuiD S. Bortini. 

contra Donatistas et Crescentiura. — 18. Augustini liber scin- 
tillarum cum quibiisdam serniouibuB super apocalypsim. — 
19. Augustini liber epithalamium. — 20. Augustini liber de 
baptismo. — 21. Augustini liber enchiridion. — 22. Augustini 
liber de duabus animabus. — 23. Augustini liber soliloquiorum. 

— 24. Augustini liber de disciplina Christianorura. — 25. 
Augustini liber confessionum et diversarum haeresum. — 20. 
Augustini liber retractationum. -— 27. Augustini liber LXX 
questionum. — 28. Augustini liber exameron. — 29. Ambro- 
sius super Lucam. — 30. Ambrosius de poenitentia et pa- 
triarcbis. — 31. Ambrosius de figuris mysticis. — 32. Am- 
brosii liber exameron. — 33. Ambrosii liber in apocalypsim. 

— 34. Adelmi liber de laude virginitatis. — 35.36. Adelmi 
liber metrice cum Prosperos [sic] bis. — 37. Adelmi liber de 
metrica arte. — 38. Alquini liber super psalterium. — 39. 
Alquini liber de virtutibus. — 40. Alquini de trinitate. — 
41. Almarii liber de divinis officiis. — 42. Appodii liber in- 
cantica canticorum. — 43-46. Aratoris libri IIII. 

47. Bede liber collectaneus. — 48. Bede liber de tem- 
poribus. — 49. Bede liber de tabernaculo. — 50. Bede liber 
super actus apostolorum. — 51. Bede liber super Lucam. - 
52. Bede liber super evangelium. — 53. Bede liber super 
genesim. — 54. Bede liber de grammatica. — 55. Basilii li- 
ber exameron. — 56. Basilii liber de bono ieiunii. — 57. 
Boetii liber de trinitate. — 58. Boetii liber de consolatione 
philosopbiae. — 59. Boetii liber de dialectica et musica. 

— 60. Boetius de arithmetica et musica. — 61. Boetius 
de geometria et astronomia. — 62. Boetii liber in topica 
Ciceronis. 

63. Cassiodorus de anima. — • 64. Cassiodorus super 
psalmum: 'quid gloriaris'. — 65. Cassiodorum de septem ar- 
tibus. — 66. Claudii liber super Matbeum. — 67. coUationes 
patrum. — 68. Calcid. super Platoncm. — 69. commentum 
evangeliorum. — • 70. commentum super Donatum. — 71-74. 
canonum libri IIII. — 75. commentum super Horatium. — 
76. consuetudinum L. Romanorum. — 77. commentum super 
Porphirium. 

78. diadema monachorum. — 79. dictum lustiniani. — 
80. 81. Donati libri grammatici II. 

82. 83. Eugyppi libri de questionibus S. Augustini II. 



77. Monasterium S. Bertini. 183 

— 84. Eucherii L. epitoma Roberti regis. — 85. excerptiones 
ex libris eiusdem. — 86. cxplanatio in prologis Hieronimi. 

— 87. expositio in Isaiam. — 88. editio prima Remigii super 
Donatum. — 89. epistolae D. Pauli. 

90. Fulgentii liber in genesim. — 91. Fulgentii liber 
epistolarum. — 92. Fortunati liber metriee. — 93. fabula et 
excidium Troiae. 

94. Greporii XL omeliarum. — 95. Gregorius super lob. 

— 96. Gregorius super lezechiel. — 97. Gregorius dialogo- 
rum. — 98. Gregorius pastoralis curae. — 99. Gregorius de 
conflietu vitiorum. — 100. regum registrum. — 101. glossa- 
rius unus magnus. — 102-5. glossarii minores quatuor. — 
106. gesta Salvatoris. — 107. gesta Francorum. — 108. gesta 
Longobardorum. — 109 gesta Anglorum. — 110. gesta Roma- 
norum pontificum. -- 111. glossae in editione secunda Donati. 

112. Hieronimus super Matheum. — 113. Hieronymus 
super Isaiam. — 114. Hieronymus super minores quinqne 
prophetas. — 115. Hieronimus super Hiezechiel. — 116. Hie- 
ronimus super Daniel. — 117. Hieronimus epistolarum cum 
dialogo eiusdem. — 118. Hieronimus tractatus de prophetis 
et de LXX mansionibus filiorum Israel. — 119. Hieronimus 
in Oseam. — 120. Hieronimus super psalterium. — 121. hi- 
storia tripartita. — 122. Hanno super epistolas Pauli. — 123. 
Hanno super epistolas et evangelia. — 125. Hilarius contra 
hereticos. 

125. loanni Chrisostomi liber sermonum. — 126. loau- 
nis Chrisostomi de reparatione lapsi. — 127. losephi historia. 

— 128. luliani pronostica. — 129-31. luvenalis libri satyra- 
rum IH. — 132-34. luvenci libri III. 

135. Kalende liber cronica Bede. 

136. legis Salicae liber. — 137. liber sermonum sancto- 
rum patrum. — 138. 39. libri psalmorum II. — 140. libri 
sermonum de natali Domini. — 141. 42. Luciani [sic] libri II. — 
143. libri Frontini de geometria. — 144-61. libri confessoris 
XVin. — 162-67. . . . medicinales VI. 

168-79. missales XII. — 180. Macrobii liber. — 181. 
Ilonis [Milonis ? GB.] poema. — 182. Marciani liber. 

183-85. nocturnales III. 

186. Orosii libri. — 187-90. orationes IIII. — 191-94. 
Oratii libri IIU. — 195-97. Ovidii libri III. 



M 



184 77. Mouasterium S. Bertiui. 

198-200. Pradeutii sichomachie III. — 201. 2. Prudentii 
hymnorum II. — 203.4. Prudentii et Simachi II. — 205-8. 
Prosperi libri IIII. — 209. Paschasius de corpora et san- 
guine Domini. — 210. Paterius de verbis S. G. 6. — 211. 
Primasii liber super apocalypsim. — 212. erifeson [sic] loan- 
nis Scoti. — 213-15. passionales apostolorum III. — 216-23. 
passionales martyrum VIII. — 224. Pompeius super Donatum. 

— 225-28. Prisciani IIII. — 229. 30. Prisciani liber peregesis II. 

— 231. Prisciani liber de constructione. — 232-34. Persii lib. 
III. — 235-46. psalteria XII. 

247. questiones in genesim. 

248. Rabani libri ethimologiarum. — 249. Rabani lib. 
de compoto. — 250. regule lib. S. Benedicti. — 251. retho- 
rice TuUii liber I. 

252. 53. Smaragdi lib. in evangelia II. — 254. 55. Sma- 
ragdi lib. in regula II. - 256-64. Sedulii lib. Villi. — 265. 
Statii liber. -- 266. Salustii liber. — 267. Servii liber super 
bucolicas [sic] et georg. — 268. Servii lib. super Virgilium. 

269-71. textus libri evangeliorum III. — 272-86. tro- 
parii XV. ~ 287. Terentii liber. - 288. Theophili epistola 
paschalis. 

289. vite lib. patrum. — 290. vita S. Amandi metrice. 

— 291. vita S. Bertini. — 292. vita S. Vandregisi et Ans- 
berti. -- 293. vita Karoli. — 294. vita Basilii et Ephrem 
atque Abraham. — 295. Virgilii bucolica. — 296-99. Virgilii 
IIII. — 300. Sergius super Donatum. — 301.2. Isidori libri 
ethimologiarum II. — 303. Isidori lib. sup. genesim. — 304. 
Isidori lib. collectaneus. — 305. Isidori lib. de virtutibus. 

A. Berthod in M^moires de Tacademie de Bnixelles. torn. V 
(1788) Nouveaux m^moires. histoire. torn. I. 227-230. L. Maitre 
las ecoles ^piscopales et monastiques (1866) 292. 

78. lohannes monachas Besoensis. saec. XII. 

Hie sunt libri praetitulati, quos loannes fecit describi, 
videlicet 1. magnam partem losephi . — 2. Augustini etiam 
super 50 psalmos ultimos a Domine exaudi usque omnis 
spiritus laudet Dominum. — 3. exameron Ambrosii — 4. 
Ambrosium de officiis, de sacramentis et de morte Satyri 
fratris sui — 5. Ambrosium de virginitate et historiam Wan- 



78. lohannes monachus Besuensis. — 79. Corbeia. 185 

dalorum — 6. historiam Orosii — 7. historiam lastiniani 
\sxc GjB.] — 8. historiam de Hierusalem — 9. homeliam Ori- 
genis — 10. confessiones Augustini — 11. collectaneam no- 
vum — 12. musicam Widonis — 13. 14. duos antiphonarios 
optimos de mnsica — 15. gradalem — 16. et nocturnalem 

— 17. vitam sanctae Fidis et pastoralem sancti Gregorii — 
18 Gregorium de miraculis — 19. vitam S. Galli et alias 
multas vitas et passiones sanctoram — 20. vitam S. Leonis 
et Hieronymum super Sophoniam, Aggaeum, loelem et Ma- 
lachiam. — 21. decem collationes patrum — 22. et alias 
septem. — 23. vitas patrum B. Hieronymi. — 24. librum scin- 
tillarnm. — 25. quaestioDOS Bedae in libros regum. Istum 
etiam librum de diversis rebus et cartis composuit. 

Ghronicon Besuense apadd'Achery spicilegii torn. II (1723) 
450. 

# 

79. Corbeia = Corbie, saec. XII. 

CATALOGUS LIBROBUM. 

In bibliotheca Corbeiensi insitus hie habetur intitnlatus. 
Imprimis codices sancti Augustini, deinde aliorum doctorum. 

1. [19] Augustini XII volumina super psalterium. — 
2. [10-12] Augustini de civitate Dei III. volumina. — 3. [15] 
Augustini liber confessionum. — 4. ^Augustini liber episto- 
larum. — 5. Augustinus contra Grescentium grammaticum. 
6. [1] Augustinus de pastoribus. — 7. [22] Augustinus de sin- 
gulatitate clericorum. — 8. [14] Augustini codex ad Valerium 
Ipponensem. — 9. [6] Augustinus adversus quinque haereses. 

— 10. Augustinus de modis locutionum & Valentini ad Au- 
gustinum. — 11. [1] Augustini epistolae ad Valentinum. — 
12. [4] Augustinus de natura boni. — 13. [13] Augustinus de 
baptismo parvulorum. — 14. Augustini liber disciplinarum. 

— 15. [13] item liber contra Donatistas. — 16. [25] Augus- 
tini liber, utrum anima a semet ipsa sit. — 17. ^Augustini 
liber ad interrogata Simpliciani. — 18. [20] Augustini liber 
de utilitate credendi. — 19. [33] Augustinus ad Renatum de 
natura & origine animae. — 20. [2] Augustini de doctrina 
Christiana. — 21. [25] Augustinus utrum anima a se ipsa sit. 

— 22. Augustinus de opere monachorum. — 23. [32] Augus- 
tini liber de catechisandis rudibus. — 24. [14] ^Augustini 



186 79. Corbeia. 

epistole ad Valerium. — 25. [24] Augustiui liber acadeinico- 
ruiu. — 26. Augustiui liber iuterrogationura et locutionum. — 
27. [28] Augustinus de eoncordia evangelistarum. — 28. [34] 
Augustiui questiones et Orosii. — 29. [31] ° Augustiui ser- 
uioues in epistolis sancti lohaunis. — 30. ^Augustiui enchiri- 
dion. — 31. Augustinus liber intcrrogationum et locutionum. 

— 32. "Augustini sententie de libro enchiridion. — 33. Au- 
gustini sermones super evangelium sancti lohannis. — 34. 
^Augustini solutiones contra diversas res. — 35. ^Augustinus 
de octo partibus orationis. — 36. ^Augustiui solutiones [ser- 
niones Ddislc^ nescio unde, et in annotatione solutiones dans 
la copie duResidu, solutiones etiam Haenel] contra hereticos. 

— 37. [293] Augustini niusica. — 38. Augustini epistolae. 

— 39. ^Augustinus in kategoriis Aristotelis et in eodem Boc- 
tius de consolatione philosophic et de sancta trinitate. — 
40. [67] Arabrosii liber de Noc. — 41. [68] Ambrosius con- 
tra Novatianum. — 42. [63] Ambrosius super Lucam evan- 
gelistam. — 43. [62] Ambrosii expositio in epistola ad Gala- 
tas. — 44. [65] Ambrosii de trinitate et de sacramentis. — 
45. [64] Ambrosii exameron. — 46. [61] Ambrosii epistola 
ad Uomanos. — 47. [70] Ambrosii explanatio sex dierum. — 
48. ^Autperti [om. Delisle] Ambrosii duo codices super apo- 
calipsim. — 49. actus apostolorum. — 50. [225] Athanasius 
[Attanasius Haenel semper] de sancta trinitate. — 51. [226] 
Athanasius de fide catholica. — 52. Athanasius. — 53. Attici 
et Cretoboli altercatio. — 54. ^Aratoris liber. — 55. ^Aviti 
liber epistolarum. — 56. [302] Annei Flori [Florii Haenel] 
epitoma de Tito Livio. — 57. *^Alexandri regis istoria. — 
58. [194] ^Alexandri regis liber. — 59. Alarici regis auctori- 
tas. — 60. [108] Alexandri regis et Dindimi liber de philo- 
Sophia. 

61. [95] Beda contra lulianum hereticum. — 62. [100] 
Beda super actus apostolorum. — • 63. [99] Beda de templo 
Salomon is — 64. [96] Beda expositio in parabolis Salomonis. 

— 65. [103] Beda super regum. — 66. [100] Beda super apocalip- 
sini. — 67. [106) Beda in Lucam. — 68. [104] Beda de titulis 
psalmorum. — 69. [93. 98] Beda in genesi. — 70. [92] Beda de 
naturis rerum. — 71. Beda exameron in genesi. — 72. °Beda 
de metrica arte. — 73. [107] Beda de temporibus et in eodem 
eres [ars Haenel] Donati et Beda de metrica arte et epigram- 



79. Corbeia. 187 

mata Prosper!. — 74. Boetius de consolatione philosophiae. 

— 75. ^Boetius in isagogis et in eodem expositio in Eneidis. 

— 70. Boetii ars [ars om. Haefiel] aritbmetica et medica 
[musica Haenelj et de consolatione philosophiae in eodem 
[uno Haenel] libro. — 77. [274] Boetii musica et geometria. 

— 78. [25(5j Boetii musica et breviarium sancti Adalardi. — 
79. ^Boetii arithmetica et Beda de ratione temporum. — 80. 
[278] Boetii commentum in isagogis et musica et geometria. 

— 81. ^Boetii musica et in eodem glosse do Martiano. — 
82. [27GJ Boetius in periermeniis Aristotelis. — 83. Boetii 
commentum super chategorias Aristotelis. — 84. Boetius de 
trinitate. — 85. [277] [Boetii commentu de trinitate add. 
Hciencl]. — 86. Boetius de thopicis diflferentiis. — 87. [281] 
Boetii musica et pars geometriae. — 88. ^Basilii dialogus. 

— 89. Basilii exameron. 

90. [197] ^Canonum corpus. Qttae secutUur desunt in 
libro Nouveau traite, 91. [199] Calcedonensis sinodus. — 92. 
[198] canones apostolor. — 93. ^canonum capitula. — 94. 
[202] canones. De Niceno concilio. — - 95. collatio Scorum 
patrum. — 96. ^Casiodori tria volumina super psalterium. 

— 97. Cipriani epistole. ~ 98. Cirillus sup. leviticum. — 
99. [233] Gassianus de institutione et habitu monachorum 
et de vera libertate. — 100. [287] Cicero In rethorica. — 
101. [69] Cicero Tullius de officiis. — 102. Ciceronis liber. 

— 103. Cicero ad Herennium. — 104. Cicero Tusculanorum. 

— 105. ^Chremonis [Cheremonis Haend] collatio. — 106. 
Cornutus in Persio. — 107. ^Catonis libellus et in eodem 
ars Phocc [Focaei/ocweZ] grammatici. — 108. ^commentariorum 
liber et in eodem annotationes in Martianum. 

109. Danihelis prophaete. — 110. Donati secunda editio 
& in eodem vitae abbatum. — 111. Donatus minor. — 112. 
^De quantitate auime lib. unus. — 113. ^De eo quod imagi- 
nes non sunt adorande nee penitus abolende. — 114. °De 
situ Hierusalem liber unus. — 115. ^De uatura rerum 
liber unus. — 116. De arte grammatica cuiusdam liber. 

— 117. De virginitate scaru virginu. — 118. De vera li- 
bertate lib. cuiusdam. — 119. [301] Diomedcs grammaticns. 

— 120. De coeco inluminato liber. — 121. Diversoru auctor. 
lib. unus. 

122. [29] Egesippi istoria. — 123. Esdras propheta. — 




188 79. Corbeia. 

— 124. [237J Eucherii Lucdunensis epi lib. — 125. ofiusebii 
cronica. Incipit rurst4S liber Nouveau traite. — 126. 27. [185. 86] 
Eusebii ecclesiasticae historiae libri duo. — 128. [165] Euse- 
biu8 Pamphili adversus Sabellium. — 129. Ennodii liber. — 
130-33. oEvangeliorum quataor libri. — 134. [130] Expositio 
cuiusdam in evangelistis [-His HaencT\. — 135. ^Expositio 
super librum Eneidorum. — 136. Expositio in canticis can- 
ticorum. — 137. ^Eographi liber in coramentuni [comediam 
Delisle] Andrie. — 138. ® Expositio cuiusdam in Virgilium. 

— 139. ® Expositio in Marcum evangelistam. — 140. [279] 
^Eutichii [eutichis Htienel] liber de verbo. — 141. ^Expositio 
caiusdam in epistolis Pauli et item ad Tbessalonicenses ex- 
positio. — 142. Eflfrem admonitio ad monachos. 

143. [170.291] Fortunatus de diversis rebus. — 144. 
Fulgentius de fide catholica. — 145. [172] Fulgentius de re- 
missionc peecatorum. — 146. [135] Fausti liber. — 147. [240] 
Filoaster [Fileaster Haenel] de heresibus. — 148. [180] Fran- 
corum gesta. — 149. Firminiani Lactantii de falsa religione. 

— 150. Fuigentii fabularum libellus. — 151. [321] Flavii Vi- 
ceti liber. — 152. °Foce grammatici ars. 

153. [71] Gregorii prima pars in lob. — 154. [71] Gre- 
gorii secunda. — 155. [71] Gregorii tertia pars. — 156. [71] 
Gregorii quarta pars. — 157. [71] Gregorii quinta pars et 
sexta. — 158. [72] Gregorii omeliarum libri quatuor. — 159. 
[81] Gregorii liber pastoralis. — 160. [24. 75] Gregorii in 
expositione Ihezeehielis libri qnatuor. — 161. [78] Gregorii 
dialogorum liber. -- 162. [176] Gregorii Turonensis historia. 

— 163. [82] Gregorii epistolae. — 164. [126] Gregorii Na- 
zianzeni liber. — 165. ^Glossemata contra Simmaeum [Sim- 
macum Haenel]. — 166. ^Glossarii septem. — 167. [191] Gai 
Cesaris historia. — 168. ^Glose super Martianum. — 169. 
^Glose super Priscianum. 

170. Hieronymi questiones in genesi. — 171. [40. 57] 
Hieronymus in Isaia propheta. — 172. [48] Hieronymus con- 
tra lovinianum. — 173. [42] Hieronymus super psalterium 
libri duo. — 174. [50] Hieronymus in epistola Pauli ad Ephe- 
sios. — 175. [43] Hieronymus in epistola ad Galatas [om. 
Haenel], — 176. [39] Hieronymus super Hieremiam. — 177. 
Hieronymus contra Rufinum. — 178. [47] Hieronymus contra 
ecclesiasten. — 179. Hieronymus in psalmis. — 180. Hiero- 



79. Corbeia. 189 

nymas de nominibus urbium vel locorum. — 181. Hieronymus 
super Daniheleni. — 182. [41] Hieronymus in Hiezechielem. 

— 183. Hieronymi liber ecclesiasticorum dogmatum. — 184. 
^Hieronymus de vitis sanctorum patrum. — 185. [55] Hiero- 
nymi qnestioues in genesi. — 186. Hilarii Pictaviensis epis- 
copi liber. — 187. [227] Hilarii liber de fide catholica. — 
188. [219] <>Haimo in apocalipsim. — 189. ^ Liber Hiezechie- 
lis [Hiezechielis liber Delisle], — 190. ^Haimonis omeliae de 
evangeliis dominicis diebus. 

191. loliannis Romani expositio in genesi. — 192. lo- 
hannis os aurei libri duo. — 193. ^^Isidorus de novo et veteri 
testamento. — 194. [535] Isidorus ad Florentinam sororem 
suam. — 195. ^Isidorus de diversis legibus. — 196. [145. 234] 
Isidorum ethymologiarum. — 197. ^Isidorus de David et 
Goliat. — 198. ^Isidorus de voluntate Dei. — 199. ^Isidori 
synonima et eiusdem de diversis rebus. — 200. Isidori liber. 

— 201. luliani Tholetanensis liber. - 202. [144. 157] luliani 
prognostica. — 203. [212] loseph explanatio in Isaiam. — 
204. [335] lulii [lunii Haend] Columelle liber. - 205. ^Igi- 
nus de astronomia. — 206. ^Isaiae prophetae libellus. — 207. 
^luvenci liber et in eodem Sedulius. — 208. ^luvenci liber 
et similiter in eodem Sedulius. — 209. ^Ignatii martyris li- 
ber. — 210. Isitius super leviticum. — 211. ®Iob liber. — 
212. oiosue liber. 

213. ^Luciferi liber ad Constantium imperatorem. — 
214. ^Lucani quedam pars et in eodem quedam pars Virgi- 
lii. — 215. [338] Lucani poetae liber. — 216. ^Lucani poete 
annotationum codex. — 217. Lucanus et in eodem auctores 
plurimi. — 218. ^Liber in coUocutione do rhetorica. 

219. ® Martini episcopi vita et transitus. — 220. °Milo 
de sobrietate. — 221. [294] Martiani Felicis Capellae libri 
tres. — 222. [338] Macrobii Theodosii Saturnaliorum liber. 

— 223. Martialis poeta [poetae Haenel]. — 224. ^Martiani 
expositio a lohanne Scoto. — 225. ^Martiani et Pulcretii [Pul- 
crerii Haenel] liber. — 226. ^Matfredi liber. — 227. ^Macha- 
beorum liber. — 228. Medicinales quatuor. — 229. ^Moysi 
liber genesis. 

230. ^Nicholai episcopi ad episeopos ecclesiae. [Gallie 

Delisle]. — 231. Nasonis poetae liber. — 231. ^Notarii duo. 

232. [175] Orosius de statu orbis terrarum ad Angus- 



I 



190 79. Corbeia. 

tinum. — 233. Origenis in genesi. — 234. [89] Origenis ome- 
liae de Balac et Balahani. — 235. ° Origenis explanatio in 
epistola ad Romanes. — 236. [88] Origenis liber et apollo- 
geticum Pampbili martyris. — 237. [216] ^Odonis [Octonis 
Haenel] abbatis occupatio. — 238. Oratii expositio. 

239. Pauli apostoli epistolae. — 240. Pauli epistolae 
grece et latine. — 241. Psalterium glosatum. — 242. ^Psal- 
terium tripliciter in uno volumine. — 243. ^Psalterium depic- 
tum. — 244. [136] Paulini epistolae ad multos. — 245. oPau- 
lini versus de vita sancti Felicis. — 246. ^Paulini liber de 
transitu eiusdem. — 247. ^Paralipomenon liber. — 248. [328] 
Pollio in duodecim libris Eneidorum. — 249. [162] Paterii 
liber. — 250. [210] Philippus in lob. - 251. oPorpbilii isa- 
goge. — 252. [193] Philippicarum historia. — 253. [209] Pri- 
raasii liber in apocalipsin. — 254. Plinius. — 255. [155] 
Prosper de promissionibus [permiss. Haenel] Dei. — 256. [155] 
Prosperi opusculum de diversis rebus. — 257. Prudentius 
hymnorum. — 258. ^Prudentius de philomachia [psychoma- 
chia Delisle psieomacbia Haenel] et in eodem Beda de tem- 
poribus. — 259. [308] Pompeius grammaticus. — 260. [295-97] 
Prisciani tres integri. — 261. [Prisciani tres imperfecti add. 
Haenel]. — 262. Priscianus de constructione. — 263. ®Pris- 
cianus.de duodecim versibus Eneidorum. — 264. [322] Per- 
sius in quo et luvenalis. 

265. ^Questiones in genesi. 

266. ^Rabbanus in laude sancte crusis. — 267. [137] 
Rabbanus super actus apostolorura. — 268. ^Ramtranni mo- 
nachi contra opposita Grecorum. — 269. Ratbertus Pascasius 
de corpore et sanguine Domini. — 270. Ratbertus in Matkeum. 
— 271. [108] Ratbertus in lamentatione (coment. Haenel] 
Hieremiae et in eo quaedam pars luvenalis. — 272. Ruphinus 
in prophetis. — 273. Rufini liber. — 274. Rhetoricae artis 
liber. — 275. ^Regum liber. — 276. ^Romanorura poutiiicum 
gesta. — 277. [318] oRemigius super Donatum. — 278. Re- 
gulae quatuor. 

279. [306] Smaragdi liber de grammatica. - 280. [304] 
Smaragdus in partibus Donati. — 281. Sacsonis et Franconis 
altercatio. — 282. [314] Statii liber. — 283. [321] Solinus 
de situ orbis terrarum. — 284. Senecae liber. — 285. Salvii 
[Salini Haenel] liber de gubematione dei. — 286. ^Sedulius 



79. Corbeia. 191 

et in eodem versus de sancto Benedicto et Marcellini et Petri 
passio ritmice. — 287. "Seduiius et Prosper ct Beda de me- 
trica arte et Franco et Saxo et orthographia Bede. — 288. 
^Sedulius et in eodem Arator [orator Haenel], 

289. [336] Titus Lucretius poeta. — 290. Titus Livius. 

— 291. [315] Terentii liber et in eodem disputatio Karoli et 
Albini. - 292. [314] Tcrentius in quo et Statins. — 293. 
^Themistii philosophi liber. — 294. Tertulliani apollogeticum 
de ignorantia. — 295. [140] Tertullianus de resurrectionc 
carnis. — 296. Tripartite historia. - 297. [195] Tiberi Ce- 
saris pragmaticum. 

298. ^Virgilii egloge et in eodem libri octo Prisciani. 

— 299. Virgilii pars quaedam in Eneidis. — 300. ^Virgilii 
egloge. — 301. "Virgilii versus et in eodem eglogae [ecloge 
Delisle] et duo libri georgicorum. — 302. "Virgilii quinque 
integri. — 303. "Virgilii Maronis epytoma. — 304. [17] Vi- 
gilius contra Nestorium. — 305. Virorum illustrium liber. — 
306. Victoris chronica. — 307. Vita beati Adalardi abbatis. 

— 308. "Victorinus in rhetorica. — 309. [305] Victorini gram- 
matica. — 310. [252] Valerii Maximi codex. — 311. [228] 
Valerianus de arta et angusta via. — 312. Vitae vel passiones 
sanctorum apostolorum, martyrum et confessorum sen virgi- 
num per viginti volumina. — 313. "Viginti et quatuor libri 
sine titulis. 

Nouveau traite de diplomatie. tome VI (Paris 17fi5) p. 230- 
233. ex tribus foliis libri, qui postquam Thuanus et Dupuy et 
collegium Ludovici Magni Parisiense possederunt, anno 1765 in 
bibliothecam Meermannianam et anno 1824 in bibliothecam Tho- 
mae Phillippe in caste] lum Middlehill pervenit (vide Delisle p. 395) 
ubi numero 1865 eignatus est. Apographum extat in velum ine 
1429 bibliothecae 'Residu Saint-Germain*; ex utroque apographo 
excerpta, quae liac nota " signavi, composuit Delisle in Bibliothe- 
que de Tecole des chartes Ser. V. tom. I p. 512-r)14 vel in Mem. 
de Tinstitut de France. Academic des inscript. et belles-lettres 
t. 34 p. 339. Haenel in Serapeill 107-111. Edwards. Memoirs 
of libraries I p. 239-246. cf. Anzeiger der Bibliothekwissenschaft 
1840, 25. De fatis bibliothecae Middlehillensis vide R. Pauli. 
F]inige Bemerkungen Uber die Bibliothek des verstorbenen Sir 
Th. Phillipps in N. Archiv f. a. deutsche Gescliiclitskunde II (1876) 
429-32. Numeri uncinis inclusi spectant ad tertium catalogum 




192 80. Coenobium S. Michaelis Bambergae. 

bibliotbecae Corbeiensis, quern Delisle 1. 1. p. 499-511 edidit et 
ego in fine catalogorum saecnli XII vulgabo. 

80. Coenobiam 8. Michaelis Bambergae = Michelsberg. 

1112-23. 

Hi snnt libri, quos Rnotgeras in librario iuvenit sub 
Wolframmo abbate. 

1. Donati I. — 2. Eutici I. — 3. 4. Catonis II. — 5. 6. 
Aviani II. — 7. 8. Prosper! II. - 9. Sedulii I. - 10. 11. 
Aratoris II. - 13-15. Terentii III. - 16. 17. Salustii II. — 
18. Euagrii commentum super Terentium. — 19-21. Virgilii 
in. - 22-24. Servii comment, super Virgil. III. — 25-28. 
Boetii nil. — 29. 30. Oratii II. — 31-33. Statii III. — 34. 35. 
Persii II. — 36. 37. luvenalis II. — 38-40. Martiani III. — 
41-44. Prisciani IIU. - 45-48. Isidori UII. — 49. Porphirii I. 

— 50. 51. cum categoriis Augustini II. — 52. 53. priora com- 
mentaria in Porphirium II. — 54. 55. priora commentaria in 
cathegorias II. — 56. 57. priora commentaria in periherme- 
nias II. — 58.59. posteriora II. — 60. 61. Boetii de relectis 
11. — 62. topichorum I. — 63.64. arithmeticae II. — 65-68. 
musicae IIII. — 69-71. rhetoricae III. — 72. de musica En- 
cheriadis. — 73. Victorinus in rhetoricam. — 74. lulius de 
geometria. — 75. Higinus in astronomiam. Macrovius in eod. 
volumine. — 76. item Macrovius. — 77. item Macrovius se- 
miscriptus. — 78. Timaeus Platonis. — 79. lib. Sarracenus 
de mathematica. — 80. 81. Boetii de S. trinitate II. — 82. 83. 
TuUii de finibus bonorum II. — 84. adHerennium I. — 85.86. 
de oratore II. — 87. Tusculanarum I. — 88. officiorum I. 

— 89. 90. de amicitia II. — 91. musica Augustini I. — 92. 
de grammatica Augustini I. — 93. 94. Macrovii satumaliorum 
II. — 95-97. mappae mundi HI. — 98. Plauti lib. I. — 99. 
100. Lucani II. — 101. Plinius de natural! historia I. — 
102. 3. perifeseon II. — 104. lustiniani de legibus I. — 105. 6. 
Quintiiiani II. — 107. 8. de vita diversorum principum lib. II. 

— 109. 10. Solini II. - 111.12. Martialis H. - 113. de in- 
strumentis bellicis I. — 114.15. Graeci de mathematica 11. 

— 116. liber semiscriptus de legibus Agelii. — 117. de his 
quae Virgilius de Graecis traxit liber I. — 118. Aurelii Sym- 
machi de praefectura I. — 119. Phatta I. — 120-25. medi- 



80. Goenobium S. Michaelis Bambergae. 193 

cinaliam VI. — 126. itinerarius I. — 127. Servii Honorati 
ad Aquilinum I. — 128. Sibillae vatis I. — 129. de episto- 
lis Pauli apostoli lib. I. — 130. Pompeins Trogus I. — 13!. 
de urbe Mediolanensi I. — 132. de ordinatione regum I. — 
133. de virtutibus I. — 134. de Heinrico Imp. versifiens I. 

— 135. de ecclesiastica institutione I. — 136. de Formosiana 
calamitate lib. I. — 137. officiorum I. — 138. Paulas Oro- 
sius I. — 139. Valerius Maximus I. — 140.41. Helberici II. 

— 142. de nativitate Domini I. — 143. de fide I. — 144. 
Rufinus I. — 145-48. historiae Romanorum IIII. — 149. de 
vita S. Galli lib. I. — 150. vita S. Benedicti lib. I. SS. Viti 
& Modesti. Kiliani. Burcbardi. Anastasii et filiorum eius. lu- 
lianae. Ceciliae. Giugulfi. Agnetis. Agathae. Corbiniani. — 
151. poenitentia S. Cypriani et passio eius. — 152. vita S. 
Silvestri una. — 153. vita S. Gregorii una. — 154. passiona- 
rius unus. — 155. vita S. Nicolai una. loannis et Pauli. 
Petri Alexandrini episcopi et de predestinatione in eodem 
volumine. — 156. vita S. Wenezali M. una. Viti et Modesti 
una. S. Columbani. — 157. vitae S. Martini duae. Remigii 
duae. Willibrordi una. Augustini una. Maximini una. Autonii 
una. Mariae Aegyptiacae una. — 158. missale I. — 159. 
graduale I. — 160. sequentiarum I. — 161. psalterium Grae- 
cum I. — 162. visio Paronti monachi. — 163. Cassiodo- 
rus in psalterium. — 164. Cassiodorus de detractatoribus 
saerarum scripturarum lib. I. — 165. Cassiodorus de animal. 

— 166-60. losephi historiographi volum. IIII. — 170. tripar- 
tita historia. — 171. 72. moralia lob duo volumiua. — - 173. 
1. homiliarum b. Gregorii I. — 174. Gregorius in Ezechielem. 

— 175. dialogus Gregorii I. — 176. pastoralis cura I. — 177. 
Gregorius de agone christiano. — 178. Gregorius in epistolas 
beati lob. — 179. Gregorius in epistolas Hezechielis. — 180. 
Augustini de civitate Dei lib. I. — 181-85. Augustinus super 
psalterium in V. voluminibus. — 186. Augustinus de doctrina 
Christiana. — 187. Augustinus de agone christianae religionis. 
-— 188. Augustinus in epistolas S. loannis I. — 189. Augus- 
tinus de versu : qui vult vitam. — 190. Augustinus de orando 
Deo. — 191. Augustini enchiridion. — 192. Ambrosii in 
Isaiam prophetam I. — 193. de mysteriis I. — 194. Cypriani 
ad Donatum lib. I. — 195. Gregorius Nazianzenus. — 196. 
Flaviaui lib. I. — 197. Ruffinus historiarum I. — 198.9. 

13 



194 80. Coenobium S. Michaelis Bambcfrgae. 

Beda de temporibus II. — 200. de virtutibus I. — 201. Beda 
de agone aniraae et corporis lib. I. — 202. de anima I. — 
203. 4. epistolaruni eanouicaruni lib. II. — 205. Paschasius de 
eucharistia I. — 206. epistolarum Encinari lib. I. — 207. 
gestorum Charuli Imperatoris I. — 208. regum Francoram I. 

— 209. de vita Caesarum Komauorum I. — 210. item alias. 

— 211. liber Richheri ad Gcrbertum. — 212. epistola Pros- 
peri de libero. — 213. ecclesiastica historia gentis Anglor. 

— 214. Originis periarchou I. — 215. enchiridion I. — 216. 
homeliarum Originis I. — 217. de haeresi lib. I. — 218. lib. 
chronic. I. — 219. loannis de componctione cordis I. — 220. 
loannis in epistolas B. Pauli. — 221. de benedictione impe- 
ratorura I. — 222. 23. loannis Clirysostomi lib. II. — 224. 
epistola Adelherouis ad Ruodbertum. — 225. epistolarum 
Senecae lib. I. — 226. 27. Hieronymi illustrium virorum lib. 
11. — 228. 29. plenarium II. — - 230. item de dormitione Pau- 
lini lib. I. — 231. Senecae ad Novatum lib. I. — 232. Se- 
necae epistolar. moralium I. — 233. epistola Hyeronimi de 
psalterio. — 234. Hyeronimi ad Pammachium in prophetias 
lib. — 235. Hyeronimi ad Damasum papam in Ezechielem 
prophetam. — 236. gestorum sancti Hyeronimi et sancti Dio- 
nisii lib. L — 237. Hyeronimi ad Eusebium lib. I. — 238. 
expositio in Mathaeum evangelist. — 239. expositio super 
evangelium Marci. — 240. expositio Bedae super idem I. — 
241. Augustini ad quendam comitem. — 242. Anuf. de pro- 
prietate gemmarum. 

Schannat. vindemiae literariae (Fnldae 1723) I, 50-53. 

81. Ecclesia 8. Petri Yivi Senonensis. 1123. 

Anno MCXXIII ordinationis suae agens vicesimum sep- 
timum annum domnus Arualdus abbas « * * iussit apicibus 
annotari omnia uomina librorum quae ipse conscribi fecerat 
et bene ornaverat et per manus notariornm transcriptos in 
archivis ecclesiae sancti Petri Yivi ad rcstaurationem et ad 
usum ipsius ecclesiae locaverat. Haec enim summa omui 
tempore fuit intentio suae mentis subtrahi sibi fere omnia 
saecularia negotia, quamvis plurima moleste occurrerent 
mentemque unitam ad se traherent, quatenus maxime ex- 
peditiusque in diversorum ornamentorum genere suae ec- 
clesiae laboraret et maxime scriptoribus instaret, quatenus 



81. Eccleaia S. Petri Vivi. 19B 

libro8 eonscriberent quos ipse ecclesiae redderet et ad Dei 
servitinm faciendum fratribus coaptaret. In his etiam in tan- 
turn erat intentus, nt propriis manibns aliis expers labortbus 
ferret libros ae revolveret, raembranas etiam secundum mo- 
dnm voluminum incisas numero fratribus ad parandum daret 
ipseque postea scriptoribus ad scribendum reportaret » ♦ * 
Et quoniam antequam ipse susciperet curaro rernm gerenda- 
rum, monasterium ex toto fuit succensnm codicesque ecclesiae 
omnes fere succensi et incinerati, idcirco snpradictns domnus 
abbas Amaldns laborabat ut penuria librorum vel vilitas non 
conturbaret gregem suum monachorum. « « * Igitnr nomina 
fnturis designare voluit, ut omnes nomina librorum legerent 
et lecta memoria retinerent et sicut ipse ad Dei servitium li- 
bros dedicayity ipsi dedicarent eiusque super hoc excommu- 
nicationem omnes universaliter confirmarent. Excommunica- 
vit enim omnes indifferenter qui aliquem vel aliquos snbscrip- 
torum librorum vel venderent vel accommodarent vel aliquo 
modo efficerent, quo ecclesia perderet et librum non rehaberet. 
• « * Nomina autem librorum haec sunt: 1. pentateuchnm 
Moysi, videlicet primam partem bibliothecae in uno separatim 
conscripsit corpore, ut fratres redimeret a toto bibliothecae 
onere, qui liber legendus est ex ordine a quinquagesima usque 
in mediam quadragesimam. — 2. in secundo volumine con- 
tinent ur libri V. losue et iudicum et Ruth et Hieremias (qui 
leguntur a media quadragesima usque in pascha) et psalterium 
in eodem volumine. — 8. in tertio tractatns B. Augustini in 
epistolam B. loannis apostoli. — 4. in quarto homiliae 40 
B. Gregorii papae et actus apostolorum et epistolae canoni- 
cae et apocalypsis. haec omnia leguntur a pascha usque ad 
pentecostcn. et in eodem volumine apostoli Pauli epistolae. 

— 5. in quinto quatuor libri regnm et paralipomenon et pas- 
sio S. Tiburtii martyris. — 6. et in sexto volumine 15 libri 
explanationis B. Gregorii papae in lob. altera enim pars hie 
habebatur. — 7. hinc quoque leguntur in septimo volumine 
Machabaeornm libri duo et Ezechiel et Daniel et 12 minores 
prophetae et Esaias, quae leguntur a pentecoste usque ad 
natale Domini, aliquos horum librorum tarn praecedentium 
quam fnturornm necessitas coegit scribere, alios vero vetustas 
renovare. — 8. hinc sequitnr Paterins in octavo volumine. 

— 9. nonum volumen habet tractatum Origeuis super losue. 



J 



196 81. Ecclesia S. Petri Vivi. 

— 10, decimum habet dialogum Gregorii et loci Floriaci 
descriptionem et 6. Benedict! translatioDem. — 11. in decimo 
prime volumine invenics libruni pastoraiem B. Gregorii papae. 

— 12. Paulus Longobardorura historiographus numeratur 
duodecimus et in eodem inventio capitis B. loannis baptistae. 

— 13. tertium decimum volumen continet hymnos et cantica 
totiiis anni et gloriosa bella gentilium Hierosolymis et Chris- 
tianorum et descriptionem locorum sanctorum. — 14. corpus 
decimi quarti voluminis continet epistolas ad legendum dis- 
positas et totius anni missas praetituiatas. — 15. quinto de- 
cimo volumini attribuitur liber interius similis sed exterius 
dissimilis, interius epistolarum, sed exterius argento coopertus. 
sed tamen iste fuit factus tempore domini Hermuini abbatis. 

— 16. sextum decimum complent evangelia diebus totius 
anni competenter articulata. — 17. 18. hinc sequuntur duo 
volumina antiphonarii, primnm ab adventu Domini usque ad 
pascha et aliud a pascba usque ad adventum. bos duos si 
superiori numero coniungere volueris, octodecim invenire 
poteris. — 19. si hunc in quo legis alios, addere quaeris no- 
vemdecim continue numerabis. — 20. vicesimus libellus est 
quem dedit nobis eo anno quo iucensi fuimus lotrensis abba- 
tissa, in quo sunt parabolae Salomonis et cantica canticorum 
et libri sapientiae et sapientia lesu filii Sirach. 

Chronicon S. Petri Vivi apud d'Achery spicilegii torn. II 
(1723) 484-85. 

82. Botomagas = Rouen. 11111128. 

Hi sunt libri qui reperti sunt in ecclesia Rothomagi 
tempore Gaufridi archiepiscopi. 

1. exameron. — 2. Egesipus. — 3. Augustinus contra 
lulianum hereticum. — 4. EflFrem. — 5. epistole Pauli quas 
Radulfus Pentecostes dedit ecclesiae. — 6. exceptiones ex 
epistolis Augustini de diversis questionibus. — 7. breviarium 
quod fuit Radulfi Longi. — 8. liber de Formoso papa. — 

— 9-13. benedictiouarius Roberti archiepiscopi et HIP' alii. 

— 14. breviarium quod vocatur Ricardus liber de capitulo. 

— 15-18. troparii IIIP^ — 19. liber Marciani de armoria. — 
20. Omerus. — 21. libri Gerardi. — 22. Ovidius metarmo- 
foseon [sic], — 23. Virgilius. — • 24. luvenalis. — 25. Ora- 



82. Rotomagus. — 83. Ecclesia Eugolismensis. 197 

tius. — 26. exceptiones canonum. — 27. liber beati Augustini 
dc dialectica. — 28. topica TuUii. — 29. catbegorici sillo- 
gismi. — 30. primum commentum super cathegorias. — 31. 
perihermenie. — 32. pars arismetice. — 33. Sedalius et lu- 
venalis in uno volumine. — 34. Arator. — 35. liber de duo- 
decira versibus Virgilius. — 36. Donatus. — 37. expositio 
Gregorii super Ezechielem. — 38. liber divisionuni. — 39. 
Helpericus. — 40. maior Donatus et barbarismus in uno vo- 
lumine. — 41. cantica canticorum Radulfi Pentecostes. — 42. 
miracula sancti Stephani et aliorum martyrum. — 43. brevi- 
arium lohanuis arehiepiscopi de communi servicio ecclesiae. 

— 44. Ovidius de amatoria arte, sine titulo et de remedio 
amoris liber. — 45. luvenalis. — 46. glose super epistolas 
Pauli. — 47. liber Virgilii Eneidos. — 48. libellus de obe- 
dientia. — 49. medicinalis liber, ubi herbe sunt picte. — 50. 
vita sancti Ansberti et sancti Audoeni. — 51. Donatus et 
Beda de arte metrica. — 52. ferculum Salomonis. — 53. li- 
bellus de cura ancipitrum. — 54. quedam pars antiphonarii. 

— 55. Maxiraianus et perihermenie Apuleii. — 56. liber de 
abaco. — 57. Boecius. — 58. Terentius. 

Abbe Langlois memoire sur les biblioth^queB des archev6- 
ques et du chapitre de Rouen in Precis analytique des travaux 
de Tacad^mie de Rouen pendant Tann^e 1851-52. p. 534. 35 (ex- 
trait du livre d'ivoire p. 125 biblioth. de Rouen). 

'83. Ecclesia £ngolismensis==Angoumoi8. ante 1135. 

[Gerardus (f 1135) Eugolismensis episcopus] haec orna- 
menta praedictae ecclesiae intulit «*««««» et centum 
volumina librorum vel eo amplius, ut credimus, videlicet 
scripta 1. Gregorii — 2. Augustini — 3. Ambrosii — 4. Hi- 
larii — 5. Isidori — G. Cypriani — 7. Gregorii Nazianzeni 

— 8. Origenis — 9. Hieronymi — 10. Bruni — 11. Bedae 

— 12. Boethii — 13. Paschasii — 14. Sidonii — 15. histo- 
riam parvam et -— 16. historiam lulii Caesaris — 17. scripta 
Tnlli et innumera bona ecclesiae nostrae et mensae episco- 
pali contulit. 

Historia pontificum et comitum Engolismensiuni in Labbei 
Novae bibliothecae torn. 11 (Paris 1657) 261. 



I 



196 64. Mouasterium Floriaccusc. 



84. Honasterium Floriaeense = Flenrjr. 1146. 

Ego Macbarius abbas monasterii S. Benedict! Floriacen- 
818 videns bibliotheeae nostrae codices vetustate nimia ca- 
riosos et teredine ac tinea rodente corruptos ad eorum re- 
fectionem et novoram comparationcm sen membranarum. in 
cboro videlicet libri cantoris breviariorum, psalterioruro, cx- 
ceptionarioruni, glossariorum, gradnalium, processionarioruni, 
antiphonariorum, legeudarioram , matutinalium et librorum 
capitnli coemptiouem. « * « Gonstitai inquam, ne tarn ego 
quam priores nostri et qui intra monasterium obedientias ha- 
bent, ad boc opus tarn necessarium, tarn utile, tam bonestum 
in brumali tempore festivitate B. patris Benedicti taxam con- 
ferre omittamus. « « « » Volumus etiam ut eosdem annuos 
tales reddant eorum successores, quales in propria solvunt, 
qui nunc possident: Prior noster decern solidos »«♦«•« 
Actum est hoc in capitulo nostro solemniter Kalend. Martii 
anno ab incarnat. Dom. 1346 (1146) regnante Ludovico rege 
Francorum et dnce Aquitanorum anno decimo regni eius. 

E. Ct. Vogel in Serapei V (1844) 23-25 e de Bois bibl. 
Floriac.I 409-12. Edwards memoirs of libraries I (1859) 283. 

85. Honasterium 8. Godehardi Hildesheimense. 1136-51. 

Hie est ille Fridericus [primus abbas monasterii], qui 
sancto Godehardo dono dedit amplissimum tbesaurum, libros 
tam veuustos et utiles quam pretiosos, non fragili papyro, 
non fluxa ilia arte impressoria, quae sero venit, sed valid is- 
simo pergameno compositos: 1-3. beatuni Gregorium in lob, 
quos morales vocat, in tres codices divisos. — 4. 5. collationes 
veterum patrum in duas partes. — 6. 7. omelias diversorum 
doctorum anni totius item in duas. — 8.9. in duas quoque 
partes Henricum Corbeium monachum in omeliis. — 10. 11. 
antiquorum sanctorum sermones ad populum et ipsos in duas 
partes seiunctos. — 12. regnorum. — 13. paralipomenonqne. 
— 14-16. vitas confessorum multorum, pontificum, abbatum, 
sacerdotum ac mouachorum in codicibus tribus et alios mul- 
tos, de quibus longum esset memorare, eo atramento, ea arte, 
ea manu scripta ut ipsos nulla uuquam possit abolere vetustas. 



86. Beccum. 199 

loanniH Legatii chronicon coenobii S. Godehardi in HildeH- 
heim in Leibnitii scriptorum Brunsvicensia illustrantium torn. IL 
(1710) 407. 

86. Beccnni. 1142-64. 

TITULI LIBRORUM QUOS DEDIT PHILIPPUS EPiSCO- 
PUS BAIOCENSIS ECCLESIAE BECCI. 

1. in uno voluinine Augustinus super lohannem — 2. in 
alio de civitate Dei. — 3. iu alio super primam partem psal- 
terii. — 4. in alio super secundam partem. — 5. in alio 
super tertiam. — 6. in alio epistole Augustini de verbis Do- 
mini. — 7. in alio Augustinus contra Faustum. ~ 8. in alio 
Augustinus de confessione. — 9. in alio Hugo super lamen- 
tationes leremiae. — 10. in alio retractationes Augustini et 
de diversis lieresibus. — 11. in alio de pastore et ovibus et 
de baptismo contra Donatistas et de baptismo parvulorum et 
do unico baptismo et de spiritu et littera. — 12. in alio Au- 
gustinus sjaper genesim ad litteram et de LXXXIII questioni- 
bus. — 13. in alio Augustinus contra Adimantum lib. I con- 
tra Parmenianum liber [sic GB] III. contra omnia scripta 
eius liber I. sermones Effremi. sermones Augustini et super 
psalmum LXXXVIII et omelie eiusdem et leronymi et Am- 
brosiL — 14. in alio Ambrosius de fide et Augustinus contra 
lulianum. — 15. in alio leronymus contra lovinianuni et 
Augustinus de consensu cvangelistarum et de verbis evan- 
gelii: ^qui blasphematur in spiritum sanctum' et libri II de 
scrmone Domini in monte. — 16. in alio Augustinus de sim- 
bolo. tractatus IIII de IIII virtutibus cardinalibus liber unns. 
dc eantico novo liber unus. de cataclysnio liber unus. do 
tempore barbarico liber unus. sermo de simbolo et de orationc 
dominica et liber de fide et operibus et quedam dicta de tri- 
nitate et sermo de contempnenda morte et Athanasius de tri- 
nitate et Alcuinus de trinitate et expositio super canticum 
eantico rum. — 17. in alio leronymus super Ysaiam. — 18. 
in alio leronymus super Ezechiel. — 19. in alio leronymus 
super Oseam et alios quinque prophetas. — 20. in alio lero- 
nymus super Dauielem et Beda super canonicas cpistolas et 
super acta apostolorum. — 21. in alio epistole leronymi. — 
22. in alio leronymus super Matheum et Marcum et Beda 



i 



200 86. Beccum. 

super Samuelein ct quidani sermoncs Augastini et Ensebii. 

— 2;3. in alio Icronymus super Marcum et de Hebraicis ques- 
tion ibus. — 24. in alio Ambrosius super *beati iinmaculati\ 

— 25. in alio Isidorus de officiis vel de diversis virtutibus 
et liber unus de differentiis et liber Ambrosii de abusivis 
seculi ct liber questionum Orosii et responsum Augustini. 
item de singularitate clericoruni. item de Adamo. item de re- 
gula vere fidei et sermoncs Augustini super epistolam lohan- 
nis et liber Gennadii. — 26. in alio Gregorius super leze- 
ehielem. — 27. in alio speculum Gregorii. — 28. in alio Hi- 
larius de trinitate. — 29. in alio Ambrosius super Lucam. 

— 30. in alio Ambrosius de officiis. — 31. in alio prima 
pars de sacramentis secundum Hugonem. — 32. in alio se- 
cunda. — 33. in alio Hugo de area et de aliis pluribus. — 

— 34. in alio Prennon fisicon. Hugo super ecclesiastem. — 
35. in alio Origenes super epistolam ad Romanos et super 
lesu Navem. — 36. in alio Tertulianus contra paganos et 
Origenes super canticum canticorum et super tertium psal- 
mum. — 37. in alio commentum Philippi presbiteri super 
lob. — 38. in alio historia Clementis cum pluribus aliis. — 
39. in alio Beda de temporibus et Egesippus. — 40. in alio 
losephus totus. — 41. in alio historia Normanorum. — 42. in 
alio vita Alexandri et historia Britonum. — 43. in alio his- 
toria Friculfi Lexoviensis episcopi. — 44. in alio tripartita 
historia. — 45. in alio Orosius et Trogus Pompeius. — 46. 
in alio ierarchia Dionisii. — 47. in alio Burchardus. — 48. 
in alio Kemigius de expositione misse et gesta Salvatoris et 
n epistole leronymi et Tomellus de incestis coniugiis et Gis- 
lebertus contra ludeum et liber Paschasii de corpore Domini 
et liber Ambrosii de sal. I et liber eiusdem de Joseph et de 
benedictione patriarcharum. — 49. in alio Rabanus super 
Matheum. — 50. liber ignoti auctoris et Glaudianus contra 
eum et examen Basilii. — 51. in alio Rabanus super lere- 
miam. — 52. in alio Johannes Crissotomus de reparatione 
lapsi. — 53. in alio Johannes Crissotomus de laude Pauli et 
didascalicon Hugonis et soliloquium Jsidori et littera apolo- 
getica Bernardi abbatis et liber eiusdem de consideratione 
et liber Ernaudi abbatis Bonevallis de verbis Domini in cruce 
et liber Ambrosii de ieiunio et expositio Bernardi super 
'missus est Gabriel', item Hugonis de arra anime. — 54. in 



86. Beccum. 201 

alio Beda snper Lucam et Marcum. — 55. in alio Ennodius. 

— 56. in alio Isidorus ethimologiae. — 57. in alio epistole 
Cipriani. — 58. in alio epistole Cassodori. — 59. in alio ex- 
positio Bernardi saper canticum canticornm. — 60. in alio 
prima pars partiarii. [Paterii? GB.] — 61. in alio se- 
canda. — 62. in alio Maximus Valerius. — 63. in alio Ra- 
banas de naturis rerum. — 64. in alio Foraponius Mela de 
cosniographia et Tullius de fine boni et mali et de academi- 
cis et Timeus Platonis ab ipso Tullio translatus et Tullins 
de particione oratoria et liber Candidi Ariani ad Victorinum 
de generatione divina et Hilarius de sinodis et eiusdem liber 
contra Valentera et Anxencium. — 65. in alio Petrus Anf- 
fonsus. — 66. in alio Anneus Floras. — 67. in alio dicta 
Gregorii. — 68. in alio decreta Gratiani. — 69. in alio co- 
dex. — 70. in alio tres partes et digesta nova. — 71. in alio 
digcsta Vetera. — 72. in alio inforciata et liber antenticorum. 

— 73. in alio liber institutionnm et tres libri codicis. — 74. 
in alio instituta lustiniani minora. — 75. in alio Suetonius 
et Eutropius. — 76. in alio Suetonius et lulius Frontinus et 
Entropius et Tullii Tusculanae et Philippica eiusdem. — 77. 
in alio Tullius de natura deorum libri III. de divinatione 
libri II. Timeus Platonis ab eo translatus et de fato liber I. 
ad Ortensium liber I et do legibus libri III. — 78. in alio 
epistole Plinii iunioris et Apuleius de deo Socratis et Hila- 
rius super Matheum et gesta Francorum. — 79. in alio col- 
lationes patrum. — 80. in alio epistole Ivonis. — 81. in alio 
decreta Ivonis. — 82. in alio liber Hugonis archicpiscopi. 

— 83. in alio Boctius de trinitate et commentum Gisliberti 
Porretani super eumdcm. — 84. in alio psalterium glossatum. 

— 85. in alio glosse psalterii. — 86. in alio epistole Pauli 
glossate. — 87. in alio Palladins de agricultura. — 88. in 
alio Vigetius de re militari. — 89. in alio Remigius super 
Marciannm. — 90. in alio glosse super Marcianum. — 91. in 
alio super Marcianum et liber Tullii de paradoxis et Tullius 
pro Marco Marcello et pro Quinto Ligario et pro Deiotaro et 
pro seipso et epistole Dindimi ad Alexandrum et Alexandri 
ad Dindimuni et Apuleus de fato et Claudius Claudianus et 
epistole Giraldi Eboracensis et vita Neronis et super variamm 
Cassiodori et liber eiusdem de anima. — 92. in alio historia 
Henrici de Anglia et liber Bede minor de tempore et de na- 




202 86. Beccum. — 87. Monasterium Rastedeuse. 

tura rerain. — 93. in alio Qnintilianas de institutione. — 94. 
in alio Qnintilianus de causis. — 95. in alio retorica. — 90. 
in alio retorica. — 97. in alio retorica. — 98. in alio ge- 
ometrica et aritmetica. — 99. in alio astronomia. — 100. 
in alio gesta Cesaris. — 101. in alio gesta Cesaris et Oro- 
8iu8. — 102. in alio Tullios de officiis. — 103. in alio 
Tnllius Tosculanae. — 104. in alio TuUius de particioni- 
1)08 oratoriis et de amicitia et de senectute et invective in 
Catilinam et invective in Salustum et Salnstug in TuUium 
et Seneca de causis et remediis fortuitoruni et de nataralibas 
qnestionibus. — 105. in alio Macrobius de saturnalibns. — 
106. in alio Macrobius, Boetius, Plato. — 107. in alio Seneca 
de beneficiis. — 108. in alio Seneca de bcneficiis. — 109. in 
alio Seneca de beneficiis libri VII. — 110. in alio Seneca 
de naturalibus qnestionibus et Adelcrnius Batensis (Adbelar- 
dns Bathonensis?) proba vates, aurea capra (Simon) et liber 
Hildeberti Turonensis archiepiscopi de dissensione iuterioris 
et exterioris hominis et sermones eius et vita ipsius. — 111. 
in alio Zacharias super 'ununi ex quatuor*. — 112. in alio 
omelie Leonis papae et epistole ipsius. — 113. in alio Pli- 
nius de naturali historia libri XXXVI. 

Sunt volumina GXIII, exceptis XXVII voluminibus, 
quae dedit episcopus, sed nonduni habucrunt. Snmma volu- 
minuni CXIII. 

F. Kavaisson. Rapports au ministre sur les bibliotheques 
des dipartements de rouest. Paris 1841 ]>. 389-95 e codice bi- 
bliothecae Abrincis (Avranclies) n. 1942, quern p. 1G2 descripsit. 
Serapeum XIV Intelligenzblatt No. 2. 

87. Monasteriam Kastedense = Bastede. circa 1150. 

Contttlit [Siwardus] etiam diversos libros ordinationis 
episcopalis: 1. missale et matutinale in uno voluniine. — 2. 
et unum graduale. — 3. collectarium unuin. — 4. excerpta 
canonum. — 5. quatuor evangelia per se. — 6. herbarium, 
lapidarium in uno voluniine. — 7. gemmam sive speculum 
anima6. — 8. elucidarium. — 9. poenitentionale baptisterium. 
[baptisticum Mergdorf.] — 10. chronicam. — 11. Isidorum 
de summo bono. — 12. regulam S. Benedicti et mortilogiom 




88. Biblioiheca Lippoldeflborgensis. 208 

in nno. — 13. item ordines de divinis officiis et poenitentia 
et pliisologum in nno volumine. -- 14. vitam S. Mariae Ae- 
gypticae. — 15. Aratorem, luvencum, Sedulium et Prosperum 
in uno. — 16-21. medicinales VI. — 23. librnm de conflicta 
viciornm et virtatam. — 24. Platonem de anima, qui Graece 
dicitur Timaeus. — 25. item Prosperum et regulas de versi* 
bus. — 26. Theodulum, Catonem et Ivarum. — 27. Pruden- 
tium, Oratium et Boethium. — 28. librum de significatione 
vestimentorum ecclesiasticorum. 

Chronicon Kastedense apud Meibom Bcript. rer. germ. II 96 
Merzdorf. Biblioth. Unterhaltungen I p. V. 

88. Bibliotheca Lippoldesbergensis. 1151. 

Libros e vicino snbscriptos tempore suo prefatus Guntherus 
mediante priore domna Margareta non solum seribi sed et hie 
annotari precipit. 

1-4. Matheum et lohannem, per continuum expositos, quo- 
rum prior: Dominus ac redemptor noster, secundus: Omnibus 
divine scripturae paginis ewangelii lex preeellit, incipit. Secun- 
tur Lucas et Marcus, marginalibus et interlinearibus glosi"* 
expositi, quorum prior sic incipit: Lucas de omnibus, secun- 
dus ita: Initium euangelii Ihesu Ghristi filii Dei. Omnes hi 
quatuor de optimo ostro, sicut decet tales libros, obducti sunt. 
— 5. genesis secundum Robertum excellenter exposita. — 6. 
secundum eundem exodus et leviticus in uno volumine dili* 
genter expositi. — 7. secundum eundem liber numeri et liber 
deutronomii et liber iudicum in uno volumine diligenter ex- 
positi. — 8. secundum eundem et Heymonem in uno volumine 
apokalipsis lohannis exposita. — 9. secundum leronimum le- 
remias et secundum Heymonem Ysaias expositi. — 10. primum 
et secundum quinquaginta psalmorum usque: quam bonus, in 
uno volumine, — 11. 12. tercium quoque in duobus voluminibus, 
uno secundum Augustinum, alio secundum Honorium continen- 
tur. — 13. 14. breviter summa psalmorum secundum Godefri- 
dum virum religiosum et veteris et novi testamenti peritum, 
in duobus parvis continetur voluminibus, in quorum et uno 
non solum ilia summa quam dixi psalmorum sed et magistri 
Hugonis quidam de mode et virtute orandi tractatus et eiusdem 
duo de forma et expositione arce libelli continentur. •— 15. 




204 88. Bibliothcca Lippoldcsbergensis. 

item primuni quinquaginta secundum Honorinm in uno singnlari 
eontinetur volumine. — 16. epistola Pauli ad Romanes secun- 
dum Origenem, cuius hoc est initium: Volentem me parvo et 
cetera. — 17. item decem Pauli epistolae partim exposite in 
uno continentur volumine: prima ad Romanes, secunda ad Co- 
rinthios, tercia ad Galathas, quarta ad EflFesios, quinta ad Phi- 
lipum, sexta, ad Colosenses, septima ad Thesalonios, octava 
ad Hebreos, nona ad Thimotheum, decima ad Tytum. Cuius 
voluminis initium est: Paulus Romam nondum venerat. — 18. 
item ad eosdem Paulus in alio volumine, cuius hoc est initium: 
Ephesus est civitas Greciae. — 19. lohannis apostoli et Petri 
apostoli quaedam in alio continentur volumine; cuius voluminis 
hoc est initium: Et vidi et ecce. — 20. cantica canticorum 
secundum Gregorium, de arra animae secundum Hugonem, 
alieque quam plures de libro moralium et de collationibus 
patrum nobilesque sententiae in uno continentur volumine, cuius 
initium hoc est: Postquam a paradysi gaudiis. — 21. item Pauli 
apostoli ad Romanes, ad Corinthios et ad Galathos in uno 
continentur volumine, cuius hoc est initium: A Chorintho civi- 
tate et cetera. — 22. canonice epistolae et actus apostolorum 
in uno volumine, cuius initium hoc est: Septem sunt episto- 
lae. — 23. liber sapientiae secundum Hugonem, qui sic in- 
cipitur: Quae de libris Salemonis. — 24. leroninius super 
epistolam Pauli ad Effesos, qui liber incipitur ita: Si quic- 
quam est. — 25. apocalipsis partim excerpta sic incipitur: 
Sicut in scripturis. — 26. de doctrinali anno tractatus a quo- 
dam prudente editus et psalterium non continue sed versatim 
labore magistri Hugonis expositum, eontinetur in uno volu- 
mine, quod sic incipitur: Legitur in Zacharia. — 27. pars 
Paterii, quae sic incipitur: Cum beatissimi. — 28. Augustinus 
do doctrina Christiana, qui sic incipitur: Sunt precepta que- 
dam. — 29. Anselmus Cantuariensis episcopus de gratia et 
predestinatione et prescientia et libertate arbitrii in uno vo- 
volumine, qui sic incipitur: Cum liberum arbitrium. — 30. 
pastoralis cura Gregorii. — 31.32. Hugo de sacramentis in 
duobus voluminibus, quorum prior sic incipit: Librum de sa- 
cramentis, secundus: Magne sunt in scripturis. -— 33. Am- 
brosius de fnga seculi et de vita beata, et Augustinus de fide 
querentem intellectum. Idem ad Petrum de fide, idem de lau- 
datione divina et de puteo inferni, de vera penitentia et se- 



88. Bibliotheca Lippoldesbergensis. 205 

cundum modernos qnidam de numerorum virtu te tractatus, 
continentnr iu uno voluniiDe parvo, quisle incipitur: Frequens 
nobis. Hugu [sic] de caelesti ierarehia, qui liber ita incipi- 
tur: ludei signa querunt. — 34. liber sententiarum, qui sic 
incipitur: De fide. — 35. alius in alio volumine, cuius hoc 
est exordium: Tres sunt species. — 36. alius qui sic incipi- 
tur: Tytulus Martian. — 37. alius qui sic incipitur: Duo le- 
guntur auctores. — 38. de cognitione vitae. — 39. Beda super 
canonicas epistolas et decern civitatibus quibus itur ad pa- 
triam, aliaque innumera bona, libro continentur in uno, qui 
sic incipitur: Sapientia Dei. — 40. leronimus de interpreta- 
tione Hebraicorum nominum, qui liber sic incipitur: Pbilo 
vir. — 41. de Hugo [sic] sacramento altaris, de iustitutioue 
novitiorum, de didascalicon et de operibus sex dierum, et de 
incorruptione virginis Mariae, et abbas de Claravalle Bernar- 
dus de euangelio: Missus est Gabriel, idem de cantico Ma- 
riae. item Hugo de assumptione sanctae Mariae tota pulchra 
es, ad extremum nobilis de mundanorura rerum vanitate trac- 
tatus. Haec omnin continentur in uno volnmine, qui sic in- 
cipitur: Fratri in Christo karissirao. -- 42. Fides Leonis 
pape. Honorius de scala caeli. leronimus de duodecim vi- 
sionibus Danielis. Godefridus super epistolam: Stephanus 
plenus gratia et super euangelium eiusdem diei: Ecce ego 
mitto ad vos, et eiusdem sermo de versu: Audi filia et 
vide. Tractatus Ferrandi diaconi ad Reginum comitem, 
qualis debeat esse dux religiosus in actibus militaribus. item 
liber episcopi Fulgentii ad eundem Ferrandum de quinque 
quaestionibus, omnia liaec continentur in uno volumine, cu- 
ius hoc est initium: Ad aecclesiae filios. — 43. Robertus de 
septem donis Spiritus sancti, qui sic incipitur: De gemina 
resurrectione. Alius liber eiusdem de victoria verbi Dei, qui 
sic incipitur: Cum tu hospes. Godefridi liber de canticis 
monachorum nocturnalibus, eiusdem sermo de beato Augus- 
tino, item sermo eiusdem de cobabitatione bonorum inter ma- 
les, quae omnia continentur in uno volumine, qui sic incipi- 
tur: Patet hoc canticum esse. — 44. cniusdam prudentis et 
religiosi viri tractatus de sacramentis hereticorum vitandis, 
et de missa uxoratorum sacerdotum omnino non curanda, et 
cniusdam Brunonis episcopi religiosi tractatus de symonia. 
item venerabilis viri Godefridi tractatus de sacramentis here- 



i 



206 88. Bibliotheca Lippoldesbergensis. 

ticornm, idem de beato martire Christi Laurentio precisiosio- 
rem omni thesanro sermoneiu. idem de snmmo bono sermo- 
nem, qui liber in qao continentur liaec omnia, hoc habet 
initium: Habentes in nomine Domini. — 45. eiusdem de beata 
Maria sermo Bupier euangelium : Missus est angelns, cum aliis 
sermonibus in nno sunt comprehensi volumine, quod tale sor- 
titur exordium : Sicut prndens pater familias. — 46. Porphirius 
cum glosis suis, qui tale habet initium: Cum sit necessarium. 
— 47. rethorice Ciceronis, quarum hoc habetur initium : Sepe 
et multum. Itenerarins Clementis et ordo Romanus et qui- 
dam de sacramento altaris tractatns in uno volumine. — [una 
Unea vacfM relicta est.] 48. excerpta canonum. — 49. musice no- 
tatum versarium. — 50. derivationes et interpretationes verbo- 
rnm, de differentia nominum et verborum. epistola Gozberti de 
voce, de littera, de figuris litterarum et de reliquis ad eas 
pertinentibus. — 51. excerptum Gerlandi de constructionibus 
Prisciani, cuius tale est principium: Quam plures. 

Chronicon Lippoldesbergense in Monumentis Germaniae hi- 
storicifl script, torn. XX, 556-57 e codice archivi Casselani, olim 
Lippoldesbergensi saec. XII. fol. 12 & 13. 

89. Godefridus I abbas Admontensis. saec. XII. 

Godefridi I ab. Admontensis epistola ad 0. olim mona- 
chum suum. « « * losephi opus, excidium lerosolymornm et 
celebratum Romae Vespasiani et Titi triumphum, si apud vos 
est, rogo ut diligenter et veraciter inqniras et nobis per ali- 
quem scribendum transmittere in vera caritate non differas; 
quia din est, ex quo apud vos esse idem opus veraciter au- 
diyi, sed yidere numquam potui. « * * 

Pez. thesaur. anecd. torn. VI (1729) part. 1364.65. 

90. Epistola monachi cninsdam ad Conradnm abbatem 

Tegerns. saec XII. 

* * * Rogamus igitur in caritate librnm Philonis nobis ad ho- 
ram praestari. 

Pez. thesaur. torn VI part. I 379. 



89-93. Epistolae. — 94. Fabariensis ecolesia. 207 



91. Friderlcns I imperator. 1152-55. 

F. Dei gratia Rom. Imperator et semper Augustus fideli 
suo R[uperto] abbati dc Tegrinse gratiam suam et omne bo- 
num. Audivimus, quod boni sint scriptores in elaustro tuo 
et DOS valde indigemus libro missali et lectionario. Mandamus 
itaque dilectioni tuac affeetuose rogando * « « missalem nobis 
scribi facias et in alio volnmine epistolas et evaugelia secun- 
dum ordinem clericorum. 

Pez. thesaur. auecd. torn. VI part. 1 409. 

92. Epistolii cninsdam ad qnendam Tegemseensen 8f ho- 

lasticnm. ante 1155. 

Amico dilectissimo W. 0. amicitiae foedus inscissnm. 
* ■* * Hac ergo iiducia roboratus peto, ut mappam, quam etiam 
pridem milii promiseras, facias ct regulas rbythmimachiae a 
tc factas mibi transmittas. 

Pez. thesaur. anecdot. torn. VI part. II 55. e cod. Monac. 
19411 [Tegems. 1411] fol.106 cf. Schmeller in Serap. II 2G8. 

93. Epistola cninsdam ad enndem. post 1155. 

W. amantissimo amico ac consanguinitatis propinquo B. 
orationisetintimaedilectionisperseyerantiam. « * *Quapropter 
obsccratione efflagito carissimc, at glosas super Macrobium 
mihi per aliquem fidelem transmittere non graveris. et si quae 
super georgica apud vos siut, cognatum meum V., quatenus 
transmittat, rogo depreceris. 

Pez. thesaur. anecdot. torn. VI part. II 55. ex eiufldcm codic. 
fol. 109. Schmeller 1. 1. W. ilium Werinherum CRse putat. 

94. Fabariensis eeclesia = Pf&ifers. 1155. 

Hie continetur thesaurus Fabariensis ecclesiae, qui inven- 
tus est sub abbate Henrico anno M. C. L. V. 

1-4 IIII libri Augustini super lohannera — 5. bibliothecae 
liber I. — 6-9. IIII libri moralinm. — 10. 1 1. II libri sermonum. — 
12.13. II libri prophetaruni. — 14. expositio Hieronymi super 




208 94. Fabariensis ecclesia. 

Esaiani. Ysidorus de summo bono. — 15. 16. II libri pastoralis 
curae. — 17. liber Gregorii super XL omelias. — 18. 1 liber ex- 
bortacionis monacbicae vitae. — 19. vita patrura. — 20. liber glo- 
sarum. — 21. liber de vita beati Columbani et Galli ct aliorum. 

— 22. expositio Bede super Lucam. — 23. liber Salomonis. — 
24. liber lob. — 25. liber Machabeorum. — 26. 27. II libri 
corapoti. — 28. expositio super Matheum. — 29. de sermone 
Domini habito in monte. — 30. liber legura. — 31. liber lo- 
sephi. — 32. liber sermonum et omeliarura de natiuitate do- 
mini. — 33. expositio super Danielem. — 34. vita beati 6an- 
golphi et aliorum cum omeliis quibusdam. — 35. vita beati 
Odalrici. — 36. liber martyrologii. — 37. Romanus ordo. — 
38-41. nil libri breviariorum. -- 42-46. V libri regularum. — 47. 
48. II. libri orationum. primus qui incipit: ad te domine faciem 
meam, alius qui incipit; miserere mei deus. — 49. exorcis- 
mus maioris aquae. — 50. 51. II baptisteria in quibus benedictio 
ferri et aque ct alia continentur et in uno obsequium mortuo- 
rum. — 52-57. VI libri hymnariorum. — 58-61. IIIl libri se- 
quentiarum. — 62. cantica canticorum metrice et theutonice 
composita. — 63-66. IIII officialia. — 67. 68. II lectionarii. — 
69. 70. II evangeliaria cum uno lectionario. — 71-77. VII libri 
missalium. — 78. Smaragdus. — - 79. passionale. — 80. Alcuinus 
super loliannem. — 81. Gregorius super Ezecbielcm. — 82-84. 
Ill antiphouarii cum uno lectionario. [Quae sccuntur, alia manu 
eiusdem aetatis scripta sunt] 85-88. IIII gradualia. — 89. cro- 
nica regum. — 90-94. qninque psalteria. — 95.90. duo libri 
dialogorum. — 97. libri auctorum: Virgilius, luuenalis etPer- 
sius in uno volumine. — 98. Stacius Thebaidos — 99. et quatuor 
quaterniones eiusdem operis. — 100. liber Terentii. — 101. 
expositio Servii super bucolica, Lucanus, Oratius, Salustius, 
Saednlius et Ovidius de remediis simul ligati. — 102. 3. duo 
libri Aratoris. — 104. Ovidius epistolarum et Maximianus in 
uno volumine. — 105. item Ovidius epistolarum et Statius 
Achilleidos in uno volumine. — 106. Servius cum exemplis 
primae sillabae in uno volumine. — 107. Cato Latine. — 108. 
Cato, Avianus in uno volumine. — 109. Waltarins. — 110. 
Omcrus. — 111. Fulgentius et Troiana bistoria in uno volumine. 

— 112. editio Donati. — 113. bucolica Tbeocriti. — 114. Beda 
de metrica arte, item liber de metrica ratione. — 115. topica 
TuUii. praedicamenta Aristotelis et perierminias in uno. — 116. 



95. Priifening. 209 

17. duo libri Porphyrii cum commentis Boecii. — 118. liber 
geometriae. — 119. maior Donatus et minor. — 120. expositio 
super missam cum quibnsdam sermonibns. 

Birlinger in Zeitschrift f. deutsches Alterthum XV 512.13. 
e libro viventium. partem huius catalog! vulgaverat Arx. Gesch. 
des Eantons St. Gallen I 294.5. 

95. Monasterinm Prariiiingense = Priifening. 1158. 

[fol. 6'] Vt plene & euidenter in noticiam ueniat inops 
armariae nostrae thesaurus quodam ordine uidetur procedendum. 
Libri alii sunt diuinae auctorita|tis tarn ueteris testamenti quam 
noui. alii humanae. De diuinis praemittendum & sciendum 
quod sicut uetus testamentum qnatuor ordinibus distiuguitur, | 
lege, prophetis. agyographis & qui extra canonem sunt. Lex 
enim est in V® libris moysi. Prophetarum sunt VIII. losue. 
ludicum. Samuel. Halachim. Ysayas. lere | mias. Ezechiel. Liber 
Xipim prophetarum. Agyographorum Villi. Liber iob. Psal- 
morum. Proverbiorum. Ecclesiastes. Cantica cant'. Daniel. Para- 
lypome-|non. Esdras. Hester. Extra canonem sunt Tobias & 
ivdith. nam liber sapientiae & iesv filii Syrach nesciuntur apud 
hebreos. ita inquam | quatuor ordinibus distiuguitur & nounm 
testamentum. Diuiditur enim in euangelia IIIP' in apostolos 
./' in apocalipsin. librum actuum apostolornm. canonicas | epis- 
tolas & epistolas beati pauli. in patres ./' de his omnibus vel 
de fide vel aliud quid ad edificationem scribentes. & sunt ex- 
tra canonem libri conditi praeter | huiusmodi utilitatem. Itaque 
omnia ueteris testamenti. & de nono euangelia & apostolos 
babemus in tribus ueteribus bybliothecis. Eosdem habemns in 
IIII^^ I nouis praeter psalterium & euangelia. Seorsum tamen 
habemus psalterium quatuor editionum gallic^ Romany Hebrayc^ 
grecf in uno uol-|miue. seorsum libros salomonis 7 librum iob. 
seorsum aplm [apostolum] seorsum canonicas epistolas 7 li- 
brum actum apostolorum. Patres alii antiqui. aliii mo-|derni. 
Antiqui sunt Oreg. Paterius. Uylarius. Basilius. Ambf. Aug. 
leron. Orig. Gesarius. Ysidorus. Effrem. Aytpertus. 7 multi 
alii. I Hodemi sunt Beda. Albinus. Babanns. Bernaldus. Ivo. 
Heimo. Honorius. Zacbarias. Anshelmus lucensis. Anshelmns 
cantuariensis. Hugo. | Gratianus. Rvotpertus. Petrus damianus. 
Petrus baiolardus. Petrus Longobardus 7 multi alii. Horum 

14 



210 96. PnifeDing. 

ant' eiusdem pinres habemus in uno no-|lamiDe ant einsdem 
Unas partitns est in plura nolnmina. ant diuersorum opera sunt 
in uno uolamine. aut singuli snnt in singulis no-|luminiba8. 
Secundum einsmodi particionem opera singulorum quos prae- 
misimus ca scilicet quae apud nos habentur colligantnr. 
[Relicua in sex columnis scripta sunf] 
[col. I. folii recti]. 1. Greg, super ezechielem. 1 2. Regi- 
strum Gregorii. | vita ipsius. | 3-9. Moralia in VII uolum. 1 10. 
Dialogns cum pastorali | cura in uno uolumine. j 11. Item dia- 
logus eiusdem & liber | s. Laurentii de ab^ temporibns| 12. Item 
quaedam epistolae B. ler. 1 13. Item serffi. lohannis crisostomi | 
de psalmo L ^ 7 de penitentia | in uno vol. | [spatium trium ver- 
9uum vacuum relictum.'] 14. Paterius ex dictis 6b. [Gregorit\ \ 
super vetns testamentvm. 1 15. Item paterius super noYvm | tes- 
tameNTVM | [spatium quinque versuum.] 16. Hylarius de tri- 
nitate. 1 17. Hylarius super Mathenm. 1 18. Beda de locis Sanctis 
7 I obitus eius in eodem vol. | [^^o^tfim septem versuum.] 19. 
Regula B. Basilii. Re|gula cenobialis. Begula | colambani 
abbatis 7 epistola | eius. Monita porcarii | abbatis. Regula 
aygustini | 7 sententiae eius de opere mo|nachorum. Regula 
pauli 7 I Steph. R. aliorum patrum | in uno vol. | 20. 21. Col- 
laciones patrum in duobus | voluminibus. | 22. Item vitas pa- 
trum. I 23. Item regula solitariorum. | 24. Item liber consnetn- 
dinum. [20-24. manu saeculi XIV vel XVaddita sunt.] [col. II. 
f. r.]. 25. Ambr. ad gratianum | imp^'" de fide cathol. | ambr. de 
spiritu sancto. | ambr. contra apollina|ristas. idem de f uga | sae- 
culi. idem de ysaac & \ anima. idem de bono mor-|tis. idem de na- 
both I in uno volumine. | 26. Ambr. de initiandis | misteriis 7 sa- 
cramentis. | Exhortatio viduarum & uirginvm | & liber de per- 
petna uir-|ginitate in P vol. | 27. Ambr. Super Lucam. | 28. 
Lib. amb. de uirginibus | in passionali virginvm. | 29. Ambr. 
de officiis. | 30. Ambr. in exameron | & ambr. de paradyso 
in uno VOLVMINE. | 31. Ambr. Super Beati in-{maculati. 
32. Liber sermonum ambr. | 33. Liber epistolarum ambr. | 34. 
Ambr. de ieiunio. & \ uita ipsius 7 passio ev|sebii vercellensis 
episcopi. [Relicuum spatium columnae quattuordecim versuum 
vacuum relictum est] additum est manu saecuii XIV vd XVi] 
35. Ambr. super egesippum in I v. || [col. III. f. r.]. 36.37. 
Avg. super iohannem | in duobus vol. | 38. Avg. super episto- 
lam io'lhannis. | 39.40. Avg. de ciuitate dei | in duobus vol.| 



96. Priifening 211 

41. Avg. de seriuone domini | inmonte. I 42. Avg. confessionnm 
7 al-|tercatio athanasii episcopi & I arrii heretici. | 48. Avg. 
de Ordine. Avg. | de bono eoniugali. Ayg. | de nirginitate. 
Ayg. I de bono aidaali. enlchiridion avgustini. | Ayg. de uti- 
litate cre|dendi. Avg. de fide | catholica secundum bre-|uitatem 
syniboli. I Avg. de fide ad petrvm | Avg. de diuinatio-|ne 
demonum. Avg. de | cathezizandis ru-|dibus. Sermo Avg. de| 
beato Helia. Regula I eius ad sanetimoniales. | totum in uno 
vol. I 44. Avg. de nuptiis & | concupiscentia. Avg. I de opere 
monachornm. | sermo S. Avg. de ui-{ta et moribus clericorum. | 
Avg. de pastoribus. | Avg. de babtismo to-|tnm in uno vol.1 
45. Avg. de quantitate animae | epistola s. leronimi ad | mar- 
cellinum 7 anap|8iciam de animae statv. | epistola Au\ ad 
ieroni-|mum de anime inquisi- 1 [col. IIII. f. r.] tione. Rescrip- 
tum sancti | ler. epistola Avg. ad{marcellinum de animae | 
inquisitione [corr, in qstione]. epistole dve | Avg. ad optatum 
episcopum | de natnra 7 origine | anime. epistola Avg. ad re- 1 
natum de eadem re. I Avg. ad uincentium | uictorem de eadem 
re. I Avg. ad petrum de eadem | re. epistola Avg. ad pe- 1 
trum & abraham de | eadem re. Avg. de in-|mortalitate ani- 
mae. I tractatus s. Avg. de VIII*° | questionibus. epistola Avg. | 
ad Dcogratias presbyterum de I VI questionibus. Avg. | de 
gratia noni testa-|menti ad honoratvm. | Avg. de magistro| 
editus per dyalognm ipsius | filiiqne sui adeodati. | omnia 
haec in uno vol. | addito in fine 8ermo-|ne eius de uita 7 mo-| 
ribus clericorum. | 46. Aug. retractationum. | Avg. ad ieroni- 
inum I de eo quod scriptum est | qui totam legem serua-{uit 
7 cetera. Rescrip-|tum ieronimi. | avg. contra achade-|micos. 
Aug. contra | parmeniannm. | Avg. contra quinque I liereses. 
Avg. ^contra | manicheos in | uno vol. | 47. Avg. De beata 
ui- 1 [col. V f. r.] ta. Avg. de natura ) boni. Avg. 8oliloqui-| 
orum. Aug. de doctri-|na Christiana. Aug. de | disciplina Chri- 
stiana. I Clandianus phyloso|phus de quantitate animae in uno 
vol. I 48-53. Avg. super psalterium | in VI [suprascr. sex] 
uol. I 54. Avg. contra faustum | 7 Avg. contra parrae-|nianum 
in uno vol. | 55. Avg. de consensu eu-langelist. | 56. Aufi;. 
super genesim ad | litteram. | 57. Omeliae Avg. | 58. Avg. de 
agone christiano. | avg. de bono eoniugali. | Avg. de nirgini- 
tate. I Aug. de uiduitate in | uno vol. | 59. Avg. ad matrem. | 
60. Avg. de uisione dei in li-|bro epistolarum ler. [Spativm 



212 95. Priifening. 

sedecim versuum vacuum rdictutn, additum est{\ 61-65. Aug. 
de vera religione et | Bernhardns de contemptu mnndi | in V 
Yolum. I 66. Aug. et bernhardns de spiritu et anima in I vo- 
luni. I [col. VI. f. r.]. 67. ler. ad thesiphontem. | Dyalogus 
attici 7 creto-|boli de libero arbitrio. liber | eiusdem contra 
eluidium | de uirginitate sanctae | Mariae. epistola epy-|phanii 
episcopi ad ioh-|annem constantinop. | episcopnm translata a 
B. ler. I epistola ler. ad auitum | in qua ea quae in librisj 
peri archon contra fidem ca-|tholicam sunt pandit. | Lib. s. 
ler. de optimo | genere interpretandi. | epistola ler. ad pan- 
lam I de dormitione Ble-|sillae filiae eius. epistola | ler. ad 
evstochiym de | uita monacborum uel | sanctimonialium. epi- 
stolae I eius ad Avg. ad uigi|lautium 7 multae aliae | episto- 
lae. in fine liber eius | contra rufinium. omnia | in uno vol. 
68. Sermones ler. LI VIII de psalmis.|69. ler. super cantica 
canticornm 7 epistola al-|bini 7 questiones eius | in genesim in P 
vol. 1 70. ler. contra Iovinia|num. 1 71. ler. super Danielem 1 7 eccle- 
siasten in I^ vol. 1 72. ler. super leremiam. 1 73. ler. de hebraicis 
questionibus. ler. | interpretation um he-|braicorum nominum. | 
Liber locorum & || [col. I folii versi] eucherius lugdunensis 
episc. de significationibus | nonnullorum latinorum nominvm. 
Item ortus. vita vel obitus | sanctorum patrum. Item deflo-| 
ratio B. ysidori in nomina-ltissimis nominibus legis | 7 euan- 
geliorum. omnia in P vol. | 74. Didimus de spiritu sancto. 
vita I 6g'. nazanzeni. De quodam | theophylo 7 sermones | 
cesarum 7 ysyct in P vol. | [spoitium undecim versuum vacuum 
relidum^ addita sunt 76. 76]. 75. Ambr. [correctum in ler.] 
super esayam in I volumine. | 76. leronimus de uirginitate 
ad eu-|stochium. | 77. Ecclesiastica bystoria. | 78. Tripertita 
hysteria | 79. losephvs | 80. Egesyppus. [spatium octo versuum. 
addita sunt 81-85:] 81. Scolastica historia. | 82. Evangelica 
historia. | 83. Orosius pauli. | 84. Cronica fratris Martini. 1 85. 
Historia gotfridi patheon. | 86. Orig. super cant. cant. | 7 Rot- 
pertus [semper in hoc nomine v littera inter R et interposita 
est.] super eadem in P vol. | 87. Orig. super genesim &\ 
exodum 7 leuit in P vol. | 88. Orig. super numerum & | lesv 
nave 7 ivdicvm. in | uno vol. | 89. Omelia orig. P in librvm | 
regvm. Item VIIIP*^"° in esayam. | In ieremiam XIIIP*™. In 
ezechielem n® 7 Due | in cant. cant. Omeliae | Or. in lucam 
XXX'^ Vinp®°^ I Item super epistolam Pauli | ad romanos 



95. Priifening. 213 

libri quinque | in uno vol. | [Spatium septeni versuum, in quo 
90 adscripium est:] 90. Omel. XXVIII Orig. super | librnm 
Numeri in vno vol | 91. Liber EflFrem. Omel. Celsarii. Avt- 
pertus de conflic-!tu viciorum. Libellus | qui dicitur formula 
uitae I honestae. Liber smaragldi in uno vol. | 92. Liber sein- 
tillarum. || [col. II. fol. v.]. 93. Ysyd. ethymolog. | 94. Syno- 
nima ysidori | regulae Basilii 7 aliorum | asscripta. | 95. Ysy- 
dorus de officiis. | 96. Libellus cxcerptus de libro | ctbymol. 
ciusdem. | 97. Sententiae ysyd. | 98. Mat', uerborum. | [spatium 
sepicm versuum vacuum relictum.] 99. Liber cassiani qui uo- 
catur I instituta patrum. | 100.01. Item coir, patrum in IP^" 
vol. I 102. Vita patrum. Item libel|lu8 exceptus de uita patr. 
[spatium quattuor vcrsuum.] 103. Beda Super Lvcam. | 104. 
Beda super Marcum 7 Ie-|ronimus secundum anag6-|gen in 
uno vol. I 105. Beda super actus apostolorum | 7 uita s. corbi- 
niani | 7 s. Wolfgangi in P vo. | 106. Beda super canonicas] 
epistolas 7 de tabernaculo | in uno vol. | 107. Beda de natura 
. rervm | 7 de temporibus in P vol. | 108. Beda super ezran. 
super I parab. sal. super tobiam | 7 questiones de libro re- 
gvm I in P vol. | 109. Beda de metrica artae. [spatium unde- 
dm versuum] 110. Rabanus super librvm regum. | 111. Rab. 
super Mathevm. | 112. Rab. super cautica | septimanaria &\ 
tractatus cypriani super | Dominicam orat'. Sermo-{nes 6g. 
Nazanzeni. | 7 uita Willihelmi { abbatis in uno vol. | 113. Ra- 
banus super librum | sapientiae. yudith | Hester. Machabeorum | 
in uno vol. || [col. III. f. v.]. 114. Rabanus de cruce [super ver- 
sum manu saec, XIV], 115. Rab\ de sacramentis. 7 | senten- 
tiae quaedam in P vol. | [spatium quinque versuum], 116. 17. 
Heimo super aplm in IP^"^ vo. | 118. Heimo super apocal'.l 
119. Heimo super cant. canf. | 7 de sacramento altaris ex- 
cerpta | de libro paschasii 7 uita | symeonis m" in P vol'.j 
[spatium septeni versuuml. 120. Rotpcrtus [vide ad n, 86] super 
genesira. | 121. Rotpertus super exodum 7 | l^iticum in uno 
vol'. I 122. Rotpertus 'super Numervm | super deuteronomiura 
super I iesv nave, super ivdicum | super Rflth in P vol 1 123. 
Rotpertus super iohannem. | 124. Rotpertus super apocal'. 
125. Rotpertus super Math. | 126. Rotpertus de dauid rege 
ex libro regum. | 127. Item Rotpertus super librum regvm. 
128. 29. Rotpertus de diuinis | officiis in IP^"' vol'. | 130. Rot- 
pertus de uictoria verbi dei. | 131. Rotpertus de opere spiritus 



214 95. Prufening. 

sancti. | 132. Rotpertus super maiores | prophetas. | 133. Rot- 
pertus super XIP'*" prophetas. | 134. Liber Rotperti quem 
auu-|lum nancupanit. ler. | de airis illnstrjbus. | Glose super 
cant. cant'. | Epistola leonis noni pp. | epistola Brunonis de| 
statu ecclesiae. libellus de dedicat. ecclesiae | ciusdem de sa- 
cramentis. | 135. Rotpertus de uictoria | uerbi dei. | 136. Rot- 
pertus de processio-|ne spiritus sancti. libellus | eius de me- 
ditatione | mortis quem praeuen-|tus morte perficere | non po- 
tuit. I [spatium sex versuum,] 137. Liber iuliani de resur-l 
rectione 7 futuro seculo | 7 de naturis animaliura | [col. IIIL 
f. V.]. 138. Ansbelnii liber qui dicitur cur | dens homo. 
Tractatus eius de | ueritate. libellus de|casu diaboli. libellus | 
de conceptu uirginali | 7 de originali pecca-jto. Liber de 
processione | spiritus sancti contra grecos | Epistola eiusdem 
de dissen-lsione grecorum in sacrificio | omnia in uno vol. | 
139. Orationes eiusdem 7 pros-llogion in P vol. | [spailum 
septem ver$uum,'\ 140. Honorii liber qui dicitur elu-|cidarius| 
[spatium duorum versuum, in qtw 141 additum est]. 141. 
Honorius super cant. cantic\ | 142. Honorius de imagine | 
mundi. | 143. Libellus eius qui dicitur agni-|tio uitae. [spa- 
tium decern versuum.] 144. Sententiae petri baioP. | 7 liber 
eius qui dicitur scito te | ipsvm 7 sent. M. Hugo-|ni8 in uno 
vol'. I 145. Dydascalicon Hvg. | Hvg. de anima christi. De 
sacra-lmentis excommunicajtorum. Hvgo de archa | Hvgo de 
vita claustra-|lium clericorum uel monachorum | in uno vol. | 
146. 47. Hvg. de sacramentis in IP^"" voP. | 148. Hvg. de 
creatione mun-|di de decalogo legis | De operibus trium die- 
rvm I De tabernaculo. De can-|delabro luminis. De | uestibus 
sacerdotis | De sacrificiis 7 prae-|ceptis legis. Hugo | super 
ecclesiasten 7 de | orat' in uno vol. | [spatium quinque ver- 
suum] [col. V f. V.]. 149. Item Aurora petri [super uersum 
manu saec, XIV]. 150.51. Petri longobardi psal-|terivm in 
Ipbua yQY, I 152. Sententiae eius. | [spatium quattuor versuum^ 
in quo 153 additum est.] 153. Item textus epistolarum pauli | 
glosatus per petrum in I voluniine. | 154. Cathalogus hereti- 
corum I liber anshelmi lucen-|sis. Epistole Bernaldi 7 f Apo- 
loge-lticus liber decretorum Gg'. VII"** | bernaldus de excomu] 
nicatis 7 descriptio conci- lioruni [Decreta super versum] in- 
nocentii papae | in I uol*. | 155. Epistolae luonis. | [spatium 
trium versuum.] 156.57. Gratianus de concordia | canonum in 



95. Priifening. 215 

Ijhxu yQi I 153 (jioge eius. | [spatium unius versus.] 159. Za- 
charie liber qui dicitur | unum de HIP'. | [spatium unius 
versus.] 160. Petri damiani liber | qui dicitur gratissimus 7 
epistola | eius 7 alia quaedam epistola. | [spatium quattuor 
versuum.] 161. Bernh'. super cant. cant'. | 162. Bemh'. de 
praecepto 7 | dispensatione. De XIP*" | gradibus humil. 
Epistola eius | ad willihelmum abbatem | Epistola eius ad 
almericum | cardinalem. libellus eius | ad milites templi. Item | 
omelia eius in euangelium | Missus est. Item reprehen-|sio 
cuinsdam sententiae | domini Rotperti abbatis in | libro eius 
de officiis omnia | in uno vol. | 163. Bernh. de sacramentis. | 
164. Bernh. de consideratione | 7 super ps. Qui habitat | 7 
super ps. Afferte 7 aliae | sententiae eius in P vol. | 165. 
Vita malachiae episcopi | edita ab eodem 7 sermo | ipsins de 
eo. 7 uita fur-|sei in uno libello. [octo versus in fine kuius co^ 
lumnae et tota columna VI vacua relicta sunt.] 

E folio 6 codicis Monacensis 13002 Th. M. Anracher inter^ 
cedente G. Laubmanno meum in usum descripsit. Folium est 
forma maxima, catalogue in sex columnis scriptus est; rubro 
primae litterae colore singuli codices distincti sunt. fol. 5^ haec 
notata sunt: ^Anno 1165 •• haec sacrario nostro et armariae 
pertinere recognita sunt • • sed primum spiritualis laeticiae et 
sacrae devotionis togas cum ceteris utensilibus evolvamus, deinde 
libros armariae nostrae'. cf. L. Eockinger, Zum baierischen Schrift- 
wesen in Abhandlungen der hist. Classe der k. baierischen Aka- 
demie der Wissenschaften XII (Miinchen 1874) p. 65. Paene eidem 
libri enumerantur in altero catalogo, qui extat in ^ libello me- 
moriali de fundatione de institutis de prediis sen aliis bonis eccle- 
sie sancti Georgii martyris' in Monumentis Boicis vol. XIII (1777) 
p. 134-39. ex hoc excerpam: 

166. Willehalmus de phylosophia. ♦ • • ♦ • 167. Oratius. — 
168. Statins Thebaidos. — 169.70. II Lucani cum continuis 
glosis. — 171. Ovidius maior. — 172. et totus Virgilius. — 
173. bucolica Aureliani. — 174. glose Salustii et odarnm 
Ovidii simul. — 175. glose Terentii. Cornutus super Persium 
simal. — 176. dialectica. topica Boetii. — 177. ysagoge Por- 
firii. — 178. nil paria bucolica Calpurnii. — 179. Statins 
Achilleidos. — 180. phisiologus. Cato in uno volumine. — 
181. topica Tullii. — 182. TuUius de sonectute. — 183. Ho- 




216 9^). Bibliotheca monasterii ouiusdam Anglici. 

luerns. — 184. Beda de scematibus et tropis et barbarismis 
simul. — 185. Marcianus philosophus. 

96. Bibliotheca monasterii cuiusdam Anglici. saec. XII. 

1. Augnstinus de civitate dei. — 2. Augnstinus de verbo 
doiuini. — 3. Augustinus de bono coniugii et virginitatis. — 
4. AngustinuB super lohaDnem. — 5. Augustinns retractationum 

— 6. Augnstinus de videndo domini et vera religione. — 7. 
ecclesiastica historia Eusebii Caesariensis. — 8. historia An- 
glorum. — 9. tripartita historia. — 10. Hieroniraus super 
losue. — 11. Hier. contra lovinianum. — 12. Hieroniraus super 
Isaiam. — 13. Hieroniraus super prophetas. — 14. 15. Hie- 
roniraus super Ezechielem (libri duo) — 16. Hieroniraus super 
Danilielem. — 17. Arabrosius de sacramentis et vita sanetorura 
Nicolai. Botulfi. GucTlaci. — 18. Origenis de singularitate cleri- 
corura. — 19. dialogus Basilii et lohannis. — 20. Augustinus 
de penitentia. — 21. Genadius ecclesiasticorum dograatum. — 
22. coUatio Nesterotis abbatis. de spirituali scientia. — 23. 
Abraham de raortificatione. — 24. Creraonis de perfectione. — 
25. Arabrosius de virginitate. — 26. Hisidorus super genesim — 
27. Amalarius de divinis officiis — 28. Fredulfus (sic) histo- 
riographus. — 29. losephus antiquitatura. — 30. Isidorus in 
Hebreis numeris. — 31. Gregorius pastoralis cure. — 32. Gre- 
gorii raoralia in lob. — 33. epistole Pauli. - 34. vitae patrura. — 
35. Hairao super epistolas Pauli. — 36. Hairao in evangeliis. 

— 37-39. epistolares Hieronirai III. unus raaior, duo minores. 

— 40. liber notarura — 41. quaestiones in genesi. et diffinitio 
philosophic, et liber differentiarum. — 42. item liber diflferenti- 
arura. — 43. vita sancti Felicis versifice. — 44. vita sancti 
Acteluuodi. — 45. pronosticon futuri seculi. — - 46. vita sancti 
Uuilfridi. — 47. vita sancti Giseleni. — 48. diaderaa raona- 
chorura. — 49. lectionarius. — 50. paradisus. — 51. glosa 
in genesira. — 52. super psalterium. — 53. Isidorus de sumrao 
bono. — 54. cronica Prosperi. — 55. Gregorii Nazanzeni apo- 
logiticus. — 56, historia Roraanorum et Africanorura. — 57. 
vitae sanetorura anglicae. — 58. expositio super L psalraos. 

— 59. epistolaris Cipriani. — 60. vita beati Gregorii pape. — 
61. exaraeron Arabrosii. — 62. canones. — 63. passio Eustachii 
Placide versifice. — 64. historia Clementis et vita beati Martini. 



97. Richardus Pictaviensis. — 98. Monasterium Steinfeldense. 217 

— 65. psalteriam Hieronimi secnndnm Hebreos. — 66. Ra- 
banas de institatione clericorum. — 67. liber miraculorum. — 
68. Elfredi regis liber anglicus. 

R. Pauli in N. Archiv der Geeellpchaft fiir altere deuteche 
Geschichtskande II (1876) 433 e Ms. Bodl. 163 Baedae hist. eocl. 
Angl. fol.261. Serapeum XXXVIII (1877) 120. 

97. Richardus Pictayiensls. saec. XII. 

Hoc opascalum excerpsi de libris AugustiDi, leronimi, 
Ysidori, Theodulfi, losephi, Egesippi, Eutropii, Titi Livii, 
Suetonii, Aimoini, lustini adbreviatoris sen excerptoris Pompeii 
Trogi, Friculphi, Orosii, Anastasii bibliothecarii Romane sedis, 
Annei Flori, Gregorii Turonensis, Bede, Adonis, Gilde Britonam 
hystoriograpbiy Pauli monacbi Langobardorum hystoriographi 
et quorundam aliorum. 

Richardi Pictaviensis Chronica in Monum. Germ. hist, script, 
torn. 27. p. 77. 

98. Monasterium Steinfeldense = Steinfeld. saec. XII. 

Libri hnias sancte eclesie. 

1. Vita sancti Angastini. 2. Angustini | Gonsaetadines 
canonicoram libri VI [et regula sancti Augnstini in nno sup. 
lin.] I 3. Soliloquia Augustini 11° libri. De natura et origi|ne 
anime I"* Sermo de decore cordis. | De bono coningali I^. 
De bona vidnitate I"*. I De sancta virginitate I^. De adorando 
deo I^ I in uno volumine. 4. Angastinus | De catezizandis 
rudibas libri 11°. De fa|mosissima qnestione: dens cui yalt 
miselretnr et quern yult indurat. De magistro 1°'. | Unde ma- 
lum I"". De libero voluntatis ar|bitrio 11° in uno volumine. | 5. 
Augustinus de V heresibus. De gratia et libero arbitrio | in 
P volumine [sup. lin.] \ 6. Augustinus . . comitem et aliquid 
sermones et enchiridion | in uno volumine. 7. P Gregorius | Se- 
cunda pars moralium. 8. Liber super Ezechielem | 9. Pasto- 
ralis curae 11° 10. P Excerpta de moralibus. | Sentencie ex- 
cepte de veteri testamento | Liber de conflictu viciorum atque 

ut'. in uno volumine. 1 11. f Epistole Iheronimi. leronimus 

de hejbraicis questionibus etde mansionibus isrhaelitici populi. 




218 99. Abbatia S. Eutioii prope Nuniam. 

12. PPaterius. 13. P Rhabanus de veteri testamento P in uno 
volumine. I 14. et unus de ordinibus. 15. P Micrologus. 16. 
Penitenciale. 

E MS. theol. 226 archivi urbioi Coloniensis, lalianum in 
prognosticon faturi seculi continente, fol. ultimo mea causa L. Korth 
descripsit. Ultima quattuor folia videntur perisse. Manu saeculi 
XIV in prima pagina codicis annotatum est: Liber ecclesie be- 
ate Marie in Steinveld. siquis abstulerit anathema sit. 

99. Abbatia 8. Euticii prope Nursiam. 1159-70. 

Quum qaidquid boni ncgligentia vel oblivione stulta te- 
ncbris ignorantiae pocnitus relinquitur, culpandum satis esse 
videtur, hoc profntaram valde iudicamus, quod nos posteris 
memorandum significare curamus. Quisquis ergo numerum 
et vocabula singulorum librorum buius nostrae ecclesiae scire 
voluerit, hoc breviario nominatim expressasufficienter repperiet. 

1. In primis igitur est liber genesis. — 2. Tsayas. — 
3. liber regum. — 4. liber sapientiae. — 5. liber lob. — 6. 
liber Hyezechiel. — 7. liber losephus. — 8. moralia lob. — 
9. liber psalmorum. — 10. liber sancti Ambrosii super Lncam. 

— 11. liber super epistolas Pauli. — 12. liber super regulam 
sancti Benedicti. — 13. liber Alcoini. — 14. liber super can- 
tica Salomonis. — 15. liber diadema. — 16. liber super ge- 
nesis. — 17. liber canonum. — 18. dialoga sancti Gregorii. 

— 19. liber de vita sanctorum patrum. — 20. liber ystoria 
Alexandri. — 21. liber alius canonum, in quo est etiam iunc- 
tus flos evangeliorum. — 22, liber regulae sancti Benedicti. — 
23. liber ordinis Cluniensis et Farfensis. — 24. liber senten- 
tiarum, in quo continetur vita sancti Thomae abbatis. -— 25. 
liber sermonum cum omeliis ab adventu usque in pascha. — 
26. et alius usque in finem anni. — 27. liber passionum sanc- 
torum. — 28. liber missalis antiquus — 29. et alius missalis 
presbiteri Alberti. — 30. liber sacramentorum. — 31. et testus 
evangeliorum. — 32. et matricula. Isti tres argento sunt con- 
tests — 33. liber epistolarum. — 34-38. antiphonarii sunt V. 
duo antiqui et duo novi et alius francigena. — 39-41. et tres 
libri orationales, quorum unus vetus, alteri vero novi. — 42. 
43. et duo antiphonarii diurni. — 44. et psalterium propositi 
sancti Benedicti. — 45-47. et psalterium domini Leonis, lo- 



99. Abbatia S. Euticii prope Nursiam. 219 

hannis, Raimonis. — 48-50. et psalteriam domini Adac, lohannis, 
Liodi. — 51. et psalterium Prudentii cum orationam cum col- 
lectione tarn vivorum quam mortuorum. — 52. liber ymnorum. 
— 53. codicellus ad processiones compositus — 54-58. et qua- 
terni manuales. 

Postmodum vero adiunguntur libri quos dominus Hyeroni- 
mu8 abbas conficere studuit: 59. In primis coUectaneus pas- 
sionum sermonum et omeliarum cum tanta veteris et novi tes- 
tament! adiunctione compositus, quod per totum anni circulum 
ecclesiastieo ministerio competenter sufficere possit. — 59. alius 
liber in quo continetur expositio psalterium et fr. [sic] cantica 
canticorum et chronica sancti Hyeronimi et expositio apoca- 
lipsis. — 60. liber lucidarius et liber phisiologi editus a sancto 
lohanne Constantinopolitano. — 61. et dialoga sancti Angu- 
stini. — 62. et liber alius expositio V librorum Moysis. — 
63. et liber ethimologiae sancti Ysidori iunioris Yspanensis. 

D. M. Faloci Pulignani in Ml bibliofilo* III (Bologna 1882) 
p. 9. e primo folio codicis bibliothecae Vallicellianae. 

100. Bibliotheca Hirsangiensis = HirHchau. post 1165. 

Libri probatissimorum ecclesiae authorum Hirsangiensis 
bibliothecae qui ferme omnes sub praedicto patre Wilhelmo 
tribusque illius successoribus Brunone, Volmaro et Manegoldo 
[t 1165.] abbatibus summo labore maximisque impensis manu 
scripti et congregati fuerunt. Thesaurus procul dubio incom- 
parabilis. 

1. libri veteris et novi testament! in varias format et 
partes scripti. — 2. libri losephi historiographi ludaici. — 
3. libri Originis. — 4. libri TertuUiani. — 5. libri Cypriani 
episcopi et martyris. — 6. libri Hilarii episcopi. — 7. libri 
Ambrosii episcopi. — 8. libri Angustini episcopi. — 9. libri 
Hieronymi presbyteri. — 10. libri Orosii presbyteri. — 11. 
libri loannis Chrysostomi. — 12. libri Athanasii episcopi. — 
13. libri Gregorii papae. — 14. libri Cassiani abbatis. — 15. 
libri Cassiodori Senatoris. — 16. libri Isidori episcopi. — 17. 
libri Bedae presbyteri. — 18. libri Alcuini. — 19. libri Ra- 
bani Moguntini archiepiscopi. — 20. libri Haimonis. — 21. 
libri Anshelmi Cantuarensis episcopi. — 22. libri Petri Da- 
miani. — 23. libri domini Hermann!. — 24. libri domini 




220 100. Bibliotheca HirsaugicnsiB. — 101. Monasterium Nonantulanum. 

Bernoldl. — 25. libri domini Wilhelmi Hirsangiensis abbatis. 
— 26. libri cuiusdam monachi Hirsaagiensis cognomento 
Peregrini. 

Item 27. variae glossae super libros biblicos. — 28.29. 
Hugo de sacramentis in duobus volaminibus. — 30. epistolae 
Gregorii papae secundi et Gregorii quarti. — 31. 32. duo vo- 
lumina canonum. — 33. libri de canonibus et decretis ponti- 
ficum. — 34. Prosper de contemplativa vita. — 35. Didymus 
de spiritu sancto. — 36. Paschasius de corpore et sanguine 
Domini. — 37. varii libri chronici et historici. et in summa 
valde multi libri, quorum titulos et auctores nolui hue scribere. 

Knittel in Lessingii Zur Geschichte u. Litteratur. Beytrag I 
356-58. (Braunschweig 1773) e Parsimonii libro manuscripto, qui 
in bibliotheca Wolfenbuttelana asservatur. 

101. Monasterium Nonantulanmn. 1166. 

NOTITIA CODICUM MONASTERII NONANTULANI. 

Anno Domini MCLXVL inquisitio facta est de libris 
sancti Silvestri de Nonantula, et inventi sunt de libris saiicti 
Augustini 1. de trinitate et ad Petrum diaconem, qualiter de- 
beat verae fidei regulam tenere, in uno volumine. — 2. de 
civitate Dei, in volumine uno. — 3-8. psalterium in sex volu- 
minibus. — 9. hypomnesticum contra Pelagianos. et tractatus 
in epistolas Pauli ad Rom. ad Gal. ad Ephes. ad Timoth. ad 
Thessal. ad Tit. omnes in uno volumine. — 10. de genesi ad 
litteram. et de quantitate animae adversus Priscillanistas. et 
de natura animae ad Optatum episcopum. et de origine ani- 
mae ad Renatum. item alius ad Petrum preshyterum. item 
duo ad Vincentium Victorem. item alii duo de nuptiis et con- 
cupiscentia ad Valerium. item liber Cassiodori de anima. 
omnes isti in uno volumine. — - 11. contra Faustum. contra 
Donatistas. locutionum et quaestionum, in volumine uno. — 
12. retractationum libri duo. quinquaginta homiliae. et de con- 
solatione mortuorum ad Paulinum, bis. et retractatio de ser- 
raone Domini in monte. et ordo epistolarum sancti Ambrosii 
episcopi, omnes in vol. uno. — 13 dialogus sancti Augustini 
ad Adeodatum eius carnalem filium, in vol. uno. — 14. Eu- 
gyppi ex dictis sancti Augustini vol. unum. — 15. Lactantii 



101. Monasterium Nonantalanum. 221 

vol. unum. — 16. Augustini de doctrina Christiana, de vita 
Christiana, de professione iustitiae. de resurrectione morta- 
Oram. — 17. Augustini de XX quaestionibus. ad Valerium de 
corpore Domini, epistolae Augustini quindecim. de mendacio. 
de gratia et libero arbitrio ad Valentinum. super epistolam 
lohannis. de disciplina Christianorum. de fide et operibus. de 
adulterinis coniugiis. de bono coniugali. de sancta virginitatis 
ad lulianum. de baptismo. epistolae Daciani [Paciani suspic. 
Maius] in volumine uno. — 18. super lohannem. Aicuini li- 
ber de laude psalmorum. libri tres sancti Hieronymi in vo- 
lumine uno. — 19. sancti Remigii tractatus. cyclus paschalis 
ex libro VI- originum Isidori Hisp. sancti Hieronymi expla- 
natio in Amos prophetam. 

II. Sancti Hieronymi 20. 21. contra lovinianum, bis. — 
22. contra Helvidium. contra Vigilantium. — 23. super Esaiam, 
Ezechielem, Danihelem, super Hieremiam cum lamentationibns, 
super Oseam, lohelem, Abdiam, Michaeam, Naum, Abbacuc, 
Sophoniam, Aggaeum, Zachariam, Malachiam. — 24. nomina 
Hebraeorum. de laude psalmorum. concordia regularum. super 
epistolam Pauli ad Galatas. — 25. epistolae Hieronymi. — 
26. Prosper! vol. unum. — 27. Isidori etymologiarum volumen. 

— 28. eiusdem de summo bono, eiusdem regula canonica. 
eiusdem officiorum. — 29. Isidori (Mercatoris) decreta ponti- 
ficum. — 30. sancti Ambrosii de baptismo. eiusdem super 
Lucam. item super beati immaculati in via. — 31. eiusdem 
super epistolas Pauli ad Rom. et ad Cor. — 32. eiusdem 
hexaemeron. Ambrosii Autperti super apocalypsin. — 33. Gre- 
gorii moralia. — 34. Eiusdem super Ezechielem. — 35. re- 
gistrum. — 36. pastoralis. — 37. Paterius ex Gregorio. — 
38. Gregorii in Esaiam vol. unum. — 39. Gregorii dialogus. 

— 40. Bedae martyrologium. — 41. eiusdem super psalmos. 

— 42. super actus apostolorum. — 43. liber de computo. — 
44. chronicum. — 45. historia Anglorum. ~ 46. scintillarium. 

— 47. Amalarii de ordine ecclesiarum. — 48. Apponii in 
cantica canticorum libri XII- Hunc monasterii Nonantulani 
deperditum codicem recuperavit monasterio Baptista Prigna- 
nus anno 1450. Nonnulli item ex his sequentibusque codici- 
bus dicuntur concessi ab abbate monasterii nonno Micha^'li. 

Ill Incipiunt opuscula conscripta divinarum rerum scion- 
tiae. — 49. Eucherii libri tres. — 50. liber sancti Augustini, 




222 101. Monasterium Nonantulauum. 

qui graece enchiridion appellator. — 51. disputatio beati 
Cerealis episcopi contra Maximinum Arriomanitam, libri duo. 
52. Agnelli epistola ad Armenium dc ratione fidei. libellus 
Fausti confessoris. fides edita a sancto Anibrosio episcopo. 
eiusdem de spiritu sancto. item eiusdem testimonium de pa- 
tre et filio et spiritu sancto. regula fidei catholicae facta a 
Nicaena synodo. Hieronymi regula fidei catholicae contra 
omnes haereses. item explanatio fidei catholicae. — 53. sancti 
Ambrosii de bono mortis. — 54. notitia regionum et civita- 
tum, qnibus apostolorum et evangelistarum venerabilia cor- 
pora requiescunt. — 55. distinctiones beati Bemhardi. eius- 
dem sermo de admirandis beneficiis. — 56. liber epistolarum 
Dionysii Ariopagitae, et planctus beatae Mariae. — 57. ser- 
mones dominicales, festivi, quadragesimales, de temporibus et 
de Sanctis. — 58. liber supputationum sancti Augnstini. — 
59. liber consiliorum. — 60. tabula definitionum. — 61. no- 
mina bibliae interpretata. 

Mai. Spicileg. Eoman. V 218-21. Incertae aetatis catalogum 
esse dicit R. Foerster, puto propter additamentum ad 48, quod 
mihi ex ipsius Maii manu videtur fluxisse. 

102. Coenobinm 8. Emmeramini Ratisbonense = 

Begensburg. post 1163. 

Istum librum [Isaiam glosatum] dedit S. Emm'eramo 
Gotfridus archipresbyter, postea monachus noster, dein Pru- 
viningensis abbas. — 2. et martyrologium per circulum anni 
habeus passiones vel vitas sanctorum. — 3. psalterium glo- 
satum. — 4. item aliud psalterium cum ymnario. — 5. lob 
glosatum. — 6. Lucam glosatum. — 7. apocalypsin glosatam. 

— 8. Marcum glosatum. — 9. canonicas epistolas. — 10. lo- 
hanncm glosatum. — 11. librum benedictionalem cum officiali. 

— 12. meditationes Anshelmi. — 13. sermones ad populum 
teutonice. — 14. Quicumque vult glosatum. — 15. item sym- 
bolum et orationem dominicam in uno quaternione. Obiit au- 
tem ipse XV kal. april. [1163]. Requiescat in pace. amen. 

I. A. Schmeller in Serapei II 261 e cod. Mon. 14361 [Emm. 
D.86] fol. 135. 



108. Engelberg. 228 

103. Engelberg. ante 1175. 

Libri Frowini abbatis Engelbergensis. 

1. Boetii consnlationum liber, regale de declinatione. fa- 
bolarias. glosse super Tbeodulnm. glosse super Priscianum. 
coDstructioDnin. — 2. imago mundi sub I voulum. [sic] imago 
mundi. — 3. dialogus Tulii ad discipulum de moralitate fac- 
tus. sermones. -— 4. excerpta auctoritatum a Petro Baiulardo 
collecta. sub eodem volumine glosse super Macrobium. glosse 
super Briscianum accentuum. — 5. regule de eomputo sub 
uno uolumine glosse Boetii cousolationum. — 6. liber episto- 
larum sub I volam. liber Tullii de rhetorica. — 7. liber ma- 
gistri Petri de fide et caritate et de sacramentis. — 8. Pru- 
dentius pslchomachie. — 9. sermones de corpore domini. 
Priscianus constructionum. — 10. sermones quidam de divi- 
nitate. — 11. glose super sermones Oratii. — 12. expos itio 
eanonis. — 13. Porfirius predicamenta piermenie. — 14. to- 
pica Tullii. — 15. topiea Boetii. sub uno vol. introductiones 
dialeetice. glosse super rhetoricam Tullii. regule de rhetoriea. 

— 16. expositio Timei. — 17. regula de grammatica. — 18. 
liber scintillarum. — 19. liber de natura bestiarum. — 20. 
regule maiores de declinatlonibus. — 21. Auianus. — 22. 
Auianus. — 23. sophismata. dialeetice deriuationes. — 24. 
glosse super Porfirium et predicamenta. — 25. descriptio 
mundi superioris. — 26. Statius Achilleidos. — 27 Omerus. 

— 28. Omerus. — 29. Auianus nouus. — 30. Sedulius. — 
31. Sedulius. — 32. Augustinus super epistolam lacobi. — 
33. retorica TuUi ad Erennium. — 34. fabule poetarum. — 
35. regule de retorica, — 36. regule de dictionibus. — 37. 
nouus Gato. — 38. expositiones argumentorum uel lucidarius. 

— 39. Prosper. -— 40. Tatius [sic] Tebaidos. — 41. sermo- 
nes euangeliorum. — 42. Lucanus. — 43. glosse super luue- 
nalem. — 44. expositio fabularum. — 45. Cato. — 46. glosse 
super Ouidium. — 47. introductiones. — 48. Tullius de ami- 
citia. — 49. regule de declinatione. Porfirius predicamenta 
piermenie analitica. — 50. liber sillogismorum. — 51. glosse 
continue super cantica canticorum. 

Yersucli einer urkundlicben Darstellung des reichsfreien 
Stiftes Engelberg. Luzem 1846. p. 31-83 e codice omeliarum 
S. (rregorii magni. Catal. MS. pag. 43. 



224 104-106. Rotomagus. 



104. Rotomagus = Rouen* 1 1 65-83. 

1-8. pcto textas : tres magni de aaro et gemmis ct quar- 
tus qaem dedit Rotrodas Rothomagensis archiepiscopos, ar- 
genteus et quatuor parvi de argento, quorum duo sunt de- 
aurati, — 9. et nonus quern amicus thesaurarius dedit de as- 
maus .... — 10. textus aureus evangeliorum. — 11. textus 

dearatus [sic] epistolarum 

Libri capelle sunt isti: 12. benedictionarius. 13. gradale. 14. 
et troparium. habet Robertus capellanns. 

Libri venerabilis patris nostri Rotrodi Rothomagensis 
archiepiscopi. — 15. Plinius de naturali hystoria. ■— 16. 
epistole leronimi. — 17. Augustinus de civitate Dei. — 18. 
Ysidorus etbimologiarum. — 19. Vitruvius. — 20. liber Hu- 
gonis archiepiscopi ad Albanensem episcopum. — 21. libellus 
eiusdem de expositione fidei catbolice et orationis Dominice. 

**•«•• 22. medietas bibliothece, quam dedit dominus 
Laurencius archidiaconus — 23. et missale domini Walerani. 

Abb6 Langlois m^moire sur les biblioth^ques des archev^- 
ques et du chapitre de Houen in Precis analytique des travaux 
de I'academie de Rouen pendant Tannic 1851-52 p. 535 ex char- 
tulario eccles. Rotom. f. 50^ bibl. Rotom. 

'105. Rotomagus = Rouen, saec. XII. 

Libri magistri R. de Autan: 1. liber regum. genesis, 
exodus. Lucas. lohannes. Matheus et Marcus in uno volumine. 

— 2. duodecim prophete. cantica canticorum. parabole Salo- 
monis in uno volumine. — 3. actus apostolorum. — 4. Ysaias 
quem habet abbas sancti Georgii, loco cius babemus psalte- 
rium glosatum. 

Abbi Langlois 1. 1. p. 536 ex chartulario ecclesiae Rotomag. 
f. 53\ 

* 106. Rotomagus = Rouen, saec. XII. 

1. 2. duo volumina bibliothece. — 3-5. tres passionarii. 

— 6-10# quinque omeliarii. — 11. breviarium Radulfi Longi. 

— 12. alterum in choro — 13. et tercium Hugonis A'cb' et 



106. EotomaguB. 226 

Borgnet. — 14-20. septem missalia. — 21. corpus canonum 
iraperfectum. — 22.23. nioralia lob in duobus voluminibus. 

— 24. passio sancti Georgi. — 25. Augustinus 8upra gene- 
sim ad litteram. — 26. liber Augustini ad Panlinam. — 27. 
Augustini retractationum in quaternis. — 28. sinbolnm fidei 
leronimi ad Damasum. — 29. mariale. — 30. liber Irenei 
episcopi. item sentencia de libro retractationum Augustini. — 
31. parvi canones evangeliorum. — 32. Egeripus liber de 
Concordia evangeliorum. — 33. liber epistolarum Romanorum 
pontificum. — 34. pastorale. — 35. liber canonum. — 36. 
parvi canones. — 37. medicinale. — 38. liber episcopalis. — 
39. omeliarius vetus. — 40. liber expositionis super lob. — 
41. evangelium Mathei. — 42. liber Cassiodori de anima. — 
43. psalterium cum expositione antiqua. — 44. liber episto- 
larum Augustini ad Volusianum. — 45. glose super psalte- 
rium. — 46. psalterium cum ymnario. — 47. Augustinus 
contra lulianum. — 48. psalterium glosatum. — 49. liber 
Isidori de figuris veteris testamenti, qui intitulatur de Bel- 
bcc. — 50. breviarium tocius cantus. — 51. liber Ysidori 
super genesim. — 52. Helpericus. — 53. Gerlandus. — 54. 
liber conciliorum. — 55. 56. duo libri domini Hugonis Rotho- 
magcnsis archiepiscopi. — 57. musica Boecii. — 58. vita 
sanctorum Ansberti et Audoeni. — 59. vita sancti Maurilii 
Andegavensis. — 60. Matheus glosatus. — 61. antipbonarius 
per usum. — 62. Smaragdus ante prandium et post prandium. 

— 63. gradale cum antipbonario per usum. — 64. Johannes 
evangclista cum apocalipsi. — 65. liber auctoritatum vetus- 
tissimus. — 66. orationes per annum in quaternis unius vo- 
luminis. — 67. cantica canticorum. — 68. apocalipsis cum 
prophetis quibusdam. — 69-72. quatuor troparii et epistole 
canonice. duo libri in capitulo. — 73. epistole Pauli in qua- 
ternis. — 74. pastorale cum dialogo. — 75. Fretulfus Lexo- 
vicnsis. item textus epistolarum Pauli. — 76-79. quatuor 
epistolarii. — 80.81. duo ewangelarii. — 82-84. tres benedic- 
tionarii. — 85. item epistole et ewangelia in uno volumine. 

— 86. lectionarius. - 87. Sedulus [sic]. — 88. Stacius. — 

89. bucolica. — 90. Priscianus de coniunctionibus. — 91. 

quedam pars secundi Donati. — 92. luvenalis. — 93. Mar- 

cianus. — 94-96. tres Ovidii. — 97. collectarium cum insti- 

tutione religionis Rothomagcnsis ecclesiae. 

15 



226 107.108. Monasterium Sccftlarense. — 109. Whitby. 

Abb6 Langlois 1. 1. p. 536-37 ex chartulario ecoles. Rotom. 
f. 53^ 

107. Honasterlam Sceftlnrense = Schaeftlarn. 1180. 

Ratum duximas intimare tarn futuris qiiam pracsentibas, 
quod quoniam venerabilis sacerdos iiomine engilbcrtus con- 
frater s. castuli de moseburch plebanus ac decanus dedit li- 
bros SU08 gratianum et summam ipsius libri s. dionisio sceft- 
laren. sententias autem petri s. petro ad novam eel lam. Hacc 
traditio primo eum paueis facta est, post modum in generali 
eapitulo episcopi adelberti ipso domino engilberto bona vo- 
luntate affectuose eonfitente publicata est. Huius causae testes 
sunt » • • • 

F. Kunstmann in Oberbayerisches Archiv fiir vaterland. Ge- 
schichte XIV (1853) 321.22 e cod. Mon. 17037 [Schaeftl. 37]. 

108. Honasteriam Sceftlarense = Schaeftlam. 1180. 

Quidam bonus presbyter et decanus nomine cngilbertns 
8. castuli mosebnrg tradidit hunc codicem et alterum bonum 
gratianum s. dionisio et s. iulianae sceftlarn pro salute ani- 
mae suae. 

F. Kunstmann ibidem e cod. Mon. 17162 [Schaeftl. 162]. 

109. Whitby, circa 1180. 

I. Theology. 

1. Ambrose (Bishop of Milan) On the six days' work 
of Creation. — 2. On his brother's death. — 3. Basil (Bi- 
shop of Caesarea) Homilies. — 4. Beda. On the Proverbs. 
— 5. On the Gospels of St. Mark and of St. Luke. — 6. On 
the Acts and Canonical Epistles. — 7. Bernard (of Clairvaux) 
Sermons etc. — 8. Cassian Rule. — 9. Caesarius (Bishop of 
Aries) Uomilies. — 10. Ephraem (the Syrian) Discourses to 
Monks. — 11. Eusebius (Bishop of Emesa) Homilies. — 12. 
Gratian. On the Decretals. — 13. Gregory ' the Great' (Pope). 
On the strife of vices and virtues. — 14. Sermons. — 15. 
Hugh of St. Victor. Sacraments. — IG. Ivo (Bishop of Char- 
tres) Pannormia (a Collection of Canons). — 17. Isidore On 



109. Whitby. 227 

the 01(1 Testament. — 18. On the supreme Good. — 19. Ju- 
lian (Pomerius?) Prognosticon. — 20. Book of Paradise. — 
21. Odo (Abbot of Clugny) The book of Odo? — 22. Origen 
On the Old Testament. — 23. Peter Lombard on three of 
the Epistles of St. Paul. — 24. Prosper (of Aquitaine) On 
active and contemplative life. — 25. Baban Maurus (Arch- 
bishop of Mentz) On the Maccabees? — 26. On the Gospel 
of St. Matthew. — 27. On the Gospel of St. John. ~ 28. 
Rufinus. Homilies? — 29. Simon, the book of Simon, (liber 
Simonis.) — 30. exodus glosulatus. — 31. diadema mona- 
chorum. — 32. 33. glosae psalteria in II locis. — 34. glosae 
super cantica canticorum. — 35.36. glosae super epistolas 
Pauli in II locis. — 37. imago mundi. — 38. liber aunota- 
tionum. — 39. liber de archa Noe. — 40. liber de eccle- 
siasticis institutis. — 41. liber consuetudinum. — 42. micro- 
logus de missarnm officiis. 

II. History, ecclesiastical and civil. 
43. decreta pontificum (a forgery of the 9 th. century). 

— 44. de situ Dunelmensis ecclesiae. — 45. Gildas. — 46. 
losephus. — 47. liber Mamnonis? — 48. liber Theophili et 
aliorum sanctorum. — 49. miracula sanctae Mariae. — 50. 
miracula sancti Andreae apostoli. — 51. passio sanctae Ka- 
tarinae virginis. — 52. passionale mensis Novembris. — 53. 
passionale mensis lanuarii. — 54. vita Cuthberti. — 55. vita 
sanctae Margaretae. vita sancti Madonii. vita sancti Brendani. 
vita sanctae Mariae Magdalenae. — 56. vita sancti Benigni. 

— 57. vita sancti Firmini. — 58. vita sanctae Fidis. — 59. 
vita sanctae Mariae Egyptiacae in versibus, 

III. Classical literature and works of miscellaneous writers, 

anterior to the seventh century. 
60. Arator. — 61. Avienus. — 62. Boethius de consola- 
tione. — 63. Cicero, de amicitia. de senectute. — 64. Dona- 
tus. — 65. Homer. -— 66. Juvenal (liber luvenalis). — 67. 
Isidore Etimologicon or Origines. — 68. Persius. — 69. 
Plato (liber Platonis). — 70. Persicanus [Priscianus?], — 71. 
Prudentius. — 72. Sedulius. — 73. Statins. - 74. (Virgil?) 
Bucolica. 

Edwards. Memoirs of libraries. (London 1859.) p. 109-111 ex- 
cerpsit ex Young History of Whitby and Htreoneshald Abbey 
(1817) p. 918-920. 



i 



228 110. Erfordia. — 111. Epistolae. 



110. Erfordia = Erfurt. 1185. 

Notitia Piligrimi abbatis S. Petri pro donatione Wolfraini 
praepositi in Uchtricheshusen. [Ichtershausen.] 
«••••• codicem argenteuni pensantem II libras, Heiinoneni 
super apocalypsin et triplex psalteriuni comparavit • * * 



Schannat. Viiulemiae literariae (Fuld. 1724) IT 5. Sera- 
peum XVIII 132. 

111. Epistolae. saec. XII. 

1. E. bcnignissimo sapientiae clavigero B. iiitimiis ami- 
cus et ipsum introire ct aliis introitum aperire. 

Rogo benevolentiara tuam, dilectissinie, ut aliquos ex 
subieetis mihi transmitterc dignetis vel se. Pliniuni de natu- 
rali bistoria vel Ptolomaeum de cosmographia vel Blaviura 
[Ablavium coK. lomand. Get IV 28 corr, Schmeller] de gestis 
Gottorura vel Marcelliuum de situ Hierosalymorum vel Lac- 
tantium de ira dei vel Augustinum contra lulianum vel ali- 
quod opus Tertulliani, leronymum in lob vel leviticum mag- 
nopere desiderarem si usquam haberi sperarem. Quid plura? 
Cibet te Dominus pane vitae et intellectus et aqua sapientiae 
potet te. 

2. Dilectissimo R[uperto] fidelique amico suo B[ertholdu8 
marchio] Dei gratia quicquid est preces cum devoto servitio. 
♦ • ♦ et concedas mihi libellum Tentonicum de Herzogen 
Ernesten donee velocius scribatur mihi, quo perscripto con- 
tinue remittatur ♦ ♦ ♦ 

Pez. thesaur. anecdot. VI part. II 53 e cod. Men. 19411 
[Tegems. 1411] fol. 121. of. Schmeller in Serapei II 2G8. 

112. Bibliotheca Wessofontana = Wessobrann. saec. XII. 

Hi libri hie habentur. 1. liber regum. — 2-6. agiogra- 
pha 1. V. — 7. Ysidorus. sentent. — 8-12. canones 1. V. — 
13. XX omeliae. — 14. liber prophetanim. — 15. glossa 
psalterii. — 16. testimonia de veteri testamento. — 17. pas- 
siones apostolorum. — 18. passionarium apis. — 19. actus 
apostoloruni. — 20. postoralis [.<?/c] cura. — 21 . regula solitariorum. 



112. 118. Bibliotheca Wessofontana. 229 

— 22. Romanus ordo. — - 23. praegnastlca. — 24. poeniten- 
tialis. — 25. 26. dialogi II. vetus & novus. — 27. missalia 
Snellonis. — 28.29. oraeliae II hiemales. — 30.31. II aesti- 
vales. — 32. synonyma Isidori. — 33. missalis I. — 34. lec- 
tionarius I. — 35-38. gradales IIII. quartum cum sequent. — 
39-41. sequentiarii III. — 42. officialis I. — 43. 44. antipho- 
narii 11. — 45-47. ymnarii III. — 48. sanctorum vitae cum 
omeliis I v. — 49.50. matutinal II v. — 51.52. psalteria II. 

— 53. tertium cum ymnario. — 54. regula monachica. — 55. 
vita 8. Martini. — 56. Prudentius ymnorum. — 57-59. glossae 
III super vetus & novum testamentum. — 60.61. medicinal. 
II. — 62. ius Noricum. — 63. cronica. — 64. Priscianus 
maior et minor. — 65-67. Donati III. — 68. Donatus maior 
et minor cum commento Remigii I v. — 69. commentum Re- 
migii. — 70. isagoge Porphyrii cum commentario Boetii ma- 
iore & minore. — 71. cathegoriae Aristo tills. — 72. 73. Persii 
II. — 74. Oratius. — 75. Statins. — 76. 77. Terentii II. - 
78. luvenalis. — 79. Alcimus. — 80. Maximianus. — 81. 82, 
Homeri 11. — 83-86. Virgilii 11 in IIII divisi. — 87. Macro- 
bius. — 88. luvencus. — 89. commentum super Statium. — 
90.91. Aratores II. — 92-94. Prosperi III. — 95.96. Sedulii 
II. — 97.98. Salustii II. — 99. Catilinarius I v. — 100.01. 
psichimachiae libri II. — 102.03. Aviani II. — 104. Cato. 
— - 105.06. Boetii II. — 107. Servius super Virgilium. — 
108. Tonarius. declin. v. — 109. Tullius. — 110. Martianus. 

— 111. Albuinus. „fame". 

Schmeller in Serapei II 252 e cod. Men. 22059 [Wessobr. 59]. 

113. Bi bliotheca Wessofontana = Wessobrunn. 

saec. XII. 

Isti sunt libri ad S. Petrum in Wezzisprunen pertinen- 
tes quos post incendium iuvenimus. 

1. Gratianus. — 2. aestivalis omelia. — 4. prophetae 
cum psalterio. — 5. corpus canonum. — 6. liber epistolarum 
Hieronymi & Augustini. — 7. prima pars psalterii. — 8. se- 
cunda pars psalterii. — 9. tertia pars psalterii. — 10. Au- 
gustinus de lapsu mundi et de avaritia. — 11. parabolae So- 
lomonis. — 12. losephus de ludaico bello. — 13. Gregorius 
super Ezechielem. — 14. Augustinus de verbis domini. — 



230 113. Bibliotheca Wcssofontana. 

15. tripartita historia. — 16. epistola leronymi de omnibus 
divinae historiae libris. — 17. dialogus leronymi. — 18. Am- 
brosias super: beati inmaculati. — 19. Augustinus super cpi- 
stolas lohannis. — 20. Augustinus de S. trinitate. — 21. liber 
confessionum Augustini. — 22. Augustinus de consensu evan- 
gelistarum. — 23. leronymus de Hebraicis quaestionibus. — 
24. leronymus super Danieleni. — 25. Hieronymus in librum 
historiarum Eusebii. — 26. expositio Ruperti in exodum. — 
27. Solinus. — 28. dialogus. — 29. manualis liber S. Augus- 
tini. — 30. Beda de naturis rerum. — 31. gesta Longobar- 
dorum. — 32. vita Mauri. — 33. Gennadius de viris illustri- 
bus. — 34. passionarium. — 35. commentuni Rabani Mauri 
in evangelium Matthaei. — 36. ierarchiae Dionysii. — 37. 
vita S. Galli. — 38. liber canticorum. — 39. exameron Am- 
brosii. — 40. lohannes Chrysostomus ad quendam lapsum. 

— 41. Ambrosius de officife. — 42. leronymus de viris illus- 
tribus. — 43. glosae super Matthaeum. — 44. Origenes super 
cantic. cantic. — 45. Augustinus super primam partem lo- 
hannis. —46. berbarius. — 47. vita Margarethae. — 48. para- 
bolae Salomonis. — 49. expositio Bernhardi Claraevall. ab- 
batis super cantieum canticorum. — 50. onieliae super vetus 
testamentum. — 51. Beda super actus apostolorum. — 52. 
vita S. Martini. — 53. liber sacramentorum. — 54. Paschasius. 

— 55. epistolae Hincmari. — 56. aplum. — 57. physica lu- 
lii Solini. — 58. sermo Ivonis episcopi. — 59. apostolus ad 
Romanes. — 60. proverbia sapientum. — 61. vita Appollonii. 

— 62. conflictus divitum et pauperum. — 63. expositio in 
minus psalterium. — 64. liber consuetudinum. — 65. regula 
S. Benedicti. — 66. liber qucstionum Hugonis de fide. — 67. 
leronymus de veste sacerdotali. — 68. elucidarius. — • 69. 
theoria. — 70. Oseas prophcta. — 71. ethimoloya. — 72. liber 
geometriae Euchlidis. — 73. Fulgentius. — 74. collectio glo- 
sarum in vetus et novum testamentum. — 75. XII abusiva 
claustralium. — 76. ordo misarum a S. Petro institutus. — 
77. expositio evangelii secundum Matthaeum. — 78. Alchwi- 
nus super cathegorias Augustini. — 79. ordo qualiter epis- 
copus se ad missam praeparat. — 80. Romanus ordo. — 81. 
X praecepta. — 82. Helphericus de arte calculatorum. -— 83. 
vita S. Oswaldi. — 84. excerpta ex dictis sanctorum patrum. 

— 85. ordo Patricii de hypotheticis syllogismis. — 86. liber 



113. Bibliotheca Wessofontana. — 114. Elno. 231 

African! monacbi. — 87. liber de missae celebratione. — 88. 
evangelia Mattbaei. — 89. poenitentionarium. — 90. liber 
propbetarum. — 91. epistola Bernbardi. — 92. vita Hilarii. 

— 93. Boetius de S. trinitate. — 94. vita Benedicti. — 95- 
99. quinque partes moralium scilicet II*. III*. lUI*. V». VI».. 

— 100. bocolica Virgilii. — 101. derivationes. — 102. liber 
de nuptiis Mercurii et pbilologiae. — 103. Priscianus m. — 
104. Ovidius epistolarum. — 105. Prosper. — 106. fabularius. 

— 107. Vlrgilius Aeneidos. — 108. Porpbyrias. — 109. glo- 
sae de Hebraicis nominibus. — 110. Salustius. — 111. astro- 
labium. — 112. regulae Prisciani. •— 113. Stacius Tbebaidos. 

— 114. excerpta Prisciani. — 115. excerpta dialecticae. — 
116. liber de baptismo. — 117. secundus Prosper. — 118. 
synonyma Isidori. — 119. Isidorus etbimoloicarum. — 120. 
tractatus Boetii ad arismetica. — 121. liber Messabellae se- 
cretorum astrorum. — 122. Donatus. — 123. masica Guido- 
nis. — 124 Prudentius. — 125. regulae constructionum. — 

— 126. regulae metrorum. — 127. regulae prosarum. — 128. 
Fulgentius. — 129. fabularius. — 130. bocolica nova. — 131. 
Penelope Ulixi. — 132. versus Prosperi super sententias Au- 
gustini. — 133. glosae de ordine Romanorum. — 134. liber 
de beneficiis. — 135. introductiones dialecticae modales. — 
136. consequentias. — 137. astrolabium. Insuper quorum no- 
inina ignoramus X libros babemus. 

Schmeller in Serapei II 252-54 e cod. Men. 22025 [Wessobr, 
25] f. 201. 

114. Elno = Saint -Amand. saec. XII. 

1. Ethici philosopbi cosmograpbia. •— 2. Cassiodorus de 
septem artibus et disciplinis scholarum studioruni. — 3. 4. 
ctymologiarum duo libri. — 5. Bedae orthograpbia. — 6. de 
naturis rerum et temporibus. — 7. 8. Helperici duo de cursu 
solis et lunae. — 9. Gerlandi regulae in abacum. — 10-12. 
tabulae tres cum caracteribus eiusdem artis. — 13. tabulae 
rimimacbiae cum figuris numerorum eiusdem artis. — 14. 
spbera de quinque zonis. — 15-17. mappae tres. — 18. 19. 
Boetii musicac duae. — 20. 21. Boetii aritbmeticae duae. — 
22. topica Ciceronis cum comment. Boetii. — 23. 24. duo vol. 



232 114. Elno. 

ubi sunt: Apulei periermeniae cum libris Boetii do topicis 
differentiis, dc divisione, de locorum rhetoriporum distinctioue, 
de introductione in cathegoricos syllogismos. — 25. de hy- 
potheticis syllogismis. — 26. 27. isagogae Porphyrii cuni 
principio commentorum Boetii. (2 exempl.) — 28. 29. item 
isagogae Porphyrii et cathegoriae Aristotelis cum perierme- 
niis Apulei cum commentario Boetii in periermenias Aristo- 
telis. (duo exemplaria.) — 30. Tullius Cicero de amicitia. — 
31. Tullius Cicero de sencctute. — 32. Tullius Cicero de pa- 
radoxis. — 33. rhetorica de inventione. — 34. rhetorica ad 
Uerennium. — 35. rhetorica consulti. — 36. 37. Virgilii duo. 

— 38. Servius super eumdem. — 39. Lucanus. Salustius' 
Oratius. — 40.41. Oratii poetriae duae. — 42. glosae super 
poetriam. — 43. Terentius cum Omero de excidio Troiac. 

— 44. Eographius super Terentium cum cathegoriis Augus- 
tini. — 45. luvenalis. glosae super eumdem. — 46. 47. Donati 
ed. 2 de partibus orationis. — 48. institutio Prisciaui cum 
expositione Remigii super barbarismum. — 49. dialogus 
Saxonis et Franconis super Donatum. — 50. Prisciauus do 
duodecim primis versibus Aeneidorum. de figuris numerorum. 
de metris Terentii. — 51. de arte architectonica et geome- 
tria. — 52. Priscianus glosatus de nomine et pronomine, 
verbo et participio. — 53. regulae exceptae de Prisciano. 
glosae super eumdem. — 54. Macrobius de somnio Scipionis. 

— 55-57. Ciceronis tres vol. — 58. Persii I vol. — 59. 
Boetii de consolatione. — 60. Martianus Capella. — 61. 
Alexaudri magni historia. — 62. ApoUonii gesta. — 63. He- 
gesippus. — 64. Orosius. — 65. Eutropi historia de gestis Ro- 
manorum. — 66. Isidorus de rhetorica et dialectica. — 67. 
disputatio Albini et Karoli de dialectica et rhetorica etc. 

— 68. Platonis Timeus. — 69. 70. Martiani Capellae duo. — 
71. Victorinus de varietate metrorum. — 72. Marius Plotius 
de metris cum proverbiis Senecae et cum ludo ipsius de 
morte Neronis. — 73. 74. Prisciani duo maiores. — 75. Eu- 
ticii ars. — 76. Priscianus de medicina. — 77. losephi hi- 
storia. — 78. flores legum. — 79. isagogae lohannitii super 
artem Galieni. — 80. glosae super eosdem quinque libros. 

— 81. dietae particulares et universales de medicina, — 82. 
liber graduum de medicina cum aureo libro. — 83. 84. apho- 
rismi Hippocratis cum commentario (2 ex.). — 85. liber oxi- 



115. Mouasterium ad S. Peirum Salisburgi. 233 

pate in iutelligentia ex qua omnes egritudiues generantur. — 
8G. 87. autidotarium. comment, super aphorismos Ypocratis. 
(2 ex.) — 88.89. Galienus ad Paternum de qualitate herba- 
rum, aromatum, lapidum seu animalium (2 ex.). ~ 90. liber de 
pulsibus et urinis. cirurgia cum imaginibus depictis. — 91. 
Dloscorides de virtutibus herbarum. — 92. 93. libri duo uri- 
narum translati a Constantino Cassinensi monacho de Arabico 
in Latinum. — 94. passionarius Galieni. speculum medicinae. 

— 95. Constantini liber febrium. — 96. liber prouosticorum 
Ypocratis. — 97. liber Cleopatriae de genetiis. — 98. lib. 
Muscionis de pessariis. — 99. Constantini tota ars medici- 
na[e]. minor ars. — 100. viaticum de Arabico translatum. — 
101. Alexander de medicina. — 102. liber urinarum et 
pulsuum. 

L£on. Maitre, les ^coles ^piscopales et monastiques de I'Oo- 
cident. (Paris 18(56) p. 283-85 e codice bibliothecae Parisiensis na- 
tionalis f. latin. 1850. 

115. Monasterinm ad 8. Petrnm Salisburgi = 8t. Peter 

bei Salzbnrg. saec. XII. 

Hi sunt scolares libri istius ecclesie. — 1. Boethii com- 
menta super kathegorias. — 2. Gisilbertus super Boethium 
de s. trinitate. — 3. Priscianus minor. — 4. Boetius de s. 
trinitate. — 5. Boetius de consolatione. — 6. Ovidius minor. 

— 7. Ovidius epistolarum. — 8. Salustius. — 9. luvenalis 
et coramentum super ipsum in uno volumine. — 10. Priscianus 
constructiones. — 11. Per germeniae [irepi dpiiiiveia^] Aristo- 
telis et commentum supra in uno volumine. — 12. Horatius 
et commentum super ipsum. — 13. Terentius. — 14. Pruden- 
tius ymnorum et historiarum et siccomachiae et contra Sym- 
machum in uno volumine. — 15. 16. duo Persii. — 17-19. 
tres Lucani. — 20-22. tres Virgilii. — 23. expositio super 
Donatum et Alzimus in uno volumine. — 24. Beda de arte 
metrica. — 25. Ars Foci grammatici. — 26. Prosper. — 27. 
experimenta Yppocratis. — 28. Galienus. — 29. 30. duo Por- 
phii. — 31. Ovidius de remedio amoris. — 32-34. tres Se- 
dulios. — 35. geometria Euclidis. — 36. Heremanus contractus 
super astrolabium. — 37. abecedarium. — 38. Marcianus et 
commentum super ipsum. — 39. Ovidius de amore et de re- 



234 115. Monasterium ad 8. Petrum Salisburgi. 

medio amoris et sine titulo et de Ponto in ano vol amine. — 
40. Theodolus libellus de VII planetis. — 41. TuUius de ami- 
citia et de senectute et invectivarum in iino volumine. — 42. 
expositio super artem Euclidis. — 43. Servius. — 44. Ysido- 
rus etymologiarum. — 4.5. Homerus. — 46-48. duo, tres 
Aviani. — 49. Plato metaphysica et topica Aristotelis. — 50. 
fabularius. — 51-56. Donati VI. — 57. Erchenbertus magister 
super Donatum. — 58. dialeetica Augustini. — 59. tragedia. 

— 60. grammatica Euticetius [Eutyehii?]. — 61. Plato. — 
62. scansiones metrorum. — 63. Alchorismus. — 64. dialogus 
super Priscianum. — 65. libellus de dialecticis, qui sic inci- 
pit: primo considerandum est in hac arte. 

Hie est numerus librorum, qui eontinentur in bibliotheca 
salzpurgensis ^cclesiae ad s. Petrum: 66. matutinalis liber ab 
adventu domini usque ad pascha ordiuatus atque legendus. 

— 67. deinde alius a pascha usque ad adventnm domini si- 
militer factus atque ordinatus. — 68. delude tertia pars de 
Sanctis per totum annum simili ordini et opere factus. — 69. 
liber regum. parlypomene. libri Salomonis. lob. Tobyas. lu- 
dith. Hester. Ezdras. libri Machabeorum II cum suis prologis 
et praefationibus in uuo volumine. — 70. pentatcucus Moysi 
et losye. — 71. liber iudicum et Ruth cum suis prologis et 
praefationibus in uno volumine. — 72. libri prophetarum tam 
maiorum, qnam minorum cum suis prologis in uno volumine. 

— 73. liber s. Augustini de civitate dei. — 74. Augustinus 
super : beatus vir. — 75. Augustinus super : quid gloriaris. 

— 76. Augustinus super: voce mea usque ad centesimum 
psalmum. — 77. Augustinus super: domine exaudi primum 
usque ad finem psalterii. — 78. Augustinus de s. trinitate. 

— 79. Augustinus de verbis domini. — 80. Augustinus de 
nuptiis et de concupiscentia. — 81. Augustinus de concordia 
IV evangelistarum. — 82. Augustinus de doctrina Christiana. 

— 83. Augustinus contra V hereses. — 84. Augustinus de 
unico baptismo, de spiritu et litera in uno volumine. — 85. 
Augustinus de baptismo parvulorum. — 86. Augustinus de 
psalmo CXXX usque in finem. — 87. Augustinus confessionum. 

— 88. Augustinus ad Probam de orando deo. — 89. item 
Augustinus epistolarum. — 90-95. sex partes morales Grego- 
rii in lob. — 96. Gregorius super Ezechielem. — 97. Grego- 
rius de cura pastorali. — 98. Gregorius super cauticum can- 



115. MonaBterium ad S. Petrum Salisburgi. 235 

ticorum. — 99. dyalogus Gregorii. — 100. XL onielie Gregorii 
et passiones quam plures et de assaiuptione s. Marie in uno 
voluniine. — 101. Hieronimus super psalterium. — 102. Hie- 
roniraus super Matheum. — 103-5. Hieronimus super Ysaiam 
per duas III partes. — 106. 07. Hieronimus super Ezeehielem 
in duabus partibus. — 108. Hieronimus super canticum can- 
ticorum. — 109. Hieronimus in hieremitam. — 100. Hieroni- 
mus contra lovinianum. — 111. Hieronimus de XII questioni- 
bus. — 112. heticus Hieronimi. — 113. epistole Hieronimi. — 
114. 15. Hieronimus de vita patruro in duobus voluminibus. 

— 116. Rfidbertus super XII prophetas. — 117. RSdbertus 
super apocalypsin. — 118. Rudbertus super canticum canti- 
corum. — 119. Rudbertus de victoria verbi dei. — 120. Rfid- 
bertus de meditatione mortis. — 121. sermonarius Augustini. 

— 122. tractatus Ambrosii super epistolas Pauli. item Am- 
brosius de dignitate sacerdotum. item Ambrosius de officiis. 
item Ambrosius de sacramentis, et Paschasius papa de cor- 
pore et sanguine domini nostri lesu Christi in uno voluniine. 

— 123. Augustinus ad quendam comitem sibi karissimum. 

— 124. Beda super Lucam. — 125. 26. duo matutinales satis 
preciosi. — 127. Amularius de officiis. — 128. item Amularius 
de Romano ordine. — 129. Romanus ordo. — 130. 31. due 
omelie hiemales et estivales. — 132. liber regum in veteri 
volumine. — 133. 34. duo medicinales libri. — 135. quadra- 
gesimales oraelii. — 136. liber Clementis. — 137. expositio 
Augustini super apocalypsin et vita patrum in uno volumine, 
in quo habetur lohannes Chrisostomus de reparatione lapsi 
et Isidorus de eodem et alie multe senteutie de scripturis 
Sanctis, item sermonarius antiquus. — 138. Beda de taberna- 
culo. — 139. Paterius. — 140. Ysidorus de officiis. — 141. 
Ysidorus sententiarum. — 142. formula honeste vite, in qua 
habentur de assumptione s. Marie. — 143. vita s. Blasii. 
vita Bachumii abbatis. vita s. Radegunde regine. vita s. Ny- 
kolai. vita s. Marie egiptiac^. passio s. Blasii episcopi et mar- 
tiris. vita s. Radberti episcopi. vita s. Venezelai martiris. — 
144. Remigius super genesim. item Angelomus diaconus in 
genesim. — 145-47. tria volumina sententiarum Hugonis ma- 
gistri. — 148. Haimo super apostolum. — 149. item alia ex- 
positio eiusdem supra apostolum. — 150. Affricana ystoria. 

— 151. Cassianus. — 152. Cassiodorus de anima et dialogus 



236 115. Monasierium ad S. Peirum Salisburgi. 

Augustini de qualitate anime in uno volumine. — 153. Au- 
guslinus de cura pro mortuis. — 154. epistole Pauli in ve- 
teri volumine. — 155. losephus de excidio Hierosolimorum. 
— 156. Hylarius super psalteriura. — 157. 58. coUationes pa- 
trum in duobus voluminibus. — 159. canones Moguntini. — 
160. Honorius de imagine mundi. — 161. Origines de singu- 
laritate clerieorum. — 162. cantica canticorum. — 163. pasaio 
s. Pauli apostoli. vita Egidii. passio s. Antonini martiris in 
uno volumine. — 164. leges Longobardorum. — 165. Beda 
super actus apostolorum. — 166. cosmographia. — 167. ca- 
pitula canonum Graecorum. — 168. regula s. Benedicti. — 
169. Placidius de honore ^eclesi^. — 170. Origenes super 
canticum eanticorum. — 171. Haimo super apocalypsin. — 

172. benedictionalis et pontificialis ordo in uno volumine. — 

173. penitentialis. — 174. libri sapientie Salomonis in veteri 
volumine. — 175. textus evangeliorum. — 176. annualis li- 
ber. — 177. liber scintillarum. — 178. maiores prophetae in 
veteri volumine. — 179. vita s. Nicolai. vita s. Martini, vita 
s. Alexii. passio VII dormientium. vita s. Columbe confesso- 
ris. de inventione s. crucis. visio cuiusdam monachi in ex- 
tremis iacentis. vita s. Fursionis confessoris. passio s. Cyriaci 
martiris. passio s. Romani monachi. passio s. Vincentii mo- 
nachi. Nazarii, Celsi, Gervasii, Protasii, s. Sylvestri. relatio 
Amolfi de s. locis. in uno volumine. — 180. omelie Cesarii 
episcopi ad monachos. vita s. Augustini, Gregorii, Hieronymi. 
in uno volumine. — 181. passio apostolorum Symonis et lu- 
dei cum reliquis in uno volumine. — 182. liber Petri Da- 
miani vita sanctorum patrum in veteri volumine. — 183. apo- 
kalypsis lohannis, glossatus. — 184. epistola Gebehardi 
episcopi ad Hermannum episcopum. tractatus Hieronimi de 
psalterio usque in finem in parvo volumine. — 185. passio 
s. Dionysii cum reliquis. — 186. glosarius super vetus et 
novum testamentum. — 187. libellus de s. Rudberto, qualiter 
in regionem Bavariorum venerit, et responsio contra heresim 
Graecorum. — 188. liber de Magontina synodo. — 189. li- 
bellus de laude virginitatis. — 190. synonima Ciceronis. — 
191. liber hethicus. — 192. genilogus Hieronimi. — 193. li- 
bellus Hieronimi de infantia salvatoris. — 194. 95. duo vo- 
lumina de opcribus VI dierum cum interrogationibus et re- 
sponsionibus suis. — 196. item benedictionalis. — 197. item 



115. Monasterium ad S. Petrnm Salisburgi. 237 

penitentialis libellus et excerpta canonum de sententiis 
scripturaruni. — 198. libellus de astronomia. — 199. liber s. 
lohannis Chrysostomi de cordis conpunetione. item libellus 
de synodo Mogontie. — 200. expositio Bede super Tobiam. 

— 201. libellus de initiis quatuor evangeliorum. — 202. passio 
s. Sebastiani. — 203. passiones apostolorum et aliorum sanc- 
torum. — 204. Rfidbertus super vetus testamentum. — 205. 
Honorius super: beatus vir. — 206. epistolarum Augustini. 

— 207. Hieronimus de Hebraicis questionibus. — 208. Mu- 
sica Gwidonis monachi. item Honorius super: secundum quin- 
quaginta. — 209. epistolarium Augustini [sec. manu deletum], 

— 210. Gratianus de ecclesiastica institutione. — 211. sen- 
tentie Petri Bailardi. — 212. sermonarius fratris nostri Adal- 
manni. — 213. item matutinales libri eiusdem. — 214. Au- 
gustinus de verbis apostoli. — 215. Hylarins de s. trinitate. 

— 216. Augustiuus de [sec, manu deletum]. — 217. 

Honorius super canticum canticorum. — 218. gesta Earoli. — 
219. Solinus. — 220. Beda super canonicas epistolas. — 221. 
anulus ecclesif. — 222. Beda super Ezdram et super Tobiam 

— 223. Honorius de cognitione vite. — 224. Augustinus ad 
Petrum de fide. — 225. de moralibus excerptus liber beate 
memorie Eberhardi arcbiepiscopi. — 226. regula Basilii epis- 
copi. — 227. compotus Gerlandi. — 228. Quintilianus de 
rethorica. — 229. Rudbertus de officiis. — 230. Pernbardus 
ad Eugenium papam de consideratione. — 231. capitula ca- 
nonum Grecorum. — 232. libellus de assumptione s. lohannis 
evangeliste. — 233. liber delegationum. — 234. Hieronimus 
in Danielem. — 235. Methodius martir de novissimis tempo- 
ribus. -— 236. physiologus. — 237. hystoria de Apollonio 
Antioceno. — 238. compotus Wicperti. — 239. decretale Ge- 
lasii pape. — 240. de s. Bonifacio libellus, quomodo Bawariam 
diviserit in quatuor episcopatus. — 241. martyrologium Ado- 
nis cuiusdam. — 242. libellus vetus de actibus apostolorum. 

— 243. liber omeliarum Origenis. — 244. Adamann in libro 
regum, Ysaie, leremie, Ezechielis. — 245. speculum ecclesi^, 
quod erat Hartwici presbyteri. — 246. de monialibus. — 247. 
Honorius de gemma anime. — 248. sermonarius quidam, 
cuius initium: Paulus in expositione evangelii: cum appro- 
pinquaret. — 249. liber Anshalmi dialogus. — 250. opus 
quoddam de causa creationis hominis. — 251. liber scintilla- 



23A 115. Monasterium ad S. Petriim Salisburgi. 

rum ct liber sentcntiarum in uno volumine. — 252. benedic- 
tionale, cuius initium: dignorura usus. — 253. canticum can- 
ticornm et passiones sanctorum et omelie quedam in uno 
volumine. — 254. opusculam quoddam cuius initium : dignare 
domine lesu, in quo est libellus Augustini ad comitem quen- 
dam. — 255. liber decretalium, cuius initium: ex fide Chris- 
tiana. — 256. dialogus Gregorii et vita quorundam sanctorum 
in uno volumine. — 257. item benedictionalis, cuius initium: 
inter cetera sacramentum. — 258. officiale quoddam parvum, 
initium autem est: sunt qui et volunt. — 259. item versificus 
libellus, cuius initium: calcofonos. — 260-63. matutinales 
quatuor, quorum unus habet additam expositionem super 
canticum canticorum et liber quidam, cuius initium vita 
Brandani. — 264. item libellus, cuius initium: fratres presby- 
teri et in eo Ysidorus de officiis. — Hos omnes dedit Siglo- 
bns, sed et 265. lapidarium, cuius initium: versus sicut 
hiemps, 226. et speculum ecclesie, in quo et nonnulli sermones 
alii sunt. 

P. Mone de palimpsestis p. 24-28 e codice IX 3 bibliothecae 
fl. Petri Salisburg. saec. XII, Anzeiger fiir Bibliographie 1 855 
p. 204-208. laudaverat autea Pertz Arcbiv t. IX p. 482. 

116 Honasteriam Bnrgi 8. Petri = Peterborough. 

saec. XII. 

1. Vetus et novum testamentum in uno volumine — 2-5. 
vetus et novum testamentum in quatuor voluminibus. — 6. quin- 
que libri Moysi glosati in uno vol. — 7. Sexdecim prophetae 
glosati in uno volumine. — 8. liber regum glosatus — 9. para- 
lipomenon glosatus — 10. lob. parabolae Salomonis, ccclesias- 
tes, cantica canticorum glosati. — 11. liber ecclesiasticum et 
liber sapientiae glosati in uno vol. — 12. Tobyas, ludith, Ester 
et Estras glosati in uno vol. — 13. liber iudicum glosatus. — 
14. scholastica hystoria. — 15. psalterium glosatum. — 16. 
item non glosatum. — 17. item psalterium. — 18. quatuor evan- 
gelia glosata in uno vol. — 19. item Mattheus et Marcus in 
uno vol. — 20. lohannes et Lucas in uno vol. — 21. episto- 
lae Pauli glosatae. a])Ocalypsis et epistolae canonicae glosatae 
in uno vol. — 22. 23. sententiae Petri Lombardi [two copies] 
— 24. sermones Bernardi abbatis Clarevalensis. — 25. 26. de- 



116. Monasterium Burgi S. Petri. 239 

creta Gratiani [two copies] — 27. summa RuflRni de decretis. 

— 28. summa lohannis Fuguntini de decretis. — 29. 30. de- 
cretales epistolae cum summa, sic iucipiente: Olim. — 32. insti- 
tutiones lustiniani etc. — 33. summa Placentini. — 34. 35. totum 
corpus iuris in duobus volumiuibus — 36. arismetica — 37. epi- 
stolae Senecae cum aliis Senecis in uno volumine. — 38. 
Martialis totus et Terentius in uno vol. — 39. morale dogma 
philosophorum. — 40. gesta Alexandri et liber Claudii et Clau- 
diani. — 41. summa Petri Heylae de grammatica cum multis 
aliis rebus in uno vol. — 42. gesta regis Henrici II et gene- 
alogiae eius. — 43. interpretationes Hebraicorum nominum. — 
44. libellus de incarnatione verbi. — 45. liber Bernardi abbatis 
ad Eugenium papam. — 46. missale. -— 47. vitae sancti Thomae 
martyris. — 48-52. miracula eiusdem in quinque voluminibus. 

— 53. liber Richardi Plutonis, qui dicitur unde malum. — 54. 
meditationes Anselmi. — 55. practica Bartholomaei cum multis 
aliis rebus in uno vol. — 56. ars physicae Pantigni et prac- 
tica ipsius in uno vol. — 57. Almazar et Dioscoridis de vir- 
tutibus herbarum. — 58. liber Dinamidiorumetaliorum multorum 
in uno vol. — 59. libellus de compoto. 

Edwards, memoirs of libraries I 116-117. „In the twelfth 
[century] we have a list of nearly eighty works transcribed for the 
Library by order of Abbot Benedict, formerly Prior of Canterbury, 
and Secretary to Thomas i Becket." 

117. Ecclesia Dnnelmensis = Durham, saec. XII. 

Yetus catalogus librorum qui in armariolo ecclesiae cath. 
Dunelm. olim habebantur. 

1. 2. Vetus et novum testamentum in duobus voluminibus 
et 3. 4. item vetus et novum testamentum in duobus minoribus 
voluminibus. — 5. losephus antiquitatum — 6-9. duo paria 
decretorum Ivonis. — 10. epistolae Ivonis. — 11. decreta pon- 
tificum. — 12. excerpta canonund. — 13. exceptiones decre- 
torum. — 14. epistolae sancti leronimi. — 15. leronimus super 
Isaiam. — - 16. leronimus super duodecim prophetas. — 17. 
leronimus contra lovinianum. — 18. liber locorum leronimi. 

— 19. psalterium leronimi. — 20. leronimus de Hebreis no- 
minibus. — 21. leronimus super tres prophetas Ezechiclem, 
Danielcm, leremiam. — 22. Seneca. — 23-25. tria volumina 



240 117. Ecclesia Dunelmensis. 

sancti Augustini super psalterium. — 26-30. Augustinus de trini- 
tate et duo paria super lohannem. — 31-34. duo paria de civi- 
tate Dei. — 35-38. duo paria de confessionibus S. Augustini. 
39-42. duo paria super genesira. — 43. Augustinus de baptismo 
parvulorum. — 44. Augustinus contra Donatistas. — 45. Au- 
gustinus de consensu ewangelistarum in duobus locis. — 46. 
Augustinus de octoginta tribus questionibus. — 47. retractationes 
Augustini. — 48. Augustinus de moribus ecclesiae cum ceteris. 

— 49. Augustinus de caritate. — 50. enchiridion Augustini. — 
51. Prosper ad Ruffinum cum multis Augustini. — 52. epistolae 
Augustini. — 53. Prosper de activa et contemplativa vita. — 
54. Augustinum de verbis Domini. — 55. Augustinus super 
^enesim ad litteram in IV quaternionibus. — 56. Augustinus 
de pastore. — 57. Augustinus de natura boni. — 58-60. mo- 
ralia Gregorii in duobus voluminibus et tertia pars moralium 
in uno volumine. — 61. Paterrus super Gregorium. — 62. spe- 
culum, registrum, pastorale, dialogi duo. — 63. Gregorius super 
Ezechielem. — 64. Gregorius Nazanzenus. — 65. Origenis 
super vetus testamentum. — 66. expositio super Matheum et 
super apocalipsim simul in uno volumine. — 67. alia expositio 
super Matheum in parvo volumine — 68. Prudentius. — 69-72. 
duo paria decern collationum. — 73. Johannes Cassianus. — 
74. ecclesiastica historia. — 75. Orosius. — 76. Quintilianus — 
77. Solinus. — 78. Haimo super epistolas Pauli. — 79. vita 
sancti Germani. — 80. 81. Burchardi duo. — 82. Isidori etbi- 
mologiarium cum Macrobio in uno volumine. — 83. Isidori 
ethimologiarium al. in maiori volumine. — 84. 85. duo Isidor. 
de summo bono. — 86. Isidorus super vetus testamentum. -- 
87. exceptiones Isidori. — 88. Isaias glossatus. — 89. 90. duo 
Mathei glossati. — 91. Marcus [glossatus. — 92-103. quatuor 
paria epistolarum Pauli glossati et duo paria non glossati. — 
104-7. passionales VI mensium in IV voluminibus. — 108. ac- 
tus apostolorum. — 109. Eflfrem. — 110. Didimus de spiritu 
sancto. — 111. vitae patrum. — 112. diadema monachorum. 

— 113. lohannes Ghrisostomus super epistolam adHebreos. — 
114. Rabanus super Matheum. — 115. vita sancti Silvestri 
cum ceteris vitis. — 116. prognosticon. — 117. sentenciarum 
Petri Lumbardi. — 118. lohannes glosatus. — 119. liber regum 
glosatus. — 120. Palladium — 121. Lucas glosatus. — 122. 
Ambrosius de officiis. — 123. Ambrosius dc patriarchis. — 



117. Ecclesia Dunelmensis. 241 

124. Ambrosius super Lucam. — 125.exameronAmbro8ii.— 126. 
epistolae Cipriani et Ambrosii. — 127. cur Deus homo. — 128. 
paradysus. — 129. 30. Beda de temporibus in duobus volumi- 
nibus. — 131. Beda super genesim ad litteram. — 132. Beda 
de tabernaculo. — 133. Beda super Samuhel. — 134. Beda 
super cantica canticorum. — 135. Beda super Marcum et Lu- 
cam. — 136. Beda super canonicas epistolas. — 137. Beda 
super actus apostolorum. — - 138. Beda super parabolas Salo- 
monis. — 139. Cassiodorus super tripartitam historiam. — 
140. Cassiodorus super psalterium. — 141-43. omeliaria tria. 

— 144. 45. Gilebertus Porree sup. psalterium in duob. vol. 

— 146. historia Anglorum. — 147. liber de gestis Francorum. 

— 148. liber de gestis Normannorum. — 149. gesta pontificum 
Anglorum. — 150. coUectiones Cliberti. — 151. liber peniten- 
tiarum. — 152. consuetudinarium. — 153. epistolarium. — 154. 
coUectarium antiquum. ■— 155. sententiae magistri Hugonis. — 
156.57. duae vitae sancti Cuthberti. — 158. expositio super 
ecclesiasten. — 159-63. Prisciani magni V. tres integri & duo 
imperfecta — 164. 65. Prisciani de constr. duo. — 166-68. epi- 
thoma Prisciani III. — 169-74. libri sex de glosis Prisciani 
magni. — 175. 76. libri duo de glosis Prisciani de constr. — 
177.78. Victorini duo super rhetoricen. — 179-81. rhetoricae 
ni. — 182.83. arimetricae II [sic], -— 184.85. astrolabae II. 

— 186. ieometria. — 187-211. libri XXV de dialect ica. — 212. 
Boecius de divisionibus — 213-17. Boecius de consolatione. 
duo glosati, tres non glosati. — 218. Boecius de trinitate. — 
219. Boecius musica. — 220-23. glosae super Boecium duo 
paria. — 224-26. tria commenta Boecii. — 227-29. Salustii. 
III. — 230. Timeus Platonis. — 231. Iginus. — 232. Marcus 
Tullius de legibus. — 233-36. Esopus & alii tres libri de fa- 
bulis. — 237. Remigius super Donatum. — 238. Eutropius. — 
239. liber de statu Dunelmensis ecclesiae. — 240. libellus Re- 
pudii. — 241. expositio Haimonis super Isaiam in sex quater- 
nionibus. — 242. epistolae Alchwini. — 243. miracula de 
sancta Maria. — 244-46. libri tres prioris Algari. — 247. 48. 
expositiones binae super ecclesiasten. — 249. ars Foci. — 
250. Fabius Placidus. — 251. 52. Gerlandi duo. — 253. Hel- 
pericus. — 254. 55. de itinere lerusalem libri duo. — 256-58. 
Macrobius de somno Cipionis in duobus locis et alius iraper- 
fectus. — 259. Terentius cum glosis. — 260. 61. Tullii de arai- 

16 



242 117. Ecclesia Dunelmensis. 

citia duo et de senectnte. — 2G2-64. Sidonii tres. — 265. 
Pompeius Trogns. — 266. 67. Abachas duo. — 268. scutum 
Bedae. — 269-76. epistolae Hildeberti IV paria. — 277. epis- 
tolae canouicae glosatae. — 278. liber sermonum sanctae 
Mariae. — 279-82. libri IV de meditationibus Auselmi. — 283. 
liber Dirocheum. — 284. vita Margaretae reginae. — 285. 86. 
vitae binae sancti Auselmi. — 287. liber de vitis abbatuni de 
Weremoutb. — 288. lob glosatus. — 289. Putiphar. — 290. 
liber picturae. — 291. vita sancti Brendani. — 292. liber Ber- 
nardi abbatis de epistolis. — 293. Bcrnardus super cantica 
canticorum. — 294. apocalipsis glosatus. — 295. item apoca- 
lipsis. — 296. cantica canticorum. — 297. glosae super can- 
tica canticorum. — 298. genesis glosatus. — 299. parabolae 
Saloraonis — 300-03. duo paria glosarum super epistolas Pauli. 

— 304-13. quinque paria glosarum super psalterium. — 314. 
tituli psnlmorum. 

LIBRI ANGLICI. 315. 16. omeliaria vetera duo. - 317. 
unum novum. — 318. Elfledes Boc. historia Anglorum Anglice. 
319. liber Paulini Anglicus. — 320. liber de nativitate sanctae 
Mariae Anglicus. — 321.22. cronica duo Anglica. 

323. Virgilius Pagani integer. — 324. Virgilius alius im- 
perfectus. — 325. bucolica et georgica Virgilii. — 326. Ser- 
vius super Virgilium. — 327. Stacius Thebais. — 328. 29. 
Stacius Achilleid. duo. — 330. Ovidius magnus. — 331. Ovidii 
epistolae. — 332. Ovidius de Ponto. — 333. Ovidius trist. cum 
Ovidio de Ponto. — 334. 35. Ovidius de amatoria arte duo. — 
336. Ovidius sine titulo. — 337. Ovidius de remedio. — 338. 
Ovidius in Ibin. — 339. Ovidius de fastis. — 340. Maximi- 
anus. — 341. alius Maximus cum Omero. — 342-45. Lucani 
quatuor. — 346. luvenalis. — 347. Sedulius. — 348. Pruden- 
tius. — 349.50. Aratores duo. — 351.52. Claudii duo. — 
353. 54. Aviani duo. — 355. 56. Oratii integri duo. — 357. 
odae Oratii. — 358. Donatus. — 359. glosae super Lucanum. 

— 360. glosae super poetriam. — 361. regulae de grammatica. 

— 362. Persius. — 363. liber de vastatione Troiae — 364. Pros- 
per cum Aratore. — 365. Cato cum Tbeod. & Persio. — 366. 
Ovidius de nuce. — 367. Prosper. 

HII LIBRI DE PHISICA. 368. pantegni. - 369-72. duo 
paria antidotariorum. — 373. pars practicae Constantini. — 
374. GalicnuR. — 875. item nigcr Galienns cum niiiltis libris 



\ 



117. Ecclesia Dnnclmensis. 243 

medicis. — 376. viaticum. — 377-79. libri graduum tres. — 
380. 81. experiincnta bina. — 382. liber aureus. — 383. tegni 
Galieni. — 384. ysagoge. — 385. liber phisices cum albo coop- 
terio cum cirurgia. — 386. & alia cirurgia. — 387. liber Ger- 
vasii raedici. 

388-91. lectionaria nova duo Sc duo vetera. — 392.93. 
unum breviarium Ranmilfi episcopi in duobus voluminibus. — 
394-96. hymnarii tres. — 397-99. psalteria tria glosata. — 400. 
psalteriura Dunning. — 401. psalterium Eadwini glosatum. — 
402. 03. psalteria Eadulfi duo. — 404. psalterium Richardi de 
Waltham. — 405. psalterium Rodberti filii Nigelli. — 406. 
psalterium Ailrici. — 407. psalterium Serlonis. — 408. psal- 
terium Durandi. —410. psalterium Gameli. — 411. psalterium 
Lefwini. — 412-16. psalterium Fulconis cum commune sanc- 
torum et duo paria psalteria Fulconis. — 417. psalterium Sa- 
muhelis. — 418. psalterium Elfredi. — 419. psalterium Paulini. 

— 420. psalterium quod habet R. de Besebi. — 421.22. psal- 
teria Clementis duo. — 423. psalterium Radulii de Cirencestre. 

— 424. psalterium Radulfi elem' — 425. psalterium Aschetini. 

— 426. psalterium Aldredi. — 427. psalterium Turoldi. — 
428. psalterium Wilhelmi. — 429. psalterium Rodberti Hare. 

— 430. psalterium Alexandri. — 431. psalterium Petri. — 
482. psalterium Bernardi ad sepulchrum. — 433. psalterium 
archidiaconi Rannulfi. — 434. psalterium Bernardi. in communi 
armariolo. — 435. psalterium Simundi. — 436.37 psalteria 
duo Hugonis. — 438. psalterium Thomae prioris. — 439. psal- 
terium Benedicti. — 440. psalterium Ricardi de Cletham. — 
441. psalterium Ask' iunioris. —- 442.43. psalteria duo Simundi 
conversi. — 444.45. psalteria duo Turoldi iunioris, unum 
glosatum et alterum non glosatum. — 446. psalterium Uctredi. 

— 447. psalterium Leofwini, quod habet Walterius nepos ip- 
sius. — 448-51. duo paria decretorum Gratiani. — 452. summa 
super decreta Gratiani. — 453-56. duo paria institutorum. — 
557. excerptiones decretorum Gratiani. 

HII SUNT LIBRI QUOS MAGISTER HEREBERTUS 
MEDICUS DEDIT SANCTO CUTHBERTO. 

458. liber febrium Ysaac, qui dicitur liber Constantini 
de febribus. — 459. liber simplicis medicinae in uno volumine. 

— 460. liber pantegni. — 461. de theorica decern particulae 
in uno volumine. — 462. item exceptiones de libro Democriti. 



244 117. Ecclesia Dunelmensis. 

— 463. liber urinarum Ysaac. — 464. deflorationes megategni 
in XII particulis. — 465. liber epidimiarum. — 466. liber 
Ypocratis peri tio noxon nosematon. — 467. consilia magistri 
Reginaldi Montispessulani in uno volumine. — 468. exceptiones 
de libro Pauli. — 469. Priscianus de accentibus. — 470. pa- 
rabolae Petri Amphulsi. — 471. liber Anrelii Ambrosii. — 
472. liber Diascoridis. — 473. liber de natura lapidnm in uno 
volumine. — 474. item liber aureus. — 475. item antidotarium 
Alexandri. — 476. item liber simplicis medicinae s' Tullium 
de animalibus. — 477. liber stomachi s* constanter. — 478. 
liber prognosticorum Ypocratis. — 479. liber Constantini de 
melancholia. — 480. liber cirurgiae magistri Rogeri Salerni- 
tani. — 481. liber Macri de virtutibus herbarum. — 482. versus 
magistri Egidii de urina. — 483. liber Macri de simplicibus. 

LIBRI REGINALDI. 
484. Isidorus ethimologiarum. — 485. sacramenta Hugonis. 

— 486. sermones G. Babiun. — 487. breviarium cum missale. 

LIBRI LAURENTH PRIORIS. 
488. psalterium glosatum secundum magistrum Anselmum. 
489. psalterium aliud secundum magistrum Ivonem. — 490. 
epistolae Pauli glosatae. — 491. Isaias glosatus. — 492. 93. 
libri duo sermonum abbatis de Claravalle. — 494. versarius 
unus. — 95. Tullius de amicitia. 

LIBRI WILLELMI DE NUNNEWIC. 

496. breviarium parvum itinerarium. — 497. liber Lau- 

rentii prioris versifice. — 498. epistolae Cenomanni episcopi. 

499. vita sancti Cuthberti. — 500. vita sancti Wilfridi. — 

501. vita sancti Oswaldi et vita sancti Benedicti in uno vol. 

— 502. Isidorus de summo bono. — 503. institutiones novi- 
ciorum. — 504. cantica canticorum. — 505. vita sanctae Bri- 
gidae. — 506. soliloquia Isidori. — 507. liber qui dicitur 'quid 
est tibi mare, quod fugisti'. 

LIBRI GUARINI. 
508. liber institutionum. — 509. Terentius. — 510. Ora- 
tius. — 511. luvenalis. — 512. Donatus. — 513. rhethorica. 

— 514. Priscianus de constructionibus. — 515. Theodolus. — 
516. Virgilius. — 517. Marcianus. — 518. Ovidius magnus. 

— 519. Boetius. — 520. de libro qui vocatur pauperum XII 
quatcrniones. — 521. meditationes Anselmi in V quatcmioni- 



117. Ecclesia Dunclmensis. 245 

bus. — 522. libcllus qui pragmaticon in[ti]tulatur. — 523. 
libellus de genesi. — 524. epistolae Cinnomanni. 

LIBRI THOMAE PRIORIS *). 
525. psalterium. — 52G. vita sancti Cnthberti. — 527. 
Ysidorus de sumnio bono. — 528. 29. libri duo de sernionibus. 

— 530. liber de diversis significationibus. — 531. epistolae 
Ciunomanni. — 532. unum gradale. — 533. vita sanctae Ka- 
therinae. — 534. libellus de causis Quintiliaui cum quibus- 
dam sermonibus. 

HII SUNT LIBRI QUI LEGUNTUR AD COLLATIONEM. 
535. vitae patruni. — 536. diadema monachorum. — 
537. Effrem cum vitis Egiptiorum. — 538. paradisus. — 539. 
speculum. — 540. dialogus. — 541. pastoralis, cxiraius liber. 

— 542. Ysidorus de summo bono. — 543. Prosper de con- 
teniplativa vita. — 544. liber Odonis. — 545. lohannes Cas- 
sianus. — 546. decern coUationcs. 

Catalogi veteres librorum ecclesiae cathedralis Dunelm. [Sur- 
tees Society n. 7J. London 1838 p. 1-10. 

118. Abbatia Cuissiaca = Cnissj. saec. XIL 

Libri S. Marie Guissiaci. 

1. 2. Duo volnmina historiarum. — 3-5. tria volumina 
omeliarum. — 6. 7. duo volumina moralium (S. Gregorii in 
lob). — 8. breviarium. — 9. passionarium. — 10. Augustinum 
super: Dixit Dominus. — 11. Arabrosium super: Beati imma- 
culati. — 12. Augustinum super: Ad Dominum cum tribu- 
larer. — 13. Augustinum de contessionibus. — 14. Gregorius 
super lezechielem. — 15. Rabanum super exodum. — 16. 
actus apostolorum. — 17. librum sancte Marie. — 18. Isido- 
rum de summo bono. — 19. librum de Ihesu Nave. — 20. 
Origenem super leviticum. — 21. missale unum. — 22. gra- 
duate unum. 

Serapeum XV Intelligenzblatt p. 101. ex Catalogue general 
des manuscrits des Biblioth^ques des d^partements. I p. 96. (Pa- 
ris 1849) ex codice, qui exstat Lauduni (Laon). 



*) Thomas prior electus est anno 1162. 



246 119. Mons Cassinus. — 120. Monast. S. Aiigeli. 



119. Mons Cassinus = Monte Cassino. sacc. XII. 

li sunt libri Casinenses 1. biblia I. — 2.3. 

noctiirnalia II. — 4. missale I. — 5. liber evangeliorum Ma- 
thei et Marci I. — 6. liber evangelii lohannis I. — 7. liber 
evaDgelioruin Zacharie Crisopolite I. — 8. cantica Bernard! L 

— 9. liber sermonum, qui incipit 'in exitu Israel* I. — 10. 
memoriale I. — 11. liber de officiis I. — 12. Seneca de be- 
neficiis I. — 13. Lucanus I. — 14. collectaneus I. -— 15. 
salterium I. — 16. biblia I. — 17. nocturnale breve totius 
anni I. — 18. Senecam raagistri amici queni abemus pro alio 
Seneca monasterii in pignore I. — 19. sumniam magistri 
Gnglielmi I. — 20. memoriale I. — 21. verbum abreviatuni I. 

— 22. regulum cum sermonibus lunocentis I. — 23. liber le- 
gis Longobardorum lohannis sancti Andree I. 

A. Caravita i codici e le arti a Monte Cassino. II (1870) 
175. 76. e cod. 390-477 fol. 187. 



120. Monast^rinm S. Angeli ad Fornias. saec. XII. 

Ego frater recepi do bibliotheca cum libris. 1. 

In primis eptaticum I. — 2. prophetarum I. — 3. regum 1. 

— 4. paravole Salomonis I. — 5. actus apostolorum I. — 
6-8. testus evangeliorum III. — 9. epistolarum I. — 10-14. 
oraelie V. — 15-18. passionaria IIII. — 19. super genesis I. 

— 20. super Esaya I. — 21. super Iheremia I. — 22. super 
Ibezechiel 1. — 23. super Daniel I. — 24. super duodecim 
prophetas I. — 25-27. raoralie lob III. — 28. super psal- 
teria I. — 29. et alius qui incipit a voce niea. — 30. super 
Matheura I. — 31. Augustinus super lohannem I. — 32. 33. 
super epistole Pauli II. — 34. 35. super apocalisis II. — 36. 
historia ecclesiastica I. — 37. 38. super epistole canonice II. 

— 39. super cantica canticorum I. — 40. regula I. — 41. 
super regula I. — 42. 43. dialogus sancti Gregorii II. — 44. 
dialogus sancti Martini I. — 45. vitas patrum I. — 46. colla- 
tiones patrum I. — 47. diadema I. — 48. Smaragdus. pro- 
nostici I. ~ 49. collectarii I. — 50-69, salteria XX. — 70-72. 
ymnaria III. — 73-81. proccssiouaria IX. — 82 I. 

— 83. 84. libclla II. — 85-87. antipbonaria dici III. — 88-90. 



120. MoDasterium S. Angeli ad Formas. 247 

antiphonaria de nocte III. — 100-2. et aliud I quod est in 
tria volumina. — 103-5. sacramentorum III. — 106. 7. mis- 
salia II. — 108-10. matricule III. — 111.12. orationalia U. 
— 113.14. orationalia defunctorum II. — 115. Ysidoru I. — 
116. preceptu I. — 117.18. breviaria II. — 119.20. testus 
evangelia de nocte II. — 121-23. libri computum III. — 124. 
glosse novi et veteris testamenti I. — 125. aforismus Ypocra- 
tis I. — 126. glosse cum libro herbarum I. — 127. lapida- 
rium I. — 128. liber medicinalis I. — litteris paulo minu- 
tioribtis: 129.30. nocturnales II. — 131. sentenciale I. — 132. 
oracionale de quadragesima I. — 133. librum psalterii ym- 
narium et orationale simul coniuncti I. — 134. nocturnale 
parvum cum orationale I. — 135. ystoria Alexandri. oracionale 
de benedicenda aqua I. — 136. Prudentii in flores psalmorum. 
expositiones psalmorum. liber parvus, in quo tractatur de di- 
versis expositionibus I. — 137. canones I. — 138. librum 
ysagoge. lohannicii de rebus naturalibus I. — 139. 40. flores 
psalmorum II. — 141. liber fabulalium. 

dopnus Silvester habet 142. ad summam super apoca- 
lissi I. — 143. et moralie lob. I. 

A. Ceravita. i codici e le arti a Monte Cassino II (1870) 
180.81 e cod. 49-215. 

121. Bibllotheea Aqnisclnctlna = Anchin. saec. XII. 

1. Macrobius unus. — 2. Plato de cosmopio I. — 3. 
Martianus Capella de uuptiis philologiae I. — 4-7. Boetii 
de consolatione philosophiae IIII. — 8. 9. de trinitate duo. — 
10. Salustius I. — 11. Cassiodorus Senator de VII liberalib. 
artibus I. — 12. 13. item Cassiodori de orthographia II. — 
14. Eucherius I de formulis. — 15. isagoge Porphyrii et pe- 
riermeniae Aristotel. in uno libello. — 16. item periermeniae 
Aristotel. et comment. Boetii primae edition, super eas in 
uno volumine. — 17. isagoge Porphirii et comment, prim, 
edition, libri duo, secundae libri V super eas in uno volu- 
mine. — 18. item per se eadem prima editio. — 19. item 
secunda editio per se cum cathegoriis Augustini in uno vo- 
lumine. — 20. item cathegoriae Augustini. — 21. item secunda 
editio incoepta in isagoge. — 22. 23. dialectica Martiani F. C. 
cum Eutitio I. cum Platone altera. — 24. dialectica AugUQ- 




248 121. Bibliotheoa Aquisoinotina. 

tini. — 25. item eadem. — 26. periermeniae Apalei cum 
Platone. — 27. cathegoriae Aristotel. per se. — 28. item eae- 
dem cathegoriae Aristotel. — 29. item cathegoriae eaedem et 
commentum Boetii super eas in uno volum. — 30. item 
comment, per se in uno volum. — 31. quaestiones Karoli ad 
Albinum de dialectica et rhetorica. Foca. — 32. item per se 
in alio volum de dialectica tantum. — 33. item eaedem in 
alio. — 34. Marci TuUii Ciceronis libri duo de rhethorica, 
in legibus Romanorum et eiusdem libri VI ad Herennium. 

— 35. topica M. T. Ciceronis et commentum Boetii libri VI 
super ea, de dialectica et rethorica in uno vol. — 36. arith- 
metica una bona. — 37. item arithmetica unde prolog, deest. 

— 38. Aurelius de tonis et musica enchiriadis et musica 
Boetii in uno volumine. — 38. item musica Boetii. — 39. 
item musica Boetii. — 40. item musica Boetii cum musica 
enchyriadis. — 41. geometria minor cum Platone. — Derogo 
iUij id est in parte detraho, abrogo illumj in omnino re^tidio, 

— 42. (Vualb.) Donatus minor cum declin. et coniug. et pe- 
dibus. — 43. item (Gan.) Donatus minor cum his omnibus 
et coniug. — 44. item (Dur.) minor Donatus. — 45. item {ad 
ascellas) alter minor et maior cum declin. coniug. et barba- 
rismo et pedibus et genere declinationum. — 46. item (Vet,) 
alius maior cum pedibus, barbarismo et Priscianello. — 47. 
item alter (de corio spisso) minor et maior cum declin. coniug. 
et pedib. et barbarismo. — 48. item alius (de veteri corio) 
minor et maior cum pedibus et barbarismo et Priscianello 
et Beda de metrica arte et Serviello. — 49. item alter (de 
pergam,) maior cum Prisciano minore et Foca. — 50. item 
alter maior et minor cum declin. coniug. in quo sunt sino- 
nima Ciceronis et barbarismus et Beda de metrica arte et 
Priscianellus et Focas et epistola Abbonis monachi et Pris- 
cianus de XII usibus; Virgilii et Pedesci duplex glosarius 
[lege versibus Virgilii GB.]. — 51. Remigius per se in uno 
volumine. — Remigius nee per se, — 52. Remigius in Do- 
nate minore et maiore cum glosario. — 53. item exposiliones 
partium, pedum et Priscianelli. — 54. item constructio super 
partes. Remigius super pedes. 

55. Expositio super Priscianum incocpta. 
56. Euticius cum expositioue Remigii in Foca et cum 
dialectica Martiani et Psio (Persio?). — 57. item Euticius 



121. Bibliotheca Aquisoinctina. 249 

cam dialogo Franci et Saxonis. — 58. barbarismus unus per 
se cam enigmatibas Simphosii et Remigi in Beda de mor. — 
59. item barbarismus cum pedibas. — 60-62. Bedae III per 
se cum Remigio sui expositore. — 63. Beda de quadrifario 
opere Dei anas. — 64. Beda de temporibus cum cronica et 
ratione signorum, pictis etiam ipsis signis. — 65. libellus 
unus de syllab. ad instruendos pueros. — 66. Priscianus mi- 
nor. — 67. maior Priscianus de partibus unus. — 68. item 
idem unus perfectus. — 69. item Priscianus de constructione 
incoept. — Focas nuUus per se. cum aliis libris III [vide 31. 
49. 50], — 70. 71. glosarii duo per se. — 72. long. lib. unus, 
in quo sunt glosarius declin. cum coniug. enigmata Simpho- 
sii. liber enigmatum Aldelmi. uersus de Sea Maria psp. Remig. 
in minore Donate, glosarius. Sedul. incoept. et multa de com- 
pote lunae etc. — 73. Franci et Saxonis dialogus per se. — 
74. libellus de mode metrorum et figuris numerorum. — 75. 
Marc. Plotius de metris imperf. — 76. epistola Abbonis et 
medicinalis versifice et Fulgent sine littis et Daretis historia 
de excidio Troiae. — 77. epitome XII Virgilii. — 78. Cato 
cum Avieno I. — 79. cum Aratore. — 80. item cum Remigio 
in se et glosario. — 81. unus cum fabul. — 82. unus per 
se. — 83. Avienus I cum Catone [num idem liber qui 78?]. 

— 84. unus cum exceptionib. de metrica arte et dialogo Al- 
bini et Karoli. — Simphosius null, per se. cum aliis libris III. 
[vide 58. 72. 91]. — 85. 86. Aldelmus de laude virginitatis 
duo per se. — 87. et unus prosaice per se. — unus de enig- 
matibus in longo libro Psp. I. [vide 72]. — 88. cum Sedulio 
unus. — 89. cum Aratore unus. — item in alio Aratore. — 
90. unus in longo libro. — 91. unus cum Simphosio. — 92. 
I per se. — 93. Sedulius I cum luvenco. — 94. item Sedu- 
lius cum luvenco. — 95. unus cum pspo [Prospero]. — 96. 
unus per se. — 97. et unus imperfect. — 98. 99. luvenci duo 
cum Sedulio. — 100. Prudentius I cum Sergio de litteris. 

— 101. unus cum synonimis Ysidori. — 102. unus per se, 
pictus. — 103. unus per se glosatus. — 104. unus cum Pru- 
dentio. apotheosin et amartinigenis [sic], — 105. Prudent, 
ymnor. imperfect. — 106. Milo unus cum Sci. Amandi vita 
metrice composita. — 107. alius per se. — 108-10. Aratores 
III. — 111. Fortunatus I ymnor. et de vita Sci. Martini. — 
112-16. Persii V. — 117. luvenalis unus. — 118. item ex- 




250 122. Monasterium Murense. 

positio luvenal. per sc. — 119. Statius unus. — 120. Oratius 
unus. — 121. Lucanus unus. — 122.23. Virgilii duo integri. 

— 124. bucolica ct georgica per se. — 125. Terentius unus. 

— 126. alius imperfectus. — 127. vita Sci Germani metrica 
et Sci Ursmari et liber de astrolabio et regulae minutiorum. 

Serapeum V (1844) 236-39 secundum Reiffenberg in Bulle- 
tin de Tacademie de Bnixelles torn. IX n. 11. e fol. 108 codicis 
olim bibliothecae Aquiscinctinae, hodie Bruxell. 539 {= 1828-30) 
vide Fra. los. Mone Quellen u. ForBcliungen I (1830) 312-3. 

122. Monasterinm Mnrense = Mari. saec. XII. 

Libros auteni, qui hie sunt, subsequens brevieulus pan- 
dit. Totum vetus testamentum est bic: In uno quippe libro 
sunt quinque libri Moyse et losue et liber ludith et Rutb. 
Deinde prophete, id est Ysaias, Iberemias, Ezechiel, Daniel 
et libri duodeeim propbetarum. — 2. in alio autem libro sunt 
quatuor libri regum, et lob et Thobias et luditb et Hester 
et duo libri Macbabeorum et parliponienon et Esdras. — 3. 
item in alio libro sunt parabole Salomonis, ecclesiastes, can- 
tica canticorum, liber sapientie, liber lesu, filii Syrach. — 
4. 5. deinde de novo testamento sunt hie duo plenaria, unum 
ab invicem est divisum. — 6. item in alio libro sunt sermo- 
nes sancti Augustini et alia quedam et actus apostolorum et 
apocalipsis, epistole Pauli et VII canonice epistole. — 8. item 
in alio libro habentur passiones apostolorum id est Petri et 
Pauli, Andree, lohannis, lacobi, Thome, Bartholomei, Thathei, 
Symonis, Philippi, lacobi, Marci. — 9. item in alio libro 
sunt vita sancti Silvestri, Gregorii, minor Mauricii et alia 
quedam, tractatus sancti Augustini in epistolam lohannis, 
sermo in exaltatione sancte crucis, vita sancti Martini, Bric- 
cii, Gain, Othmari, Verene, Nicolai, Goaris, Victoris et Ursi, 
Felicis et Regule, Pelagii, sermones in assumpsione et in na- 
tivitate sancte Marie. — 10. item in alio libro continentur 
vita sancti Pauli primi heremite, Antonii, Hilarionis, Malchi 
et alia, dialogus sancti Gregorii, vita sancti Meginradi et 
alia. — 11. item in alio voluminc sunt vita sancti Uodalrici, 
translatio Benedicti, invcntio sancti Stephaui, vita sancti Se- 
bastiani, Augustini, lanuarii, Cristofcri, Basilii, Praxedis, vita 
sancti Eucharii, Paulini. item vita sanctorum patrum. — 12. 



122. Monastcrium Murense. 251 

item in alio libro sant vita sancte Lucie virginis, Odilie, de 
Abraham heremita, de nepti eius Maria, de saocta Afra, de 
sancta Maria Egyptiaca, ordo de missa, Paschasius. — 13. 
item in alio volumine sunt vita sancti Blasii, Agnetis, Vin- 
centii, Agathc, Valentini, Alexandri papo, Viti, lohannis et 
Pauli, Sixti, Ciriaci, Laurencii, Comelii, Cipriani, Leodegarii, 
Dyonisii, Cecilie, Clementis, Alexii, ethimologie verborum, 
vita sancti Martialis. item maior vita sancti Gregorii pape. 
— 14. item in alio libro sunt vita sancti Eustachii, Leon- 
hardi, Gangalfi. — 15. item liber miraculorum et in ipso Ro- 
manus ordo, qui vocatur micrologus et versus de sancta Ma- 
ria Egyptiaca. — 16. item dyadema monachorum et vita sancti 
lohannis Eleymonis. — 17. item omeliarum liber maior. — 
18. item minor. — 19. item omelie sancti Gregorii super 
Ezechielem, — 20. moraliorum liber primus, qui continet tres 
partes, — 21. secundus, qui continet duas, — 22. tertius, in 
quo est ultima. — 23. item Iheronimus super epistolam ad 
Hebreos et in ipso libro expositio Bede super VII epistolas 
et super actus apostolorum et super apocalipsim. — 24. item 
expositio Iheronimi super psalterium. — 25. item Ambrosius 
de principio. — 20. item epistole Pauli et VII epistole ca- 
nonice. — 27. item Augustinus super lohannem. — 28. item 
expositio Augustini super primam partem psalterii. — 29. 
item super secundam. — 30. item super tertiam. — 31. item 
Augustinus de verbis Domini et de verbis apostolorum et 
physologus [sic], — 32. item Augustinus de sermone Domini 
in monte habito. — 33. item Augustinus de penitentia et 
alia. — 34. item occupationes Hugonis et Augustini epistola 
ad comitcm. — 35. item Ysydorus super V libros Moysi. — 
36. item magnus Ysydcrus. — 37. item liber Ysyderi, qui 
incipit: summum bonum, et in ipso Cyprianus de XII abu- 
sivis seculi. — 38. item synonima Ysyderi. — 39. item ome- 
lie Cesarii. — 40. item Paterius. — 41. item martirilogium 
et liber Effrem in volumine. — 42. item aliud martirilogium 
et nomina defunctorum. — 43. item liber regule. — 44-48. 
sunt etiam hie missales libri V. ex hiis tres pleniter scripti 
sunt, quartus vero habct graduale cum orationibus, quintus 
tantum orationes habet. — 49. 50. et duo lectionarii, unus 
cum lectionibus habet et cwangelia. — 51. est et ewangelicus 
liber — 52-55. et quatuar [sic] gradualia. ex his unuui mu- 



252 122. Monasterium Murense. 

sice notatum est. — 56. 57. et duo libri cum versibus oflfer- 
toriorum, ex his unus musice notatus est — 58-60. et tres 
anthiphonarii, ex quibus unus musice notatus est — 61-70. 
et X sequencinarii, ex his habent tres versus offertoriorum, 
unus etiam, unus musice est notatus. — 71-83. et XIII psal- 
teria, duo ex his habent ymnos. — 84-88. sunt et hie quin- 
qne nocturnales libri, quorum primus habet tantum lectiones 
ab adventu Domini usque ad pascha, secundus autem a pasca 
usque ad adventum Domini, tertius vero habet tantum lec- 
tiones de Sanctis per circulum anni, alii duo pleniter scripti 
sunt. — 89. 90. sunt etiam duo cursinarii. — 91-93. et tres 
benedictionales libri, ex his unus habet obsequium mortnorum. 

— 94. et unus breviarius. — 95.96. item duo penitentialia. 

— 97. expositio super quatuor ewangelistas. — 98. ordo 
episcopi. — 99. 100. duo libri de coswetudine monachorum, 

— 101. liber lob cum glosis. — 102. glosa super epistolas 
Pauli. — 103. gose [sic] super apocalipsim et cantica canti- 
corum. — 104. glose super Matheum, — 105. glose super 
Priscianum. — 106. Priscianus. — 107. 8. duo libri Prudentii, 
et in uno ex his psichomachia. — 109. Sedulius in uno vo- 
lumine. — 110-12. tres libri Aratoris. — 113. Prosper. — 
114. constructiones Prisciani. — 115. Higinus. — 116. Cato 
et Avianus in uno libello. — 117. Esopus. — 118.19. duo 
libri de Walthario. — 120. 21. duo libri Homeri. — 122. 
Maximianus. — 123. Persius. — 124. conpotus. — 125. Hel- 
pricus. — 126. Donatus. — 127. Martialis. — 128. Ovidius 
epistolarum. — 129. Salustius. — 130. Statins Achilles [sic]. 

— 131. dyaletica [sic]. — 132. liber divisionum. — 133. li- 
ber questionum. — 134. glose de decem prcdicamentis. — 
135. musica Hupaldi et geometrica. — 136. musica Wilhelmi. 

— 137. musica Bern. — 138. musica Ottonis. — 139. regule 
de generibus. — 140. nove regule de primis sillabis, regule 
de ultimis sillabis. -^ 141. rethorica. — 142. est etiam hie 
quedam mappa mundi. — 143. Theodolus. — sunt adhuc 
hie opuscula libellorum satis utilia, que oportet servare et 
meliorare et non destruere, quia nos non potuimus ea hie 
sigillatim describere. Libros autem oportet semper describere 
et augere et meliorare et ornare et annotare cum istis, quia 
vita omnium spiritalium hominum sine libris nichil est. 



123, Obrenkilch. — 124. Stederburg. 253 

Quellen zur Schweizer Geschichte III 2. M. Eiem, d. Klo- 
ster Muri im Kanton Argau p. 51-55. 

123. Obrenkilch. saec.XII. 

De libris qui sunt in Obrenkilch. [in margine.'] 

Libri autem, qui ibi sunt, isti sunt: 1. missalis liber cum 

leccionibus et ewangeliis — 2. nocturnalis plenus — 3. graduale 

4. psaltcrium — 5. liber regum — 6. quadraginta omelie. — 

7. benedictionalis liber — 8. ymnarius — 9. sequencionarius. 

Quellen zur Schweizer Geschichte III. 2. Kiem. Kloster Muri 
p. 56. 

124. Stederburg. saec. XII. 

Hi sunt libri S. lacobi et S. Christophori ecclesiae in Ste- 

derborch. 

1. liber genesis. — 2. bibliae. — 3-5. tria kalendaria, 
in quibus continetur de passionibus sanctorum. — 6. liber de 
pastorali cura. — 7. liber de moralibus beati lob. — 8. liber 
b. Gregorii super Ezechielem. — 9. liber qui vocatur dialogus. 

— 10-12. tres libri de homiliis, duo antiqui et unus novus. — 
13. liber, qui vocatur de divinis officiis. — 14. 15. duo libri 
dominae de Peyna, unum plenarium et unus liber, in quo con- 
tinetur Paulus et actus apostolorura. — 16.17. duae regulae, 
antiqua et nova, quae vocantur expositiones. — 18. 19. duae 
aliae regulae, in quibus legetur ad capitulum. — 20. liber, qui 
vocatur Smaragdus, in quo continentur honiiliae totius anni, 
qui legetur per totum annum in singulis septimanis, nisi in 
nataliciis sanctorum, tunc legetur in kalendariis. — 21. et unus 
liber, in quo legetur in pascha et in assuntione sanctae Mariae. 

— 22. et liber antiquus de actibus apostolorum. — 23. et li- 
ber de singulis quaternionibus compositis [compositus?], in 
quo continetur de S. Cristophoro: et Maria stabat ad monu- 
mentum. — 24. 25. duo libri S. Augustini, unus magnus quem 
domina de Ovesvelde scribi fecit et unus parvus de vita ip- 
sius. — 26-30. quinque gradualia in choro dominarum. — 
31-33. tria matutinalia in choro dominarum. — 34. 35. duo 
antiphonaria in choro dominarum. — 36. et unus liber, qui 
vocatur flos virginum — 37. et liber, qui vocatur Ephrcm. — 




254 125. Monasterium Atrebatense. 

88. et liber: in principio. — 39. et evangeliorum secundum 
Marcum. — 40. et liber de ordine totius anni. — 41. et liber 
de miraculis sanctae Mariae. — 42. et liber Ave Maria. — 
43. et liber domini Bodonis — 44. liber sancti lacobi. — 45. 
speculum ecclesiae. — 46. liber de canticis. 

Additamentum ad chronicon Stederburgense in Leibnitii scrip- 
torum rerum Brunsvicensium torn. I (1 707) 870. 

126. Monasterinm 8. Yedasti Atrebatense == Arras. 

saec. XII. 

Libri philosophice artis et auctores beati Vedasti hi sunt: 
1. 2. duo Virgilii. — 3.4. duo Lucani. — 5. imus Oratius. 

— 6. Priscianus unus. — 7-9. Boetii III. -- 10. Boetius in pe- 
riermeniis Aristotelis. — 11. commentum in ysagogis Porfirii. 

— 12. item commentum periermeniarum Aristotelis de Greco 
in Latinum translatum. — 13. dialectica Augustini et decern 
predicamenta et Arator in uno volumine. — 14. item alius 
Arator et Prosper in uno volumine. — 15. liber retboricorum 
Tulii Ciceronis, decem predicamenta Aristotelis in uno volu- 
mine. — 16. item decem predicamenta Arist. et commentum 
Boecii super ea. — 17. topica TuUii Ciceronis libri III. — 
18. liber Euricii, liber Probi per versus, Boetius de musica, 
Aurelianus de laude musice discipline, versus Hubaldi ad Ca- 
rolum imperatorem, Macrobius de sumnio Scipionis, divisio 
matbematice, Sedulius et luvencus in uno volumine. — 19. 
Terentius. — 20. ciclus Diouisii. — 21. glosarius et maior 
Donatus. — 22. somnium Scipionis. — 23. passionalis medici- 
nalis libri IV. — 24. calculatio Albini. — 25. excerptum de 
metrica arte. — 26. item alius de eadem arte. 

Libri divini hi sunt: 27. Augustinus super *beatus vir' idem 
super 'quid gloriaris*. item super 'deus indicium', item super 
'domine exaudi'. — 28. Augustinus super lohannem. — 29. 30. 
Augustini duo in cena. — 31. 32. Augustini super gencsin ad 
litteram duo. — 33. Augustinus de pastoribus. — 34. Augu- 
stinus de sermone Domini in monte. — 35. 36. Augustinus de 
civitate Dei in duobus voluminibus. — 37. Aug. retractatio- 
num. Aug. soliloquiorum. questiones Augustini in genesim. Aug. 
contra quinque hostium genera. Aug. contra quinque hereses. 
Aug. de trinitate. Aug. confessionuui. Aug. dc libero arbitrio. 



125. Monasterium Atrebatense. 255 

Aug. de Concordia evangelistarura. Aug. de verbis Domini. 
Aug. super epistolam lohannis. Aug. de bono coniugali. Aug. 
de fide simboli ad Laurentium papam. questiones Augustini in 
genesi et passio beati Sebastiani in uno volumine. — 38. Aug. 
ad Paulinum de videndo Deo. questiunculae super euvangelia 
de dictis Augustini, Gregorii, leronimi et ceterorum. — 39. 
Aug. de natali Domini. — 40. enchiridion — 41. Aug. ser- 
mones de resurrectione Domini et liber Pascasii de spiritu 
sancto in eodem. — 42. 43. questiones Orosii et responsiones 
Augustini in duobus libris — 44. Augustini sermones de festi- 
vitatibus sancte Marie et de disciplina Christiana et Gypria- 
nus de duodecim abusibus, de bono mortis et multa alia in 
eodem. Omnes numero triginta HIP'. — 45. leronimi libri hi 
sunt: leronimus super psalterium. — leronimus super XII pro- 
phctas — 47. epistolarium leronimi. — 48. leronimus super 
Ysaiam. 

49. 50. leronimi super leremiam duo. — 51. leron. in 
Amos. — 52. leron. super Danielem. — 53. leron. super HIT evan- 
gelia. — 54. moralia Gregorii in uno volumine. — 55-59. item 
in quinque volumina. — 60. vita sancti Gregorii. — 61. ome- 
liarium Gregorii. — 62. register Gregorii. — 63. Gregorius 
super lezechielem. — 64. 65. dialogi Gregorii II. — 66. pas- 
toralis Gregorii. — 67. Ambrosius de trinitate. — 68. Ambro- 
sius super 'beati immaculati'. — 69. Ambr. super Lucam. — 
70. Amb. de officiis divinis. — 71. Ambr. de initiis. — 72. 
lohannes Cassianus in VII collationibus. — 73. 74. II libri 
sententiarum. — 75. 76. pronosticon II. — 77. 78. sermonum 
Cesarii ad monitum libri II. — 79. Hanno in apocalipsim. — 
80. Eucherius verecundus presbiter in cantico exodi. — 81. Ama- 
larius de officiis. — 82. Amalarius archiepiscopus. — 83. trac- 
tatus sancti Dionisii. — 84-103. libri passionum et vitarum 
XX. — 104. Burchardus. — 105. gesta pontificum Romanorum. 

— 106. sentencie patrum Scotice. — 107. vitas patrum ad 
hortationes patrum. — 108. gesta Francorura. — 109. 10. II 
penitentiales. — 111-16. VI epistolae Ludovici imperatoris. — 
117. Rabanus in ludith. — 118. Rabanus ethimologicon. — 

— 119. Rabanus Maurus. — 120. apoUogeticus Gregorii. — 
121. Paterius Athanasius de trinitate. — 122. Potamius contra 
perfidiam Arrii. — 123. Pascbasius in lamentationes. — 124. 
omeliariuni Bcde. — 125. Beda super Lucam. — 126. Boda 



256 125. Monasteriam Atrebatense. 

in gestis Anglorum. — 127. Beda in actus apostolorum et 
apocalypsin. — 128. Beda in VII epistolis canon icis. — 129. 
Beda in canticis canticorum. — 130. Beda de tabernaculo Dei. 

— 131. Origenis in cantica canticorum. — 132. Origenis in 
genesim. — 133. Isidorus in genesim. — 134. tripartita historia. 

— 135. Isidor. ethimologicon. — 136. Isidor. ad Florentinam 
sororem suam. — 137. historiae Friculfi. — 138. Friculfus super 
epistolas Pauli. — 139. lohannes ad imperatricem. — 140. 
vitae sacerdotum. — 141. Albinus de vera fide. — 142. Pros- 
per Fulgentius. — 143. Claudius in Matheo. — 144. lohannes 
Chri^ostomus. — 145. lohannes os aureum. — 146. 47. II Hanno 
super epistolas in duobus voluminibus. — 148. Paschasius de 
corpore Christi. — 149. lohannes Constantinopolitanus de cor- 
dis compunctione. — 150. sermones eiusdem. — 151. item de 
psalmo quinquagesimo. — 152. Egesippus. — 153. historia ec- 
clesiastica. — 154. Anselmus de veritate. — 155. vita Anselmi. 
156. vita sancti Benedicti. — 157. regula clericorum. — 158.^ 
Eusebius de corpore Christi. — 159. orationes sancti Vedasti. 

— 160. Effrem glose psalterii. — 161. lib. de diversis virtuti- 
bus. — 162. lib. scintillarum. — 163. exameron Ambrosii. — 
164. cur Deus homo?. — 165. expositio super leviticum. — 
166. lohannes super epistolam ad Hebreos. — 167. Remigius 
de ordine misse. 

A. d'Hericourt in Bibliophile Beige VI (1850) 214-18. Sera- 
peum XI (1850) Intelligenzbl. 9-11. 

126. Eeclesia Danelmensls = Darham. 1195. 

LIBRI DICTI HUGONIS EPISCOPIf. 
Habet eciam eeclesia ex dono dicti Hugonis episcopi 1. 
unum librum pontificale. — 2-5* unam bibliam in IV magnis 
voluminibus. — 6. 7. aliam bibliam in duobus voluminibus. — 8. 
decreta. — 9-14.* Ill paria sententiarum. -- 15-22. IV psalteria 
glosata et IV non glosata — 23-28. Ill paria epistolarum Pauli 
glosata. — 29-31. moralia in tribus voluminibus. — 32. scolasti- 
cam historiam. — 33. Gregorianum. — 34. IV ewangelistae glosa- 
tae in diversis voluminibus. — 35. lohannes glosatus. — 36*. 



t Hugo Pudsey episcopus Danelmensls a. 1195 mortuus est. 
* libri asterisco notati hodic extant. 



126. Ecclesia Dunelmensis. — 127. Beccum. 257 

quinque libri Moysi glosati. — 37. exodus glosatus. — 38. 
XII prophetae glosati. — 39. Ysaias glosatus. — 40. liber 
ewangelicarum expositionum. — 41. Sedulius. — 42. epistola 
Petri Blesensis. — 43. ductus est Ihesu in desertura. — 44. 
decreta Yvonis. — 45. itinerarium Clementis. — 46. Ysidorus 
ethimologieus. — 47. Ambrosius de officiis. — 48. Solinus de 
mirabilibns mundi. — 49. liber unde malum. — 50. lohannes 
Cornubiensis de homine assumpto. — 51. sermones Petri Ra- 
vennatis. — 52. TuUius de amicitia. — 53. ewangelium Nico- 
demi. — 54-56. tria benedictionalia — 57. unum missale. — 
58. mappa mundi. — 59.60. duo Prisciani. — - 61.62*. reto- 
ricae duae. — 63. Claudius magnus. — 64. versus Moysici 
monacbi. — 65. vita Orni Simplicis. — 66. abbrcviatip seolas- 
tieae historiae. — 67-75. V antiphonaria et IV gradalia. 

Catalogi veteres ecclesiae cathedralis Dunelm. (Surtees So- 
ciety N. 7) p. 118-19. Wills and Inventories 1835 p. 4. 

1S7. Becenm = Bee. saec. XII. 

TITULI LIBRORUM BECCENSIS ALMARII. 

Libri beati Augustini episcopi: 1. in uno volumine su- 
per lohannem sermones CXXIIII. — 2. in alio de civitate 
Dei lib. XXII. — 3. in alio enchiridion liber unus. de doctrina 
Christiana libri III. sirabolum ab eodem dictatum. disputatio 
contra Feliciauum hereticum de trinitate. de perfectione in- 
sticie liber unus de natura et gracia liber unus. epistola 
eiusdem ad Valentinum. de gracia et libcro arbitrio liber 
unus. de conceptione et gratia liber unus. epistola Prosperi ad 
eum. epistola Hilarii Ardurensis ad eum. de predestinatione 
sanctorum liber I. de bono perseverantie liber I. — 4. in 
alio contra Faustum Manicheum lib. II. de mendatio lib. I. 
contra mendatium lib. I. de cura pro mortuis gerehda lib. I. 
de vera religione lib. I. de natura et origine anime ad Re- 
natum liber I. ad Petrum presbiterum de eadem re liber I. 
ad Vincentium Victorem de eadem re libri II. sermo Ariano- 
rum. contra eumdem sermonem liber unus. de utilitate cre- 
dendi liber I. contra adversarium legis et prophetarum lib. II. 
liber qui appellatur yponnosticon. — 5. in alio de trinitate 
lib. XV. — 6. in alio sermo de pastoribus. sermo de ovibus. 
de baptismo adversus Donatistas libri VII. de baptismo 

17 



258 127. Beccum. 

parvulorum libri 11. epistola Aagustini ad Marcellinum. de 
unico baptisnio liber unus. de spiritu et littera liber 1. — 7. 
in alio super genesim ad litteram lib. XII. — 8. in alio de 
consensu evangelistarum lib. IIII. de sernione Domini in 
monte lib. II. sermo de verbis Domini qui dixerit: "blasphe- 
mia contra spiritum sanctum non remittitur ei\ sermo de X 
plagis Egypti et de X preceptis Dei. — 9. in alio sermo de 
X cordis, sermo de disciplina Christiana, de penitentia lib. I. 
de cathecizandis rudibus lib. I. soliloquium lib. II. de libero 
arbitrio voluntatis lib. III. Seq. Genisii (?) contra Manicheos 
lib. II. adversus Manicheos contra epistolam fundament! lib. I. 
— 10. in alio super primam partem psalmorura. — 11. in 
alio super secundam. — 12. in alio super tertiam. — 13. in 
alio contra lulianum hereticum lib. VI. contra quinque hostium 
lib. I. de agone Christiano lib. I. epistola Ysidori episcopi 
de X Hebreis nominibus salvatoris. sermo Cipriani episcopi 
de opere et eleemosina. sermo eiusdem de oratione dominica. 
liber Baruc. exemplum epistole leremie. 

14. in alio confessionum libri XIII. — 15. in alio de 
quantitate anime lib. I. super epistolam lohannis tractatus 
decem. — 16. in alio retractationum lib. II. de moribus eccle- 
sie et de moribus Manicheorum lib. II. expositio eiusdem 
super canticum Salomonis. de mulieri forti et VII alii eius- 
dem sermones et aliorum decem et VII. — 17. in alio contra 
Pelagianos ad papam Bonifacium lib. IIII. — 18. in alio 
eiusdem sermones de simbolo IIII et de resurrectione XI et 
multi alii. — 19. in alio epistole eiusdem et in eodem de VI 
questionibus lib. I. item ad Bonifacium lib. I. item ad Paulinum 
de videndo Deo lib. I. item de presentia Dei ad Dardanum 
lib. I. — 20. in alio de verbis Domini et de verbis apostoli 
et de psalmis sermones LXXXIX. — 21. in alio super episto- 
lam ad Romanos et super primam ad Corinthios. — 22. in 
alLo super epistolas ceteras apostoli. — 23. in alio de bono 
coniugali lib. I. de nupciis et concupiscentia lib. II. contra 
Parmenianum lib. III. contra Petilianum lib. III. — 24. in 
alio contra achademicos lib. III. de vita beata lib. I. de or- 
dine lib. I. de duabus animabus lib. I. de regula fidei vere 
lib. I. sermones IIII. liber de conflictu vitiorum et virtutum. 
omelie Cesarii X. regula clericorum. — 25. in alio de nuptiis 
et concupiscentia lib. I. sermones III. de i)redcstinatione di- 



127. Beccum. 269 

vina lib. I. de viduitate lib. 1. de continentia lib. I. epistole 
ad Sixtum due. questionum Orosii lib. I. contra partem Do- 
nati post gesta lib. I. annotationes in lob lib. I. de fide et 
operibiis lib. I. de regula vere fidei lib. I. de fide ac sim- 
bolo lib. I. ad lanuarium lib. II. in eodem: sermones plures 
Aiigustini, lohannis et aliornin quornmdam. — 26. in alio 
contra Cresconium lib. IIII. item in eodem gesta altercationis 
beati Angustini contra Maximinnm Arianorum episcopnm. 
item contra eumdem Maximinnm lib. II. — 27. in alio de 
LXXXIII questionibus lib. I. sententie ab eodem dictate XXI. 
sermo eiusdem de Epicureis et Stoicis. item alius sermo de 
eo quod dictum est a Domino ad Moysem *ego sum qui snm'. 
de natnra boni lib. I. contra Manicbeos lib. I. expositionis 
quarumdam propositionum ex epistola Panli ad Romanos 
lib. I. — 28. in alio de magistro lib. I. de divinatione de- 
monum lib. I. de penitentia lib. I. de agone Christiano lib. I. 
de immortalitate anime lib. I. de patientia lib. I. de beresi- 
bus lib. I. electio et ordinatio Eraclii presbiteri successoris 
sancti Augustini ab eodem Augustino facta et gestis eccle- 
siasticis confirmata. omelie eiusdem XVIII in apocalipsim 
lobannis. liber de testimoniis divinarum scripturarum qui 
appellatur speculum qui non est beati Augustini. — 29. de 
novo testamento ad Honoratum lib. I. de vita Christiana lib. I. 
ad Simplicianum lib. II. ad Casulanum presbiterum de ieiunio 
sabbati lib. I. de questionibus evangeliorum lib. II. de VIII 
Aulercii questionibus lib. I. — 30. in alio speculum. — 31. 
in alio locutiones super eptaticem lib. VII. — 32. in alio 
questionum lib. VII. — 33. in alio de musica lib. VI. in eo- 
dem Cassiodorus de ortographia. — 34. in alio enchirid. 
lib. I. de disciplina Christiana lib. I. in eodem tractatus 
beati Cipriani de oratione dominica. — 35. in alio de opere 
monachorum lib. I. item de expositione epistole ad Galatas 
lib. I. item de origine anime lib. I. item de sententia lacobi 
apostoli lib. I. 

Libri sancti Gregorii: 36. in uno volumine reg. libri 
XIIII. — 37. in alio super Ezechielem lib. II. XL omeliarum 
lib. II. pastoralis cure lib. II. regula sancti Benedicti. — 38. 
in alio super Ezechielem lib. II. — 39. in alio dialogorum 
lib. IIII. pastoralis cure lib. II. — 40. in alio liber lob mo- 
ralium trcs prime partes lib. XVI. — 41. in alio ultima pars 



260 127. Beccum. 

lob et moralium tres postreme partes lib. XVIII. — 42. in 
alio Paterius ex dictis beati Gregorii super vetus testamen- 
tum. — 43. in alio Paterius super novum. 

Libri Origenis: 44. in uno volumine super epistolam ad 
Romanos lib. X. — 45. in alio super leviticum omelie XVI. 
— 46. in alio super vetus testameutum. 

Libri sancti Ambrosii: 47. in uno volumine de fide ad 
Gratianum imperatorem lib. IX. de misteriis lib. I. de sacra- 
mentis sermones VI. — 48. in alio de Isaac et anima lib. I. 
de bono mortis lib. I. de virginitatc lib. III. de viduis lib. I. 
de virginibus lib. I. exhortatio virginitatis. semio eiusdem de 
perpetua virginitate sancte Marie, de fuga seculi lib. I. de 
media nocte surgendo lib. I. contra Novatianos de penitentia 
lib. II. de lacob lib. II. de loseph lib. I. de benedictionibus 
patriarcharum lib. I. de ieinnio lib. I. de observantia episco- 
porum lib. I. de paradiso lib. I. epistola ad Vercellenses. — 
49. in alio de observantia episcoporum. in eodem epistole 
eiusdem. — 50. in alio super Luce evangelium lib. X. — 
51. in alio de officiis ministrorum lib. III. exameron eiusdem 
in eodem. — 52. in alio de consolatione Valentiniani impe- 
ratoris lib. I. item de excessu fratris sui lib. II. item lib. I. 
de XII abusivis seculi. item lib. I. de Abraham, item lib. I. 
de eo quod Salomon ait : ' Tria sunt impossibilia mihi et quar- 
tum quod non valeo agnoscere'. item lib. I de penitentia Da- 
vid regis. 

Libri sancti Hieronimi: 53. contra lovinianum lib. II. 
apologeticus lib. I. contra Helvidium lib. I. ad Eustochiam 
\sic] virginem lib. I. de virginitate. super ecclesiastem expo- 
sitionis lib. I. — 54. in alio epistole eiusdem. in eodem con- 
tinentnr libri ipsius de prodigo et frugi lib. I. ad Amondum 
presbiterum de diversis questionibus lib. I. ad Pammachium 
de Optimo genere interpretandi lib. I. apologeticus ad eum- 
dem. contra Helvidium de perpetua virginitate sancte Marie 
lib. I. contra Vigilantium lib. I. de XII questionibus ad He- 
dibiam. de XI questionibus ad Algasiam lib. I. disputatio de 
ratione anime per dialogum sumpta ex dictis beati Augustini 
et leronimi. item lib. I. beati Augustini de origine anime ad 
leronimum. item alius liber beati Augustini ad eumdem de 
eo quod scriptum est: *Qui totam legem servaverit' et que- 
dam epistole eiusdem Augustini ad oumdem leronimum. — 



127. Beccum. 261 

55. in alio super Eziechielem lib. XIIII. — 56. in alio super lere- 
miam lib. VI. — 57. in alio super Isaiam lib. XVIIl. — 58. in alio 
dialogus contra Pelagianos lib. III. super epistolam ad Titum lib. 
I. super epistolam ad Philemonem lib. I. dialogus contra Lucife- 
rianos lib. I. de spiritu sancto, quern transtulit in Latinnm de 
Greco, lib. Didirai I. de vita Pauli heremite lib. I. de vita sancte 
Paule lib. I. de vita sancti Hilarionis lib. I. de Malco monacho 
lib. I. — 59. in alio super VII prophetas primes. — 60. in alio 
super quinque prophetas novissimos et super Danielem. — 
61. in alio super Matheum. in hoc etiam Hilarius super eum- 
dem evangelistam. — 62. in alio de Hebraicis questionibus 
super genesira lib. I. de distantiis locorum lib. I. de inter- 
pretationibus Hebraicorum nominum lib. I. de Hebraicis questi- 
onibus in libro regum lib. I. de eadem re super paralipomenon 
lib. I. quidam tractatus de X temptationibus que in principio 
deuteronimi notantur. expositio cantici Debbore. expositio la- 
mentationum leremie. expositio de VII ebdomadis Danielis. 
successiones Roraanorura pontificum transmisse beato leronimo 
a Damaso papa, sunt etiam plures alie sententie. — 63. in 
alio de illustribus viris cum adiectione Gennadii lib. I. item 
in epistolam ad Galatas lib. III. item super epistolam ad 
Ephesios lib. III. — 64. in alio de mansionibus filiorum Israel 
lib. I. item contra Rufinum. contra enmdem lib. II. item eius- 
dem contra Rufinum lib. II. item epistole ipsius ad Princi- 
piam una, ad Demetriadem virginem una et ad Ctesiphontem 
una et alie plures. 

Libri beati Isidori: 65. in uno volumine ethimologiarum 
lib. XX. — 66. in alio de summo bono lib. III. — 67. in 
alio contra ludeos lib. III. in eodem super eptaticem lib. VII. 
— 68. in alio de summo bono lib. III. sinonima eius lib. II. 
liber Alcuini de vitiis et virtutibus. liber scintillarum. — 69. 
in alio lib. VII. super eptaticem. in eodem Alcuinus super 
canticum canticorum. 

Libri Bede presbiteri: 70. in uno volumine super Mar- 
cum lib. I. — 71. in alio super Lucam lib. VI. — 72. in 
alio super actus apostolorum lib. II. — 73. in alio expositio 
super epistolas canonicas. item expositio apocalipsis lohannis 
apostoli edita a Berengaudo viro eruditissimo. item liber 
Lanfranci archiepiscopi Cantuarensis de corpore et sanguine 
Domini contra Berengerium Turonensem. — 74. in alio super 



262 127. Beccum. 

apocalipsiui lib. III. item de tabernacalo lib. III. item super 
Tobiam lib. I. — 75. in alio capitala lectionum super epta- 
ticem. — 76. in alio super cantica canticorum. lib. VI. — 77. 
in alio de temporibus lib. I maior. item epistola ipsius de 
equinoctio. in eodem liber Albrici (Helprici) de compoto lune. 

— 78. in alio martirologium. in eodem regula sancti Bene- 
dict!. — 79. in alio historia Anglorum lib. V. de temporibus 
liber minor, de naturis rerum lib. I. lib. Gilde sapientis de 
excidio Britannie. vita sancti Neoti que in capite ponitur. — 
80. in alio lib. Albrici de compoto. — 81. in alio epistole 
Lanfranci. in eodem epistole Fulberti Carnotensis et Hilde- 
berti Cenomanensis episcopi. in eodem liber Ernnlfi de in- 
cestis coniugiis. item II II qnestiones divine solute ab eo. 

Libri Anselmi archiepiscopi Cantuarie: 82. in uno vo- 
lumine. monologium lib. I. proslogion lib. I. orationes eiusdem. 
lib. de grammatico. epistola ad Urbanum papam de incarnatione 
verbi. — 83. in alio tres tractatus de veritate, de libertate 
arbitrii, de casu diaboli. Deus homo lib. II. de conceptu 
virginali lib. II. de processione spiritus sancti. — 84. in alio 
epistole eiusdem ad diversos. 

lohannes heremita Cassianus: 85. in uno volumine col- 
lationes patrum XXIIII. — 86. in uno volumine. admonitio 
Basilii ad monachum. instituta Basilii. Pomerii de vita con- 
templativa lib. III. — 87. in uno vite patrum veteres et Ysi- 
dori sinonima et pars libri qui vocatur diadema monachorum. 

— 88. in uno volumine concordia regularum. — 89. in uno 
volumine Haimo super Ysaiam. — 90. in uno libri beati 
Dionisii. — 91. in uno vol. pronosticon luliani. — 92. in 
uno libellus Wimondi de corpore et sanguine domini. — 93. 
in uno losephus antiquitatum lib. XIIII. — 94. in alio anti- 
quitatum lib. VI et de ludaico bello eiusdem lib. VII. — - 95. 
in uno ecclesiastica historia Eusebii Cesariensis episcopi quam 
transtulit Rufinus de Greco in Latinum lib. XL — 96. in 
uno alia historia ecclesiastica que dicitur tripartita lib. X. — 
97. in uno historia Egisipi lib. VI. — 98. in uno historia 
Orosii lib. VII. in eodem Trogus Pompeius epitome XLVI. 
item in eodem historia Langobardorum lib. V. — 99. in uno 
vol. vita sancti Nicolai et miracula cius et translatio eiusdem. 

— 100. in uno dicta beati Gregorii papc super cantica et 
vita domni Herluini abbatis et vita beati Anselmi archiepis- 



127. Beccum. 263 

co|)i Cantuarensis. — 101. in ano clucidarius et apocalipuis 
et cautica cantieoruiu. — 102. in uno de vitiis lib. Ill et 
Ysidori Hinoninia lib. II et lamentum penitentie eiusdem et 
regula lidci versiiice coniposita. — 103. in uno vol. continen- 
tur II libri de expositione eccleBiastici officii tarn diurnalis 
quam nocturnalis editi ab Amalario viro apperitissime erudito. 
item epistola eiusdem ad leremiam de nomine lesu. item 
epistola eiusdem ad Guntardum. item epistola eiusdem ad 
Nectonem abbatem de seraphim et cherubim. 

Libri beati lohannis cognomine Chrisostomi: 101. in 
uno vol. de reparatione lapsi lib. I. item eiusdem ad Deme- 
trium de compunctione cordis lib. I. item de cadem re ad 
Stelechium lib. I. item omella eiusdem de subscriptione V 
psalmi. item omelia eiusdem de ipso P psalmo. Item contra 
ludeum lib. Gisleberti Crispini abbatis Westimonasterii. item 
eiusdem de Simoniacis et de veritate corporis et sanguinis 
Domini, item eiusdem sermo in dedicatione ecclesie. item 
omelia eiusdem super 'cum ingressus lesus' item eiusdem 
epistole III. 

Libri beati Cipriani episcopi et martyr is: 105. in uno 
vol. epistole eius numero XVI. in eodem lib. eiusdem de vi- 
tiis seculi ad Donatum. item eiusdem lib. I ad Demetrianum. 
item eiusdem lib. I de exhortatione martirii ad Fortunatum. 
— 100. sermo eiusdem de zelo et livore. item sermo eiusdem 
de penitentia. item eiusdem libri de mortalitate. item eiusdem 
lib. de habitu virginum. item lib. eiusdem de ecclesie catho- 
lice unitate. item lib. eiusdem de lapsis. item in eodem lib. 
de simbolo iidei ad Laureutium. item beati Cipriani ad Qui- 
rinum lib. II. 

Libri Fulgentii: 107. in uno vol. libri XXUL - 108. 
item chronica ab origine mundi usque ad imperium Lleraclii. 
item expositio super lib. geneseos usque ad ilium locum, ubi 
dicitur: 'clamor Sodomorum'. — 109. item expositio prolo- 
gorum beati leronimi quos in translatione et in expositione 
librorum veteris testamenti fecit, item expositio benedictionum 
XII patriarcharum. item quedam prophetic Sibille que de 
imperio Romano et fine seculi predixit. 

Libri beati Athanasii episcopi: 110. in uno vol. de tri- 
nitatc. lib. I. de unitate trinitatis. lib. II. de unico nomine 
divinitatis. lib. III. de assumptione hominis. lib. IIII. de sin- 



264 127. Beccum. 

galis noniinibus adversus novcUam hercsim. lib. I [scribe V 
GB,] de unica substantia trinitatis. lib. VI. de beatitudinc 
fidei et proscriptione secte pesBime. lib. VII. de professione 
regule catholice. lib. VIII. de fidei uuitate. lib. IX. de trini- 
tate et spiritu sancto. lib. X. altereatio sancti Athanasii quam 
habuit pro fide contra Arrium, Sabellium, Focinum hereticos. 
lib. XL sententia Probi iudicis qui ad dirimendamaltercationem 
ab iniperatore Constantio missus fuerat. item epistola Potumii 
ad Athanasium episcopum. item epistola Athanasii ad Luci- 
ferum episcopum. lib. XII. de Sotonibus. 

Libri Cassiodori: 111. in uno vol. super I*°* partem 
psalterii. — 112. in alio super 11"^. — 113. in alio super 
III*™. — 114. in alio Cassiodorus de anima lib. I. — 115. 
in alio vol. Smaragdus super regulam S. Benedicti. — 116. 
in alio continentur chronica Eusebii et chronica leronimi et 
Prosperi et chronica Sigisberti. — 117. In uno vol. historic 
Normanorum lib. VII. videlicet ab adventu Hastingi in reg- 
num Francorum usque ad mortem primi Henrici regis Anglo- 
rum et ducis Normanorum. item vita Caroli magni imperato- 
ris Romanorum et regis Francorum. item vita Alexandri 
magni regis Macedonum. item epistola eiusdem de situ Indie 
ad Aristotelem magistrum suum. item abreviatio regum Fran- 
cie gestorum ab egressione eorum a Sicambria usque ad prin- 
cipium regni Ludovici iunioris regis Francorum. item histo- 
riarum de regibus maioris Britannic usque ad adventum 
Anglorum in insulam libri XII, in quorum septimo continentur 
prophetic Merlini non Silvestris sed altcrius, id est Mcrlini 
Ambrosii. item exceptiones ex libro Gilde sapientis historio- 
graphi Britomim, qucm composuit de vastatione gentis sue et 
de mirabilibus Britannic. — 118. in uno volumine historia 
Gregorii Turonensis dc gestis Francorum libri X. in eodein 
historia Baldrici Dolensis archiepiscopi, quomodo lerusalem 
capta sit a Christianis libri IIII. — 119. in uno vol. itine- 
rarium lerusalem editum a Fulchero Carnotensi clerico, con- 
tinens res gestas illius expeditionis ab initio usque ad annum 
incarnationis dominice M. C. XXVI. — 120. in alio decreta 
pontificum. — 121. in alio canones. — 122. in alio excerpta 
decretorum. — 123. in alio corpus canonum. — 124. in alio 
benedictioncs episcopales per totius anni curriculum et quo- 
modo celebratur concilium et de consecratione episcopi se- 



127. Beccum. 265 

cnndiim niorem Romanum ct plures epistolc Rotnanorum pon- 
tificum decretales et benedietio abbatis, Virginia et vidue et 
monachi et multa alia. — 125. in uno volumine collectiones 
Burcardi Wormatiensis episcopi lib. XX. tarn ad ecclesiastica 
qnam secularia negotia pertractanda necessarie. 

Libri Dionisi Areopagite: 126. in uno vol. de cclesti 
ierarchia lib. I. de ecclesiastica ierarchia lib. II. de divinis 
nominibus lib. III. de mistica tbeologica lib. IIII. item ipsins 
ad diversos epistola X. in eodem Boetii de trinitate libri IIII. 

— 127. in alio epistole Yvonis et de sacramentis et sermones 
ipsius. — 128. in alio abbreviatio totius corporis canonum. 

— 129. in alio historia Henrici de gente Anglorum lib. X. 

— 130. in uuo vol. epistole Sidonii. — 131. in alio Isidori 
de officiis lib. II. — 132. in alio dialogus Basilii et lohannis 
lib. I. — 133. in alio serraonum Effremi lib. I. — 134. in 
alio Gregorii Nyseni sermones lib. I. — 135. in alio Rabanus 
super Mathcum lib. VIII. — 136. in alio Rabanus super le- 
remiam XX. — 137. in alio Rabanus super genesira lib. III. 

— 138. in alio Rabanus in exodum lib. III. — 139. in alio 
Claudianus de anima contra ep. ignoti auctoris. in eodem 
Candidi Arriani ad Victorinum de generatione divina lib. I. 

— 140. in alio Origenes super cantica canticorum lib. III. 
in eodem omelia eiusdem super psalmos: 'noli emittere; Do- 
mine ne in furore; dixi custodiam'. — 141. in alio Alcuini 
de trinitate lib. III. — 142. in alio Tertulianus contra paga- 
nos lib. unus. in eodem GregoriusTusen. [Turon.] de creatione 
hominis lib. I. — 143. in alio historia Clementis lib. X. — 
144. in alio Palladius de agricultura lib. XII. in eodem Vc- 
getius de re militari lib. IIII. — 145. in alio Macrobius de 
saturnalibus lib. III. — 146. in alio Quintilianus de causis. 

— 147. in alio Suetonius de vita Cesarum lib. XII. in eodem 
Eutropius ab urbe condita lib. X. — 148. in alio Tullius de 
officiis. — 149. in alio Philippica Ciceronis lib. III. — 150. 
in alio Angelomus super reges XV. — 151. in alio Haimo 
super epistolas Pauli. Hcrmas pastor lib. I. Abbas Clarcval- 
lensis super cantica canticorum. Hugo Parisiensis de area, 
de sacramentis et de aliis multis. — 152. in alio XII pro- 
pbete glosati. psalterium glosatum. glose Gisleberti Porretani 
super psalterium. epistole Pauli. sententie Petri Lombardi in 
uno volumine. — 153. in alio epistole Senecc. — 154. in alio 



266 127. Beccum. 

Seneca de clement ia et de beneiiciis. — 155. in alio Seneca 
de causis. Hermes Trimegistus. — 156. in alio Seneca de 
naturalibns qnestionibus. Seneca de remediis fortuitorum. — 
157. in alio Martianus Capella de nuptiis Mercurii et philo- 
logie lib. II et de Vll artibus editis ab eo lib. VII et com- 
mentuni Remigii super eumdcra IX lib. Priscianus de VIII 
partibus et de constructionibus II. atraque rethorica II. dialec- 
tice III. utrumque commentum super Porphirium. primum 
super catheg. primum, secundum super periermenias. com- 
mentum super topica Ciceronis. — 158. in alio arithmetica, 
musica et Macrobius super somnium Scipionis. arithmetica. 
item arithmetica. geometria Gilberti. propositiones Boetii III. 
Macrobii II. Platonis III. commentum Calcidii diaconi super 
Platonem. — 159. in uno volumine omnes libri Ovidi ex- 
cepto maguo et de fastis, item auctores multi. 

Libri Origenis presbiteri: 160. in uno volumine in ge- 
nesim omelie XVI. in eodem in exodum omelie XII. in eodem 
in numeros omelie XXX. in eodem in lesu Navem omelie 
XXVI. in eodem in iudic. omelie iX. in eodem in lib. regum 
omelie IIII. in eodem in Ysaiam omelie II. in eodem in le- 
remiam omelie XIIII. desunt XII. — 161. in alio super 
cantic. canticorum lib. III. — 162. in alio Origenis super le- 
viticum omelie XVII. — 163. in alio super IP"" partem Ma- 
tbci. — 164. in alio super epistolam ad Romanes lib. X. 

F. Ravaisson Rapports au ministre sur les bibliotlicques des 
(lepartcments de Touest. Paris 1841 p. 375-389 e codice bibliothe- 
cae, (piae est Abriiicis (Avranches) ii. 1942, quern p. 162 descipsit. 
SerapeumXlV Intelligeiizblatt No. 2. 

128. Fulda. saec. XII. 

QUOT ET QUORUM CODICES FUERINT 
IN BIBLIOTllECA FULDENSI. 

I. De cella Paugolti: 1-3. missales III. -— 4. evangeliura I. 
— 5. lectionarium I. — 6. genesis I leviticus, exodus, numeri, 
deuteronomion, regum, actus apostolorum, Esaias, Danihel, 
llieremias, apoealipsis, paralipomenon. — 7. pastoralis. — 8. 
liber conies. — 9. psalterium. — 10. 11. homeliae in duobus 
libris sancti Augustiui per totum circulum anui. — 12. anti- 



128. Fulda. 267 

phonariuni. — 13. rcgula sancti'Benedicti. — Istos libros ab- 
8tulit abbas inde. 14. parabola Salomonis, ecclesiastes, cantica 
canticoruni, liber sapientiae, lob, Tobias, ludith, Ester, genesis, 
exodos, leviticus, numerus, actus, apostoloruro, septem epistolae, 
apocalypsis. — 15. homiliae Faustini. — 16. antiphonarium. — 
De Ahahusam Alamauiae allati sunt libri Otolti, qui oecisus 
est, id est 17. missalis, qui datus est Sandrato. — 18. liber 
de cura pastorali. — 19. psalterium, ludith, Tobias, lob. Elster 
in codiee uno — 20. et pars antiphonarii. 

11. Ad sanctam Mariam : 21. 22. libri veteris ot novi tes- 
tament! in duobus codicibus. — Ad sanctum lobanneni: 23. 24. 
item iidem ipsi libri in duobus codicibus Seguitur descriptio 
codicum coniplurium veteris et novi testamenti in quibus 25. 
psalterium Graecolationum — 26. et epistolae Pauli Graeco- 
latinae — 27. et liber psalmorum secundum Hebraicam veri- 
tatem abs Hieronymo cditus. 

lU. Opuscula sancti Augustini episcopi. 28. tractatus sancti 
Augustini in evangelium sancti lohaunis libri XXXIl in uno 
codiee. — 29. item a XXXII usque ad LI in altero volumine. 

— 30. item a LI usque in iinem in tertio volumine. — 31-33. 
eiusdem de civitate Dei libri XX. in uno codiee X, in altero 
V, in tertio V. — 34. libri confessionum XIII. de genesi ad 
litteram libri XII in uno vol. — 35. 36. de doctrina Christiana 
libri nil in duobus codicibus seorsum. — 37. de scrmone 
Domini in monte liber unus. de academicis libri tres ct de 
ordine libri duo in uno codiee. — 38. de sancta trinitatc libri 
quindccim. — 39. tractatus de psalmo XXXI usque ad XL 
in uno codiee. — 40. a psalmo XLI usque ad centesimum in 
alio codiee. •— 41. a psalmo XCI [sic] usque C in tertio co- 
dice. — 42. a psalmo CXXXIIII usque CXLI in quarto codiee. 

— 43. 44. eiusdem unde malum libri tres in duobus volumi- 
nibus. — 45. eiusdem de baptismo parvulorum libri tres. 

IV. 46. Pars quaestionum Augustini et apologeticus Gre- 
gorii Nazianzeni et epistola Bachiarii de fide in uno codiee. 

— 47. in epistolam lohannis homiliae X. eiusdem soliloquio- 
rum libri duo. de immortalitate animae liber unus et de quan- 
titate animae liber unus. in uno codiee. — 48. eiusdem de 
vera religionc liber unus. eiusdem de disciplina Christianorum 
liber unus. de decern chordis liber unus. de praedestinatione 
sanctorum libri duo. — 49. eiusdem de agone Christiano liber 



268 128. Fulda. 

unu8 adversus quinque haereses lib. nnus. de pracsentia Dei 
ad Dardanum lib. unus. ad Valerium libri duo de nuptiis et 
concupiscentia. ad Marcellinum de sacriiiciis novi et veteris 
testamcnti liber unus. ad Gousentium de corpore Domini lib. 
unus. ad Volusianum de inearnatione Domini lib. unus. epistolae 
eius ad Hilarium, ad Bonifacium, ad Armcntarium et Pauli- 
nam et ad Marcellinum in uno vol. — 50. liber quaestionum 
sancti Augustini vcteris et novi testamenti CXXVII. Fast titulum 
quacsiionis LXXVIII lacuna est in codice, 

V. Opuscula sancti Hieronymi: 51. commentariorum in 
Esaiam prophetam libri XVHI. — 52. in prophetas lonam, 
Naum, Sophoniam, Aggaeum, lohel, Michaeam, Ambacuc, Ma- 
lachiam, Osee, Amos, Abdiam. — 53. excerptum de tractatu 
eiusdem in Esaiam a libro VIII usque ad XI. — 54. eiusdem 
commentarius in Osee lib. tres et in Hieremiam libri duo. — 
55. item eiusdem in Hieremiam libri sex. — 56. item excerp- 
tum de tractatu eiusdem in prophetas VIII id est Osee, Amos, 
Michaeam, lonam, Naum, Sophoniam, Aggaeum, Malachiam. — 
57. eiusdem tractatus in ecclesiasten. — 58. eiusdem tractatus 
in Matthaeum libri lUI. — 59. eiusdem in psalmos expositio 
historica. — 60.61. eiusdem in Danihelem prophetam lib. I 
in duobus codicibus. alter ad sanctum lohannem. — 62. 63. 
commentariorum eius in Ezechielem prophetam libri XI III. 
octo in uno volumine, in altero sex. — 64. contra lovinianum 
libri duo. — 65. item ipsi in altero codice. 

VI. 66. Liber eiusdem de interpretationibus nominum 
Hebraicorum et de locis. — 67. item de locis in alio codice. 

— 68. liber quaestionum Hebraicarum eiusdem. — 69. eius- 
dem tractatus in diversos psalmos. — 70.71. commentariorum 
in epistolam Pauli ad Galatas libri tres in duobus codicibus. 

— 72. item in epistolam ad Ephesios libri tres. — 73. item 
ad Titum et ad Philemonem. — 74. item altercatio dialogica 
Attici cognomento Hieronymi orthodoxi et Critoboli cognomento 
Pelagii haeretici. — 75. 76. catalogus Hieronymi de auctori- 
bus librorum in duobus voluminibus. — 77. liber Gennadii de 
inlustribus viris. — 78. epistolae Hieronymi numero XIIII. I 
ad Abigavium. II. ad Nepotianum. III. ad Heliodorum epis- 
copum epitaphium Nepotiani. IV. ad Marcel lam. V. item 
Hieronymus. VI. item ad Marcellam. VII. item ad Marcellam 
de eo qui in spiritum sanctum blasphemaverit. VIII. item ad 



128. Fulda. — 129. Coenobium S. Mauritii Numbergi. 269 

eandem de interpretatione Hebraicarum litterarum. IX. item ad 
eandeiu. X. ad Paulam de morte Fabiolae. XI. adDamasum 
papam de Cain. XII. ad Pammachium apologeticum Hieronymi. 
XIII. ad matreni et filiam in Gallia commanentes. XUII. ad 
Paulinum presbyterum de iustitutione clericorum vel monacho- 
rum et diversis divinae historiae expositionibus — 79. item 
epistolae Hieronimi in altero codice LXXVIII. [quas inter qtiat- 
tuor sunt Augustini ad Praesidium et ad Hierouymum. titulUtS 
epistolae LXV est sententiae saerae Theodoti.] — 80. item 
eiusdem epistolae XXXVIII in altero codice. [quas inter duae 
sunt Augustini Hieronymo et Oplato de originc animae.] — 
81. item liber epistolarum quorundam adHicronymnm etHie- 
ronimi ad eosdem. — 82. liber Aethici cosmographi abs Hie- 
ronymo translatus. — 83. martyrologium Eusebii et Hieronymi. 

— 84. liber excerptorum in prophetas. — 85. liber de vita Pauli 
eremitae et Hilarionis monachl. 

Mai. spicileg. Romaii. torn. V. (Romae 1841)212-215. 

129. Goenobinm 8. Hanritii Nnnibargi ^ Nanmbiirg. 

saec. XII. 

[fol. I']. 1. Augustinus super lobannem. — 2. A. de 
genesi ad litteram. -— 3. A. de concordia IIII euangelistarum. 

— 4, A. soliloquorium. — 5. A. contra achademicos. — C. A. 
de decem cordis. — 7. A. contra quinque hereses. — 8. A. 
de trinitate. — 9. epistolare Augustini et leronimi. — 10. A. 
contra epistolam fundamenti Manicheorum. — 11. libri IP Aug. 
de ordine. — 12. A. libri IIP* de libero arbitrio. — 13. A. 
de immortalitate anime. — 14. A. super omnes epistolas Pauli. 

— 15. A. retractationum cum aliis tribus in uno voluminc. — 
16. A. unde malum. — 17. A. de opere monachorum. — 18. 
A. ad comitem quondam sibi carissimum. — 19. A. super 
apocalypsin. -— 20. excerpta de concordiis IIIP^ euangelista- 
rum. — 21. a. excerpta quedam. — 22. a. de ciuitate dei. — 
23. A. in solutione epistole ad Romanos. — 24. epistola a. 
ad Simplicium episcopum. — 25. ad eundem solutio quarun- 
dam questionum. — 26. ad eundem solutio questionum de 
libro regum. — 27. A. ad dultium de orto [sic] questionibus. 

— 28. A. de fide et operibus. — 29. A. contra hereticos tri- 
nitati derogantes ct liber unus de sacramentis. — 30. A. de 



270 129. Coenobium S. Mauritii Numburgi. 

domo discipline. — 31. A. de querendo intellectu et enchiridion 
et de astronomia et uarie sentencie. — 32. Matbcus ct lohan- 
nes glosati in uno volumine. — 33. continue glosc super Ma- 
tbeum. — 34. Johannes glosatus. — 35. Lucas glosatus. — - 
36. Matheus glosatus. - 37. Marcus glosatus. — 38. psalterinm 
glosatum — 39. genesis glosata. — 40. duodecim minores pro- 
phete glosati ct eccerpta [sic] quedara Paterii et Isidorus de 
eo quod deus suramum bonum sit. — 41. registrura Gregorii 
et epistola Hincniari at Earolum imperatorem. et liber solilo- 
quiorum Ysidori. — 42. epistole Leonis pape et Gregorii pape. 

— 43. Ambrosius officiorum. ~ 44. Ambrosius de penitentia. 
et Augustini ad Paulinum et alia quedam in uno volumine. 

— 45. Origenes super leuiticum. — 46. leroninms super Za- 
chariam et Danielcm. — 47. leronimus Ilebraicamm questio- 
num. — 48. leronimus super ecclesiasten. — 49. Beda super 
canicas [sic] epistolas. - 50. Beda super Tobiam. — 51. Beda 
in XXX quaestiones de libro regum. — 52. Beda in octo ques- 
tiones de apostolo. — 53. Beda super parabolas Salomonis. — 
54. Beda de constructione tabernaculi. — 55. Beda de construc- 
tione templi Salomonis. — 56. Cassiodorus super cantica. — 
57. tractatus super cantica. — 58. leronimus super apocalipsim. 

— 59. Albinus de septcm sigillis. — 60. Augustinus super 
oracionem dominicam. — 61. leronimus super cantica. — 62. 
Isidorus ethimoloiarum. — 63. Ysidori regula de sccularibus 
celericis. [sic] — 64. Ysidorus testimoniorum contra ludeos. — 
65. canones Yvonis. — 66. epistole Yvonis. — 67. comentum 
super penthatheucum Moysi et actus apostolorum in uno vo- 
lumine. — 68. epistole Hyncmari archiepiscopi ad Lotuvvicum 
et alie multe in uno volumine. — 69. Paulus glosatus. — 70. 
item Paulus glosatus. — 71. Paulus totus non glosatus et ac- 
tus apostolorum in uno volumine. — 72. actus apostolorum. — 
73. Paulus totus. — 74. canonice epistole, apocalipsis in uno 
volumine. — 75-77. ordo cantandi et legendi per circulum anni 
in tribus voluminibus. — 78. cantica canticorum et canonice 
epistole et apocalipsis. bee omnia [glosata super lineam] in 
uno volumine. — 79. item canonice epistole glosate et apo- 
calipsis. — 80. item continue glose super canonicas epistolas. 

— 81. item cantica canticorum et lamentationes leremie in uno 
volumine glosata. — 82. apocalipsis et cantica canticorum et 
canonice epistole in uno longo volumine. — 83. decreta Caroli 



129. Coenobium S. Mauri tii Numburgi. 271 

et Lotuvvici imperatorum in uno longo volumine. — 84. li- 
bellus tituli psalmoruni ct sermones IIII evangeliorura. — 85. 
Heymo super apocalipsim. — 86. continue glose super apoca- 
lipsim in parvo volumine et dense. — 87. Amalarius et ex- 
posicio ecclesie dedicationis in uno volumine. 

[fol. P] 88. regula monialium. — 89. A. de correptione 
et gracia. vita scI Martini, vita sel Ambrosii. vita sOI leronimi. 
vita sel Gregorii. hec quinque opuscula in uno volumine. — 
90. vita patrum. — 91. Paseasius de Sacramento corporis et 
sanguinis doniini. — 92. 93. opus domini Hygonis et [ex?| 
novo testamento divisum in duo volumina. — 94. item opus 
domini Hygonis de sacramentis et de arche Noe in uno vo- 
lumine hec duo. — 95. item opus domini Hygonis super ec- 
clesiasten. — 96. passionalis vetus. — 97. passionalis parvus. 

— 98. item opus domini Hygonis de fide spe et karitate et 
diversis utilitatibus. — 99. passionalis magnus. — 100. 101. 
Alcuinus de ordinacione divini ofBcii in duobus voluminibus. 

— 102. liber Honorii cuius est titulus gemma anime. — 103 
micrologus de ecelesiasticis ordinibus. — 104. lunilius ct Eu- 
cherius in uno volumine. — 105. Anselmus Chantuarensis ar- 
chiepiscopus de concordia presciencie* et predestinacione et 
gracie dei cum libero arbitrio. — 106. item liber Anselmi 
cuius titulus est: cur deus homo. — 107-10. libelli sententia- 
rum diversarum [correctum m. eadeni: diversorum] patrum qua- 
tuor. — 111. liber sententiarum unus de sacramentis. — 112. 
expositio regule. item libellus sentcnciarum de miraculis sel 
Stephani in uno volumine. — 113. apollogeticum Bernardi 
abbatis. — 114. libellus in quo continctur sermo de sea Maria 
Magdalena et Maria mater \sic^ domini et alia plura in eodera 
volumine. — 115. liber unus cuius est titulus liber prognosti- 
corum. — 110. liber unus, in quo continctur ordo in rogaci- 
onibus et plura in eodem. — 117. liber in quo continctur de 
vita Cesarum. — 118. Paterius. — 119. pastoralis cura Gre- 
gorii. — 120-22. A. super spalterium [sic] in tribus voluminibus. 

— 123. Ysidorus super cantica canticorum. — 124. A. de natura 
et gracia. — 125. A. contra Faustuni Manicheum. — 126. A. 
de vera religione. -— 127. A. de unico bapt. — 128. A. que- 
stionum in libro numerorum. — 129. A. ad Valerium contra 
lulianum. — 130. A. super epiatolani ad Galatbas. — 131. A. 
ex libro sentcnciarum Prosperi. — 132. A. ad Maximinum Ar- 



272 129. Coenobium S. Mauritii Numburgi. 

rianum. — 133. A. super librum losue. — 134. A. ad Mace- 
donium. — 135. A. ad Publicolam. — 136. A. questiouum in 
levitico. — 137. A. questionum in Matheo. — 138. A. questionum 
in genesi. — 139. A. contra mendacium. — 140. A. de bono 
coniugali. — 141, A. de periurio. — 142. A. ad Serenam epis- 
copum. — 143. A. de verbis domini. — 144. A. questionum 
evvangel. — 145. A. contra hereticos trinitati derogantes. — 
140. A. de pcnitencia. — 147. A. de natura et gracia. — 148. 
A. contra Arrium. — 149. A. dialogus de origine culpal [sm- 
prascr. bi] motus. — 150. A. dc dono perseverancie. — 151. 
A. ad Volusionum. — 152. A. de continencia. — 153. A. con- 
tra Felicianum. — 154. A. ad Secundinum Manic. — 155. 
A. de fide et operibus. — 150. A. de simbolo. — 157. A. ad 
Fortunatum. — 158. II libri de origine anime. — 159. A. ad 
Vincencium Victorem. — 160. A. ad Selentianum. — 161. A. 
de sacramentis altaris. — 162. A. de corpore et sanguine do- 
mini. — 163. A. ad Parmenianum. — 164. A. ad Yreneum. 

— 165. A. ad lanuarium. — 166. A. ad Demetrium. — 167. 
A. de adulteriis coniug. — 168. A. de nuptiis et concupiscencia. 

— 169. A. de conflictu viciorum et virtutuni. — 170. A. de 
bono viduitatis. —- 171. A. ad Valerianum mag. equitum. — 
172. A. ad Pollentiam. — 173. A. ad Claudium contra lulianum. 

— 174. A. ad Victorinuni. — 175. A. ad lulianum de conti- 
nencia viduali. — 176 A. de virginitate. — 177. A. ad Cas- 
sianum. — 178. A. ad Auxiliura. — 179. A. ad Casulanum. 

— 180. A. de periculo sacerdotum. — 181. A. ad Uonatum. 

— 182. A. de laude psalmorura. — 183. A. ad Paulinum No- 
Icnseni episcopum de cura agenda pro mortuis. — 184. A. 
de divinatione demonum.. 

Leyser in Serapei II 331-34. c eod. bibl. univers. Lips. 329, 
qui Gregorium de cura pastorali continet. fol. 2 ^ maim j)08terioriB 
aetatis 8crii)tum est: iRtum librum contulit dm Heizo plebanus 
in Nerchowe. frIbuB minorib; in lipzig. Anno di M®. CC^L^IIP. 
XP. klas octobris. 

130. Coenobium Niwenbiirgense = Klosternenbiirg. 

saec. XII. 

Isti sunt libri S.Marie in cenobio Niwenburgensi qui ibi 
diverso labore coUecti vel conscripti sunt. 



ISO. Coenobium Niwenburgense. 278 

1. Bibliotheca in qua continentur quinquc libri Moysi. 
liber losue. liber iudicuni. liber Ruth, libri regum. in uno to- 
lumine. — 2. in secunda continentur hi libri: actus apostolo- 
rum. septem canonice epistole. apocalipsis. parabole Salomonis. 
ecclesiastes. item liber sapiencie. cantica canticorum. liber 
Ihesu filii Siracb. paralippomenon. liber Tobie. liber ludith. 
liber Hester, libri Machabeoruui. liber lob. — 5. in tercia con- 
tinentur Isaias. Hieremias. Ezechiel. Daniel, et XII minores 
prophete. epistole Pauli. — 4. omelie per totum anni circulum. 

— 5. item alia omelia in qua continentur sermones per totum 
annum de festivitatibus sanctorum et quedam expositiones evan- 
geliorum. — 6. moralia beati Gregorii pape prima pars, II et 
III in uno. — 7-10. item pars IV et V et VI et ultima pars 
separatim. — 11. omelie eiusdem super Ezecbielem. — 12. 
pastoralis cura eiusdem. — 13. libri dialogorum eiusdem. — - 
14. qnadraginta omelie eiusdem super evangelia. — 15. ser- 
mones s. Augustini dc diversis solemnitatibus sanctorum per 
annum. — 16. quinquaginta omelie de diversis scripturarum 
locis. 

H. J. Zeibig. die Bibliothek des Stiftew Klosterneuburg. 
in Archiv fiirKunde oaterreichiflcher GeRchicbts-Quellen V (VVien 
1850) 279. efine codiciR 838. Serapeum XI (1850) Int. 177.78. 

131. Bibliotheca Glaremoiitana. saec. XII. 

Sunt in custodia Widonis arehidiaconi Lingonensis isti 
libri quorum haec sunt nomina: 1. Orosius ab urbe condita. 

— 2. eapitula Caroli M. sive Ludovici August! vel Clotarii 
Caesar is. — 3. expositio super Isaiam. — 4. gesta Franco- 
rum. — 5. Virgilius. — 0. Exmaredus. — 7. lex Reboario- 
rum sive Alemanorum. — 8. Priscianus minor. — 0. Euticius. 

G. Haenel in Serapei VII 334 ex Catalogo Manu scriptorum 
codicam Collegii Claremontani Parisiis 1 764. p. 227. 

132. Monasterliim 8. Petri Besbacense = Rebais. saec XIT. 

INCIPIT BREVIARIVM CODICIJM SANCTI PETRI MO- 

NASTERII RESBACENSIS. 

I. 1. Unus textuR Scotticus. — 2-10. novem libri sacra- 
mentorum. — 11. 12. duo lectionarii. — 13. 14. et duo texti. 

18 



274 132. Monasterium S. Petri Resbftcense. 

— 15.16. et duo coHectanei. — 17.18. duo antipbouarii. — 
19. 20. et duo gradiles. — 21-26. sex psalteria. — 27. 28. duo 
libri vitae sancti Agili. — 29. unus vitae sancti Martialis. — 
30. unus passionis sancti Bertbarii. — 31. 32. duo vitae sancti 
Martini. — 33. unus liber miraculorum. — 34. unus vitae sancti 
Frodoberti. — 35. unus vitae sancti Marcelli. — 36. unus pas- 
sionis sancti Dionysii. — 37. unus vitae sancti Audoeni. — 
38. unus vitae sancti Ansbcrti. — 39. unus passionalis virgi- 
ginum. — 40. unus passionalis sancti Vincentii. — 41. unus 
passionalis sancti Sebastiani. — 42. unus vitae sanctae Mariae 
Aegyptiacae. — 43. unus vitae sancti Fursei. — 44. unus vi- 
tae sancti Garilepbi. — 45. unus vitae sancti Basilii. — 46. 
unus vitae sancti Gerniani. — 47. unus passionis sancti Qninti. 

— 48. unus inventionis sanctae crucis. — 49. unus inventionis 
sancti Stephani. — 50. unus passionis apostolorum. — 51. 52. 
duo vitarum patrum. 

II. 53.54. Duo libri cxpositionis super genesim. — 55. 
unus liber super Hiereniiam. — 56. unus super Danihelem. 
57. unus super losue. — 58. moralia. — - 59. .sancti Ambrosii 
de officiis. — 60.61. duosui>er apocalipsin. — 62. bonieliae. 

— 63. Nihardi VI bomiliae. — 64. Haimonis bomil. — 65. 
sancti Augustini .... — 66. unus sancti Hieronymi super 
Mattbaeum. — 67. unus liber prophetarum. — 68. et quater- 
niones Hiereniiae prophetae. — 69. unus quatcrnio in genesim. 

— 70. unus liber actuuni apostolorum. — 71.72. duo epistolarii. 

— 73. 74. duo paenitentiales Halitgarii. — 75. unus Rhabani 
Mauri. — 76. unus liber dialogorum Gregorii PP. — 77. unus 
parabolae Salomonis. — 78. unus pastoralis. — 79. unus dia- 
dema. — 80. unus sancti Isidori de summo bono. — 81. item 
Isidori de disciplina et arte. — 82. unus Adalberti de septem 
plagis. — 83. unus Adelmi de virginitate. — 84. unusAlbini 
Levitae. — 85. 86. unus lectionarius antiquus et unus quatemio. 

— 87. 88. duo orationalcs. — 89. unus Bedae de temporibus. 

— 90. unus Prosperi. — 91. unus sancti Augustini de cura 
pro mortuis gerenda. — 92-95. quatuor libri computi. — 96. 
unus pronosticus. — 97-99. tres libri canonum. — 100. unum 
encbiridion. — 101. unus sancti Hieronymi prioris translationis 
in lob. — 102. unus in cantica cantieorum. — 103. cxpositionis 
psalmorum unus. — 104. 5. duo martyrologia. — 106. unus 
regulae sancti Benedicti. — 107-9. tres alii. — 110. unus glo* 



182. Monasterium S. Petri Resbacense. 275 

sarius. — 111. 12. duo notarii. — 113-19. septem breviarii. — 
120. nnus quacstioDnm. — 121. unus parvus missalis. 

III. 122. 23. Duo libri de arte medicinae. — 124. nnus 
vitae sancti Augustini. — 125. unus vitae sanctae Radegundis. 

— 126. unus liber sancti Augustini de sancta et individua 
trinitate. — 127. unus actuuni sancti Petri apostoli. — 128. 
unus Paschasii Ratberti de corpore et sanguine Domini. — 
129-32. duo Prisciani maioris et duo minoris artis. — 133. 34. 
duo Donati. — 135. 36. duo Horatii. — 137. 38. duo Seduiii. — 
139. unus gestae Anglorum. — 140. et alter gestae Francorum. 

— 141. unus M. T. Ciceronis de senectute et amicitia, qui 
et vocatur Gato maior. — 142. unus inventionis sancti Stepbani 
protomartyris cum passione sancti Laurentii et aliorum inar- 
tyrum. — 143. unus lectionarius de festivitatibus sanctorum 
— - 144. et alter de dominicis diebus. — 145. unus Prosperi 

— 146. unus homiliaruni Gregorii papae super Hiezechielem 

— 147. unus Aratoris. — 148. unus gestorum Alexandri. — 
149. unus Boethii de sancta et individua trinitate. — 150 
unus Terentii. — 151. unus Porpbyrii panegyricus, id estadu 
lator. — 152. 53. duo libri vitae sancti Gregorii papae. — 
154. unus Hadoardi de virtutibus quattuor. — 155. unus qui 
dicitur registrum Gregorii papae. — 156. Remigii super Do 
natum minorem, in quo et Augustinus super eundeni. — 157 
unus Boethii de consulatione philosopbiae. — 158. unus epi- 
stolarum sancti Augustini. 

A. Mai. spicileg. Rom. torn V (Romae 1841) 201.2. 

13S. Momisterinm 8. Petri BesbacenNe. circa a. 1200. 

hi sunt libri Sancti Petri Resbacensis monasterii. 

1. 2. Duo texta Scotica. • ♦ ♦ 3. 4. duo libri Prosperi, pro- 
saicus et metricus * * « « 5. unus sancti Hisidori de omnibus 
creaturis. » ♦ ♦ 6. unus Smaracdus de VII plagis. « ♦ ♦ 7. 8. 
duo Seduiii. — 9. nnus Boetius de trinitate. — 10. alter de 
consolatione philosopbiae. « « « 11. unus diadema. * * * 12. 
13. duo [suprascr, unus] glosarii per a b c. — 14. unus salius 
[alius?] [mtitatum in duo salii]. — 15. 16. duo notarii. ♦ ♦ ♦ 
17. unus prognosticus. ♦ ♦ ♦ 18. unus Aldbelmi de virginitate. 

♦ ♦ ♦ 19. unus epithoniatum lustini super Trogum Pompeium. 

♦ • ♦ 20. 21. duo Prisciani de maiori arte. ♦ ♦ ♦ 22-24. duo 
[suprascr. tres] libri Donati. — 25. expositio Remigii super 



i 



276 183. Monasterium S. Petri Resbaoense. 

Donatum minorem. — 26. unus Virgilii. — 27. Catonis 

28. unus Porphirii. — 29. udus Prudentii. — 30. unus Terentii. 
— 31. unus Aristotelis. • ♦ ♦ 32. unus Persius. — 33. unus 
categoriarum. — 34. unus rethoricae. — 35. unus M. T. Cice- 
ronis de sencctute vel de amicitia. — 36. unus Prosper de 
epigrammatibus. — 37. unus Ysidori iunioris Ispalensis de 
diseiplina et arte gramniatica. — 38. unus glosarius. » ♦ ♦ 
39. fabularum unus. 

E. codice VosBiano 70 fol. 82. excerpsit Lncianus Muller in 
Jahrb. f. Philologie 97, 66. 67. 

184. Monasterium Fossatense. circa a. 1200. 



» « 



1. liber Szmaragdi, qui dicitur diadcraa monaeborum* 
2. [gesjta Francoruni. — 3. liber de enigniatibus ex libris 
[veteris] testaraenti ac novi. * ♦ ♦ 4. Isidorus etbimologiarum. 
♦ ♦ ♦ 5. liber Ysidori qui dicitur sinonima. ♦ ♦ • 6. de for- 
mulis spiritualibus et de glosis. * * * 7. 8. duo Prisciani niaio- 
res. — 9.10. duo libri Boeti de musica et aritmetica. — 11. 
Sedulius et Arator et Prosper simul. — 12. Donatus minor 
et Cato sinuil. — 13. 14. item Donatus minor in duobus locis. 
— 15. Boetius de trinitate et de consolatione simul. — 17. 
item Boetius de consolatione. — 18. Sedulius cum isagogis 
Porphirii. -— 19. Donatus maior. — 20. expositio Remigii 
super Donatum. — 21. Sedulius cum luTenco. — 22. luvena- 
lis. ♦ ♦ ♦ 23. Terencius. — 24. item Arator absque [principio] 
et fine. — 25. Publius Ovidius Naso. — 26. Priscianellus. — 
27. sinonima Ciceronis et Fnlgencius episcopus simul ad Gal- 
cidium. — 28. item Priscianus minor cum duodccim versibus 
Virgilii et Beda et Catone. ♦ ♦ * 29. item libellus ex libris 
Valerii Maximi. — 30. Virgilius valde bonus. — 31. Pnidencius 
de himnis et passionibus sanctorum. — 32. expositio Te- 
rentii in magno rotulo. ♦ » ♦ 33. liber eollationum Odonis ab- 
batis et de conflictu vitiorum. ♦ * ♦ 34. liber Sedulii. — 35. 
declinationes verborum. — 36. historia tripertita. — 37. flores 
psalmorum atque Orosium. ♦ ♦ ♦ 38. liber mathesis lulii Fir- 
mici. » » * 39. liber de viris illustribns. » ♦ * * 40. antiphonarins 
Guidonis perobtimus musicae notatus. 

pagina aversafolii: iste liber est monasterii Fossatensis. 

£ cod. YoBsiano 70 fol. 83 excerpsit Lacianus Muller 1. 1. 



135. Lemovioum. — 186. Corbeia. 277 



135. Lemovicum = Limoges, saec. XII. 

Haec est nostrorum descriptio facta librorum. Bernardus 
Iteresi huius loci ariiiariu8 in hoc volumine [antiphonarii 
saec XII.] ideo intitiilavit^quia liber iste inutilis est ad legendum 
et sic noil erit inutilis. 

Notices et extraits I p. 583. Archiv f, a. deutfich. Gesch. 
y 11 58 N 5248 XIII N 5245. Catalogue nondum videtur esse editus. 

136. Corbeia = Corbie, circa a. 1200. 

1. Augustinus de pastoribus liber nnus. de mendacio li- 
ber unus. ad Celestinum epistola .una. ad Antoninum epistola 
una. ad Gaiuni epistola una. ad Hermogenianum epistola una. 
ad Roman ianum epistola una. ad Zenobium epistole una. ad 
Nebridiuni epistole novem. de avaritia et luxuria sermo unus. 
Prosperi Galli epistola una. Hylarii Arelatensis episcopi epistola 
una. Augustinus de predestinatione sanctorum liber unus de 
dono perseverantie libri duo. de perfectione iustitie liber unus. 
ad Timasium et lacobum liber unus. ad Yalentinum epistola 
una. [7G8]* — 2. doctrina Christiana libri IIII. [254. ms. en defi- 
cit] — 3. de agone christiano. de disciplina Christiana, de vita 
Christiana, retractatio de grati[a] novi testamenti. [1287] — 
4. de natura boni liber unus. — 5. questiones contra Mani- 
cheum. questiones in epistolam ad Romanos liber unus. ad Ga- 
latas liber unus. de responsionibus quinque contra adversarios 
catholice fidei. de predestinatione adversus Pelagianos. epistola 
ad Hilarium episcopum. concilium episcoporum ad Innocen- 
tium episcopum Roroanum. Innocentii ad episcopos. [251] — 
6. Augustini adversus quinque hereses liber unus. expositio 
fidei catholice adversus Manicheum liber unus. contra Maxi- 
mum Arrianum libri tres. contra Pascentium liber unus. [248] 
— 7. de verbis Domini et apostoli. [243] — 8. de trinitate. — 
9. contra Faustum hereticum. [228] — 10. Augustini de civi- 
tate Dei pars prima, libri XL — 11. de civitate Dei pars se- 
cunda. libri XL — 12. de civitate Dei pars secunda libri VII. 
[767] — 13. de baptismo parvulorum contra Donatistas libri sep- 

* Servavi numcros Delislii. Numori uncinis inclusi sunt ii, qui- 
boB hi codices hodic in bibliothecis siguificantur. Numorus sine nomine 
bibliothecae est numerus bibliotheoae Sangermanensis. 




278 186. Corbeia. 

tem [1285], — 14. ad Valerium comitem de nuptiis et concupis- 
ceutia liber unas. contra lulianum hereticiim epistole XXXIIII. 
[769] — 15. liber confessionum libri XIII. [736] — 16. de mo- 
dis locutionum super genesim exodum leviticum numeros libri 
VIII. [738] — 17. Vigilii episcopi pro defensione fidei catho- 
lice. epistola Petri Ravennatis ad Eutichiten presbiteraiu libri 
V. Augastini ad Paulinum episcopum de cura gerenda pro 
mortuis liber unus. De octo questionibus. [847 ms, en deficit] 

— 18. de civitate Dei pars prima, libri XV. — 19. super 
psalterium plura volumina. [in margine]. — 20. de utilitate 
credendi. de gratia novi testament!, de natura boni. de octo 
questionibus veteris testamenti. [740] — 21. de gloria et festi- 
vitatibus. Augustinus de doctrina Christiana. [1822] — 22. 
de singularitate clericorum. Gaudentii episcopi in exodum, de 
pasche observatione. de ratione sacramentorum, de lectione 
evangelii. [839] — 23. contra Cresconium Donatistam. [761] -— 
24. achademicorum. de ordiue. de natura et de origine anime. 
responsio contra Arrianum. de quantitate anime. [128Sj — 25. 
utrum anima a seipsa sit, ex libro retractationum. — - 26. de 
mundicia cordis libri duo. de decem chordis. de conflictu vi- 
tiorum et virtutum liber unus. [327. 2' partie.] — 27. quedam 
lectionesde evangeliis. — 28. de concordia evangelistarum [758]. 

— 29. Egisippus. soliloquia Augustini. — 30. de vera religione. 
de libero arbitrio. contra Felicianum. de predestinatione. super 
epistolam ad Romanos. [250] —31. epistola leronymi ad De- 
metriadem virginem. epistola luliani Pelagiani ad eamdem. Au- 
gustinus super symbolum. super epistolam lobannis. Alcuinus 
de trinitate ad Carolum regem. — 32. de chatezizandis rudi- 
bus. [759] — 33. de natura et origine anime liber unus. ad 
Petrum liber unus. de adulterinis coniugiis libri duo. de ob- 
servatione ieiunii liber unus. contra adversarium legis et pro- 
phetarum libri dno. [250, 2] — 34. questiones Orosii et res- 
ponsiones Augustini. [1291] — 35. sermones Augustini de 
pascha. liber Paschasii de spiritu sancto. — 36. super gene- 
sim ad litteram. — 37. solutiones questionum ab hereticis 
obiectarum. contra Adamantium. contra Arrianos. [760] — 
38. leronymus super psalterium. [209] — 39. super Iheremiam 
libri sex. — 40. super Ysaiam. [213] — 41. super lezechielem. 
[216] — 42. super psalterium. [212] — 43. super epistolam 
ad Galathas. — 44. super psalterium. — 45. super Danielem. 
[131] — 46. defensio leronymi contra accusatorem. epistola 



136. Gorbeia. 279 

eiusdem ad Rufinum. prefatio Kufini super peri arcon. in- 
vectio leronymi in scripta Kufini. dialogus leronymi. de no- 
minibus Hebreis. [735] — 47. super ecclesiastem. Origenis 
super cantica eanticoruni a leronymo translatus. eiusdem de 
Balaam et fialac. [1273] — 48. contra- lovinianum. expositio 
symboli. [1276] — 49. dialogus. — 50. super epistolam ad 
Epbesios. [1275] — 51. libri luvenci cum quibusdam episto- 
lis leronymi. [841] — 52. super epistolas ad Titum et Phile- 
monem. — 53. super duodecim prophetas et super Danielem. 
[732] — 54. super ecclesiastem. [1274] -— 55. leronymus super 
genesim. [729] — 56. epistole. ~ 57. leronymus super Ysaiam. 
[211 ms. en. deficit] — 58. epistole. — 59. epistole. — 60. 
in Hesdram. — 61. Ambrosius super epistolas ad Romanos 
et ad Chorintios. [Amiens 87] — 62. super epistolam ad 6a- 
latas et sequentes. [^Amiens 88] — 63. super evangelium Luce. 
[205] — 64. exameron. [203] — 65. de trinitate. — 66. de 
incarnatione Domini, pastoralis. de mysteriis. de sacrameutis. 
de officiis. — 67. de Noe liber unus. de Abraham libri 
duo. de David liber unus. de Joseph liber unus. de be- 
nediction ibus patriarcharum liber unus. de excessu fratris 
sancti Ambrosii libri duo. epistole eiusdem quatuor. de incar- 
natione Domini liber unus. [204] — 68. contra Novatianum. 
lohannis de similitudine carnis. Augustinus de quantitate tem- 
poris. eiusdem de predestinationibus. eiusdem de decem cor- 
dis. [1307] — 69. Ambrosius et TuUius de officiis. [1271] — 
70. Explanatio sex dierum ex dictis Ambrosii. — 71. Gregorius. 
moralia Gregorii in sex partitionibos. [269. 272. 275. 786.] — 
62. omelie Gregorii. [278] — 73. exceptiones de libris Gregorii 

— 74. super lezechielem pars prima. [788] — 75. super le- 
zechielem pars secunda. [791] — 76. super lezechielem pars 
prima. [789] — 77. Gregorialis. — 78. dialogus. [798] — 79. 
registrum. [283] — 80. Gregorialis. — 81. pastorales cure. [479] 

— 82. epistole de registro cum exceptione. [858] — 83. liber 
dogmatum ex epistolis leronymi. — 84. omelie Gregorii. [793] 

— 85. exceptiones moralium. — 86. omelie Origenis super 
pentateucum, losue et iudicum. [193] — 87. super cantica. 
[196] — 88. apologeticus Panfilii. peri arcon Origenis. [199] — 
89. Origenis de Balaam. lohannes de reparatione lapsi. [197] 

— 90. omelie super cantica et prophetas. [194] — 91. Origenis 
super numeros. Beda de tabernaculo. — 92. Beda de natnra 
rerum. de temporibus. chronica. [990] — 93 super genesim. — 



280 136. Corbeia. 

94. super Lucam libri sex. [817] — 95. de gratia Dei. super 
lulianuiu hereticum. super cantica. — 9^. super parabolas. [813] 

— 97. super Marcuni. — 98. super genesim. — 99. de templo 
Salomonis. questiones super libros regnui XXX. super canti- 
cum. Abacuc. [820] — 100. super actus apostoloruni. super 
apocalipsini. [819] — 101. super actus apostolorum. [818] — 
102. de teniporibus. — 103. super Samuhelem i. e. duos priinos 
libros regum. nomina lecoruni ex libris leronynii. [293] — 
104. de libris psalmoruni. [811] — 105. de compoto. — 106 
Beda super Lucam. [Amiens, 75] — 107. de teniporibus. — 

108. Kabertus super lameutationes Ihereniie. Seneca de copia 
verboruni. coUationes Alexandri et Uidymi regum. [308] — 

109. super lameutationes Ibereraie. [824] — 110. de corpore 
et sanguine Domini. — 111. super Mattbeum libri IIII. pars 
prima. [823] — 112. super Matheum pars prima. [825] — 113 
de fide, spe et caritate. — 114. liber XII propbetarum glosa- 
tus. — 115. glose super psalterium. — 116. psalterium Gile- 
berti — 117. glose super psalterium. — 118. epistole Pauli 
glosate. — 119. lohannis evangelium glosatum. — 120. tituli 
psalmorum. — 121. evangelium Mathei cum glosis. — 122. 
glose super evangelia. — 123. glose hymnorum. — 124. glose 
psalterii. — 125. glose psalterii. — 126. GregoriiNazianzeni apo- 
logeticus. — 127. exceptiones ecclesiasticarum regularum. expo- 
sitio super Boetium. Anastasius. [Athanasius coni. Delisle] contra 
hereticos. — 128. sententie Lombardi. — 129. sermoues de ec- 
clesiasticis ofiiciis et alia. — 130. expositiones evangeliorum. 

— 131. Prudentius hymnorum. — 132. expositiones evangelio- 
rum. — 133. Jonas de diversis rebus. [301] — 134. Bernard! 
Glare vallensis. — 135. Faustus de gratia. — 136. epistole 
Paulini. — 137. Rabanus super actus apostolorum. -— 138. 
liber ethimologiarum. — 139. Sednli et Fortunati versus. — 
140. TertuUianus de ignorantia. — 141. coUationes. — 142. 
ethiniologie Ysidori. — 143. codex Karoli Magni. — 144. 
pronosticon luliani. — 145. Ysidorus ethimologiarum. — 146. 
Rabanus, Beda de Sanctis locis. — 147. Amalarius. Kobertus 
de divinis officiis. [43] — 148. Ysidorus de divinis officiis 
et alia opuscula de eodem. Hugo de sacramentis. Hugo de 
sacramentis. notule eiusdem. [42] — 149. didascalicon. expo- 
sitio super lameutationes Iheremie. — 150. Mariale. [486] — 
151. Anselmus de predestinatione et gratia et libero arbitrio. 

— 152. curDeus homo, primus liber de claustro anime. — 153. 



136. Corbeia. 281 

meditationes. — 154. omelie eiusdem cum qaibusdaai libelHs 
eius. — 155. libri Prosperi. — 156. exeeptiones Paterii. [Amiens 
220] — 157. pronosticon luliani. iuterro^ationes et responsio- 
nes. [853] — 158. omelie lohannis Crisostomi in Matheuni. — 
159. sermones eiusdem. — 160. Fortunati de diversis rebus 
libri XI. de vita sancti Martini libri IIII. de laude sancte 
Marie liber unus. — 161. Fortunati de diversis rebus versus. 
Aldelmns de virginitate versus. — 162. Paterius. — 163. epi- 
stole Valentini monachi ad Augustinum. Augustinus ad eun- 
dem. sermo de Adam et liguo vetito. instUuta Nili monachi de 
VIII vitiis. enchiridion Kufini. regula sanctorum patrum Sera- 
pionis, Macharii, Paunnchiri et alterius Macharii. [255] — 164. 
Cirillus de benedictionibus levitarum et sacerdotnm. [/brf. 719]. 

— 165. Eusebii Pamphili de fide contra Sabellium libri duo. — 
166. de resurrectione liber unus. — - 167. item de resurrectione et 
ascensionc liber unus. — 168. de incorporali et invisibili Deo 
liber unus. — 169. eiusdem libri VIII. de anima liber unus. 
despiritali cogitatu hominis liber unus. quod Deus pater incor- 
poralis est liber unus. de eodem liber unus. Non veni pacem mit- 
tere liber unus. Quod dico vobis in aure predicate super tccta 
liber unus. de operibus bonis et malis liber unus. de operi- 
bus bonis ex epistola Pauli ad Chorintios secunda libri duo. 

— 170. Fortunati de diversis rebus, in laudem sancte Marie 
liber unus bis scriptus. de vita sancti Martini libri IIII. 
mnlta alia de diversis. de virginitate laudanda in Sanctis ve- 
teris et novi testamenti. enigmata Althelmi episcopi et 8ym- 
phosii scolastici. versus Probe. [783] — 171. Fulgentii de 
predestinatione liber unus. de questione Arriani liber unus.* 
de alia liber unus. dicta regis Trasamundi cum resposionibus 
liber unus. de mysterio Christi liber unus. de divinitate Ghristi 
liber unus. de consultatis Optati liber unus. epistole ad Gal- 
lam, ad Probam. de passione eius liber unus. ad Ereptum. 
ad Theodorum. ad Venantiam. [263] — 172. de remissione 
peccatorum. regula Ticonii. de promissis ct lege, de specie 
et genere. de teniporibus. de recapitulatione. de diabolo. [854] 

— 173. de fide catholica. — 174. historia Clemcutis libri de- 
cern. [190] — 175. historia Orosii. [509. ms. de deficit] — 
176. historia Grcgorii Turonensis. [Notre-Dame 132] — 177. 
historia tripartita. [AGO. ms. de deficit] — 178. item tripartita. 

— 179. historia Egesippi. [448] — 180. historia FranCorum. 

— 181. historia Gothorum. — 182. historia Anglorum. — 



282 136. Corbeia. 

183. histuria Friculfi episcopi. — 184. historia de bello Tro- 
iano. — 185. historie Euscbii ecclesiastice pars prima. [456] 

— 186. historia pars secimda. [459] — 187. gesta Franco- 
rum Iherosolimis. — 188. historia Treberensium. Pauli diaconi 
liomanorum historia. — 189. losephus antiquitatum et belli 
ludaici. [Bibl, imp. Corbie 1]. — 190. historia Mandncatoris. 
\Bibl. imp. Corbie 2] — 191. historia Gaii Cesaris belli 
Gallici. — 192. cronica eiusdem cum quibusdam epistolis. — 
193. Philippicarum. — 194. Alexandri. — 195. Tiberius. — 
196. Florus prima pars, secunda pars. [39. 40.] — 197. cor- 
pus canonum. — 198. canones apostolorum et sanctorum pa- 
trum. — 199. synodus Calcedonensis. [368] — 200. synodus 
Calcedonensis [466] — 201. lex Romana. — 202. Nichenum 
concilium. — 203. exceptiones decretorum et legum. — 204. 
summa Sicardi. — 205. decreta Gratiani. — - 206. expositio 
super quedam evangelia. — 207. exceptiones decretorum. — 
208. exceptiones legum. — 209. Primasius episcopus super 
apocalipsim libri V. [1292] — 210. Philippi in lob. [262.] 

— 211. Angelomi super regum. [310] — 212. loseph super 
Ysaiam. [730] — 213. expositio cniusdam super epistolam 
ad Komanos. Prosperi de promissis et redditis. — 214. Pa- 
schasii diaconi de trinitate. — 215. Albini, qui et Alcuinus, 
de trinitate et quedam opuscula eiusdem. — 216. Gassiodo- 
rus de anima. opuscula Odonis. epistola Cam' [carmen Mai. 
Odonis episcopi Cameracensis Ddisle]. — 217. meditationes. 
versus Hildeberti de officio altaris. — 218. Isichius super 
leviticum. [291] — 219. cronica. tractatus Haimonis. [991] 

— 220. elucidarium. de pcnitentia libri sex. [326] — 221. 
questiones et responsiones de libris sanctorum Augustini, 
Gregorii, Bede et aliorum. — 222. Lactantii de falsa religione. 

— 223. expositio super canticum. — 224. epistole Ivonis. 
scntentie abbreviate. — 225. Anastasii [Athanasii ci. Ddisle] 
de trinitate libri VIII. de fide liber unus. contra Arrium, Sa- 
bellium, P'otinum altercatio a Vigilio nomine Athanasii edita. 
epistola Potamii una. Athanasii una. solutiones ad obiectiones 
hereticorum. — 226. Athanasius de fide catholica. — 227. 
Hylarii de fide scu de trinitate libri XII. [201] - 228. ome- 
lie Valcriani. — 229. Effrem. sancte Paule vita. — 230. ordo 
scrutiuii. [686] — 231. regula Basilii. luvenalis. — 232. cro- 
nica Victoris. — 233. Florus contra lohannem quemdam. 
Cassiaoi de institntione monacliorum. [852] — 234. Isidoras 



136. Gorbeia. 283 

ethymologiarum. — 235. sententie ad sororem suaiD. — 286. 
Eucherius. — 237. item Eacherius episcopus. liber differentia- 
ram Ysidori. [802] — 238. Eugippius. Belus de laude crucis. 

— 239. Salvianus de gubernationc Dei. [776] ~ 240. Pilaster 
de heresibus. Tertullianns de cibis ludaicis. epistola Barnabe. 
epiBtola lacobi. [717] — 241. Algeri de corpore et sanguine 
Domini cum quibusdam opusculis. [314] — 242. sententie 
quedam. ~ 243. Ennodins. exameron Basilii. — 244. dialogo- 
rum libri sex. Gypriani libri IIII cum quibusdam epistolis. — 
245. lohannes diaconus super pentateuchum. Luciferi episcopi 
pro Athanasio libri duo. de regibus apostaticis liber unns. de 
non conveniendo cum hereticis liber unus. de non parcendo 
in Deum delinquentibus liber unus. quod moriendnm sit pro 
Dei iilio liber unus. epistola Florentii liber unus. Athanasii 
libri duo. liber ad Constantium. Athanasius ad monachos. [838] 
-— 246. de locis versus Prosperi. versus Fortunati. — 247. 
epistole Fauli Grece. epistole Pauli Latine. [Saint-Petersbeurg 
n.Sdes mss. grecs.] — 248. genesis Hebraice. — 249. Rufinus 
in prophetis. [226] — 250. glossarium Grecum et Latinum. — 
251. Robertas de officiis. omelie. — 252. Valerius Maximus. 
gesta Britonum — 253. historia. enchiridion. — 254. cantica 
canticorum. leronymus de nominibus urbium vel locorum. — 
255. lulianus Pomerius. omelie. -— 256. consuetudines sancti 
Adalardi et ars musica. [964] — 257. regula sancti Benedicti. 

— 258. gesta abbatum Corbeiensium. Donati editio. vita Brictii 
Romani. Pilaster de heresibus. Ambrosius de loseph. vita sancti 
Eligii et Maximini. — 259. translatio sancti Nicolai cum ex- 
positionibus evangeliorum. vita sancti Pulgentii, Marcellini 
episcopi et confessoris. passio sancti Apollinaris et Dionysii. 
sancti Germani Farisiensis episcopi. Audomarii. — 260. passio 
sancti Ignatii, Policarpi, Marcellini et Petri, Christine, Cipriani, 
Theodosie. sancte Bathildis, Adalardi, Eusebii Vercellensis. — 
261. passio sancti Mauricii et sociorum. memoria sancti Micha- 
elis. passio sancti Georgii, Stephani pape, Theodote cum tribus 
filiis. inventio sancti Stephani prothomartyris. sancte Affre. vita 
sancti Gaugerici episcopi. passio sancti Ysaac et Maximiani. 
Mammes, Thimothei et Apolinaris trium fratrum, Insti et 
Fastoris. vita Victoris, lusti episcopi. passio Marcellini. [Mar- 
celli ci. Ddisle] vita Lamberti, Tecle, Cosme et Damiani. vita 
Pronti. passio Reparate, Domini, vita Pelagic, vita Philippi 
episoopi. inventio capitis sancti lohannis baptiste. Benedicti 



284 136. Corbeia. 

[Benigni ct. Delisle] presbyteri. passio Romani. Mauri. Bene- 
dict!, vita MaxiniiaDi. passio sancte Marie, Ruiini et Valerii. 
vita Germaui Autissiodorensis, sancti Gregorii, Egidii, An- 
scharii. vita leronymi, Adalardi et aliorum. Augustini. passio 
sancti Vincentii, Laurentii, Agapiti, Sixti, Ypoliti, Andree, Te- 
beorum, Albani. vita sancti Martini et passio plurimornni. Kar- 
lerfi, Gaugerici. passio Processi ct Martiniani. vita Goaris. 
passio Procopii, Cyrilli, Felicitatis cum iiliis. translatio sancti 
Benedict! et Scholastice. vita Arnulfi. passio Victoris, ApoUi- 
naris, Christine, lacobi apostoli, Kristofori, Gucufatis, Panta- 
leonis, Nazarii. vita Lupi episcopi, Abdon et Sennes. vita 
Gerniani episcopi. -— 202. Karoli Magni, Nicolai et Mauri. — 
263. Petri, Pauli, lacobi, Philippi. virtutes lohannis evangeliste. 
Bartholemei niiracula et passio apostoloruni Andree, Thome, 
lacobi, Simonis et lude. — 204. sancti Cu[t]berti et alia passio 
Sebastian!, vita Alexis, passio Bias!!, vita Thebaldi. passio Viti, 
Modest!, Creseentie, Cirici et lulite. — 265. translatio sancti 
Gentian! [et] Precordii. — 206. vita Karoli, Anscharii. — 267. 
Wandregisili. [Notre-Dame 101 bis,] — 208. miracula sancti 
Dionisi! et passio einsdem. Fusciani, Victorici, Gentiani. trans- 
latio sancti Precordii. passio lustini. vita beate Marie Egyp- 
tiace. passio sanctarum virginum Sophie, Fidei, Spei, Caritatis. 
vita Hunegundis. translatio eiusdero. miracula einsdem. vita 
Eufrosine, lustine. vita Margarete. vita Marie virginis, Anas* 
tasie, Genovefe. passio- Agathe, Cecilie, Agnetis. — 269. Deme- 
trii. grammatica Bede. — 270. Balaam. Kadultus super levi- 
ticum. [316] — 271. liber confessorum. commentum Boetii super 
ysagogas Porfilii. — 272. musica et geometria einsdem. — 

278. Boetius de consolacione philosophic. — 274. musica et 
geometria. — 275. musica et geometria. — 276. super peri 
armenias liber. — 277. notule Ruper Bo[e]tium de trinitate 
cum aliis opusculis. — 278. commentum in isagogas Porfirii. — 

279. grammatica Euticii. Prima rethorica TuUii. — 280. arisme- 
tica. musica. de consolatione. — 281. musica et geometria.— 
282. arismctica. Tullii de senectute. Macrobius. — 283. aris- 
metica. topica. liber divisionum. — 284. cathegorici. ypothetici 
sillogismi. — 285. de consolatione. — 286. de consolatione. — 
287. TuUius liber, secunda rethorica. — 288. utraquc rethorica. 
289. prima. — 290. utraque rethorica. — 291. rhetorica For- 
tunati. — 292. rhetorica secunda. -~ 293. musica Augustini. 
[1282] ~ 294. Martian! Capelle de nnptiis Mercurii et philo- 



13G. Corbeia. 285 

logie. — 295. are Prisciani. [Amiens 426] -— 296. ars Prisci- 
ani. — 297. ars Prisciani. — 298. Priscianus constructioiium. 

— 299. Priscianus constructionum. — 300. ars Prisciani. — 301. 
Dionicdes, Probus granimatici. -— 302. Annei Flori de Tito 
Livio. — 303. orthographia. ethimologie. — 304. Smaragdus 
in partibus Donati. — 305. grammatica Victoris. editio Do- 
nati prima. — 306. de grammatica. Smaragdi grammatica. [635] 

— 307. liber de temporibus. — 308. grammatica Pompei cum 
commento in Donatnm. [1179] — 309. dirivationes. — 310. 
utraque editio Donati. — 311. Macrobius. Priscianus construe- 
tionum. — 312. Thimeus Platonis. — 313. philosophia magis- 
tri Willelmi de Goncis. — 314. Terentius cum Statio Thebaidos. 

— 315. Terentius. — 316. Plinius. [-Ms 6796 dw fondslcUin] — 
317. bucolica cum georgicis. — 318. epistole Sidonii. Remigii 
super Donatnm. — 319. Lucanus. Eneis. Fulgentius super Enei- 
dos. — 320. glose super odas. — 321. Virgilius. Flavins de 
re militari. Lucanns. Solinus de situ orbis terrarum. — 322. 
Persius. luvenalis. bucolica. — 323. Lucanus. Martialis. Sta- 
tins. — 324. Eneidos. Ovidius fastorum. — 325. Salustius. — 
326. Servius in Eneide. — 327. idem. — 328. Pollion in Eneide. 
Comutus in Persium. — 329. glose odarum. commentum in 
Statinm. — 330. Vaca in Lucanum. — 331. Titi Livii dccada 
tertia [Ms. 5730 du fonds latin.] — 332. idem. — 333. epistole 
Senece ad Lucilium. — 334. Seneca de controversiis. — 335. 
lunii Moderati rei mstice. — 336. Titi Lucretii de rerum na- 
tura. — 337. Seneca dc bcncficiis. — 338. Lucanus. Macrobius 
Saturnaliorum. — 339. de naturis avium. —340. liber Cornelii 
de bello Troiano. — 341. martirologium. vite patrum. — 342. 
martirologium. 

Belisle in Biblioth^que de T^cole des chartes. S. 5. tome 1 
(Paris 1860) p.499-.'>ll. et in MenioircR de Tlnstitut. Academie des 
inBcriptioDB et belles-lettres, torn. 24. p. 325-338. — Mai. spicile- 
gium Rom. V. 204-12. — Delisle Bibliotheque p. 400 Mem. p. 274: 
J'en ai revu le texte sur la copie que M. de Certain a raportee 
de Rome ; puis je Tai confronte avec les deux autres oatalognes 
anciens et avec plusieurs catalogues de la bibliothecjue de Corbie 
rMiges au dix-septieme et an dix-huitieme siecle enfin, autant que 
c'^tait possible, j'ai verifie surles vohimes eux-m^mes les descrip- 
tions par les inventaires anciens et modernes*. 



286 Catalog! saeculi XIII. 

Catalogus 
catalogornm posterioris aetatis. 

137. Durobrivis (Rochester) a. 1202. librariuni beati 
Andreae. Royal MS. 5 B. 12 flF. 2, 3. W. li. Rye. Archaeologia 
Cantiana III. E.Edwards, libraries and foanders of libraries. 
London 18G5 p. 453. 

188. Archiepiscopus quidani Ravennas a. 1215 post mor- 
tem libros donat. Fantuzzi monnm. Ravcnnati V. p. 313. Sa- 
vigny. Gesch. d. r. Rechts IIP 600. 

139. Nemansus (Nismes) a. 1218. M6nard. hist, de la 
ville de Nismes. torn. 1 preuves p. 65. 

140. NeumUnster apud Ilerbipolim (WUrzburg) a. 1223. 
Archiv des hist. Vereins von Unterfranken und AschaiTenburg. 
XVI (1863) 251-56. 

141. Monasterium Wessofontanum (Wessobrunn) circa 
a. 1227. Hos libros Chunradus Bozo dnm esset armarius re- 
signavit. 139 volumina. Leiithner. hist, monast. Wcssofont. 
p. 175 et 254 e cod. Wessobr. 28. Oberbayerisches Archir 
1839 p. 360. Serapeum II 257-59. 

142. Conradns Schirensis (Scheyern) a. 1241. Pez. 
thesaur. anecd. I isag. p. XXVIII. Ziegelbaner. hist. r. 1. ord. 
Bened. I 551. Monuni. Germ. XVII 623-24. 

143. Numerus libroram Glastoniensis ecclesiae. (Gla- 
stonbury), a. 1248. 400 volumina. MS. Trinity Coll. Cam- 
bridge. Heame. loannis Glastoniensis chronica append, p. 43-244. 
E.Edwards, memoirs of libraries I (1859). 112. E. Edwards, 
libraries (1865) 451. 

144. Isti sunt libri Burensis (Benedictbeueni) ecclesiae. 
circa a. 1250. Pez. thesaur. anecdot. Ill 3 p. 613. Ziegelbauer 
hist. r. 1. ord. Bened. I 543-45. 

145. Ratisbona (Regensburg). a. 1251. 500 volumina. 
Peignot cat. de Tanc. bibl. des dues de Bourgogne. Anzeiger 
fWr Literatur der Bibliothekwissenschaft 1841 p. 22. 

146. Ricardus Chandos episcopus Cicestriae (Chichester) 
a. 1252 in testamento suo libros suos legat. Nicolas. Testa- 
menta vetusta. p. 761-62. E. Edwards, memoirs I. 372-73. 

147. Catalogus librorum Ottonis de Lonsdorf episcopt 
Pataviensis (Passau). anno 1254 reperti sunt isti libri in sa- 



Caialogri saecali XIII. 287 

crario ecclesiae Fataviensis. Monumenta Boica XXVIII 2, 
484-87. Serapeum XXV 242-47. Item e camera sna libros 
abbatibus communicat. Monnm. Boica XXIX 2, 81, Scrap. 
XX 113. 

148. Zo^'o episcopus Ayennicas (Avignon) anno 1257. 
Bononiae libros suo Thomae Tencarario propinquo legat. 
Sarti. de arcbigymnasii Bononicnsis professoribus II 121. 
Savigny, Gesch. des rl^m. Rechts IIP 600. 

149. Filius quidam doctoris inris canonici a. 1262 nn- 
deeim libros monasterio prope Othonianam (Volterra) donat. 
Sarti II 214. Savigny, Gesch. des r5m. Rechts IIl^ 595. 

150. Bemardus Botonns a. 1265 magistro Gerardo ne- 
poti suo inre legati libros suos legales relinquit. Sarti II 130. 
Savigny IIP 601. 

^151. Anno 1207 Bononiae (Bologna) libri Gerardi Cre- 
monensis professoris. Sarti I 511 ann. c. Savigny IIP 590. 

153. Ludovicus IX rex Fraucogalliae a. 1269 testamento 
bibliothecam suam, quae Lutetiae Parisiorum (Sainte-Chapelle 
a Paris) asscrvabatur, inter monasteria qnacdam dividit. Peig- 
not. catal. de I'anc. bibl. des dues de Bourgogne. Anzeiger 
fllr Lit. der Bibl. 1841 p. 22. 

153. Gervottus filius Accursii a. 1273 libros suos Gnilielmo 
fratri vendit. Catalogus librorum in archivo Bononiensi extat. 
Savigny IIP 601. 

154. Gartularium vetnstius ecclesiaeCorisopitensis (Quim- 
per) anni 1273 fol. 52' continet 49 volumiua. in bibliotheca 
nationali Paris, fonds des cartulaires n. 31. Biblioth^que de 
r^cole des chartes S. V. tom. 3 p. 41. 

155. Libri quos lohannes Taurinensis (Turin) de ordine 
praedicatorum conventus Mediolani a. 1278 conventui praedi- 
catorum Taurinensi donavit. Miscellanea di storia Italian, 
tom. XIX 354-69. Anzeiger fUr Bibl. 1881 p. 16871. 

156. Doctor quidam iuris canonici a. 1279 Bononiae 
(Bologna) libros hereditate accipit. Sarti II 131. Savigny 
IIP 602. 

157. Hugonis de Trimberg registrum multonim aucto- 
rum a. 1280. M. Haupt, Ber. der Berl. Akad. 1854 p. 144-64. 

158. Nicolai de Bibera Occnlti carmen satiricum v. 32 sq. 
a. 1281-83. Th. Fischer in Geschichtsq. der Prov. Sachsen I. 

159. Henricus de Estria prior Cantuariensis (Canterburj) 



288 Catalogi saeouli XIII. 

a. 1285 mcmoriale reliquit, in quo in 38 paginis trium colum- 
narum plus tria inilia operum bibliothccae cnumerata sunt. 
Merryweatbcr. Bibliomania in the middle age. London 1849. 
Serapeuni XII 115. 

160. Robert de Sorbonne Parisiis a. 1289. Franklin, los 
aneiennes bibliotbeques de Paris I 304. 

161. Litterae Henrici de Hochheim a. 1291 de libris 
quibusdam monasterio Zschillensi traditis. Petzholdt urkundl. 
Nachrichten n. 15. Anzeiger fUr Bibl. 1854 p. 15-16. 

162. Anno 1297 isti libri seolastici ecclesie Lubycensis 
(Lubeek) facta collatione sunt repcrti. Leverkus. IJrkunden- 
buch des Bisthums Lllbeck. I (1856) 383 sq. Serap. XV. Intcll. 
177 sq. 

163. Albertus Odofredi a. 1293 tcstamento suo libros 
legat. Sarti II 88-90. Savigny 111^ 603. 

164. Liber quotidianus contrarotulatoris garderobae 
anno reg. Edw. I. 28^*^ (a. 1299-1300). editus in appendiee 
Arcbaeologiae. Edwards, menioirs 1 391. Edwards, libraries 
p. 145. 

165. Hi sunt libri S. Marie et S. Nicolai in Arnstein. 
Quicnni(|ue aliquem abstulcrit anatema sit. e codiee Harleiano 
3045 nujier edidit S. Widmann. Ann. d. V^er. f. Nass. Alter- 
tumsk. XVIIl 28-32. of. Archiv f. a. deutseh. Gcsch. VII 80. 

166. Bibliotheca ecclesiae S. Nicolai Pataviensis (Passau) 
saec. XIII. edidit Pez tbesaur. anecd. I diss. isag. LII. Se- 
rapeuni II 247. 

167. Catalogus librorum Richardi de Gravesend epis- 
copi Londinensis (a. 1280-1303). Miscellanies of Philobiblou 
Society 1850. Edwards, memoirs I 373. 

168. Ordo librorum campi beatae Mariae (Marienfelde 
in Westfalia) saec. XIII. Kindlinger in allg. litt. Anzeiger 
1800 p. 521-25. SerapeumIX 21-24. M.Haupt. Sitzungsber. d. 
Berl. Akademie 1854 p. 160. 

169. Catalogi librorum in coenobio Benedictinorura Pe- 
gavicnsi (Pegau) asservatorum saec. XIII ct XIV manu exa- 
rati e codiee bibl. Lipsiensis n. 848 foj. Petzbojdt, urkundl. 
Nacbrichten n. 10. Serapeum XXIV Intell. p. 53. 

170. Hie continentur inscripti libri ecclesie Halesbrunen- 
sis. (Heilsbronn) saec. XIII. e codiee 337 bibliothccae Erlau- 
gensis Kerler in Serapei XXVI 200-203. 



Catalog! saecnli XIII. 289 

171. Isti sunt libri qui magistro Richardo commissi 
sunt. saec. XIII. Bamberg. DUmmler Anzeig. f. Eunde d. d. 
Vorzeit N. 6 p. 85. Anzeig. f. Bibl. 1877. p. 276-77. Jaeck in 
Iside XXn 1237. 

172. Abbatia Aldersbach saec. XIII e codice Monac. 2574 
(Aid. 44) fol. 40. Schmeller in Serapei II 259. 

173. Evesham. Bawlinson MS. in Bodl. Library A. 287. 13 tb. 
century and Cotton MS. Vespasian B 24. § De operibus Thomae 
de Marleburwe prioris. printed from Bodley MS. in ' Ghronicon 
Abbatiae de Evesham' in Sir J. Romilly's Series. Edited by 
Mr. Macray. 1863. Edwards libr. 450. 

174. Nomina librorum S. Laurentii in suburbio Leodii 
(Ltittich) saec. XIII. F. X. Kraus e cod. Bruxell. 9814. in 
Jahrb. des Vereins von Alterthumsfreunden im Rheinlande 50 
(1871) 229-31. 

175. Isti sunt libri qui pertinent ad dotem ecclesiae Gi- 
biniensis (Hermannstadt). Serapeum IX 244. Anz. f. Bibl. 
1848 p. 48. 

176. Isti libri subnotati sunt in taberna prope Zabem 
in libraria in conventn fratrum praedicatorum in Esslingen. 
saec. XIII. Oefele. scriptores rerum Boicarum II 609. 

177. Coenobium Niwenburgense (Klosterneuburg) saec. 
Xill H. J. Zeibig. die Bibliothek des Stiftes Klosterneuburg. in 
Archiv f. Kunde iJsterreich. Geschichtsquellen V (1850) 280-82. 
Serapeum XI Intell. 178-85. 

N 178. eiusdem bibliothecae catalogus. saec. XIII. Zeibig 
l.I. 282.83. Serapeum 1.1. 185-87. 

\ 179. eiusdem bibliothecae catalogus saec. XIII. Zeibig. 1. 1. 
283. Serapeum 1. 1. 187. 

180. Tituli librorum de libraria ecclesiae Christi 
Cant[uariensis] et contenta in eisdem libris tempore H[enrici 
de Estria] prioris. (Benedictine monastery of Christ church 
Canterbury) fine saec. XIII vel initio saec. XIV. catalogus 
locupletissimus 698 volumina complectitur. e Cotton. MS. Galba 
E IV editus ab Edwards memoirs of libraries I 122-235. 

181. Ricardus de Hoton prior Dunelmensis (Durham) 
circa a. 1300 queritur de Antonio episcopo quod cumidem. 
prior • • ♦ accommodasset dicto episcopo duo paria decre- 
torum etc. ♦ ♦ • licet idem episcopus per ipsum priorem sae- 
pius fuisset requisitus ad dictos libros restituendos hoc ta- 

19 



290 Catalog! saeculi XIV. 

men facere nolait. Catalog! veteres librorum eccl. Dunelm. 
p. 121-22. 

182. Testamentum Martini Sulimani anno 1305. Sarti II 
107. Savigny UP 603. 

183. In isto libro continentur libri quos abuit conven- 
tus Divionensis (Dijon) anno Domini M. CCC. VII. 6. Peignot. 
Catalogue d'une partie des livres composant Tancienne bib- 
liothique des Dues de Bourgogne. Dijon 1841. p. 123-32. 
Anzeiger f. Bibl. 1841 p. 22. 

184. Guy de Beauchamp, Comte de Warr. Saluz en Deu. 
Nous avair bayle e en logarde le Abb6 e le Covent de Bor- 
desleye, lesse a demorer a touz jours touz les Romaunces de 
souz nomes; ceo est assaveyr. Un volum, qe est apele Tresor. 
♦ ♦ ♦ anno 1315. Edwards memoirs I 375-76. Merryweather 
Bibliomania p. 193-94. Todd, illustr. of Gower and Chancer 
p. 161. Edwards libr. 449. 

185. Testamentum Adolfi canonici Coloniensis a. 1319. 
Archiv f. Gesch. d. Niederrheins II 168. Anz. f. Bibliogr. 1854. 
p. 395. 

186. Summa pretii libroru yenditoru. In nomine amen. 
Notandum quod sub anno dni M. CCC. XXII. ego magister 
Wernherus de Woleshouen canonicus ecclesiae Beronensis 
yenditis aliquibus libris meis comparatis et scriptis mihi in 
Constantia «««##* Summa cstimationis dictorum librorum 

est XVIII Mr. argenti nalium in thur. (Thurego.V E 

codice Einsiedl. 193 Gall. Morel in Serapei I 365-67. Singulis 
libris pretium additum est. 

187. Inyentarium librorum ecclesiae beati Petri Exo- 
niensis (Exeter) per Ricardum de Brailegh. a. 1327. Oliver, 
liyes of the bishops of Exeter p. 301-10. Edwards libr. p. 450. 

188. lohannes episcopus Sambiae (Samlaud) anno 1327 
capitulo libros suos 100 mareas yalentes donat. Gebser. Gesch. 
der Domkirche p. 84-88. Steflfenhagen. N. Anzeiger f. Biblio- 
graphic 1863 p. 286. 

\ 189. Anno 1330 registrati sunt libri bibliothecae eccle- 
siae Neuburgensis (Klostemeuburg). Zeibig. Archiv f. Kunde 
Csterr. Geschichtsquellen V 284 sq. Serapeum XII Intellig. 1. 
190. Anno dni. 1332 ♦ ♦ ♦ constitutus coram nobis ab- 
bate loci Heremitarum (Einsiedeln) discretus vir dns Her- 
mannus rector ecclcsie in Fryenbach subscriptos libros sibi 



Catalog! saecali XIV. ^V 

inre proprietatis attinentes fraternitati nostri monasterii pre- 
dicti libere tradidit et donayit sub tali condicione, nt ipse 
libros eosdem nomine concessionis a nobis pro annuo censn 
detineat pro tempore vite sue, scilicet nno puHo annaatim 
in camisprivio persolvendo * • • * Der Geschichtsfrennd. Ill 
(Einsiedeln 1846) 249-50. Anzeig. f. Bibl. 1847 p. 73. 

191. Post annum 1321 matricularium librariae monas- 
terii Burgi Sancti Petri (Peterborough) paucis libris non exa* 
minatis. Symon Gunton. history of the church of Peterburgh. 
(London. 1686 fol.) 173-224. Serapeum XII Intell. n. 18. XIII 
Intel!, n. 1. Edwards memoirs I 117. 

192. Inventarium quatnordecim librorum Gini mortui 
anno 1337. Giampi memorie di Gino p. 149^. p. 152'^. p. 152^ 
Savigny IIP. 604. 

193. Avenione procurator quidam senatus Hamburgensis 
anno 1338 complures libros emit. Lappenberg in civilist. Ma- 
gazin VI 207-9. Savigny IIP. 598. 

194. Hie infra deseribitur thesaurus et ornamenta eccle- 
siae Gonstanciensis. in fine: M.CCG. XLIII. de mense. fe- 
brnarii. conscripta fuerunt ornamenta ecclesie Gonstanciensis 
supra scripta. per magistrum. Ottonem de Rinegg. canonicum 
ecclesie suprascripte. I. v. Lassberg in Serapei I 49-58. An- 
zeiger f. Kunde teutscher Vorzeit 1838 p. 417-20. 

196. Testamentum lohannis de Hoxem anno 1344. Ana- 
lectes pour servir a Thist. eccles. de la Belgique publ. par 
E. Reusens. 11 (1865). Serapei XXVU 125. 

196. Liberia ecclesiae S. Emmerami Ratisb. (Regens- 
burg.) Anno domini MCGG 46 constructa est haec liberia per 
venerabilem patrem dominum Albertum abbatem monasterii 
huius. ♦ * ♦ » Anno vero domini MCGG 47 inventi et con- 
script! sunt libri inferius annotati in praedicta liberia. erant 
250 Tolnmina in 32 pulpitis. Schmeller e cod. Monac. 14397 
[Emmeram. E 20] in Serapei II 262. 

197. Gatalogi bibliothecarum Dominicanorum et Fran- 
ciscanorum et Augustinensium Ratisbonensium anno 1347 e 
cod. Monac. 14397 [Eknmeram. E 20]. Schmeller in Serapei 
II 266. 

198. Monasterium Prufeningense e cod. Monac 14397 
[Emm. E 20]. Schmeller in Serapei II 266. Pez. thesaur. I 
p. XLIXLIL 



392 Catalog! saeculi XIV. 

199. MoDasterium Pruelense prope Ratisbonam. Schmel- 
ler e cod. Monac. 14397 [Emm. E 20] in Serapei II 266. Fez. 
thesaur. Ill p. XVI. 

200. Clericus quidam anno 1348 Lucae inyentarium 
bibliothecae suae facit. Blume. Rb. Mus. iUr Jurispr. II 390-93. 
Savigny IIP 598. 

201. lohannes Hyndebeke canonicus et thesaurarius S. 
Willehadi Bremensis anno 1355 capitulo libros suos donat. 
Serapeum X 50. 

202. Anno 1355 Elizabeth de Burgh Mady of Clare' do- 
nat libros. Edwards, memoirs of libraries I 374. Inter libros 
affertur 1. hugucion, qtiem perperam Edwards ^ Hugh de Vo- 
rceilles on the Decretals^ intellegit, est glossarium Ugucionis. 

203. Anno 1357 Albertus abbas ecclesiae S. Emmerami 
Ratisbon. 40 libros donat. Schmeller e cod. Monac. 14003. 
[Emm. A. 3] in Serapei II 262. 

204. Anno 1361 cartularium vetustius ecclesiae Corisopi- 
tensis (Quimpre) fol. 62' in Bibliotheca nationali Parisiensi 
fonds des Cartulaires n. 31. continet 103 volumina. Bibliothe- 
qne de T^cole des chartes S. V torn. Ill 41. 

205. Anno 1363 ecclesia sancti Anscharii Bremensis. Merz- 
dorf in Scrap. X 351 sq. 

206. Bibliotheca lohannis regis Francogalliae mortui a. 
1364. decern Toluminum. Peignot. Catalogue. Anzeig. f. Bibliogr. 
1841 p. 23. 

207. Anno 1366 indentura inter priorem Dunelm. (Dur- 
ham) et Willielmum de Swetop et lohannem fratrem eius de 
libris. Catalog! veteres librorum ecclesiae Dunelm. [Surtees 
Society n. 7.] p. 122-23. 

208. Anno 1367 inventarium S. Petri Camotensis (Chartes) 
continet 221 volumina. Catalogue des manuscrits de la biblio- 
theque de la ville de Chartres (1840) 142 sq. Bibl. de T^cole 
des chartes. S. V tom.III 264. cf. § 59. 

209. Anno dominice incarnacionis M.CCC.LXX sub do- 
mino Alberto abbate facta est inquisicio librorum nostri Ad- 
montensis monasterii per fratrem Petrum [de Arbon] cantorem. 
J. Wichner. Gesch. des Benediktiner-Stiftes Admont III (Graz 
1878) 87-89. N. Anzeiger f. Bibliogr. 1878. p. 134-36. Mitthei- 
lungen des hist. Vereins f. Steiermark 20(1873)67. 

210. Eodem tempore [1370J Dominus Imperator [Carolus 



Catalog! saeculi XIV. 293 

IV] mnltnm affectiis stadium generale et studentes in Praga 
comparavit pro C. marcis centum et XIIII vulumina librorum 
saerae theologiae et iuris canonic! ac aliarum artium Hbera- 
lium, qui libri faerant venerandae memoriae Domini Wilbelmi 
decani Wissegradensis hoc anno defuncti, qnos idem in Avi- 
nione et in aliis diversis mundi partibus comportaverat et il- 
lo8 libros donavit Dominns Imperator pro collegio stndentium 
in Praga. Registrum librorum colegii Carolini. Verhandl. der 
Ges. des vaterl. Museums in B5hmen (Prag 1840) p. 65-76. Se- 
rapeum XI Intell. p. 58 sq. 

211. Monasterium S. Vincentii Laudunense (Laon) anno 
1370 sub loanne de Nouelles, vulgo de Guisia. 1100 voll. Achcr. 
in ed. opp. Guiberti p. 652. Ziegelbauer hist r. 1. o. Ben. I 470. 

212. Anno 1370 Adam de Stanton * chaplain of Bury St. 
Edmunds' enumerat quatuor volumina. Campbell, lives of the 
Chancellors R. de Bury I 230. Edwards, memoirs I 384. 

213. Monasterium S. Audoeni Rotomagi (Rouen.) Index 
librorum, qui annis 1372. 1373. 1378 legentibus commodati 
erant. Delisle. Bibl. de T^cole des chartes S. Ill tom. I 227-30. 

214. Inventarium librorum Caroli V regis FrancogaJliae. 
' Tour du Louvre estagi^e en chambres d'embas, du milien et 
d'amont. Cy apr6s sont escripts les livres de tr^s souverain 
et tr6s excellent prince Charles le Quint de ce nom, par la 
grace de Dieu roy de France, enregistres de son comandement 
par moy Giles Malet son valet 'de chambre, Tan de grace 
1373\ 504 voll. (Barrois) bibliotheque protypographique. (Paris 
1830) 49-86. 

215. Anno 1374 Nicolaus episcopus Pomesaniae *capitulo 
bibliothecam suam donat. Voigt. Codex dipl. Pruss. Ill n. CXVII. 
Steifenhagen Anzeig. f. Bibliogr. 1863. p. 286. 

216. Anno 1375 Bernhardus de Berke notarius inven- 
tarium supellectilis et librorum Godefredi de Gardapen cano- 
nic! Coloniensis facit. In archivo urbico Coloniensi. Quae L. 
Korth meum in usum excerpsit, nuper vulgavi in Anzeiger ftlr 
Bibliogr. p. 242-44. 

217. Anno 1376 Fridericus notarius ad honorem s. Marie 
et s. Blasii pro remedio anime sue monasterio Admontensl 
117 libros donat. Novem volumina, quae ipse ex bibliotheca 
mouasterii mutuatus erat, in domo eius combusta erant. J. Wich- 



294 Catalog! saeculi XIY. 

Der. Gescb. des Benediktiner-Stiftes Admont III 87. Anzeig. 
f. Bibliogr. 1878. p. 135. 

217 ^ Anno 1380 alter catalogus librorum AdmontenBis 
monasterii factus per Petrum de Arbon 805 voluminum. J. 
Wichner. 1. 1. Mitth. des histor. Vereins f. Steierniark 20 p. 67. 
N. Anz. f. Bibl. 1878 p. 136. cf. § 210. 

318. Anno 1380. monasterium Carthusianornm Erfordiae. 
Ex Arnold! cbronicis Serapeum XVIII 134-37. 

219. Anno 1380 testamentum Pbilippi Leidensis. (v. 
Heussen) bist. episcopatuum foederati Belgii I (1733) 469. 

220. Bibliotheca Caroli V Francogalliae regis mortui 
a. 1380. 910 Toll. Boivin. Inventairo ou catalogue des livres 
de Tancienne bibl. des Louvre. 1836. cf. § 215. 

221. Anno 1389 abbatia S. Martini in portu Daverni. 
(Dover) Bodley MS. 920. Edwards libraries p. 450. Hunter 
monastic libraries 13. 

222. Anno 1390 testamentum Thomae plebani S. Mi- 
chael. Frag. E. Ott. Beitrage zur Receptions-Gesch. p. 100 ann. 

223. Isti libri infra script! inventi fuernnt in communi 
armariolo Dnnelmi (Durham) infra spendlmentum in recessu 
fratris domini Robert! de Langechester ab officio librariae 
ad officium feretrariae et liberati fratri Willielmo de Appelby 
circa festum puriiicationis beatae virginis Mariae anno domini 
millesimo CCC nonogesimo primo. Catalog! veteres librorum 
ecclesiae Dunelm. (Surtees society n. 7.) London 1838 p. 10-34. 

224. Dc libraria interior! Dunelm, quae vocatur spend- 
ment. Isti libri sunt de communi Dunelm, infra le spendement 
Dunelm. anno domini M. IIP nonogesimo primo. Catalog! 
vet p. 34-39. 

225. Anno 1392 testamentum lohannis Percyhay of Swin- 
ton. Wills and Inventaries from the register of the commissary 
of Bury (Camden Society) I. Edwards, memoirs I 384. 

226. Catalogus librorum monasterii 8. Maximin! Treve- 
rensis. Summa voluminum 159 pecie integre. Notandum, quod 
omnes libri qnibus utimur in chore, non sunt registrati sed 
sola volumina librorum in bybliotheca scripta sunt in presen- 
tia domini Engilberti prioris custodis et Nycolai de Redelingen 
ac per exempla per dominum Enricum prcsbyterum de Tylo 
ex precepto domini nostri domini Rorici abbatis monasterii 
sanct! Maximin! die Servatii cpiscopi anni MCCC nonagesim! 



Caialogi saeculi XIY. 295 

tertii. Extat in arcbivo publico GoDfluentiae. apograpbum vidi 
beneficio Laiuprecbtii. Catalogum propcdicni edam. 

227. Literac de donatione librorum ecclesiae Misnensi 
(Meissen) a Nicolao Ebersdorfio facta a. 1395. Petzboldt. ur- 
kundl. Nacbricbten n. 11. Anzeiger f. Bibl. 1843. p. 66. 1846 
p. 24. 

228. Anno 1396 testamentum Walter! de Brugge canonici 
Eboraccnsis (York). Hunter. Notes of AVills in tbe Registers 
of York. (Memoirs read at tbe York meeting of tbe Arcbaeo- 
logicallnstitute of Great Britain) p. 11.22. Edwards memoirs 

I 385. 

229. Isti libri subscript! inventi fuerunt in communi ar- 
mariolo Dunelmensi (Durbam) in diversis locis infra claustrum 
tempore quo frater Willelmus de Appelby librarius fuit, ad 
festum pascbae videlicet anno Domini 1395. Catalog! veter. 
p. 46-79. 

230. Libri subscript! iacent in almariolo [Dunelmensi] 
iuxta introitnm ad infirmariam pro lectura in refectorio et po- 
nuntur sparsim inter alios libros in inventario praecedenti. 
Catalog! vet. p. 80. 81. 

231. Libri subscripti inventi fuerunt in communi almariolo 
novieiorum Dunelm! infra claustrum tempore quo frater Wil- 
lielmus de Appelby fuit librarius, viz. ad festum pascbae anno 
Domini 1395. Catalog! vet. p. 81-84. 

232. Anno 1399 testamentum Eleanoris de Bocbun 'du- 
cbess of Gloucester". Nicolas, testamenta vetnsta 148. Edwards 
memoirs. I 385-86. 

233. Catalog! librorum in coenobio Benedictinorum Pega- 
viens! (Pegau) asservatorum saeculi XIII et XIV manu exarati. 
MS. bibl. Lipsiensis N848. fol. Petzboldt. urkundlicbe Nacb- 
ricbten n. 10. Serapeum XXIV Intelligenzbl. p. 53. 

234. Sacc. XIV. Catalogus monaster!! Benedictinorum 
Opatowic. E. Ott. Beitrage zur Receptions-Gescb. des rOmiscb- 
canon. Processes p. 94. Abbandl. der bobm. gel. Ges. 1785. 

II 238. 

235. Saec. XIV. Catalogus monaster!! Dominicanorum 
Gabel. Ott. 1. 1. p. 96. 

236. Saec. XIV. Post mortem Bartoli in domo eius triginta 
libri iuridic! et triginta quattuor libri tbeologici inveniuntur. 
Savigny. Gescb. d. r. R. VI cap. 53. 



296 Catalogi saeculi XIY ot XY. 

237. Saec. XIV In statutis universitatis Bononiensis (Bo- 
logna) [lib. I p. 27-29] inest catalogus 1171ibrorum, quiapnd 
quem libet stationariura inveniri potuerunt Savigny. Gesch. 
d. r. R. IIP p. 649-53. Schulte. Gesch. der Quellen des can. 
Rechts. II 554-56. 

238. Saec. XIV. Hi sunt libri sancte Marie Rievall[en- 
sis] (Rievaux). E codice Cantabrigensi coUegii lesu N. B. 17. 
Edwards, memoirs I 333-41. 

239. Saec. XIV. Inventariura librorum derelictorum uni- 
versitati [Heidelberg.] per dominum Colinum, quondam can- 
torem S. Pauli Worraatiens. Wilken. Gesch. der alten Heidelb. 
Bttchersammlungen (1817) 49. 

240. Saec XIV. Libri Isabellae Bavaricae, coniugis Ca- 
roli VI regis Francogalliae. Bulletin du Bibliophile XIII 665. 
Edwards, libraries p. 102. 

241. Anno 1404. Indentura inter Walterum episcopum 
Dunelm. (Durham) et magistrum collegii de sex voluminibus 
librariae collegii traditis. Catalogi reteres p. 127. 28. 

242. Anno 1404. ' Inventoire des livres Roumans de feu 
monseigneur Philippe le Hardi, que maistre Richart le Conte, 
son barbier, a euz en garde a Paris*. 33 volumina. (Barrois) 
biblioth^que protypographique (Paris 1830) 105-08. 

243. Anno 1404. 'Inventoire des livres et romans du Due 
Philippe-le-Hardi. Liures appartenant k la chapelle de mon 
diet Seigneur. — Aultres liures pour Toratoire de Monseigneur 
fermans a fermouers d'or ou d'argent. — 1. Heures et aultres 
liures d'orisons au coffres seigniet A P. 2. Liures et Roumans 
en III colSres, dont Tun est signiet A. E. 3. Aultres liures et 
Roumans au coJOTre A. M. 4. Aultres liures Roumans au coJOTre 
A. 0*. Peignot. Catalogue d'une partie des livres composant 
Tancienne bibliotheque des Dues de Bourgogne de la derniere 
race. Paris 1830. Anzeiger f. Bibl. 1841. p. 21. 

244. Anno 1405. * Inventoire de Marguerite de Male, h6- 
ritifere de Flandre, veuve de Philippe le Hardi, morte a Arras 
en 1405.' 26 volumina. (Barrois) bibl. protypogr. 110-13. Let- 
tres et pieces rares publ. par Matter, p. 19-39. Anzeiger f. 
Bibl. 1841 p. 105. 

245. Ante a. 1409. Isti sunt libri missi prima vice col- 
legio monachorum Dunelm. In Oxonia per lohannem Wessyng- 
ton cancelarium ex deliberato mandate prioris et conventus 



Catalog! saeculi XV. 297 

DuneliD. per sapervisionem dominornm snppnoris lohannis 
Barton et Wileliiii Poklyngton. Catalog! vet. p. 39. 

246. Isti sunt libri missi secunda vice Oxoniam per lo- 
hannem Wessington cancellarium ex deliberate mandate prioris 
et conventus Dnnelm. per sapervisionem dominornm supprioris 
Walter! Tesdale et Willelmi Peklyngton a capitnlo depntatorum 
anno Domini 1409. Catalog! veteres p. 40. 41. 

247. Libri infra script! sunt de novo adquisiti ad commu- 
nem armariolum in recompensationem librorum Oxoniam mis- 
sorum. Catal. vet. p. 41-45. 

248. Litterae Petri abbat. et conventus Novae Celiac (Neu- 
zelle) de libris monasterio veteri Cellensi impignoratis a. 1409 
datae. Petzboldt. urkundl. Nachrichten n. 9. Anzeiger 1846 p. 24. 

249. Anno 1409. Conradus Schade canonicns et thesau- 
rarins Hildesheimensis confitetur se inter thesaurum infra 
scriptos libros accepisse. R. D5hner in Anzeiger f. Knnde d. 
d. Vorzeit 1878. p. 207-13. Anzeiger f. Bibl. 1878. p. 319-21. 

250. Anno 1410 obiit Mattheus Wormaciensis episcopus, 
qui universitati Heidelbergensi infra scriptos libros donavit. Fr. 
Wilken Gesch. der alten Heidelbergischen Btichersammlungen 
(1817) p. 50. 51. 

261. Anno 1411 bibliotheca Caroli VI Francogalliae re- 
gis. (Boivin) inventaire du Louvre 1836. Edwards memoirs 1 389. 

252. Anno 1414 libri Adami de Ne^etic. Ott. Beitrftge 
zur Receptions-Gesch. p. 79. 

253. Anno 1415 inventarinm conventus Pragensis S. Tho- 
mae apostoli. Ott. Beitr^e p. 94. 

254. Anno 1416. ^ Inventoire et pris^e des livres de Jeau 
due de Berry fr^re du roi Charles quint'. 100 voll. addito 
pretio librorum. (Barrois) bibl. protypographique p. 87-101. 

255. Infra script! libri praepunctuati invent! fuerunt in 
cancellaria Dunelra. per J. Fyshborn ♦ ♦ ♦ anno 1416. Catal. 
vet. p. 85-116. 

256. Anno 1417 obiit lobannes Buntzinger, qui donavit 
bibliothecae Heidelbergensi libros infra scriptos. Wilken. Gesch. 
der Heidelb. Btichersammlung. p. 50-51. 

257. Anno 1417 Blesae. (Blois) Delisle le cabinet des mss. 
de la bibl. nat. I 105-108. 

258. Anno 1418 John de Newton. Hunter Notes of Wills 
in the Registers of York. 15. Edwards memoirs. I 386. 



298 Gatalogi saeculi XV. 

259. Anno 1418 inventarium monasterii Sanctac Corouae 
(Goldenkron) ordinis Cisterciensis. Pontes rcr. Austr. II vol. 
37 p. 391. 

260. Anno 1421 inventarium librorum cancellarii prioris 
Dunelmensis factum per lohannem Fyshborn. Catal. vet. p. 123. 

261. Anno 1421 Heidelberg. Acta academiae Theodoro- 
palatina I 383 sq. 

263. Anno 1423 Mnventoire do Marguerite de Baviere, 
femme de Jean Sans peur*. (Barrois) bibl. protypogr. p. 114-16. 

263. Anno 1424 Nicolaus de Sybelinder plcbanus Gibi- 
niensis ecclesiae Gibiniensi (Hermannstadt) libros donat. 8e- 
rapeum IX 243. Anzeiger 1848 p. 48. 

264. Anno 1425 Otto olim episcopus Constantiensis re- 
cognovit se habere libros subscriptos de sacristiae ecclesia maio- 
rig. V. Lassberg. in Serapei I 58. 

265. Anno 1427 bibliotheca Garoli de Orleans in castello 
Blesensi (Blois) Roux de Lincy in Bibl. de V6co\e de chartes 
t. V 59. idem 49 voluminibus auctam Paris. Anzeiger 1843 p. 
45. Delisle le cabinet dcs mss. de la bibl. nat I 105-8. 

266. Anno 1428 inventarium bononim mobilium existen- 
tium Padue in domo habitationis quondam domini Lodovici. 
Valentinelli. bibl. manuscr. adS. Marci VenctiarumVI (1873) 254. 

267. Initio saec. XV catalogus monasterii S. Thomae Ar- 
gentorati (Strassburg). C. Schmidt, z. Gesch. der ^It. Bibliothe- 
ken zu Strassburg (1882) 49-50. Anzeiger f. Bibl. 1882 p. 284. 

268. Anno 1430 Memmingen. Serapeum XXIV Intell. 
p. 97-99. 

269. Anno 1432 libri universitati Heidelbergensi per lo. 
de Noet legati. Wilken. Gesch. p. 54. 

270. Anno 1432 Rotomagi (Rouen) 'Andre de Marguerie. 
chanoine et archidiacre du Petit-Caux donna de son vivaut 
les dix-sept ouvrages suivants'. Precis des travaux de Tacademie 
de Rouen pendant 1851-52 p. 492-93. 

271. Anno 1434 librorum ordo in Wittenberg. Serapeum 
XXI 299. Bartsch. Germania XXIV 16-21. 

272. Anno 1434 inventarium equitum ordinis Teutonici. 
J. Voigt. Gesch. Marieuburgs (1824) 382. Steffenhagen N. Preuss. 
Prov.-Blatter 3. F. VllI 222. idem Anzeiger f. Bibl. 1863 
p. 287. 

273. Amplonii Ratynck de Berka (mortui a. 1435) cata- 



Catalog! saeculi XY. 299 

logUB librorum manuscriptoram in propria bibliotheca asser- 
vatoram. Serapeum XXVI 356 sq. 

274. Anno 1436 prioris Danelmensis epistola ad lohan- 
nem Eboracenseni archiepiscopum data, qna ei libros ad trans- 
scribendum offert 

275. Anno 1436 declaratio librornm hnic Rothomagensi 
(Rouen) ecclesiae per cxecutores defuncti niagistro Petri Man- 
ricii legatorum. Precis des travaax de l'acad(§mie de Rouen 
1851-52 p. 537. 

276. Anno 1436 bibliotheca Blesensis. (Blois) Laborde. 
dues de Bourgogne. preuves n. 6323-6446. Delisle le cabinet I 
105-108. 

277. Anno 1437 testamentum Thomae Langley episcopi 
Dunelm. Catalogi veter. p. 119-21. 

278. Anno 1440 'obituaire de l^lise de Dol fol. 91.' 
67 volumina. Bibl. de T^col. des chartes Ser. V torn. Ill 41. 

279. Anno 1441 monasterium Cisterciensium in Dobrilugk 
mouasterio Praemonstratensium ad Brcuoburguui (Brandenburg) 
libros vendit. Scrap. XI 578-79. 

280. Anno 1442 registrnm librorum librariae capituli ec- 
clesiae Salzburg. Archiv f. 'A. d. Gesch. Ill 101. Anzeig. des 
Germ. Mus. V 283. XIX 12. 

281. Anno 1442 invente sunt res ecclesie parochialis beate 
virginis civitatis Cibiniensis (Hermannstadt). Serapeum IX 
227-245. 

282. Anno 1443 ' eompte de livres laiss^s par Guillaume 
Maubert, chanoine de Troyes.' Revue de Champagne et de Brie 
1881. Anz. f. Bibl. 1882. p. 308. 

283. Anno 1447 catalogus bibliothecae Annabergensis 
scriptus per manus lohannis Paulii notarii civitatis Misne. Wi- 
liscb. Nachricht der Bibl. d. St. Annaberg. p. 5. Arcana bibl. 
Annaeberg. 17-21. Petzholdt. urkundl. Nachrichten p. 24. 

284. Anno 1451 registrum librorum. quos Fridericus ab 
Wartenberg abbas a marchione de Rotal fratre episcopi Otto- 
uis III episcopi Gonstantiensis emit et in uibliothecam mona- 
stcrii Augiensis (Reichenau) reposuit. Ziegelbauer. hist r. lit. 
ord. S. Bened. I 573. paulo alitor SchOnhuth. Chronik des Klo- 
sters Reichenau (1836) 256-58. Scrap. Ill 41. Mone. Quellen- 
samml. z. bad. Landcsgesch. I 234. Anzeiger f. Bibl. 1848 p. 52. 

285. Anno 1452 libri lacobi Ptttrich de Reichertshausen 



300 Catalogi Baeculi XV. 

versibus ennmerati. R Duellius. excerpt, hist, geneal. (1727) 
265-84. 

286. Anno 1453 bibliotheca doctoris lohannis Pclzmacher. 
Sitzungsber. der Wiener Akad. XIII 135-43. 

287. Anno 1456 libri equitum ordinis Teutonici in Jahrb. 
lohannes Lindenblatt's her. v. J. Voigt a. F. W. Schubert. 
(1823) 18. 

288. Anno 1459 testameutam medicinae doctoris Paulico 
Dresdae. Anzeiger f. Bibl. 1842 p. 65. 

289. Anno 1460. hoc est inventarinm descriptionis libro- 
rnm et scripturarum existentium in bibliotheca sita in palatio 
residentiae dominorum priorum « * « Pistorii, qui libri fnerunt 
Sozzomeni canonici Pistoriensis. F. A. Zachariae. bibl. Pisto- 
riensis (1782) 87 Scrap. XIV Int. p. 33-38. (continet multos 
scriptores veteres et Latinos et Graecos.) 

290. Anno 1460 testamentnm Wencesla ide Krnmlow. MS 
urbarium praep. Prag. fol. 29. Ott. Beitrage. 100. 

291. Anno 1461 catalogus bibliothecae Bobiensis. A. 
Peyron. M. Ciceronis orationis fragmenta (Stuttg. 1824) 
45. 164. 

292. Anno 1461 factum est hoc registrum omnium libro- 
rum potiorum in bibliotheca monasterii S. Galli. Weidmann. 
Gesch. d. Bibl. von S. Gallen (1841) 401-422. 

293. Catalogus quadraginta librorum Henrici Rubenow, 
qui a. 1462 occisus est. K. Th. Pyl. das Rubenowbild. (Greifs- 
wald 1863) in Baltisch. Studien. 

294. Anno 1464 catalogus bibliothecae Murbacensis. Mat- 
ter, lettres et pieces rares. p. 40-76. Anzeig. f. Bibl. 1846 p. 50. 

295. Anno 1466 Blesae. (Blois) Dclisle le cabinet des 
mss. de la bibl. imp. I 164. 

296. Anno 1466 Weddego abbas monasterii Clusini (Glos) 
ad Gandersheim tredecim libros emit. Cod. Helmst. 20. Se- 
rapeum XVIII 78. 

297. Circa annum 1467 'Inventoire de la librarie, qui 
est en la maison k Bruges/ 908 volumina. (Barrels) bibl. pro- 
typogr. 123-226. 

298. Hermanns Poetzlinger, qui anno 1469 obiit, biblio- 
thecae 8. Emmerammi Ratisbon. 110 libros donat. Schmeller. 
Scrap. II 262 e cod. Mon. 14,304 [Em. D291. 

299. Anno 1468 litterae Bessarionis, quibus bibliothecae 



Catalog! saecali XV. 801 

S. Harci Venetiis 800 libros donat. Maratori script, rer. Ital. 
XXII 1185-88 et alias. Serapeam II 94 sq. 

300. Anno 1469 inventarinm 'Marguerite de Bretagnc 
femme de Francois II dernier due de Bretagne.' Bibl. de V6' 
cole des chartes S. V t. Ill 45. 

301. Anno 1474 Ulricus Schwenck, praepositus in Schi- 
nen, accommodaTit monasterio Augiae maioris (Reichenau) 
certos libros. Mone. Quellensamml. z. bad. Landesgesch. I 236. 
Anzeig. f. Bibl. 1848 p. 54. 

302. Repertorium Gonradi Pleystainer, qui anno 1475 
obiit, prioris super bibliothecam monasterii S. Emmerammi 
Ratisbon. Cod. Em. 61. 59. fol. 133-41. Schmeller in Serapei 
II 263. 

303. Anno 1475 Antonio Roraria oratorio ad Alice* in- 
feriore' sito libros donat. Miscall, di storia Italiana torn. XIX 
(1880) 369-79. Anz. f. Bibl. 1882 p. 239 sq. 

304. Anno 1476 Laurencius Surreau canonicus hnius ec- 
clesiae Rotomagensis (Rouen) ecclesiae libros suos donat 
Precis des traraux 1852-53 p. 451. Anzeig. f. Bibl. 1854. 
p. 307. 

305. Ab anno 1475 usque ad annum 1481 catalogus bibl. 
Vaticanae a Bartol. Platina compositus. Serap. II 235 sq. 

306. 'Inventoire des meubles de Charles le t^m6raire 
estans 6s chambres des Joyaulx en Tostel de Bourgoigne k 
Dijon en 1477.' 29 volumina. (Barrois) bibl. protypograph. 
117-19. 

307. Anno 1480 inventarinm librorum monasterii Cistercii 
(Cisteanx) Cabillonensis dioecesis factum per nos fratrem lo- 
hannem abbatem eiusdem loci. Anz. f. Bibl. 1841 p. 23. 

308. Anno 1482 inventarinm librorum existentium in 
studiorio monasterii apud Cistercium (Cisteaux) per nos ab- 
batem eiusdem loci factum. Anz. f. Bibl. 1841 p. 23. 

309. Anno 1483 * * * inventi ac recensiti sunt in bib- 
liotheca nostra [Tegemsee] sequentes doctores egregii ac ma- 
gislri reverendi cum suis libris ♦ « • cum quotis eorundem 
ubi quaerendi sunt, prout infra positi sunt cum eorum propriis 
nominibus secundum ordinem alphabeti. Schmeller in Serap. 
II 268. 

310. 'Oand. Inventoire g^n^ral fait en la Chambres des 
Joyaulx Tan 1485.' (Barrois) bibl. protypogr. 227-31, 



802 Catalogi saeonli XY. 

311. * Bruges. Atitres liyres et volnmes trouv^s en laCham- 
bre des loyaulx, non comprins en rinrentiore de Woaltre/ 
Idem 809-31 

312. Anno 1487 eataloguB 546 voluminnm bibl Brnxell. 
Idem 233-308. 

318. Anno 1488 catalogus bibliothecae Bordesholm. e 
cod. Kilionensi Merzdorf. bibliotbek. Unterbaltangen II [1850] 
11 sq. Serap. X 51. Bteffenhagen. Zeitschrift f. Scblesw.-Holst. 
Geseh. XIII 65-142. 

314. Anno 1488 teBtamentnm Alexii patria Trebonensis 
(Wittingau). Ott. BeitrSge. 101. 

316. Anno 1490 auctores Graeci, qao8 impensiB Laurentii 
Medicis Lascaris ex Peloponneso in Italiam nuper advexit. 
Serap. XV 155 sq. Nuper K. K. MUller in Yaticana catalo- 
gum lani Lascaris invenit, qnem in'Centralblatt ftir Biblio- 
tbek wissenschaft' vnlgabit 

316. Anno 1491 'Inventories ofJarrow and Monk Wear- 
mouth.' Surtees Society 1854. Edwards, libr. 451. 

317. Anno 1492 registrum librorum monasterii B. Mariae 
de pratis Leycestriae. Nichols. Leicestershire I 1, 101-8. Ed- 
wards libr. 452. 

318. Anno 1494 bibliotheca S. Martini Goloniae. Ziegel- 
bauer. hist. r. 1. o. S. Ben. I 506. 

319. Anno 1494 bibliotheca Bobiensis. Raph. Yolaterra- 
nus comm. urban, lib. IV (1603) 140. 

320. Anno 1499 Ludovicus de Odratzheim decanus Ar- 
gentoratensis. C. Schmidt z. Gesch. der alten Bibl. zu Strass- 
bnrg (1882) 70-74. Anzeig. f. Bibl. 1882 p. 307. 

Catalogi vel saeculi XV vel incertae aetatis, ordine 
alphabetico digesti. 

321. Registrum S. Albani. Edwards, libr. 453. 

322. Libri collegii de Auckland episcopi. Wills and 
Inventories p. 101-103. Edwards, libr. 448. 

323. Ecclesia sancti Willehadi Bremensis. Serap. X 49. 

324. Bretton. Hunter. English Monastic libraries I. Ed- 
wards, libr. 449. 

326. Catalogus MStorum bibliothecae S. Eremi Gamaldu- 
lensis in Etrnria. Mittarelli bibl. codd. S. Michaelis p. 243. 

326. Monasterium S. Augustini Cantuariae (Canterbury) 
J. Romilly. Series of chronicles and memoriales. Edwards, libr. 
449. memoirs I. 103. 



Catalogi saecali XV. 808 

827. Conventria (Coventry). Hii sunt libri quos lohannes 
de Bruges ♦ ♦ scripsit. Hearne hist of Glastonbury 291-93. 
Edwards, libr. 450. 

328. Monasterium S. Petri Eborac. (York) Gale scriptores 
XV III 730. Edwards libr. 454. 

329. Flaxley. Transactions of Royal Society of lit. I 54. 
Edwards, libr. 450. 

330. Hereford. Catalogi libr. man. Angliae Hibemiae II 
(1697) 43-45. Edwards, libr. 451. 

331. Inventorium librornm eonventus de Holn. (Hulne ab- 
bey). Catalogi vet. 128-35. 

332. Londinum. Inventarium bonorum B. Mariae de El- 
syng. Malcolm Londinium redivivum. I. 29. Edwards, libr. 452. 

333. Londinum. ecclesia S. Pauli. Kalendarinm sive in- 
ventorium indentatum. Dugdale. history of Saint Paul's ca- 
thedral. 392-401. Edwards libr. 452. 

334. Marienburg. Steffenhagen. Anz. f. Bibl. 1863 p. 288. 
336. Michelfeld. Mai spicil. Rom. V 217. 

336. Registrum bibliothecae monasterii S. Egidii in Num- 
berg. Bartsch. Anz. f. Kunde d. d. Vorzeit N. F. n. 6. 205 sq. 

337. Annotatio librorum Pontiniacensium (Pontigny). 
Catal. gen. des mauuscr. I (1849)697. Scrap. XV Intell. 65-101. 

338. Hi sunt libri qui continentur in Radingensi (Rea- 
ding) ecslesia. Goates. hist, of Reading. (1809.) Edwards, 
libr. 452. 

339. Reichenbach. Mai. spicil. Rom. V 217. 

340. 'Don Carlos Principe di Viana.' Volger. Philol. 
XIV 164. Bibl. de r6cole des chartes S.IV t. V 483. 

341. Wallerbach. Mai. spicil. Rom. V 215. 

342. Waldsass. Mai spicil. Rom. V 218. 

343. Libri collegii B. Mariae prope Wintou (Winchester). 
Archaelogical Journal XV 59-74. Edwards, libr. 454. 



204 



L Index. 



L Index 

scriptornm et libroroin anonymomin. 

(Maior numerns paragraph/am, minor volumen designat,) 



Abachas. 117,866.267. 

de abaco. 54,7. 57,84. 73,48. 74,118. 

82, R6. 

Abbonismonachiepistola. 121,50. 76. 
8. Abdon. vita. 22,287. 136, ki. 
abecedarius. 115,S7. 
Ablaviusde gestis Gotorum. lll,i. 
Abraham de mortificatione. 87,469. 

96,28. 

8. Abrahamivita. 6,387. 22,279. 77,294. 

122,12. 
de cura accipitrom. 82,68. 
Achillei scrip ta. passio. 22,298. 
acta synodafia. 21,16. 
8. Adalardi vita. 79,807. 136,261. pas- 
sio 136,260. breviarium. 79,78. con- 

suetudines. 136,266. 
Adalbertus. de septem plagis. 132,82. 
Adolo[l]di grammatica. 22, 418. 
Adalmanni monacbi Salisburg. ser- 

monarium 116, 212. matutinales2i8. 
AdamannnsfAdalm?] in libroregum 

etc. 115,244. 
Adamantius. 32,S66. 37,802. 
Adamn(i)anns de situ Himsalem etc. 

10,80. 32,21. A. Wilmanns. Mus. 

Eh. 23 p. 406, 
Adami vita. 44,60. 
Adelhelmus. Adelmus vide Aldhelm. 
Adelernus Batensis [Adhelardus Ba- 

tbonensis?] 86,110. 
Adelhero. 80,294. 
s. Adelwodi vita. 96,44. 
Ado. 97. martyrologium. 115,241. 
Aegidii vita. 115,163. 136,261. 
Aegidius magister [Corbolicnsis.] 

versus de urinis. 117«482. 
Aelfredi regis liber Anglicus 96, 68. 

Elfledes Boc. 117,818. 
aenigmata ex libris v. et n. testa- 

meuti. 134,8. 

Acsopus. 29,17. 42,474. 45,80. 56,58. 
68,207. 74,106. 117,288-86. 122,117. 

de natura animalium. 14, 10. 



s. Afrae vita et passio. 6,129. 10,9. 

136, 261. 

de sex aetatibus mundi. 10, is. 38. 
23,21. 

Africani historia. 70,22. 28. 115,i50> 

Africani monachi liber. 113^ 86. 

s. Agapiti passio. 136,261. 

8. Agathae vita. 110,160. 122, is. pas- 
sio 6,887. 22,296. 37,508. 136,268. 

de legibus Agelii. 80,ii6. 

s. Agilii vita. 132,27.28. 

Agimo [Haimo?] super evangelia. 

36,61. 68. 

Agionis epistola ad Carolum M. 

42,492. 

Agnelli epist. ad Armenium. 101 , 5t. 
s.Agnetisvita. 10, 12. 80,i6o. 122, is. 

passio 22,295. 56,59. 136,268. ho- 

milia 11, 115, 
de agricultura. 60,26. 
Agroecius. 6,402. 22,7)40. 32,410. 411. 611. 
s. Aichadri vita. 58, 19. 
Aimoinus. 97. 
Alanus. 42, 282. 288. 
lex Romana ab Alarico rege abbre- 

viata 55,9. Alarici regis aucto- 

ritas 79,59. 
Albaricus glossae apocalypsis. 74, 78. 
Albertus super apokalypsim. 59, 14. 
Albinus. saepius, tfide Alcuinus. 
Albinus Levita 132,34. 
Albricus vide Helbrious. 
Albus super XII prophetus. 64,2. 
Alcimus Avitus. 3, 1561. 8,29. 20,11. 

22,804. 26,81. 29,6. 32,260. 409. 
37,464. 68,190. 73,58. 79,55. 112,79. 
115,25. 

Alchorismus. 115,63. 

Alcuinus. saepiua. 

Aldhelmus.3, i646. 6,852 54.407. Il,i87. 

22,204.393.898. 26,82. 28,87. 33,98. 
37,281. 417. 419. 38,26. 78. 75. 59,48. 

7784-87. 132,83. aenigmata. 121,72. 
136, 170. 



I. Index. 



805 



Alexandri magni historia. 32,47S. 
70, ?8. 79,f,i. 99,20. 114,61. 120,i8fi. 
gesta. 15,114. 24,^6. 57,3?. 116,40. 
132,48. liber. 22,422. 42,354. 79,58. 
vita. 10,10. 68,235. 86,42. 127, u7. 
epistola de situ Indiae ad Aristo- 
telem. 23, 19. 29,58. 32,47o. 84, is. 
69,92. 127,117. Alezandri et Din- 
dimi epistolae. 32,469. 57, 20. 79,6o. 
86,91. 136, 108. de ortu Alexandri. 

69,92. 

Alexandri papae vita. 122,18. 
Alexander. 73,6o. 136, 194. lib. III. 

6,156. 33,47. de medicina. 114, 101. 

antidotarium. 117,475. 
Alexis vita. 136.264. 
8. Alexii vita. 115, 179. 122,i8. 
Alexius, vita Theophili. 56,68. 
Algari prions [Dunclmensis] libri. 

117,244-46. 

Algeras de corpore et sanguine Do- 
mini. 136,241. 

Alitgarius de poenitentia. 76, 121. 
132,73.74. canones. 32,538.556. 

Almazar de virtutibus herbarum. 

116,57. 

(Alulfus.) Gregorialis. 136,77.80. 
Amalarius. 49,4.5. 70,24. 71,52. 76,i4i. 

77,41. 96,27. 101,47. 115,127.128. 
125,82. 127,108. 129,87. 136,147. 

Amalheri liber regum. 34, 14. 
Amali excerptio contra ludaeos. 

15,282. 

8. Amandi vita metrice 6,887. 77,290. 

121,106. 

Ambrosius. saepius. vita. 10,9. ir. 

22,287. 32,302.803. 37,511. 129,89. 

Ambrosius Autpertus. 37, 401. 88,59. 

79,48. 95,91. 101,32. 

Amelianus de ordine ecclesiastico. 

68,128. 

Amesarii libri officiorum. 36,98. 
Amphosius. [Symphosius?] 32,6i8. 
8. Anafletae vita. 10, 15. 
Anastasius bibliothecarius. 97. 136, 

127. 225. 226. 

8. Anastasii et filiorum vita. 80, 150. 

passio. 6,888. 
in laudem Anastasii(Pri8cian.). 26,36. 
Anatolius de arithmetica. 32,580. 

Theophil. 32,329. 
Andibertus in apocalypsim.l 5,270.271. 
8. Andreae passio. 22,^5. 119,28. 

136,261. '>63. miracula 109,5o. 
8. Andronici passio. 10, 12. 22,296. 
Angelomus. 115,144. 127,50. 136, 211. 



Anglice vitae sanctorum. 96, 57. libri 

96.68. 117,815-322. 

Anglorum gesta. 15,268. 22,2os. 77, 109. 

132,189. historia. 96,8. 117,146. 

136,182. pontificum gesta. 117, 149. 
annalis liber. 37,280.466. 38, S4. 103. 

115,176. 

de doctrinali anno. 88,26. 

annotationum liber. 109, S8. 

8. Ansberti quaestiones. 4, 20. vita. 

4,19. 77,292. 82,50. 106,58. 132,38. 

8. Anscharii vita. 136,261.266. 
Ansclmus Cantuariensis. saepius, s. 

Anselmi vita 117,985.286. 125, 155. 

127,100. 
Anselmus Lucensis. 95, 154. 
Anthimi epistola ad Theodoricum. 

37,440. cf. V. Bose anecd. Graeca, 

IL 62. 
anticimenon [avTtx€Cfiivov\ 11, 16. 

87,375. 

antidotarium. 114,86.87. 117,369-72. 

r. 8. t?. Alexander, 
antiquorum lib. 162,5. 
8. Antonii vita. 6,120.129. 32,298. 

37,499. 50, s. 59,18. 76,137. 80, 157. 

122, 10. 
Antoniui perfectio. 22, 126. passio. 

115,163. 

Anuf. de proprietate gemmarum. 

80,242. 

Apollinaris passio. 37,507. 136,259.261. 

Mames, Tirootbei et Apollinaris 

trium fratrum passio. 136,261. 
Apollonius. 6,186. 12, 4^ 73, 6I. vita 

113,61. gesta. 114,62. Tyrius. I,i7. 

68,100. Antiochenus. 115,287. 
apostolorum passiones. 6,S87. 37, 502. 

74,38. 122,8. 132,50. passionales. 

77,218-15. versus. [A rator?] 82, 404. 

526. dialectica apostoli glossata. 

74,54. 5.^ 

Appodius [.\pponius?] 77,42. 
Apponius. 37,283. .'^20. 70,58. 101,48. 
Apri vita. 6,387. 22,298. 68,109. 
Apringius. 26,9. 
Apuleius. 32,588. perihermen.32,6io. 

45,44. 63,7. 68,'?48. 82,55. 114,28. 

24.28.29. 121,26. de dco Socratis. 

86,78. berbarius. 10,?. 33,49. 
de Arabico translati libri. 114,92. 

95. 100. 
Arator. saepius. 

Aratus. 11, 81. astrologia. 6,856. 10,2. 
Archelpbus [Arculphus?] 18,6. 
ArculfuB de situ Hierusalem. 10, .30. 

20 



306 



I. Index. 



18,fl. 32,H19. 37,568.434. 88,90. 79,114. 

115,179. Fdbricius bibh Lai, m. 
et i. aet, (1734) L U. 
Aristoteles. 3,iri49. categoriae. 15,h23. 

32,404-8. 41,2. 44,67. 56,l8-lfi. 63,36. 

112,71. 114,38.29.44. 133,31. dialec- 
tica. 33,64. 73,34. (&ts) perihermen. 
31. 44,66.69. 45,44. 94,ii(i. 115,11. 
121, 15. 16. 125, 12. ars graromatioa. 
2. praedicamenta 94, ns. 125 13. 
15. 16. de aeptem lib.artibus. 15,ss7. 
topica. 31. 115,49. oategoriae. 

121,37.28*39. 

ArnobiuB. 1,2. 11, 10s. 37,360.488. 
Arnoldi epistolae. 52,48. 
Arnolfus v. 8, v, Arculfus. 
8. Amulfivita. 6,126. 37,f;o9. 136,261. 
Arnulfus [Atrebas] de incestis con- 

iugiis.quaestiones divinae. 127, si. 
Arredii abbatis vita. 22,286. 
scptem artium quaestiones. 11, 173. 
Asper. 6,405. 37, 413. 415. 38,68.70. 
Asporii partes. 22,405. 
Asterius grammaticuB. 32,428. 
aBtrolabium. 54,27.113,111.137.121,127. 

astrolabae. 1 1 7, 1 84. i8S. 
astrolapsus. 45,5.6. 
astrologia. 22,339. 23,82. 
astronomia. 45,5. 
AtbanaBius. 6,118. 8,14. 11, 105. 22,ise. 

32,195. 37,853. 76,148. 

auctoritatum liber. 106,65. 

Audax. 6,406. 

B. Audifax. 37, 509. 

B.Audoeni vita. 82.50. 106,58. 132,87. 

8. Audomarii passio. 136,259. 

AudraduB v. s. v. Hincmarus. 

commemoratio abbatum, qui in Au- 

gia fuerunt. 22, 411. 
Augustinus saepius. super episto- 

lam ad Parthos 68,25. vita. 6, 126. 

7,82.80,167.115,180. 122,11. 132,124. 

136,261. inventio. 50, 12. 
Avianus. 10,2. 12,29. 29,9-i2. 15. 

36,F8. 42,456.457. 45,26. 54,20. 68.207. 
211.230. 74,72.104. 80,5.6.94.108. 
103,91.22.29. 112,102.108. 115,46-48. 
117,353.354. 122,116. 

AvienuB. Il,i84. 28, S5. 37,46i. 38, 90. 

59,56. 109,61. 121,78.83. 

Avinius [Avienus?] 56,67. 

Avitus V. 8, V, Alcimus. 

de natura avium. 136,339. 

Aurelianus. de laude musicao dis- 
ciplinao. 125, 18. Martene coU. I 
123, bucolicavufes. v. Nemesianus. 



Q. Aurelius (Symmachusi) 35,7. 
Aurelii Ambrosii liber. 117, 471. 
Aurelius (Aurelianus?) de tonis 

121,38. 

aureus liber. 114,82. 117,i74..<)82. 
mappae clavicula de efficiendo auro. 

6,139. 

Ausonius. 32,4i6. 610. 
authentica. 86,7s. 
6. Babiun. sermones.? 117,486. 
Baccbi passio. 10, 11. 22,s48. 23,24. 

24,61. 
BachiariuB. epistolae. 58, 17. de fide. 

128,46. 

Bachumii [Pacbomii?] abbatis [Sa- 

lisburg?] vita. 115, 14.3. 
Baldricus Dolensis arohiepiscopus. 

quomodo Jerusalem capta sit a 

Christianis. 127, 118. 
balnea. 56, 12. 

Barnabae epistola. 136,340. 
Baronti visio. 10,5. 24,70. 80, i62. 
s. Bartbolomaei miracula. 136,368. 
Bartholomaei practica. 116,56. Hae- 

ser. Oesch. der Medicin. I*. 663. 
de doctrina s. Basilidis. 12, 41. 
Basilius. saeptus. vita. 51,38. 52,45. 

77,294. 122,11. 132,45. 

8. Bathildis passio. 136, S6o. 

Beda 8aepiu8. obitus. 95, is. et epi- 

tapbium. 10, 10. 
bellagentiliumHierosolymis etCbri- 

stianorum. 81, is. 
Belus. de laude oruois. 136,388. 
s. Benedioti vita. 80, 150. 113,94. 

117,601. 125,166. 136,361. trans- 

latio. 44,62. 50,11. 81, 10. 122, 11. 

136,261. de inventione corporis. 

10,22. versus de s. B. 79,«86. 
Benedicti presbyteri passio. 136,361. 
benedictio fcrri et aquae. 94, 50. 61 • 

fontis. 22,305. de benedicenda 

aqua. 120, 135. 
s. Benigni vita. 10, ic. 109,66. passio. 

22,394. 136,261.? 

expositio apocalypsis edita a Beren- 
gaudo viro eruditissimo. 127,73. 

Bernaldi epistolae, apologeticus de- 
cretorum Gregorii VII, de ex- 
communicatis, descriptio conci- 
liorum Innocentii papae 95, i64. 
cf. Fabricius bibl L 653. 

Bernardus. 86,53.59. 88,41. 95,r.i.66. 

161-JC5. 101,56. 109,7. 118,49.91. 
115,230. 116,34.45. 129,113. 

Bernoldus (Hirsaugiensis ?) 100,34. 



I. Index. 



a07 



8. Bertharii passio. 132,30. 

8. Bertini vita. 77,t!9i. 

bestiarom liber 12, it. bestiarum et 

volucrum liber. 44, lo. 
bibliotbeca saepe. 
birbiarium (breviariam?) 61,20. 
8. Blasii vita et passio. 115,147. 

122,13. 186,264. 

Blavius [Ablavius] de geatis Go- 

thoram. 111,1. 
Bodanicum (?) ll,2as. 
Bodivi de modalibas propositioni- 

bas et de introdactionibos. 56,86. 
Bodonis [Stederbargensis?] liber. 

124,43. 

Boethias. aaepius, 

8. Bonifatii vita. 10,io.ii. 22,287. 
passio. 37,600* quomodoBawariam 
in qaattaor episcopatus diviserit. 

115,940. 

Botalfi vita. 96, i7. 

Bragmanis liber. 58, ti. 

8. Brandani vita. 74, 174. 109,56. 

115,263. 117,291. liber. 44,69. 
8. Briccii vita. 50, 15. 122,9. 136,258. 
8. Brigidae vita. 117,506. 
historia de regibus maioris Britan- 

niae. 127. 117. 
Britonum nistoria. 86,42. gesta. 

136,262. 

Branonis epistola de statu eccle- 
siae eta 95, 134. episcopns de si- 
monia. 88,44* 

Branus. 83, in. 

Burchardus. 86,47. 117,%.8i. 125,io4. 
vita. 80,150. 

Burcbardi Wormatiensis episcopi 
collectiones. 127,i2f. 

8.Caeciliae vita. 32,?i6. 80,i50. 122,i3. 
passio. 22,295. (?) 136,268. 

de caeco inlaminato. 79,i2a. 

Caelias Aurelianus. medicinales re- 
sponsiones. 37,888. 38,43. 37,559. 
chronion. 37,389. 38,44. 37,558. 

lulii Caesaris historia. 35,2. 68,268. 
79,167. 83,16. historiograpbus 25,6. 
gesta. 86,100.101. historia belli 
Qallici. 186,101. notae. 6,894. 10,6. 
lulii Caesaris liber de mensione 
universi orbis. 10,2. chronica 
23,21. 136,192. cf. A.Riese. Geo- 
graphi Latini minores. p. 21* 

de vita Gaesarum Komanorum. 

80,209.210. 

Gaesarum sermones. 95,74. 
Caesarii episcopi Arelatensis ho- 



meliae. 11, 159. 42,394. 76,43.95,91. 
109,9. 122,89. 127,24. omelia ad 
monachos 44,61. sermonum ad mo- 
nitum. 125,77.78. liber 32,288. 

calculatoriae artis liber. 29,65. 

Galpurnii bucolica. 95,i78. 

Gandidus Arianos. 18, 48. 87, 529. 

86,64. 

Gandidus presbyter, de passione 
Domini. 37,370. 

canones. sctepiua, canones Mogun- 
tini. 115,169. capitula oanonum 
Graecorum. 115,i67. canonnm Con- 
cordia. 47,17. 

de vita canonica. 7,83. 22,269. 

Gaper. 6,402. 22,340. 403. 32,4io.4ii.6ii. 

capitularia. 10,t7. i8. 22,sii. 42,500. 

capra aurea. 86,110. 

s. Garitatis passio. 136,268. 

carmen de lapidibus. 45,86. 

Garoli Magni vita. 23,33. 33,46. 37,556. 
38, ISO. 77,293. 127, 117. 136,262. 266. 
gesta. 42,491. 74,i87. 80,207. 115,218. 
et successorum. 76, 128. epistola ad 
imperatorem Graecorum. Il,i65. 
ad Odilbertum. 10,82. capitula. 

6, 141. 142, 145. 10, 17. 18. 22,810. 49, 6. 

131,2. codes. 136,143. decreta. 
129,83. versus de Garolo Magno. 

59,98. 

Garolus de officiis. 62,8. 

Joannes Gassianus. 6,318-18. Il,i2i. 

15,287-91.32,212-14. 32,577. 33,62«2. 

37,467.38,104.42,511. 74,81. 76,i86. 

79,99. 95,99. 100, 14. 109,8. 115,161. 
117,73.545. 125,72. 127,85. 136,288. 

Gassiodorus. 6,345-47. 7,76.77. 9,6. 

10,3. 11,85. 15,246^9.317. 18,198. 
22,2t08q. 32,590-92. 37,826-27.383. 
88,38. 42,895. 54,24. 58,26. 60,86. 
70,32. 77, (QSq, 80,163-65. 86,68.91. 
100,15. 114,2. 115,162. 121,11-13. 

127,111^9. 136,216. 
s. Catharinae vita. 117,588. passio. 

109,51. 
Gato. 19,18. 29,13. 32, 409. 433.49s. 582. 

34,10. 42,448-52. 45,26. 68,176. 
71,64-66. 74,72.106. 79,107. 80,3*4. 

87,26. 94,108. 95,180. 103,45. 112,io4. 

117,865. 121,78-88.122,116. 133,27. 

134, 12.28. M. Porci Gatonis me- 
trum. 6,332. metrum Gatonis libri 
UII. 22,405. Gatonis libri nil 26,34. 
28,36. Gatonis libri V. epitapbium 
filii Gatonis. 37,548. 88,129. Gato 
Latine. 94,197. Gato novus 108,37. 



308 



I. Index. 



de causa creationis hominis. 115, 950. 
de missae celebratione. 113,s7. 
8. Celsi passio. 6,387. 22,t95. 115,179. 

Celsi pueri passio. 37, 504. 
centimeter (Servii). 57, so. 
Gerealis episcopi disputatio contra 

Maximinum. 101, m. 
Chaeremonis abbatis collationes. 

82,577. 87,470. 79,106. 96,24. 

Ghalcedonensis synodus. 37,482. 79,9i. 

136,199.200. 

Chalcidius in Timaeum Platonis. 

15,S«0. 77,68. 127,158. 

versificus libellus, cuias initium: 

cbalcofonos. 115,259. 
Sosipater (Charisius) 32,484. 
chartae. 6,ig4.ic5. 59,58.59. Pagcnses. 

37,550. chartularum liber. 44, 19. 
01iigenu8. 55, is. 
chirurgia. ll7,885.S8fi. cum imagini- 

buB. 114,90. 
Christian! liber. 57,2. 
Cbristianae virginis vita. 10, 12. 
8. Christinae passio. 22,295. 37, 509. 

136,26^ 261. yita 10, 12. 
8. Christophori vita. 10, is. 122, 11. 

passio. 22,2^. 37, 509. 136, 201. de 

s. Christophoro. 124, 2S* 
s. Cbrysanthi passio. 10, 12. 22,295. 
8. Chrysogoni passio. 6,388* 22,295. 
Cicero. 3, 1549. 52, 20. 62, e. 79, 102. 

83,17. 112,109. 114,5&-57. ad He- 

rennium. 25, 1. 45,45. 60, 17. 18. 

63.19. 79,108. 80.84. 103,33. 114,34. 

121,84. rbetorica. ll,i8o. 25,i. 41,5. 
44,78. 45,1. 54.S. 60,37. 63, 18. 
68,245.77,251.79,100. 88,47. 103,6. 
114,88. 121,34. 125,i.»;. prima rbe- 
torica. 136,279.289. secund a. 136,2>s7. 
utraquo 136,288. 290. de rbeto- 
rica tree libri in disputatione. 
25,1. commentum super rbet. 
44,111. 56,8.9. 103,16. et 25,1. 
de oratore. 25, 1. 14. 80| 86. 86. 
86,104. de partitione oratoria. 

32,474. 86,64. 104. tOpica.31. 32,474. 
44,65. 57,26. 63,8. 68,286. 239. 82,28. 
94,116. 95,181. 103,14. 114,22. 121,36. 

125, 16. comment, super top. 44,68. 
de republica. 35,9. somnium Sci- 
pionis. 63,16. de legibus. 86,77. 
117,232. in legibus Romanorum 
121,34. deparadoxis. 86,91. 114,32. 
de nnibus. 80,82. 83. 86,64. de aca- 
demicis. 86,64. ad Hortensium. 
(=acad. II) 86,77. Tusculanae. 



25, 3. 63, 41. 79, 104. 80, 87. 86, 76. los. 
Timaeus. 86, 64. 77. de natura deo- 
rum. 56,76. 86,77. de senectute. 

32,614. 56, 77. 63,22. 68,261. 74,69. 96. 
86,104, 95,182. 109,63. 1 14,31. 1 15,41. 
117,260. 132,141. 133,66. 136,282. 

de amicitia. 63, 21. 68.262. 74,68. 

80,89.90. 103,48. 109,63. 114,30. 
115,41. 117,496. 126,62. 132,141. 

133,36. de divinatione, 86,77 de 
fato. 86,77. de offioiis. 37,892. 
38,47. 56,76. 63,40. 79,101. 80,88. 
86,102. 127,148. 136,69. in vectivae 
in Catilinam 20,9. 32,476. 63,24. 
71,59. 86,104. 115,41. in vectivae 
in Salnstium. 40,6. 86,104. Philip* 
picae. 56,74. 63,26.86,76. 127,149. 
136,193. in Verrem. 20,9. 25, 16. 
35,9. pro Deiotaro. 20,9. 35,3. 
86,91. pro M. Marcello, pro Q. Li- 
gar io, pro se ipso, [pro Tullio?] 
86,91. metrum TuUii Giceronis. 
orationis pro Clnentio. 37,446. 
38,97. epistolae. 25, lo. 37,392-96. 
38,47. 49-63. in Arato 25, lo. Tullius 
de animalibus. 117,476. Tullii ae- 
nigmata. 6,332. Giceronis orthogra- 
phia. 42,419. synonyma. 32,878. 
115.190. 121,60. 134,27. differen- 
tiae. 37, 397. 38, 124. 68, 211. glossae 

56,78. 

Cinnomanni episc. epistolae. 117,498. 

624. 631. 

Claudius Claudianus. 32,369-72. 86,91. 

1 16, 40. 1 17, 361 ? de raptu Proser- 

pinae. 15,331. 20, 6. 
Mamertus Claudianus. de anima. 

37,363. 76,106. 95,47. 127,139. liber 

ignoti auctoris et Claudianus 

contra eum 86, 60. 
Claudius episc. Taurinensis 82,266. 

47,6. 58,6. 77,66. 125,143. 117.861. 
362. [?] 

Claudius magnus [Donatus?] 126,63. 
. . . cella clavicula mechanica. 

73,63. 

8. dementis liber 22, 328. 24, 40. 
42,378. 55,34-43. 115,136. rccognl- 
tiones. 15,264. 70,86. epistola ad 
lacobum. 22,328. vita. 6,i29. 10,is. 
122,13. 

Clementis historia. 68,87.86,38. 96,64. 

127,143. 136,174. 

Clementis itinerarius. 88,47. 126,46. 
Clemens (grammat.) 32,686. 
Clemens (j^oeta) 3,i66i. 



I. Index. 



309 



Cleopatra de genetiis. [yiviaia] 

114,97. Haeser I^ 261. 
de vita et moribus clericorum. 36,26. 
Gliberti coUectiones. 117,160. 
Glotarii capitula. 181,2. 
codex. 86,69. 73. 

Colmanus de arithmetica. 32,680. 
b. Columbae virginis passio. 7,83. 

6,387(?) 

saDcti Columbae vita. 22,284. 24,«8. 

115,179. passio. 6,837. (?) 
8. Columbanus in psalmos. 22,229. 

82,218. metmm de fabrica mundi. 

37,486. epi8tolae.95,i9. vita. 6,122. 

10,9. 22,281.282. 32,212. 671. 64,3. 
80,166. 94,21. 

laniiColumellae liber. 79,204. 136,836. 
Coroitis liber. 16,9. 17,68. exposi- 
turn super lectiones Com itis. 22,830. 
Comminianus. 3,1666. 11,179. 
Wilbelmi de Couchis pbilosopbia. 

136,818. 

confectionum malagmatum antido- 
toram et emplastoram liber. 6, 169. 

confessoris libri. 77,144-61. confes- 
sorum liber. 136,271. confessorum 
vita 74,173. 

de conflictu vitiorum et virtu turn. 
(b. Leo?) 87,82. conflictus divi- 
tum et pauperum. 113,62. 

CoDsentius. 32,417. 6ii. 684. 87,4io. 
88,66. 42,462. adbreviatio. 68,217. 

218. 

consequentiae. 113,136. 

consolatoria ad philosopbum. 37,368. 

libri urinarum a Constantino Cassi- 
nensi de Arabico translati. 114,93. 
Constantini liber febrium 114,96. 
117,468. iota ars medicinae. mi- 
nor ars. 114,99. viaticum de Ara- 
bico translatum. 114, 100. de me- 
lancholia. 117,479. practica 117,373. 
liber stomacbi s' constanter [se- 
cundum Con8tantinum%\ 117,477. 
V. et 8, V. Pantegnum. 

de constitutionibus principum li- 
ber. 12,8. 

consuetudinam liber. 74,164. 109,41. 
118,64. Romanorum lib. 77,76. 

Consultirhetorica. 114,86. {eod.PaJat, 
1588. A. Wtlmanns Mm. Bh. 
23, 407.) 

Corascii vita 62,17. 

Corbeiensium abbat. gesta. 186,268. 

s. Corbiniani vita. 80,i60o. 95,106. 

(Corippus) 26,36. v. Cresconius. 



Cornelias Nepos v. 8. v. Plinius. 
Cornelius de bello Troiano. [Dares] 

186,840. 

8. Cornelii vita. 122,18. 

Cornutus in Persium. 79, 106. 96,176. 

136,328. 

quatuor coronatorum passio. 6,i6. 387. 

(Teuffel*' 413, 4.) 
corpus iuris 116,34.36. 55, 10. 11. 
8. Cosmae et Damiani passio. 6,338. 

22,296. 136,261. vitametrioa. 11,187. 
cosmographia. 32,471. 
de causa creationis horoinis. 115,260. 
s. Crescentiae passio. 10,13. 22,280. 

136,264. 

s. Crescentiani passio. 10, I8. 
Cresconii metrum. 37,469.460.461. 
Cretius (est Plat. Timaeus.) 37,441. 

38,93. A. Wtlmanns. Mus. Ehen. 

23 p. 408. 
s. Crispin! et Crispiniani passio. 

6,887. 22,296. 

deinventione s.cracis. 10,18. 115,179. 

182,48. actum ex reversione s. 

crucis. 37,611. 
s. Cucufatis passio. 136,261. 
cursarius liber. 50,30. cursinarii 

libri 122,89.90. 
8- Cuthberti vita. 32,296.672. 37,38. 

280. 38,24. 58,19. 109,64. 117,166. 

167. 499. 626. passio. 136,264. de mi- 
raculis. 22,204. 
s. Cyprianus. 6,111. 112. 7,67. 15,268. 

269. 18,34.86.21,13. 22,322. 23,21 
37, 361. 252. 70, 8. 79, 97. 80, 194. 86,67 

95,112. 96,69. 100,6. 125,44 127,106. 
106. 186,244. metrum super hep- 
tateuchum. 87,463. {Teuffel Gesch. 
d. r. L*. 403,5.) vita. 82, 301. 
122, 13. passio. 37,606. 136,260. poe« 
nitentia et passio. 80,161. 
8. Cyriaci vita. 10,18. 122,18. pas- 
sio. 22,376. 37,306. 115,179. 136,264. 

Cyrilli epistola de ratione paschah. 
11,161. episcopi Alexandriao scho- 
lia. 22,174. 37,366. super leviticum 
79,98. de benedictionibus levita- 
rum. 136,164. passio. 6,387. 136,261. 

Daciani [Paciani'^ Damiani?] epi- 
stolae. 101,17. 

Dagoberti libelius. 44,24. 

Damasi papae scriptum de Ni- 
caeno concilio. 37,249. 

8. Damianus v. s. v. Cosmas. 

Daniel de concupiscentia carnis et 
spiritus. 37,468. 



310 



I. Index. 



Dares Phrygius. 6,136. 11,19Q. 23,26. 

32,467.468. 57,31. 73,62. 74,107. 

121,76. de exitu Romanorum. 
37, 91. 38, 16* Troiana historia vel 
similiter sine nom. aucioris. 10, 34. 
37,91. 38,16. 42,384. 45,18. 74,74. 
77,93. 94,111. 117,862. 136,184. Cor- 
nelius de bello Troiano 186,340. 

s. Dariae passio. 10, 12. 22,296. 

de decimis. 32,676. 

decretales pontiRcum. 47, 19. 109,43. 

116,29. 30. 117,11. 

delegationum liber 115,233. 
Demetrii passio. 136,269. 
Democriti prognostioa. 6,160. 33,52. 
excerptiones de libro Democriti. 

117,462. 

Demosthenis ophthalmicus. 35,3. 13. 

liber. 32,399. 
derivationes. 74, 113. 88,60. 113, 101. 
descriptio mundi superioris. 103,26. 

octo principalium vitiorum. 22,421. 
8. Desiderii passio. 22,360. 
diaetae particulares et universales 

de medicina. 114,81. 
dialogoram libri 10,6. 
Dictys. 11,192. 23,26. 68,267. 
Didymus de spiritu sane to. 37,367. 

368. 95,74. 100.36. 117,110. 

differcntiarum liber. 96,41. 42. de 

differentia nominum et verborum 

88,60. 
digesta. 86, 70. 7i. 
Diomedes. 11,179. 22,406. 79, 119. 

136,301. de septem liberalibus ar- 

tibus. 42,607. 
Dionysius Areopagita. 2. 21,6.7. 

59,10. 63,28. 86,46. 101,66. 113,36. 
127, 126. 

Dionysius (Exiguus). 10,3. Il,i6i. 

32, 328. 680. 125,30. 

8. Dionysii tractatus. 125,83. 127,90. 
vita. 51,39. 122,13. gesta. 80,236. 

passio. 6,387.390. 10,16.36.22,297. 
37,603. 115,186. 132,36. 136,269. 

miraculaet passio. 136,268. trans- 

latio. 73,29. {bis,) 
Dioscorides. 117,472. de virtutibus 

herbarum. 114,91. 116,67. 
Dirocheum liber, v. s. v.Prudentius. 
divisionum liber 82,88. de divisione. 

57, 36. 
dogma morale philosopher. 116,39. 
Dogmatici eupate. 6,i68. 
Domini passio. 136,261. 
de fratre Dominico. 32,356. 



Domitillae passio. 22,388. 
Donatus. saepius, inTerentium. 25,14. 

in Yirgilium. 82,435. 63,80. 
s. Donati vita. 6,129. 
8. Dorotheae passio. 6,387. 22,296. 

37, 603. 

Dositheus. 32,414. 

Dracontii liber. 27,37. 32,S7«. me- 

trum de exameron lib. II. 6,413. 

metrum de virginitate. 87,466. 
desituDunelmensis eoclesiae 109,44. 

de statu. 117,239. 
Dungalus contra Claadii sententias. 

82,607. 

Dunstani vita. 58,19. 
dynamidiorum liber. 116,68. 
Eadberti collectio de diversis opus- 

culis s. patrum. 22,240. 
Eberhardi archiepiscopi [Salisbur- 

gensis] de moralibus ezcerptus 

liber. 115,226. 
Ebon is episcopi de octo principali- 

bus vitiis. 23,21. 28. 
Ecberti archiepiscopi de poeniten- 

tia. 18,41 . 
Egeripus de concordia evangelio- 

rum. 106,32. 
Egesippns. 21,3. 22,236. 82,348.349. 

55,26. 57,11.59,102. 79,122. 82,3. 

86,39.97.114,63. 125,163. 127,97. 

136,29. 179. 

Einhardi liber. 82,662. de psalmis. 
32,600. de miraculis ss. Marcel- 
lini et Petri. 37,442. 38,94. 

Elbricus v, s. v. Helpricus. 

Eleuthcrii passio. 6,390. 16, 10. 36. 

22,297. 

Elfledcs boc. 117,318. 
s. Eligii vita. 136,258. 
Elipandi liber. 26,22. 
elucidarius(Honorii?) 113,68. 127,ioi. 

136,220. V. et ludicarius. 
s. Emmerammi passio 6,129. 23,21. 
Enchiriadis mu8ica(Uucba1di) 73,42. 

43.80,72. 121,38.40. 

Encmari epistolae. 80,306. 
Ennodius 32,377. 79,129. 86,66. 186,343. 
epistolarum multarum. 37,379. 

88,36. 

Ephraem. saepitM, vita. 77,294. 
epidemiarum liber. 117,466. 
episcopalis liber. 106,38. 
epistola ad Laudicenses. 18,108. 
epistolae imp. Marciani et Leonis. 

9,4. 

epistolarium. 74, 119. 



I. Index. 



311 



epistolaram liber (Treviris inTcntas). 

87,5i4. 88,46. 

epitaphia [coemeterii ?] 87,489. 38,108. 
in basilica 8. Petri. 37,377. 38,34. 
pontificum Romanorum. 6,65. sanc- 
torum. 10,6. 

Erchanbaldi arch, seijmones. 52,49. 

Erchanpertus magrister super Do- 
natum. 22,413. 42,430-423. 115,67. 
maior et minor. 19,6. 6. 

Ernaudus abbas Bonaevallis de ver- 
bis Domini in crace. 86,63. 

de Herzogen Emesten libellns Tea- 
tonicus. 111,3. 

Ernulfns v. 8. v. Arnalfus. 

Ethious. 6,88. 10,3. 11,191. 12,13. 
22,136. 37,92. 38,17. 42,468. 114,1. 

ab Uieronymo translatas. 128, 83. 
8. Euagrii proverbia. 15,317. 22,360. 
editae ab Eaafprio altercationes 

Theophili Gbristiaui et Simonis 

Iiidaei 37,366. 
Euagrii commentum super Teren- 

tium. 80,18. 
Eubodi epistolae. 58, 17. 
8. Eacharii vita. 122, ii. 
Eocherius 6,319-331. 40i. 8,68. 15,317. 

18,38. 22,334. 32,308. 311. 681. 33,93. 
37,383. 868. 631.9$. 76,113. 77,84. 
79,134. 95,73. 101,49.121,14.125,80. 
129,104. 136,336.337. 

Euclides. 55,16. 68,361. 113,73. 115,36. 
8. Eugeniae passio. 6,887.891. 10,i3. 

22,396. 
Eugippius. 6,367. 7,33. 11,99. 15,113. 
22,167. 26,38. 32,493.. 87,118.688. 
76,147.77,83.83. 101,14. 136,338. 

Eugraphius. 35,1. 63,31. 79,187- 1 14,44. 
s. Eulaliae passio. 6,387. 
eupate (ef. ozipate) 6.168. 
Enpte (?) passio. 6,387. 
8. Euphemise passio. 6,387. 22,395. 
8. Euphrosynae passio. 22, 398. vita. 

136.368. 

Euricii liber. (Eutyches) 125,18. 
Eusebius. 6, 113. 7,70. 71. 1 1, 196. 22,i4i. 

324 «g. 24,63. 36,34. 37,79. 38,5. 
79,135-138. 96,7. 125,168 127,95. 

136,166. 185. 186. vita et passio. 

6,139. 10,9. 22,394. 136,360. 

Eusichius v, 8. v. Hesychius. 

8. Eustacbii vita, 122,14. passio 

versifice. 96,63. 
8. Eustasii vita. 32,303. 
Eutropius. 42,513. 70,35. 86,75.76. 

97. 114.66. 117,338. 127,147. 



EutychoS. 3,1666 19,3. 32,386. 32,609. 
37,410.38,65. 87,413. 41,16. 42,413-416. 

44,16. 45,34. 68,330.. 73,51. 79,i40. 

80,3. 114,76. 115,60. (?) 121,33.33. 
56. 57. 125,18. 131,9. 136,379. 

Exameredus [bexaemeron ?] 131,6. 
exempl. picturae novitestam. 68,164. 
exemplare super versus auctornm. 

74, 116. 
exorcismus maioris aqnae. 94,49. 
experimenta. 117,380.381. 
lib. de rhetorica Fabii Laurentii. 

37,438. 38,93. (cf. A, Wilmanns. 

Mus, Bh. 23 p. 407). 
fabulae. 77,93. 117,333-336. 121,81. 

133,39. poetarum. 103,34. exposi- 

tio. 103,44. fabulalium lib. 120,141. 
fabularius. 73,49. 103,1. 113,106. 

138. 139. 115,50. 

Faventinus (= Vitruvius). 10,3. 
Faustini horoiliae. 128,16. vita. 10,14. 
Fausti episcopi libri. 82,337. 37,371. 

79,146. 136,136. 

Fausti confessoris libellus. 101,63. 
8. Felicitatis passio. 10,13. 22,396. 

29,37. 37,610. 136,361. 

in Felicis lib. 33, 104. v. 8»v, Paulinus. 
8. Felicis vita et passio. 1,7. 6,387. 

10,13. 23,30. 50,16. 122,9. vita 

versifice. 96,43. 
ferculum Salomonis. 82,63. 
Ferrandi diaconi tractatus, qualis 

esse debeat dux religiosus. 22, 333. 

88,43. 
excerpta ex libris Po mpei Feati . 4 1 ,33. 
8. Fidelis vita. 6,139. passio. 6,387. 
8. Fidis vita. 78, 17. 109,68. passio. 

136,368. 

Filaster v. 8. v. Philastrius. 

8. Fileberti vita. 6,139. 10,9. 58,19. 

lulii Firmici liber mathesis. 134,38. 

s. Firmini vita. 109,57. 

Flaviani liber. 80,196. de consensu 
nominum et verborum. 32,435. 
(Charisius*^), 

loci Floriaci descriptio. 81, 10. 

Annaei Flori epitoma e Livio. 37,93. 
38,18. 79,56. 136,302. Annaeus 
Florus. 86,66. 97. 136,196. historia 
Romana secundum Annaeum Flo- 
rum. 59,37. 

Florus contra lobannem quendam. 

136,333. 

flosevangeliorum. 99,30. virginum. 

124,36. flores legum. 114,78. 
Folcradi abbatis epistolae. 68,370. 



812 



I. Index. 



formata epistola. 28,35. 40,30. 
de Formosiana calaroitate. 80,136. 
de Formoso papa. 82,8. 
Fortunatiani rhetorica. 68,246. 76,140. 

136,291. (?) 

Fortunatus. S,1652. 82,498. 59, 70. me- 
trice. 77,92. metrum. 6,412. 15,319. 
87,448. 88,102. 186,246. de laude. 
6,412. in laudem s. Mariae. 87,449. 
136,160. 170. medietas. 11,182. mar- 
tyrologium versifice. 68, 121. cum 
Buis epistolis de vita Martini. 
68,189. 121,111. 136,160. 170. de 
diversis rebus. 79, 143. 136, I60. 161. 
170. hymni. 121, 11. vita 10, 12. 

Francigena antipbonarius. 99,38. 

Francorum historia. 136, I80. gesta. 

7,84. 12,18.22,228.76,127. 77,107. 
79,148. 86,78. 117,147. 125,108. 

131,4. 132,140. 134,2. Hierosoly- 
mis. 136,187. regum gesta. 80,208. 
gestorum regum Franciae ab- 
breviatio. 127, 117. 

Freculfus. 15,266. 19,20. 22,299. 37,444. 

38,96. 41,20. 86,43. 96.28. 97. 

106,76. 125,137. 136,183. super 

epistolas Pauli. 125,138. 
8. Frodoberti vita. 182,34. 
Frontinianus de iuncturis et com- 

paginibus membrorum. 68,27. 
Frontini liber. 37,433. 38,89. 86,76. 

de geometria. 55,14. 77,143. 
Fronti vita. 186,261. 
Fulbertus episcopus Carnotensis. 

59,28. 127,81. 
Fulcher Carnotensis. itinerarium 

Hierusalem. 127, 119. 
Fulgentius. 5,1544. 12,36. 36,83. 

125,142. [Planciades.] 11,86.23,29. 

82,445. 610. 666. 37,90. 38,15. 37,431. 
661. 38,87. 62,4. 68,261. 79,150. 

94,111. 121,76.136,319. episcopus. 

7,26. 18,36. 87,134.259.364. 55,52. 
77,90.91. 79,144.145. 113,73. 127,107- 

109. 134,27. 136,171. 8. Fulgentii 

vita. 186,269. 
Fursei lib. de visione eius. 10,6. 

vita. 95,166. 132,43. 
8. Fursionis confessoris vita. 115,179. 
Fusciani passio. 136,268. 
Fustinae conversio. 10, 13. 
Galenus. 6,i56. 33,47. 115,28. 117,374. 

niger. 117,376. tegnum. 117,383. 

passionarius. 114,94. de qualitatc 

her bar um etc. 114,88.89. deflora- 



tiones megategni. (117,464.) glos- 
sae. 114,80. 

8. Galli vita. 6,129. 10,9. 22,281-283.288. 
82,314.816. 50,16. 78,19. 80,149. 

94,21. 118,37. 122,9. de vita et 
virtutibus Galli confessoris. 10,16. 
metrum de vita s. Galli. 22,390. 
relatio translation is s. Galli in 
novam ecclesiam. 22,21. 

Gallicanum psalterium. 71,70. 

b. Gangolphi vita. 94,34. 122, u. 

s. Garilephi vita. 182,44. 

Gaudentius episcopus. 186,22. 

8. Gaugerici passio. 186,261 (bis), 

Gebehardi episcopi epistola adHer- 
mannum episcopam. 115,184. 

Gelasius. 7,37. 11, 110. 18,i4. 87,281. 

88,26. 115,239. 

A. Gellii noctes Atticae. 25,1.2. 
gemmarum mirabilia. 82,6. 622. cf, 

115,269. 

genealogia bibliotbecae. 11,205. 

generationum libri. 15,277. 278. 

s. Genesii passio. 10,12. 22,296* mi- 

racula. 10,13. 22,280. 
Gennadius. 15, 276. 87, 364. 96, 21. 

118,33. 

s.Genofevae passio. 6,128.387. 87,603. 
8. Gentiani passio. 186,268. trans- 

latio. 136, 266. 
s Gcorgii passio. 6,129. 10,9. 106,24. 

186,261. 

Gerardi libri. 82,21. 

8. Gereonis vita. 73, 3i. (bis.) 

Gerlandus. 106.63. 117.251.262. re- 
gulae in abacum. 114,9. compu- 
tus. 115,227. ezcerptum de con- 
structiouibus Prisciani. 88,61. 

Germani abbatis de vita sanctorum. 

13,13. 

s. Germani vita. 6,129. 10,9. 82,300. 
117,79. 132,46. versifice. 59,4. 
121,127. episcopi. 136,261. episcopi 
Parisiensis. 136,269. Autiasiodo- 
rcnsis. 136,261. 

8. GertrudiR vita. 10,14. 

8. Gervasii passio. 22,294. 115,179. 

Gervasii medici liber. 117,387. 

Getarum gesta. 76,129. 

Gezo de categoriis. 68,243. 

Gilbertus de abaco. 68, 252. geome- 
tria. 127,168. de astrolapsu. 68,210. 
glossae in Porpbyrium. 56,26. 
Crispinus. 86,48. 127,104. Porre- 
tanus. 86,83. 115,2. 117,144.146. 
127,162. 186,116. 



I. Index. 



813 



Gilda. 97. 109,46. 127, 79. in. 

8. Gingulfi vita. 80,160. 

Giraldi Eboracensis epistolae. 86,91. 

R. Giselini vita. 96,47. 

glossae saepiiM. glossarum liber de 

omni, quod vidit, sentit atque 

diflcemit. 74,167. 
gloBsariam Graecum et Latinam. 

136,260. 

8. Goari8 vita. 10, ii. 22,279. 50,16. 

122,9. 136,261. passio. 22.280. 
GodefridoB [LippoldeBbergensis. ?] 

88, 13. 14. 42. 43. 44. 46. [ Viterbienns.] 

Pantheon. 95,86. 
GordianuB o. 8, v. Falgentins. 
de gestis Gothoram. 82, 260. 633. 

hi8toria. 136,181. v. a, v. Getae. 
Gozberti epistola de voce, de lit- 

tera, de nguris litteraram. 88,60. 
gradaum liber de medicina. 114,82. 

117,377-879. 

Graecaglossa. 42, 400. Graecum psal- 
terinm 18,88. 71,72.80,161. Grae- 
colatinum p8altorium. epi8tolae 
Pauli. 128,26.26. Graece epistola 
Pauli. 136,247. 

Graeci de mathematica. 80,ii4. ii6. 

Gratianu8. saepius. 

Gregorins [Baeticus] 70, 17. 

GregoriuB Magnus, aaepius. diur- 
num. 32,673. vita. 6,i29. 87,6ii. 
96,60. 132,162.163. vita maior. 
122, 18. minor. 50, 13. 122, 9. Gre- 
gorialis. v. a. v. Alnlfus. 

8. Gregorii vita. 7,82. 10.9. 22,279. 
49,12. 80,163. 115,180. 125,60. 

129,89. 136,261. 

GregoriusNazianzenus. 11,104. 15,309. 

16, 30. 82, 196-198. 37,169. 260. 373. 612. 
76,106. 79,164.80,196.83,7. 96,66. 

117,64. 128,46. 136,126 vita. 95,74. 
Gregorius Nysenus. 127,134. 
GregoriusTuronensis. 11, 117. 22,227. 

33,41.42. 37,87. 38,13. 37,478. 

88,106. 59,33. 68,86. 79,162. 97. 

127,118. 136,176. 
Gregorianus [codex?] 126,33. 
Grillius. 57,9. 

Guglielmi magistri summa. 119,19. 
Guidonis musics. 78,12. 113,123 

115,208. antipbonarius musice no- 

tatus. 134,40. 
Gunzonis epistolae. 68,211. 
8. Gutlaci vita. 58,19. 96, 17. 
Gutpertus v. a. v, Cutbbertus. 
Habacuc martyris passio. 57,609. 



Hadoardus de virtutibus quatuor. 

132, 164. 

Hadriani papae vita. 51,39. episto- 
lae. 68,129. 

omelia, quam abbas Hagano ince- 
pit, sed non perfecit. 73,82. 

Haimo. aaepiua. 

8. Haimrani vita. 10,9. 

liber visionis Wettini, quam Haito 
episcopus descripsit. 10,6. Hai- 
tonis epistolae ad Carolum Mag- 
num. 42,492. 

Halitg^rius v. a. v, Alitgarius. 

Hamaraedus. 29,19. 

Hanno = Haimo. 77, 122. 12s. 125, 79. 

146. 147. 

Hatto V, a, v, Haito. 

Hebraicum psalterium. 71,41. ge- 
nesis Hebraice. 136,248. 

Heito V. a. v. Haito. 

Helpericus. 54, 26. 26. 80, 140. 141. 
82,39. 106,62. 117,263. 122,126. de 
arte calculatorum. 74,186. 118,82. 
de cursu solis et lunae. 114,7.8. 
de computo lunae 127,77.80. 

de Henrico Imp. liber versific. 80,134. 

Henrici II regis Angliae gesta et 
genealogia. 116,42. 

Henric. Corbeius in bomeliis. 85,8.9. 

Henricus (Huntindonensis) historia 
de Anglia. 86, 92. de gente Anglo- 
rum. 127,129. 

herbarins. 87,6. 113,46. herbarnm 
liber. 120,126. 

de duodecim virtutibus Herculis. 

37,648. 38,129. 

Herluini abbatis (Beccensis) vita. 

127,100. 
Henpannus contractus super astro- 

labium. 115,36. eiuadem? libri. 

100,23. 

Hermas pastor. 127, 161. 
Hermes Trimegistus. 127,166. 
Hesycbius in leviticum. 7,62. 18,67. 

37,369. 48,168. 55,23. 79,210. 

bethicns (Ethicus?) liber. 115,191. 
Hieronymus aaepiua. de cosmogra- 

pbia. (Ethicus?) 10,2. super Do- 

natum. 32,396. de grammatica. 

68,228. vita. 7,82. 10, lO. 22,287. 

115,180. 129,89. 136,261. gesta. 

80,236. 

historia de Hieruzalem. 78,8. de 
itinere Hierusalem. 117,264.266. 

s. Hilarionis vita. 6,121. 32,298.300. 
50,8. 76,137. 122,10. 128,86. 



314 



L Index. 



Hilarii ArelateDsis episcopi epistola. 

136,1. 
8. HiJarius Pictaviensis. 6,114. 7,m. 

11,80.81. 15,267. 18,49. 22,279. 
37,338-341.624.689. 38,118. 69,22. 
79, 186. 187. 86, 28. 64. 78. 95, 16. 17. 

100,6. 115,166. 136,227. vita. 6,127. 

129.130. 10,9. 22,16.279. 113,92. 

Hildebertus Cenomanensis sive Tu- 
ronensis. de dissensione interioris 
et exterioris hominis. sermones. 
vita. 86,110. epistolae. 117,269-76. 
127,81. versus de officio altaris. 

136,217. 

Hildephonsus de trinitate. 70,26. 

Hincmaras de fonto vitae. 68,192. 
207.(?)2ii. est Audradi carmen. 
Fabridus III p. 795. A, Ehert, 
Gesch. d. Lit. d. MittelaU. 11274. 

Hincmari epistolae. 113,66. ad Ga- 
rolum imp. 129,41. 

Hippocratisaphorismi. 120,126. cum 
commentario. 1 14, 83. 84. comment, 
super aphorism. 114,86.87. ex- 
perimenta. 115,27. 7ifQlruiv6^^o}v 
voOfj/LittTotv. 117,466. prognostic. 

114,96. 117,478. 

8. Hippolyti passio. 6,387. 22,287.294. 

136,261. 

Hirtius. 25,6. 

Homerus. 19, 13. 56,64-66. 68,190.267. 
74, 103. 82, 20. 94, no. 95,183. 103,27. 

28.109,65.112,81.82. 115,46. 117,341. 

122,120.121 historia. 11,192. de 

excidio Troiae. 114,43. 
Honoratus (Servius?) 6,406. 32,391. 

ars. 22,406. de ratione metrorum. 

32,428. de finalibus litter is. 37,404. 

38,60. 
(Honorius) v. 8. v, Caesar. 
Honorius [Augustoduneiisis.] 88,12. 

15. 42. 95, 140-143. 115,160. 208. 247. 

129,102. V. 8. V. olncidarius. 
Horatius. 37.429. 38,86. 40,2. 45,14. 

63,29. 68,199.200. 77,191-194. 80,29. 
30. 82,26. 87,27. 94,101. 95,167. 
112,74.114,39. 115,12. 11 7,. 356. 366. 
610. 121,120. 125,6. 132,135.136. 

odae. 117,367. ars poctica. 20,6. 
114,40.41. commeDtum iu Hora- 
tium. 77,76. 79,238. 115,12. super 
odas. 136,320.329. super sermones. 
103,11. super poetriam. 114,42. 

117,300. 

Hucbaldus adCarolum 59, 4i. 42. ver- 
sus ad Carolum imperatorem 



125,18. (Fabridus. Ill p. 8i2 A. 
Ebert. Gesch. der Lit. des Mit- 
tdaU. U 281.) 
Hugo archiepiscopus Rotomagensis. 

86.82. 104,20.21. 106,66.66. 

Hugo [de S. Victore.] 86,9. 31-84. 63. 

88, 13. 14. 20. 23. 26. 81. 82. 88. 41. 
95,144-148. 109,16. 113,66. 115,146- 
147. 122,34. 127,161. 

Humbertus episcopus de corpore 

et sanguine Domini. 70,29. 
Hunegundis vita, translatio, mira- 

cula. 136,268. 
Hyacinthi passio. 22,296. 
Hyginus. 15,322. 65,1. 117,281. 

122,116. de astrologia. 9,7. 62, 16. 

79, 206. 80, 76. de limitibus statu- 

endis. 55, 16. 
hymni. 24,67. 
lacobi episcopi [Nisibeni?] libri V. 

37,322. 

Jacobus de arte medioinae metris, 
versibus ad Karolum regem (Sere- 
nus). 10,31. 

lacobi apostoli passio. 136, 26i. vita. 

136,263. 

lanuarii vita. 122, ii. 

iatbcce (diathece) 15, i6o. 

Ignalii martyris liber. 79,209. passio. 

136,260. 

virorum illustrium liber. 79,306. 

imago mundi. 103,2. 109,87. 

de eo quod imagines non sunt ado- 

randae, nee pemitus abolendae. 

79,113. 
do incarnatione verbi. 116,44. 
indiculi. 6,164. 166. 
inforciata. 86,72. 
8. lunocentii vita. 10,14. 
Innocentii papae desoriptio conci- 

liorum. 95,164. ad episcopos. 136,6. 
institutiones, 86,73. imperii Romani. 

22, 312. 

institutio religionis Rotomagensis 

ecclesiae. 106,97. 
de institutis antiquorum regum. 

32,246. 

de instrumentis bellicis. 80, lis. 

inventio capitis s. loannis bapt. 
81,12. 136,261. de revelatione ca- 
pitis. 29,69. 

s. loannis evang. vita. 80,166. 122,13. 
passio. 37,606. virtntes. 136,263. 
adsumptio. 37,607. 115,232. 

s. loannis eleemosynarii vita. 41, ii. 

51,38. 52,47. 69,89. 122,16. 



I. Index. 



816 



loannesChrysostomus 9tv« Coustan- 

tinopolitanus. saepitts, 
loannes diaconus (ecclesiae Roma- 

nae) in pentateuchum. 136,245. 

in genesim. 79,81. 
loannis Faguntini sum ma de de- 

oretis. 116,28. 
Joannes Metropolitanus de peccatis 

proximorum abscondendis. ld,u. 
loannis de S. Paulo (Platearii.) 

breviarium. 74,78. 
loannis arcbiepiscopi (Rotomagen- 

sis) breviarium de communi ser- 

vitio ecclesiae. 82,48. 
loannes Scotus de computo et na- 

tura canum. 68, 192. peri physeon. 

77, 212. expositio Martiani. 79, 224. 
loannis versus de coena Mai Gypri- 

ani. 70,8. 
loannes ad imperatricom. 125,139. 
loannes de fine coenobitae et ere- 

mitae. 87,469. 
loannitius. glossae super artem Ga- 

leni. 114,80. de rebus naturalibus. 

120, 138. 

Jonas episcopus. admonitio ad Pip- 
pinum. (de institutione regia.) 

16,283. 

Jonas de diversis rebus. 136,183. 

lordanis. de origine Qetarum. 1,17. 
historia de sum ma temporum 
seu origine Romanorum. 11,98. 
87, 88. 38,14. 68,101. chronica. 73,58. 

Josephus. 15,268-64. 19,21. 25,4. 
32,600. 59,20. 78,1. 80,166-169. 

95,79. 97. 99,7. 100.2. 109.46. 
plenarius. 11,188. lotus. 86,40. 
historia antiquitatum. 6,139.7,20. 

8,38. 104. 21,2. 22,396. 898 24,62.53. 
87.80.81. 38,6.7. 37,96. 38,21. 
37,641. 77, 127. 96,29. 114,77. 117,5. 

127,93. 186^189. de bello Judaico. 

22,397. 24,54. 113,12. 127,94. 136,189. 

ludaicae captivitatis. 6,i40. de ex- 

cidio Hierusalem. 89. 115, 156. 
Josephi aenigmata. 28,87. 
Josephus abbas de amioitia. 37, 470. 
Josephus Hispanus de multiplica- 

tione et divisione numerorum. 

85, 4. 6. 
Josephi Scoti excerptio super Jsaiam. 

37, 370. 497. [secundum Maium.] 

79,208. 186,212. 

s. Jovitae vita. 10, ,14. 

Irenaeus Lugdunensis episcopus. 

37,819.874. 55,6. 106,30. 



s. Isaac passio. 136,261. 

Jsaac dc oratione. 37,468. 

Jsaac liber fobrium. 117,458. liber 

urinarum. 117,463.' 
Isidorus Hispalensis. saepius. ety- 

mologiae. 6,326. 7,62. 8,26. 11,67. 

15,212.218. 22,206.207.344. 24,61. 
32,168-171. 495.585. 37,328.329. 38,27. 
28. 69,61. 70, i6, 74,29. 147. 76,94. 
77,301. 302. 79,196. 86,56. 95,93. 99,63. 
101,27. 104,18. 109,67. 113,119. 
115,44. 117,92.83.484. 122,36. 126,46. 
127,65. 134,4. 186,142. 145. 234. 

de philosophis, poetis 11,161. 
liber bestiarum. 28,37. de aenig- 
matibus. 42,336. de natura reriim. 

6,331. 22,401. 37,881.42,376.68,75. lib. 

rotarum. 11,68. 69. 71. 15, 214. 215. 
22,214. lib. notarum. 6,327. 332. 409. 
7, 63. 10, 3. differentiae spirituales 
et carnales. 1,22. {Areval. Isidor. 
Heap, 56 J 27.) differentiae. 6,83i. 

7,63. 22,211.234. 32,163-165.37,832. 
86,25. 186,237. versus. 37,335. 

re^ula fidei versifice composita. 
127,102. decreta pontificum ciim 
praefatiooe Isidori. 36,33. 

Isidorus de Belbec. 106,49. 

Jsitius V. 8. V. Hesychius. 

Itaso V, ModwinuR Naso. 

itinerarius. 80,126. 

I varus (Al varus?) 87,26. 

ludae apostoli vita. 115,81. passio. 

136,263. 

s. lulianae vita et passio. 10,13.87,605. 

80,160. 
Juliani martyris vita 32,316. passio. 

58,24. in gloriam. 22,227. 
Julianus Pomerius sive Toletanus. 

11,141.142. 15,242. 22,236. 32,643. 
668. 602. 36,76. 37,868. 417. 38,73. 
59,69. 72^26. 77,128. 79,201.202. 
127,86. 91. 136, 157. 245. 

Julianus de partibus orationis. 11,61. 

Julianas denatur. animalium. 95,137. 

Julitae passio. 136,264. 

Julii notae. 6,394. 

Julius de geometria. 80, 74. 

Julius de auctoritate divinae legis. 

11,98. 

Julius Hilario. 37,94. 38,19. 
lunilius. 6,87. 15,217. 22,232. 26,8. 

32,630 37,368. 42,478 129,104. 
Jvo. 86,80. 81. 95,166. 109,16. 113,58. 
1 17,6-10. 1 26, 44. 127,127. 129,66.66. 
136,224. 



\ 



816 



I. Index. 



luBtinae vita. 136,268. conyersatio. 

22, 298. 

de institutis lustiniani. 32,246.247. 
coDstitiitio legis lustiniani. 37,480. 
88,107. de iegibus. 80,i04. insti- 
tuta minora. 86,74. institationes. 
116,32. dictam. 77,79. edictum. 

37,366. 38,33. 

8. lustini passio. 186,268. 

in laude lustini minoris. (Gorippus). 

26, 36. 
lustinuB. (11.190.) 22,428. (87,89.) 

78,7. 97. 127,98. 133,19. (historiae 
Philippicae 79, 262.) ef. 8. v. Tro- 

gUB. 
8. lusti passio. 6,387. 22,298. 136,261. 

lustus (Lugdunensis.) 6,366. 11,122. 

22,104. vita. 136,261. 
luvenalis. 15,314. 20,4. 26,40. 32,366- 

868. 37,427. 38,83. 40,6. 45,17. 

49,9. 54,27. 59,3. 68,205. 77,129- 

131. 79,264.271 80,36.37.82,24.33. 
46. 94,97. 106,92. 109,66. 112,78. 
114,46. 115,9. 117,346.611. 121,117. 

134,22. 136,231.822. commentum. 

45,46. 114,46. 115,9. 121,118. 

luyencus. 3, I66O. 6, 361. 404. 406. 407. 

408. 10,4. 11,181. 19,16. 22,1.9. 
379-82. 406. 26, 30. 32,416. 498. 629. 586. 
33,99. 37, (463.) 424. 426. 38,80. 81. 
37,538. 42,468-461.68,183. 184. 77,132- 
134. 79,207.208.87,16. 112,88. 121,93. 
94.98.99. 125,18. 134,21. 186,61. 

Kalendaria, in quibus continetur de 
passionibuB sanctoram. 124,3-5. 
8. Earlerfi passio. 136,261. 
8. Kiliani vita. 80,150. 
Lactantius. 3,i562. 82,220-222. 55,6o. 

79,140. 101,16. 111,1. 136,222. 

8. Lamberti vita et pasBio. 6,129. 

10,9. 29,63. 136,261. 

Lanfrancus de corpore ct sanguine 
domini 51,39. 70,20. 117,73. de 
dialectica.68,260. epistolae. 127,81. 
quaestiones. 54,6. 

ad Laodicenses epistola 18, 109. 

lapidarius (3far6(wit?) 87,6, 115,265. 
120,127. (Haeser 1638.) 

de lapidibus carmen. 45,36. 

8. Largi vita. 10, 13. 

s. Laurentii vita. 6,129. 10,io. 122,13. 

passio. 6,387. 22,287. 294. 37,603. 605. 
132,142. 136,261. 

LaurentiuB. de duobus temporibus. 

18,21. 32,264. 95,11. 
pber Laurentii prioris versifice. 



117,497. ef, Fdbrieius. IV p,73t 
8. Leonis vita. 78, 20. 
8. LeoniB papae sermones. 6,110. 

epiBtola de ratione paBchali. Il,i6i. 

homiliae. 37,28. 86.112. epistolae. 

42,381. 86,112. 129,42. de conflictu 

vitiorum atque virtutum. 42,476. 

{Fabridus. IVp,758.) Mbb. 88,42, 
Leonis IX papae epistola. 95,134. 
8. Leodegarii vita. 10,18. 122,13. 

paBsio 22,298. 
8. Leonhardi vita. 122,14. 
lex Alamanica. 6,141. 142. 148. 146. 146. 

8,39.82. 10,17.18. 12,4. 22,308. 

29,20. 131,7. Bavariorum. 12,4. 
29,20. 42,495. Caroli- 76,132-133. 
Francorum. 12,4. 22,308. 29,20. 
Gothorum. 37,496. 38,ii4. 55, is. 
Hfrrnogeniana. 22,308 Langobar- 
dorum. 6,147. 10,19. 12,4.46. 32,326. 
327. 1 15,164. 119,23.Papiniani. 22,308. 
Ripuaria. 6, 141. 142. 10,17.18. 12,4. 

29,76. 37,496. 88,116. 42,494. 59,44. 

131,7. Romana. 11,200. 48,7.136,aoi. 
ab Alarico abbreviata. 55,9. Sa- 

lica. 6,141.148.144. 10,17. 11,201. 

37,496. 38,115. 77,136. TheodoBiana. 

6,141. 10,17. 

de vera libertate. 79,ii8. 

Licentii versuB ad s. Augustinam. 
32, 400. 

Livius. 25,11.43,4. 79,290.97. G deca- 
des 63,42. decada tertia. 136,881. 
332. libri X. 70,46. 

de locis BanctiB ultramariniB. 10,80. 
locoram sanctoram descriptio. 

81,13. 

logon liber. 11,204. 
8. Longelli (?) sacerdotis vita. 10,i5. 
Longini militis passio. 6,889. 22,998. 
Longobardorum histor. 15,267. 47,13. 
127,98. gesta. 68,99. loo. 77,108. 

113,81. 

Lonochilidis episcopi vita. 82, 279. 
Lopi (Loxi) medici pbyBiognomia. 

12,38. 

Lucanus. 3,1568 20,1. 32,862-65. 

37,428. 38,84. 54,15. 56,49.68,206. 
71,60. 77,141.142. (?) 79,214.216. 
217.80,99.100. 94,101. 95,169.170. 
103,40. 114,89. 115,17-19. 117,342- 
345. 121,121. 125,3.4. 186,319.821. 
323. 338. gloBsae. 59,49. 57,6.79,216. 
95,169.170. 117,359. 

s. Luceiae passio. 22,298. 

s. Luciae virginis vita. 122,12. pas- 



I. Index. 



817 



sio. 22,398. Luoiae et alterias 

Luciae passio. 6,889. 
LucianuB (?) 77,ui. 142. 
LucianuB. inventio corporis 8. Ste- 

phani. 87,606. 
Laciani passio. 58,24. 
lucidariufi. 74,188. 103,88. v, ». v, 

elacidariuB. 
Lucifer ad CSonstantium imp. 79,218. 

pro Athanasio. 136,246. 
Luoii coDfeBBoris vita. 22,279. 
LucretiuB. 32,376. 79,289. 136,336. 
Ludovici capitula. 6,ui. 22,so9. 818. 

131,2. decreta. 129,88. epistolae. 

125, 11. 16. de bonitate , Ludovici. 

imp. 23,31. 
Ltipi epiBCopi vita. 136,261. 
ServatuB LapuB. 70,22. 
B. Ma[ce]domi vita. 109,66. 
Macedonii epistolae. 56,17. 
Macer (?) de herbis. 74,82. de vir- 

tutibus herbarum. 117,481. de 

simplicibuB. 117,488. 
MacrobioB. 25,8. 60,26. 74.179.77,180. 

80,76-77. 86,106. 112,87. 117,82. 

121,1. 136,282.811. Batumal. 15,819. 

62,18.68,266.79,222. 80,93. 94. 86,106. 

127,146. 146,888. Bomnium Scipi- 
onis. 32,616. 63,16.68,266. 114,64. 

117,266-268. 125,18.22. 127,168. 

prooemium. 62,9. propositioneB. 

127,168. de arithmetica 32,680. de 

Bervis. 37,648. 38,67. ovis in lino. 

74,88. gloBsae. 93. 103,4. 
de Magontina synodo. 115,188.199. 
B. Magrae (Macrae?) vita et passio. 

6,129. 

8. Maioli vita. 68,ii8. 

Malachiae episcopi vita edita a Ber- 
nardo. 95,166. 

s.Malchi captivi vita. 6,121.129 10,9. 
50,8. 122,9. de captivitate. 32,298. 

MalliusTheod. de metrica arte 28,27. 

Mamnonis (?) liber. 109,47. 

s. Mammae passio. 22,296. 

Mammes, Timothei et Apollinaris 
trium fratrum passio. 136,261. 

Mami vita. 10,12. 

Manducator. (Comestor.) 136,190. 

Manilius de astrologia 35,18. 

B. Mansueti vita. 68,109. 

mappB. 92. 114, 16-17. mappa mundi. 

6,162. 163. 22,420. 33,46. 57,27. 28. 
73,67. 80,96-97. 122,142. 126,68. 

mappae clavicula de efficiendo 
aaro. 6,i38. 



MarcellinuB de situ Hiemsalymoram . 

111,1. (Cassiodor. inst. div. litt. I 

28.) 
epistolae imp. Marciani et Leonis 

de synodo Cbalcedonensi. 9, 4. 
8. Marcellini vita. 136,269. passio. 

59,6.136,260.261. rhytbmice. 79,286. 
s. Marcelli vita. 22,286. 32,817. 132,36. 
Marcel 11 rescriptum de obitu Pe- 

tronellae. 22,298. 
s. Margaritae vita. 10,9. 109,66. 

113,47. passio. 22,298. 76,186. 
Margaritae reginae vita. 117,284. 
s. Mariae passio. 136, 261. transitus. 

37.608. miracula. 109,49. 117,243. 

124,41. de nativitate. 22,847. me- 
trica ars de nativitate. 42,466. 

planctus. 101,60. liber. 118,17. 

sermoncB. 117,278. de s. Maria 

versus. 121,72. 
de s. Maria Aegyptiaca. 42, 879. 880. 

122,12. versus. 122, is. vita. 42,496. 

80,167. 115,148. 132,42. 136,268. 

in versibus. 109,69. 
s. Mariae Magdalenae vita. 109,96 
de Maria nepti Abrahami. 122,12. 
Mariale. 106,29. 136,160. 
Mariiis Plotius de metris. 114,72. 
Marius Victorinus. v. «. v. Victo- 

rinus. 
Martialis 32,866.368. 37,421. 38,71. 

79,223. 80,111. 112. 116,88. 122,127. 

136, 328. epigrammatum libri IX. 

20,7. 
s. Martialis vita. 10,ii. 122,18. 132,29. 
Martianus Capella. 15, 310-318. 19,23. 

28,38. 31. 32,608.666. 36,69.37,63. 

38,4. 42,618. 44,74. 54,22. 57,16. 

59,88. 68,263. 268. 73,46. 77,182. 
79,221. 226. 80,38-80. 95,186. 106,93. 
112,110. 113,102. 114,60. 69. 70. 
115,88. 117,617. 121,8. 22. 28. 66. 

127,157. 186,294. de harmonia. 62,19. 

gloBsarius. 41,18. glossae. 79,108. 

168. 86,90.91. 115,38. expositio a 

lobanne Scoto. 79,224. 
s. Martiani secundi vita. 10,14. 
B. Martiniani passio. 9,1. 136,261. 
Martinellus. 41,16. 
8. Martini vita. 6,i27. 387. 8,14. 12,28. 

87.22,288.290. 23,18. 28,16.32,299. 
37,498.44,8. 50,16. 52,44. 71,68. 
80,167. 96,64. 112,66. 113,52. 115,179. 

122,9. 132,31.32. 136,261. mira- 
cula. 59,34. de virtutibus. 22, 227. 
transitus. 22,306. 79,219. 



818 



I. Index. 



Martini papae liber. 11,151. 

Martini (DumienBis) formula vitae 
honestae. 32,266. 70,81. 73,36. (&ts) 
(95,91). dicta ad Polemium. 22,276. 

Martini fratris chronica. 95,84. 

Martyrius 70,31. v, 8. v. Martinus 
Dumiens. 

martyrum passionales. 77,216-223. 

martyrologiam mepiw, versibus 
compositum. 28,36.39. 42,483. 

mater verborum. 95,98. 

Matfredi liber. 79,226. 

matricula. 99,32. 

8. Mauritii Andegavensis vita. 106,69. 

8. Maaritii passio. 37,603. 68,112. 
et Bociorum passio. 136,281. mi- 
nor vita. 50,13. 122,9. 

8. Mauri vita. 113,32. 136,262. 

Maxentii liber. 18,4. 

Maximianus. 73,63. 82,65. 94, 104. 

112,80. 117.340.341. 122,122. 

s. Maximiani vita. 136,261. passio. 

136,261. 

Maximini vita. 80,157. 136,268. 
Maximi passio. 58,24. 
Maximus Victor. 32,686. 
Maximus Victorinus de ratione me- 

trorum. 37,404. 38, 60. 
Maximus. scoliarum. (scholia in Dio- 

nysium Areop<igitafn7) 21, 31. 
Maximi episcopi (Taurinensis) ho- 

meliae. 22,826. 32,239.240. 
8. Medardi vita. 10, 11. 29,48. 32,818. 

37,600. 
medicinales libri. 6, 160-162. 867. 

22,423-426. 23,22. 37,60-62. 38,1-3. 
37,657. 38,131. 42,367-866. 43,6. 
58,25. 68,138-149. 73,64.66. 74,120. 
77, 162-167. 80, 120-126. 87, 16-27. 
106,37. 115,133.134. 120,128. 132,122. 

123. medicinalis liber, ubi herbae 
pictae sunt. 82,49. versifice. 121,7C. 
passionalis medicinalis. 125,23. 
siroplicis medicinae liber (Uilde- 
gardis?) 117,469. siroplicis medi- 
cinae s'. Tullium de animalibus. 

117,476. 

medietas bibliothecao. 104,22. 
de urbe Mediolauensi. 80,i3i. 
8. Meginradi vita. 50,9. 122, lo. 
de Melchisedech epistoia. 32,668. 
de positione et situ membror. 6,166. 
mensuratio monochordi. 54,7. 
Merlini Ambrosii prophet. 127,117. 
Messahellae liber secretorum astro- 
rum. 113,121. 



Messius de elocutionibus. 20,12. 
Methodius. 32,234. 70,48. 115,386. 
Metrorii ars. 37,409. 38,61. 
s. Michaelis memoria. 136,261. 
Mico de natura syllabarum. 68,i9i. 

{Fabriciua. V 234.) 
micrologus. 98, 16. 109,43. 122,10. 

129, 103. 
militaris rei liber. 12,6. 
Milo. 77,181. (?) 79,320. 121,ioe.iOT. 
minutiarum legulae. 54,6-9. 57,84. 

60,41. 121,127. 

miraculorum liber. 96,67. 122,15. 

132,33. 

de missa uxoratorum sacerdotnm. 

88,44. 

8. Modesti vita. 10,18. 80,160.166. 

passio. 22,280.294. 136,264. 

Modwinus. me trum. 6,403. adXheo- 
dulphum. 37,643. 38,137. 

de custodia monachoram. 22,846. 

de monialibus. 115,346. 

monogrammae diversae. 10,6. 

de generibus monstrorum. 32,478. 
92,619. Haupt, op, II. 

morale dogma philosopher. 116,89. 

Moridach super Donatum. 41,13. 

mortilogium. 87, 13. 

Moyses abbas. 37,471. 59,16. 

Moysici monachi versus. 126,64. 

Muscio de pessariis. (Soranus.) 

114,98. 

musica. 122,186-188. 

liber musioe notatus. 122,66. 68. 6L 
musice notatum versarium. 88,49. 

de natura bestiarum. 103,19. et vo- 
lucrum. 42,463. lapidum. 117,478. 
liber naturae rerum. {IHdori'^) 
26,27. de natura rerum. 79,115. 
de uaturis rerum. 33, 68. natura- 
liura rerum volumen. 15,345. 

s.Nazarii passio. 6,387. 22,396. 37,604. 

115,179. 136,361. 

(Nemesianus) bucolica. 95,178. 
s. Neothi vita. 127,79. 
(Nepotianus?) 134,29. 
Nerei et Achillei soiipta ad Mar- 

cellum. 22,298. passio. 22,298. 
Neronis vita. 86, 9i. 
Nestorotis abbatis collatio. 87,470. 

96,22. 

de Nicaeno concilio. 79,94. 136,203. 
Nicephori passio. 10,12. 22,296. 
Nicetas episcopus. 32,388. 37,870. 

70, 11. 
Nicodemi ovangelium. 126,68. 



/ 



I. Index. 



319 



8. Nicolai vita. 50, is. 52, u. 68, lis. 

80,166. 96,17. 115,143.179. 122,9. 

127,99. 136,962. tranalatio. 127,99. 

136,269. 

Nioolaus episcopuB ad episcopos 

ecclesiae. 79,28o. 
Nilos de VIII vitiis. 136,163. 
Nithardi homiliae. 132,63. 
(Nonius?) 62,19. 
Norioum ius. 112,62. 
Normannornm histor. 86,41. 127,ii7. 

de gestis. 117,148. 
notarum liber. 96, 40. notae iaris. 

22,204. 

notarii. 79,331. 132,iii.li2. 133,16.16. 
notitia regionam, quibus apostolo- 

rum corpora requiescunt. 101,64. 
de divisione et coacervatione nu- 

merorum. 57,86. 
Nacer (Macer?) de herbis. 74,82. 
de obedientia. 82,48. 
8. Odalrici vita. 75,32. 94,86. 
8. Odiliae vita. 122, 12. 
8. Odilonis vita. 68,110. 
Odonis liber. 109,21. 117,644. Odo- 

ni8 abbatis ocoupatio. 79,237. 

collatio. 134,88. 
Odonis Gameracensis episcopi opas- 

cula. 186,216. 
officia. 80,187. 
de olei oonfectione. 33,48. 
Optarum(?) gesta. 76,129. 

OptatUS. 32,231.232. 55,66. 136,171. 

de ordinatione rogum. 80,132. 

ordinis Cluniensis et Farfensis li- 
ber. 99,28. 

ordo priorum principum. 12,89. 

ordo qualiter episcopus se ad mis- 
8am praeparat. 113,79. 

ordo Romanas. 22,337. 29,74. 113,80. 

Origenes. 7,78.79. 8, i8fig. 11,76 »g. 
16,189 sq. 21,iosg. 22,219. 55,9. 

79,233 «$. 100,3. 136,88 9$. 

Orni Simpliois vita. 126,66. 
Orosius. 3, 1642. 6,3ii. 812. 12,80. 

26,4. 28,28. 32,203-206. 37,82. 38,8. 
87,267.679. 38,117. 43,1.2. 44,17- 
54, 23. 56,11. 79. 68, 88. 70,26. 74, 189. 
76,109. 77,186. 78,6, 79,232. 80,138. 

86, 46. 101. 95, 83. 97. 100, lo. 1 14, 64. 

117,76. 127,98. 131,1. 134,37. 
136,176. 

8. Oswald! vita. 73,67. 113,83.117,601. 
Oswaldi regis vita. 74,187. 
8. Otbmari vita. 22,283.288. 44,48. 
50,16. 122,9. 



Ovidias. 32,373.374. 57,4. 59,71. 65,8. 

68,202.77,196-197. 79,281. 106,94-96. 

134,26. omnes libri exoepto magno 
et de fastis. 127,169. de amore. 
68,208. 74,100. 115,89. de amato- 
ria arte. 15,316. 54, is. 82,44. 
117,384.336. epistolae. 56,82. 74,97. 

94, 104. 106. 1 1 3, 104. 181. 11 7, 331. 

122,128. glossae. 56,88. fasti. 74,96. 
117,389. 136,824. notulae. 74,96. 
in Ibin. 117,888. de Licia (od 
Liviam?) b^.to. magnus. 117,880. 
618. maior. 95,i7i. metamorpbo- 
seon. 15,816. 57, 14. 73,46. 82,22. 
denuce. 117,866. odaram. 95, 174. 
de Ponto. 56,29.80. 74,98. 115,89. 
117,332.383. gloBsa. 56,81. de re- 
mediis. 56,34.86. 57, 16. 74,ioo. 

82,44. 94,101. 115,81.39. 117,837. 

sine titulo. 74,99. 82,44. 115,89. 

117,336. tristium. 54,12. 117,383. 

glossae super Ovidium. 103,46. 

vita. 26.88. 
Ouricis libri. 32,412.413. 
oxipate {o^etm nti&at) in intelli- 

gentia, ex qua omnes aegritudi- 

nes generantur (Soranus?) 114,86. 
8. Pachomii vita. 37,499. 
Paciani (?) epistolae. 101,17. 
de paenitentia. 136,220. 
Palaemonis glossae. 37,494. 38, 112. 
Palladius de agricultura. 62,3. 68,260. 

86,87. 117,120. 127,144. 

Palladii commonitorium. 58, 11. 
Pamphili apologeticus in Origenem. 

37,308. 136,88. 

8. Pancratii passio. 6,126. martyriura. 

56,68. 

pandectac. 32,273. 

s. Pantaleonis passio 22,806. 136,261. 

Pantegni ars physica et practica. 

116,66. 117,868.460.(Con8tantinu8. 

cf. Haeser. !» 576.) 
Paphniitius de tribus abrenuntia- 

tionibus. 37,468. 
Papirius de analogia. 32,424. (Teuf" 

fd*' 445, 8,) 
ParaclituB Theodalu8(?) 56,71. 
paradisus. 71,48. 96, 60. 
Parontius v. Barontius. 
lib. partium sapientiae. 34,9. 
de partibus laicae. 57,36. 
parva historia. 88, I6. 
Paschasius. 71,67. 74,80.149. 83,18. 

113,64. 122,12. Paschasius diaco- 

nns. de spiritu sancto. 11, 100. 



320 



1. Index. 



37,361.363. 125,41. 136,36. de tri- 
oitate. 136,314. Paschasias Rad- 
bertas de corpore et san^ine 
domini. 61,39. 55,61. 68,86. 70,29. 

77,309. 79,370.86,48. 100,36.115,122. 

125.148. 129,91. 132,138. de eu- 
charistia. 80,306. in lamentationes. 

79,371. 125,133. 136,108. 

Pastor is libri. 22,841. {Hermae7) 
8. Pastoris passio. 136, 261. 
pastoralis (Gregorii'f) 21,33. 
Paterius. aaepius, 
Patricii Simaco (Boethii arithme- 

tica?) 62,16. 
Patricii (Boethii) ordode hypotheti- 

cis syllogismis. 113,86. 
patrum vitae. 22, 373-376. 361. 24,63. 

69,65. 71,69. 74,183.183. 76,136. 
77,389. 132,61.63. 

s. Paulae vita. 136,229. 

Paulini vita. 122, ii. 

de dormitione Paulini. 80,390. 

Paulinas. 3, 1661. metrum de vita 

8. Felicia. 6,4io. 32,398. 79,246. 246. 

33, 104. 37,462. 463. epistolae. 37, 664. 

79,244. 136,186. de artificio. 37,436. 

662. Paulini liber Anglicus. 117,319. 
Paulinus magister in tree epistolas 

Pauli. 15,199. 
s. Pauli vita. 22,276. 32,298. 50,8. 

80,166. 122,18. 136,363. passio. 

32,319. 37,606. 115,163. 

de vita s. Pauli eremitae. 6,121. 

15,292. 122,10. 128,86. 

8. Pauli monachi vita. 37,609. 

Paulus diaconus. hifttoiia Romana. 
70,36. 136, 188. Langfobardorum 
historia. 81,13. 97. ad Carolum 
regem. 37,417. 38,73. glossae. 37,493. 
38,111. collect, super anni circulo. 
7,38. 39. excerpta ex libris Pom- 
peii Festi. 41,23. 

excerptiones de libro Pauli (Aegi- 
netae^) 117,468. 

Pauli explanatio de partibus ora- 
tionis. 11,61. 

liber qui vocatur pauperum. 117,620. 

Pedesci duplex glossarius. 121,60. 

Pelagiae vita. 136,361. passio. 22,396. 

Polagiarum duarnm vita. 10,i4. 

Pelagii vita 122,9. passio. 22,394. 849. 

Pelagius in epistolas Pauli. 11,148. 

22,318. 37,437. 

libri s. patrum, quos de Graeco 
in Latinum transtulit Pelagius 
diaconus. 37,478. 38, 105. 



Penelope Ulixi (Ovidii epistolae.) 

113,31. 

peri fiseon. 21,17.18. 86,34. 
Peregrin us contra haereticos. 11,103. 

pro oatbol.fidei antignitate. 37,869. 
Peregrinus Hirsaugiensis. 100,96. 
Pcrpetuae vita. 10,13. passio. 22,296. 

37, 610. 
Persicanus. 109,70. 

Persius. 15,314. 32,366.368. 40,1.6. 
43,3. 45,17. (56,69.) 68,186. 166.248. 
73,64. 66. 77,333-334. 79,264. 80,84. 86. 
94,97. 109,68. 112,73.73. 114,68. 
115,16.16. 117,363.866.121,66.113- 
116. 122,133. 183,83. 136,832. 

Petronius. 21,39. 

8. Petri vita. 136, 363. passio. 32,819. 

59,6. 136,360. passio rbythmice. 

79,386. actus. 132,137. 
FeiruB igrammaticus). 6,408. 33,98.9*. 

(Hageni anecd, Hdvet, p. 159 sq,) 
Petri intcrrogatio. 71,68. 
Petri Alexandrini ep. vita. 80,166. 
Petri Abaelardi sententiae. 95,144. 

115,311. scito te ipsum. 95,144. 

excerpta auctoritatum. 103,4. 
Petri Amphulsi parabolae. 117,470. 
Petrus Auffonsus (i42p^oii6t?) 86,66. 
Petri Blaesensis epistola. 12i5,43. 
Petrus Damiani. 65,3. 100,33. liber 

gratissimus. 70,36. 95,160. epistola. 

95,160. vita sanctorum. 115,182. 

de simoniacis. 73,69. 
Petri Haylae summa de gramma- 

tica. 116,41. 
Petri Lombardi psalterium. 95,160. 

161. sententiae. 95,163. 116,22. as. 

117,117 127,163. 136,128. epistolae 

Pauli. 95,163. 109,33. 
Petrus magister. de fide et caritate 

et de sacramentis. 103,7. 
Petrus Ravennas. (Chrysologus). ser- 

mones. 37,891. 38,46, 37,637. 126,61. 

epistola ad Eutycbeten. 136,17. 
Petri Aurora. 95,149. 
Phatta. (?) 80,119. 
Philargyrius in Virgilium 68,as6. 
Philastrius. 76,149. 79.147. 136,240. 

368. 

s. Philippi vita. 186,363. 
Philippi episcopi vita. 186,261. 
Philippus presbyter in lob. 11,118- 

120. 18,84. 32,121. 79,260. 86,37. 

136,210. 
Pbilo ludaeus. 11,194. 90. 

Phocas. 3,1665. 32,428.479. 37,413. 



I. Index. 



391 



88, <8. 68, MS. 227. 79,1S2. 115,98. 
117,249. 121,31. 

physiologus. 18,42. 29,47. 96,iao. 

87,13. 115, 236. 122,31. 

physioes liber cum albo coopertorio. 

117,885. 

Piamon abbas de tribas generibns 

monachorum. 87,3C9. 55,46. 
pictiirae liber. 117,290. exemplar 

pictarae Dovi testamenti. 68,164. 
Pindarus Thebanas v, 8, v, Homerus. 
Pinuphius de paenitentiae fine et 

satisfactionis indicio. 87,469. de 

institntione monachi. 70,26. 
Pippini capitulare. 10,17. 
PJaoentini snmma. 116,33. 
PJacidao passio versifice. 96,63. 
Fabiu8Plaoidu8(Fulgentiu8) 1 17,260. 
Placidus (Nonantulanus) de honore 

ecclesiae. 115,169. 
Plato. 86,106. 109,69.115,61. 121,22. 

23.26.41. Timaeus. 31. (87,441. 

38,98.) 45,1. 56,10. 80,78. 87.24. 

114,68. 117,230. 186,812. cum 

Chalcidio 57,6. Timaei expositio. 

103,16. de cosmopio. 121,2. me- 

iaphysica. 115,49. propositionea. 

127,168. coromentum secundum. 

63, 26. 
Plautns. 80,98. Aulularia. 28,86. 
plenaria. 74, 36. 86. plenarium nigrum. 

53,1. 
Plinius. 3,1648. 32,416. 85,1. 70,26. 

73,60. 79,264. 136,816. nat. hist. 

32,242-244. 80,101. 86,113. 103,16. 

111,1. de natura rerum. 10,6. 

37,899. 400. 88,66. 66. 37,664. 666. 

63,88. notarum liber. 10,8. diffe- 
rentiae. 32,434. de moribus etyita 
imperatornm. 11,189. 
Plinius. epistolae. 87,287. 88,42. 

63,39. 86,78. 

Marius Plotius (Sacerdos.) de me- 

tris. 121,76. 
Pollio in XII libris Aeneidos. 79,246. 

136,328. 

Polycarpi pamio. 186,260. 
FompeiQ9(^ammaticu$)S,isu. 6,44S. 

11,177. 16,29. 19,2. 32,401-403. 
32,499. 88,499. 88,89.96. 87,411. 

88, <«. 79,2f9. 186,308. in Donatum. 

6,19T.22,4<«. 77,224. excerpta. 15,832. 

24. ss. 
Pompon ion Mela. 86,64. 
Pomponius(Pompeiut)de gramma- 

iica. 6B,2M. 



pontifioum Rom. deoreta. 17,47. 

70,64. 127,20. epiatolae. 106,33. 

gesta. 8,106. 12,17. 98,926. 87,86. 

88,11. 77,110. 195, 106. liber. 70,28. 

pontificalis. 47, is. sucoessiones. 

44, 22. 
Porcarii abbatis monita. 70, as. 95, 2. 
Porphyrins. 32,892.393. 86, 8i. 45,8. 

80,49-63. 88,46. 94.116,117. 118,108. 

115,29.80. isagoge. 32,894. 41,1. 

56,84.86. 68,287. 76.46. 79,261. 

112,70. 114,26-29. 191,15.17. par- 

tioulum. 44.20. 
(Optatianus) Porphyrius. metrum. 

37,422.38.78. panegyrious. 132,161. 
Postumianus. 69,66. 
Potamius contra perfidiam Arii. 

125, 122. 

Potiphar. 117,289. 

s. Potiti vita. 6,129. 10,9. 

X praecepta. 118,81. 

s. Praecordii translatio. 186,266.268. 

pragmaticon lib. 117,622. v. s. v, 

Tiberius, 
s. Praxedis vita. 122,11. 
Primasins. 6,848.849. ll,ioi. 15,272. 

273. 22,243. 82,218.219. 77,211. 79,263. 
186,209. 

de vita diversorum principum . 80,107. 

108. 

Priscianus maior et minor, iaepius, 
de accentibus. 68,227. exorcita- 
menta. 32,480. deformatione. 45,86. 
de metris Terentii. (87, 460. 88. 9h.) 
114,60. do nomine et verbo. 68,211. 
219. de XII versibus Virg. 42,448. 
44,60. 56,104. 68,220.221. in lau- 
dem Anastasii. (26,86.) perii^g^is. 

37,630, 38,67. 68^210. 77,229.230, 

dialogus super Pnsciannm. 115,64. 
Prisciani scaJprum. 56,6. Pris- 
cianellus. 121,46.48.60.68. 184,26. 

Priscianus de medicina. 114,76. 

Probs. 6,400. 407. 1 1 ,\wi, 86,110. 186,170. 

ProbuS. 3,1665. 6,4<J6. 186,301. 

Valerius Probus. 32,381-883. (^,284. 
Probi (Probae'f) liber per rersus. 

125,18. 
s. Process! passio. 9,i. 186,261. 
s. Procopii passio. 186.261. 
s. Proculi passio 6,807. 
de professione coningatorun, 58, so. 
Prosper. 8,1 651. 6,822-824. 4m, urn. 

7,64. 11,181.182. 16,960. Sg. 16,96. 
19,16. 22,11*6-190. Vtl-Wt. 26,99, 

28,86. 29,14. 61. 62,M6. 88,101 

n 




322 



I. ludex. 



36,67. 60. 37,116. 165. 447. 38,101. 
49,13.14. 56,42-44. 59,66. 68,224. 
71,60. 74,70.71. 77,206-208. 79,73. 
265. 266. 287. 80,212. 87,16. 26. 96,64. 
103,39. 109,24. 112,»2-94. 113,106. 
117.132.115,26. 117,61.63.864.367. 
121,96. 122,113. 125,14.142. 127,116. 
132,90.146. 133,3.4 36. 134,11. 
136,1. 166.218. 246. 

8. Protasii passio. 22,294. 115,179. 
8. Proti pa88io. 22,296. 
proverbia sapientum. 74, 121. 113,oo. 
Prudentius. 6,411. 19,11.22,883.26,41. 

28,36. 29,3,21. 32,397.497.498.610. 
628.686.612. 33,106. 36,60. 37,418. 
420. 38, 74. 76. 37,443. 38,96. 37,660- 
563. 42,426-438. 44, 1. 45,19. 20. 58,31. 
(68,232.) 74, 66.67.83. 101.178. 77, 198- 
204. 79,(166) 267. 268. 103,6. 109,71. 
1 1 2, 66. 100. 101. 1 1 3, 124 . 115,14. 
117,68.283.348. 120,136.121,100-106. 

122,107.108. 133,29. 134,31. 136,131. 

glo88ae. 74, 101. bistoriarum. 56, 60. 

contra Marcionitas. 56, 6I. 
psalmorum tituli. 129,84. 136, 120. 
Ftolomaeus de cosmograpbia. lll,i. 
Pulcretius. 79,225. 
dc pulsibus et urini8 (Aegidius C!or- 

boliensis.) 114,90. Eose, anecd. I 

172. 
quattuor coronatorum pa88io. 6,i6. 

387. 

Quintilianus. 80,106. 106. 117,76. in- 
stitutio oratoria. 25,9. u. 86,93. 
de causis. 86,94. 117,534. 127,146. 
dc rbetorica. 63, 20. 115,228. 

8. Quintini passio. 6, 387. 10, 11. 22,296. 

29,66. 37,503. 

8. Quinti passio. 132,47. 
8. Quirini passio. S7,609. 
Radbertus r. 8. v. Paschasius. 
8. Radegundis vita. 115,143. 132,125. 
Radulfus super leviticum. 136,270. 
Rannulfi opisc. breviarium. 117,392. 

393. 
Ratoldi liber versificatus super 

Gregor. 15,162. 
Rotramnus contra opposita Graeco- 

rum. 79,268. 
do variis rebus. 42, 601. 
de regibus. 29,46. de regibus Mer- 

vingorum. 23,19. regum edicturo. 

47, 14. 
Rcginaldus super Mattbaeum. 76,143. 
Reginaldi magistri Montispcssulani 

consilia 117,467. 



Regino Prumiensis cbronicon. 70,28. 
8. Regulac vita. 50, I6. 122, 9. passio. 

23,30. 
Remedii cpiscopi vita. 10,12. passio. 

22,295. 

Remigius. 101,19. 121,61. omcliao. 
68,79. do ordine missae. 86,48. 
125,167. in psaltorium. 48,96. su- 
per genesim, 115, 144. in Donato. 

36,79. 59,63. 77,88. 79,277. 112,68.69. 

121,62. super pedes. 121,64. su- 
per barbarismum. 114,48. super 
Eutychium. 58,233. super Catonem. 
59,63. super luvcualem. 63,37. 
super Marciauum. 42,404. 86,89. 
super Sedulium. 42,472. vita. 42,897. 
44,47. 68,111. 80,167. 

Reparatae passio. 6,387. 136,261. 

repudii libellus. 117,240. 

Rhabanus Maurus. saepius, 

rhythmimacbiae re^ulae. 92. 

Ricardus de capitulo. 82, 14. 

Ricardus Pluto unde malum. 116,63. 

8. Richarii vita. 58,18. 

Ricberii liber ad Gerbertnm. 80, 211. 

Rigbodoni episcopi adunatio. 37,536. 

Robertl regis epitoma. 77,84. 

Robertus (prior S. Laurentii Leo- 
dii?) de officiis 136,147. 251. 

Robertus de septem donis spiritus 
sancti. de victoria DeL 88,43. ge- 
nesis, exodus, Icviticus, numeri 
secundum Robertum. 88,5-8. cf, 
Rupertus. 

Rogeri Salernitani liber cbirurgiae. 

117,480. 

Romana scriptura. 59,26. 26. 
Romana historia. 15,265. 76, 102. 

80.146-148. Romanorum et Afri- 

canorum bistoria. 96,56. 
Romani vita. 136,258. passio. 115,179. 

136,201. 
Rothardi episcopi sentcntia. 23,28. 
institutio religionis Rotomagensis 

ecclesiae. 106,97. 
Rufinus. 6,113. 8,19. 22,224. 32,228. 

644. 55,24. 68,91. 79,272. 273. 80,144. 
197. 109,28, 116,27. 136,163.249. 

261. 

8. Ruperti vita. 115,143. qualiter 
in regiouem Bavariorum venerit 

115,87. 

Rupertus. 60,6.7. 95,86. 120. .95. 113,26. 

115,116-120. 

Rustici passio. 6,390. 1U,16. 35. 22,297. 
sacramcntoria volumina. 7,74.76. 



I. Index. 



S2S 



Salonionis ferculum. 82.5*2. 
Sallustiiis. 25,15. 45,15. 54.17. 18. 
56,22. 63, w! 65,4, 68,25*. 74, im. 

77,26«. 80,16 17.94,101. 112,97.9?*. 
113,110.114,39.115,8. 117.227-229. 

121, 10. 122,129. 136.325. glosMtus. 

56,17. 74,«5. 91. glossae. 95,174. 

Catilinimrios. 15,324. 112,99. lu- 

gartbinii8. (73,47.) orationes. 2(^,io. 

in Tullium. 86,i04 
salvatoris infantia. 32,557. 641. geela. 

77,106. 86,48. 
Salvianus dc gubernatione Dei. 

55,33. 79,286. 136,239. epistola. 

57,523. 

dc Samsone rortissimo. 37,548 38,129. 
Samuelis collectiones de opusculis 

Gregorii. 37,58. cf. 37.15. 
de gestis sanctorum cum metro 

factnm. 44,7. 
Sapricii passio. 22,295. 
Saracenorum hietoria. 47, 12. 
Saracenus de matheniatica. 80,79. 
Saturi passio. 37, 510. 
Saturnini passio. 37, 510. 
scansiones metrorum. 115,62. 
de schematibus. 42,464. 
scbolastica bistoria. 76,49. 95,81. 

116,14. 126,32. abbreviatio. 126,66. 
Scbolasticae Iranslatio. 136,261. 
scintillarum liber. 11,176. 15,284 sq. 

18,37. 36,94 71,57. 95,92. 

Scotaicum coUectarium. 11,175. 
liber Latine Scotaicae linguae. 32,606. 
libri Scotice scriptL 22,878. 59,65. 

68.103.76,41 95.151.125,106 132,1. 

138,1.2. 
scrutinii ordo. 136,230. 
8. Sebastiani vita. 122, 11. passio. 

6,388. 22,295. 23,20. 37.611. 115,202. 

132,41. 136,264. ioventio. 50,12. 
sccretae orationis abbreviatio. 

36,92. 
ScduliuS. 3,1550. 6,361 409. 11,181. 
17,36. 19,14 22,12.379-382.405. 
26,33. 29,5. 32,369 418-421. 609. 586. 
36,60.37,418. 38,74. 37,426. 38,82. 
37,539.540. 41,9. 42,405-411. 45,23. 
24. 49,17. 56,45-48. 58.31. 62,10. 
68,174-177. 74,72.179. 77,256-264. 
79. 207. 208. 286-288. 80, 9. 82, 38. 

87,15. 94,101. 103,30.31. 106,87. 

109,72.112,95.96. 115,32-34. 117.347. 
121,88. 93-99. 122,109. 125,18. 126,41- 
132,187.138. 133,7.8. 134,11. 18. 21. 

34. 136,139. carmen pa8chale.6,406. 



407. 28,34. opus paachale. 6, 40^ 
28,34. 33,100. 68,178. super qnmt- 
tuor eTangelia. 10, 4. in vetiis et 
nornm testamentnm. 28,84. gene- 
sis. 71,68. de glossis. 74, los. glos- 
sae. 34,5. 44,57. 

Sedalias Scotas. 68,187. 188. 

Seneca de oontroversiis. 80,231. (?) 

136,334. 

Seneca tragoediae. 70,27. 
Soneca. 69,94. 79,284. 117. ». 119,18. 
de beneficiis. 37.S8i. 38, sr. 70,26. 

86,107-109. 119,12. 127.154.136,337. 

(de ira). 80,231. (?) de dementia. 

37.381. 38,37. 70,26. 127,154. na- 
turales quaestiones. 15.333. 86,104. 
110. 127,156. epistulae. 15,321. 

37.382. 398. 38,54. 70,26 80,225- 232 

116,37. 127,153. 136,333. ludus dc 
morte Neronis. 114,72. de reme- 
diis fortuitorum. 86,104. 127,156 
de verbomm copia vel de quat- 
tuor virtutibus. 42,463. 136,t08. 
Senecae et Pauli epistolae. 15.321. 
23,19. sententiae. 32,476. 37,491. 
38,110. proverbia. 114,72. decau- 
sis. (t^icJceH III p.632:) 127,155. 

s. Sennis vita 22,287. 136,261 

Sentei (Sen^ca^? saUentiae?) glossae 
62 7. 

sententiac. 37,477. generates. 32,476. 
illustrinm virorum. 74,175. philo- 
sopbonim. 32, 433. dediversiu utili- 
tatibus. 37,380. 3S35. 

septem dormientium passio. 115,179. 

Septimonus (SeptimtHS?) 44,6. 

sequentiae. 36, 80. 

Serapion de octo vitiis. 37,468. 

Q Serenus dc medicamentis. Il,i83. 
versificatns. 73, 50. r. 8. r. laco- 
bus. 

Septimius Serenas de ruralibus. 
32,466. {Dictys ) de hiptoria Tro- 
iana. 32,467. 

Serenas de animi mobilitatc et de 
spiritalibus nequitiis 37,468. 

Scrgius. 6,400.401. 68,234. in Dona- 
turn. 22,403. 77,300. de gramma- 
tica. 32,356-357. de littora. 32.428. 
37,404. 38,60.68. (?) super Virg^i- 
lium. 82,624. V. s. v. Servius. 

Sergii vita. 10, it. passio. 22,S48. 
23,24. 24.61. 

Servatii vita. 6,129. 10,9. 

8. Scrviliani passio. 22,298 

Servius. 3, 1556. 11,179. 82,585 42,402. 



324 



I. Index. 



408. 49,82. de littera. 37, 413. 
38,68. (?) ars. 37,313. 38, «8. ad 
Aquilinum. (in Donatum) 80,127. 
centimeter, 10 2. 68,221. de festis. 
56,87. in Virgilium. 22,427.28,39. 

29,1. 41,6. 77,268. 80,22-24. 112,107. 

114,38. 117,316. in Aeneidem. 
136,326. 327. in bucolica. 77,267. 
94,101. Seryiellus. 121,48. Servio- 

lus. 45,30. 56,90. 91. 93. 

8. Servuli passio. 10, 19. 

8. Severiani liber. 32,223. 

8. Severini vita. 28,18. episcopi 

doctrina. 37,186.27. (Fdbricius. 

VI p. 457.) 
Severi dialof^us. 29, 77. dialogus in 

vita Martini. 68,108. dialogus de 

miraculis quae (Martinas) fecit. 

28,16. 
Severua epiacopus. metrum in evan- 

gelia. 37,456. 
Sibylla. 32, 222.400. 33,64. 57, 12. 

80,128. 127,108. 

Sicardi summa. 136,204. (Fabricius 

VI p. 469.) 
SiculuB Flaccus de agris. 55, 14. 
Sidonius. 37,384. 38,39.72,28. 83,14. 

117,262-264. 127,130. 136,818. 

Sigeberti chronica. 127,116. 

de XII signis. 49, ii. 

do diver sis significatiouibus. 117,630. 

SiliuB. 15,316. 

de actu s. Silverii. 32,304-807. 

8. Silvestri vita. 6,129. 22,279.280. 

289.345. 50,13. 51,38. 68,112. 80,152. 

117,115. 122,9. passio. 115,179. 

liber. 42,376. 377. sermones. 22,345. 

canonum constitutum. 37,367. 
8. Simeonis vita. 32,312. 95,ii9. 
s. Simeonis Trevir. vita. 52,46. 
Simon is apostoli passio. 115,181. 

136,263. 

Simonis liber. 109,29. aurea capra. 

86,110. 
8. Sixti vita. 10, lo. 122,18. passio. 

136,261. 

8. Sixti epistolae. 7, 19. de vita ho- 
minis perfecti. 37, 365. enchiridion. 
76, 111. 

8. Smaragdi vita. 10, I8. 

Smaragdus. 8,16. 12,83. 17,46.32,251- 

268. 36,62. 57,10. 68,92-96. 74,163- 
170. 76,107.110. 78,279.280. 94,78. 
95,91. 136,304. 306. 

Snellonis missalia. 112,27. 
Socrates. 7,72. 11,193. 37,84. 38, lo. 



Solinus. 15,269. 22,419. 37,95. 38,20. 

62,2. 63,35. 68,259. 70,25. 79,283. 
80,109.110. 113,57. 115,210. 117,77. 
126,48. 136,321. 

solitariorum regula. 76,142. 
Sopa8ci(?) vita. 10, 12. 
Sophiao passio. 136,268. 
Sozomenus. 7,72. 11,193. 37,84. 3S,io. 
speculum ecclesiae. 115,245.266. mo- 

dicinae. 114,94. 
Spoi passio. 136,268. 
sphaera de quinquo zonis. 114,14. 
Statins. 3,1658. 15,316.40,4. 68,201. 

77,265. 79,282. 80,81-33. 106,88. 
109,73. 112,75. 121,119. 136,323. 

Achilleis. 35,15.16. 74,84. 94,105. 

95,179. 103,26. 117,328.829. 122,130. 

cum glossis. 56,62.63. 74,94. The- 
bais. 20, 2. 74, 92. 93. 94, 98. 99. 
95,168. 103,40. 113,113. 136,814. 

commentum. 112,89. 136,329. 
itiventio corporis s. Stepbani. 10, 13. 

22,20. 32,308-411.635. 37,506. 50,12. 

122,11. 132,49.142. 136,261. mira- 
cula. 82,42. 129,112. 
8. Stcphani papae vita. 51, 39. 

136, 261. 

stomachi liber. 117,447. 
Suetonius. 25.4. 13. 35,7. 86,76.76. 

97. 127,147. 129,117. 
Sulpicii passio. 22,298. 
Sulpicius V. Severus. 
syUo<;ismorum liber. 103,60. de hy- 

potheticis syllogismis. 114,25. 
SyinmachuB. 77, 203. 204. epistola. 

56,81. do praefectura. 80,118. glos- 

semata contr. Symmachnm. (Pru« 

dentius.) 97,165. 
8. Symphoriani passio. 6,387. 
Symphosius. 6, 384. 10, 2 22, 393. 

28,37. 32,422.423. 33,74. 37,413. 
38,73. 45,4. 121,68.72.91. 136,170. 

s. Tabrae vita. 10,14. 

tabulae cum cbaracteribus abaci. 

114,10-12. rimimachiae cum figu- 

ris numerorum. 114,13. 
Tagius. (Taius.) 7,21. 27.239. 76,ii7. 
Tagobertus v. 8. v. Dagobertus. 
8. Tarachi vita. 10, 14. passio. 22, 295. 
Tatuinus. 11,179. 37,417. 38,73. 
Terentius. 19,24. 20,8. 29,4. 32,389. 

390. 41,7.8. 45,13. 54,16. 64,1. 
68, 203. 204. 77, 287. 79, 291. 292. 
80,13-15. 82,58. 94,100. 112,76.77. 
114,43. 115,13. 116,38. 117,259. 
509. 121,125.126. 125,19. 132,150. 



I. Index. 



325 



133,30. 184,38. 136,314.316. cam 

fiflossis. 117,269. expositio. 134,82. 

Terentii glossac. 95,176. Teren- 

tiani tituli. 41, is. 
Tertullianus. saepius. metnim do 

resurrectiono. 87,44«. 38,ioo. 
metrum de veteri et novo testa- 

menlo. 11,187. in vetus testa- 

mentum metrice. 32,409. 
Teutoniei libri, 6,i60.i6i. 10,21.22. 

11,206. 17,44. 38,43. 48,99-101. 
76,138. 94,62. 102,13. 111,2. 

Tbebaeorum passio. 186,261. 
8. Tbeclae vita. 136,261. 
Thomistii philosophi liber. 79,298. 

Tbcmisti de arte dialectica. 87,381. 

38,26. (Cassiodorii ditdectiea,) 
Theobaldi vita. 136,264. 
Tbeocriti (Calparnii) bucol. 94, lis. 
Theoctistae vita. 10, u. 
Theonia de quinquagesima. 87,469. 
Theodorae paroio. 22,298. 
Tbeodoretus. 7,72. 11,193. 87,84. 

88,10. glossa. 74,124. 
Tboodorus abbas. 37,471. 
symbolum, quod composuit Tbeo- 

dorus arobiepiscopus Britanniae. 

37, 169. 

Tbeodosiae passio. 136,260. 
Tbeodosii leges. 68,47. 
Theodotae passio cum tribus filiis. 

10,12. 22,296. 186,261. 

Tbeoidulphus. 97. versus. 37,642. 

38,127. 117,366. (?) 

Tbeodulus. 74,i06. 87,26. 115,40. 

117,616. 122,143. glossae. 108, i. 
theologus. 56,72. 
Theophilus. 11,102. 37,369. 77,288. 

100,48. de quodam Theophilo. 

95, 74. 

Tbeophrastus de nuptiis. (ap. Hie- 

ronym.) 32,438. 
tbeoria. 113,69. detheorica. 117,461. 
Tbumae apostoli passio. 186,268. 
8. Tbomao martyr is vita. 116,47. 

miracula. 116,48-62. 
8. Thomae abbatis vita. 99,24. 
Tiberius II Caesar. 55,26. 79,297. 

136,196. 

Tibullus. 20,6. 

s. Tiburtii passio. 81,6. 

Ticouius Donatista in apocalypsim. 

22,242. regula. 136.172. 
Timotbei libri IV. 11.102. ad ec- 

clesiam libri IV. 37,369. 
Tomellus de incestis coniug. 86,48. 



tonarius declinationura. 112,io8. 
traditionum liber de rebus eccle- 

siae s. Emmerammi. 44*68. 
tragoedia. 115,69. 
Trasamundi regis dicta. 136,171. 
Treverorum historia. 136,188. 
epistol arum liber, quasTreviris in- 

veni. 87,644. 88,46. 
tripertita bistoria. 12,280.281. 21,4. 

39,2. 51,36. 76,102.77,121. 79,296. 
80,170.86,44.95,78.96,9. 125,134. 
127,96. 134,36. 136,177.178. 

Trogus Pompeius. 3,1648. 15,336. 

70,67. 72.23. 80,130.86,46. 117,266. 

V. s. V. lastinus. 
Troiana historia. 94, ill. Troiani 

belli liber. 42,S84. v. Dares, 
troparii. 77,276-286. 82,16-18. 104,14. 

106,69-72 

Tulius. dialogns ad discipulum de 
moralitate factus. 108,3. 

Tullias de animalibus. 117,476. 

Tunilli libri institutionis divinao 
legis ad Primasium. 32,226.327. 

Vacca in Lucanum. 186,330. 

Valentini epistolao ad Augustinum. 

136,163. 

Valentini vita. 122, is. 

Valerianus Cimclensis episcopus. 

23,33. 37,649. 79,311. 136,228. 

Valerii passio. 136,361. 
Valerius Flaccns. 32,477. 
Valerius Maximus. 79,3io. 80,139. 

86,62. 136,263. libellus ex libris 

Valerii Maximi. 134,29. 
s. Vedasti vita. 87.498. orationes. 

125,159. 

Vegetius. 15,274. 79,161. do re mi- 
litarl. 15,114. 28,14. 37,436. 88,91. 
86,88. 127,144. 136,321. mulomo- 
dicina. 6,168 83,66. 

Venantius v. Fortunatus. 

Volius Longus. 11,179. 

verbum abbreviatum. 119,21. 

Verenae vita. 50,16. 122.9. 

Verus Longinus (?) 11,170. 

versarius. 117,494. musice notatus. 

88,49. 

versus de septem diebus ot men- 
sibus et XII signis. 10,8. 

de significatione vestimentorum eo- 
clesiasticorum. 29,46. 87,28. 

viaticum. 117,376. 

8. Victoris vita. 50,16. 122,9. 136,21. 

passio. 6,387. 22,294. 136,261. 

Victor, chronica. 79,306. 136,232. 



826 



I. Index. 



Victor, epistola de ratione cycli 

pascbalis. 10,3. computus. 32,547. 

MariuB Victor de rhetorica. 20,8. 

32,388. 

Victoria grammatica. 136,306. v. et 

8. 0. Viotorinus. 
Victorici passio. 136,3«8. 
Viotorinus [phU, rhet, gramm.) 3,1647. 

11,179. 15,334. 20,8. 22,327.24,39. 
32, 236. 884-837. 388. 680. 35, 13. 37, 373. 
417. 639. 38,78. 39,428. 429. 57,9. 68,246. 
79,808.309. 80, 78.^114, 71. 117,177. 
178. 136,306. 

VigiliuB. 15,266. 79,304. 136,17. 
8. Vincentiae passio. 22,i98. 
8. ViDcentii vita. 10,10. 122, 13. pas- 
sio. 6,387. 22,296. 115,179. 136,261. 

passionalis. 132,40. 
Vindicianus. 33,47. epistolae. 6,160. 

33,62. de olei oonfectionib. 6, 167. 
Vindicius Verecundus. 32,229. 
Virgilius. 8, 1663. 6,4i4. 11,186. 19, lo. 

22.18. 23,36. 29,1. 32,368-361.623. 
33,110. 36,77. 37,646.690. 38,121. 

45,12. 54,14. 57,3. 59,81. 60,28. 

62,10.68,196*197. 77,296-299. 79,302. 
80,19-21. 82,23. 94,97. 96,172. 
112,83-86. 114,36.37. 115,20-22. 
117,823.324.616. 121,122.128. 125,1.2. 

131,6. 133,26. 134,30. 136,321. bu- 

colica. 11,186. 28,88. 37,467. 
(44,12.) 56,66.67. 68,198.(74,123.) 
77,296. 79,298.300.301, (106,89.) 
(109,74.) 113,100. 117,326. 121,124. 
( 136, 317. 322.) bucolic. DOV. 113, 130. 

g«orgica. 6,4i6. 28,38. 33,io8.io9. 

37,468. 44,12. 79,801. 117,326. 

121,124. (136,317.) Aeneis. 6,416. 

26,39. 33,108. 56,6. 79,299. 82,47. 

113,107. (136,319.324.) epitome. 
79,303. 121,77. Virgiliana conti- 
iieDtia. (FuIgeQtiu8.)57,2i. glossae. 

22.19. 32,27.486-444. 42,473. 74,81. 

79, 138. libellus manualis super Vir- 
gilio. 44,14. in bucolicis. 11,186. 
37,432. 38,88. 41,14. in Aeneide. 
79,186. de his, quae Virgilius de 
Graecis traxit. (Macrob. sat. V.) 
80,117. Virgiliaua manuscripta. 
6,406. vita. 26,88. 
undeoim milium virgiuum passio. 
73,31. (bis.) 



virginum passionalis. 182,39. de 
laude virginttatis. 58,29. de vir- 
ginitate s. virginum. 79,117. 

de virtutibus. 80,133. 

visiones. 15,244. excerptac de libris 
gestorum Anglorum Bedac. 10,6. 
viaio niulieris. 15,217. monachi 
in extremis iacentis. 115,179. 

vitalis liber. 59,64. 

Vitruvius. (6,i38.) 9,6. (10,2.) 63,32. 

68,260. 104,19. 

s. Viti vita. 10, 13. 80,160.16«. 122,i3. 

passio. 22,280.294. 136,264. 

s. Uodalrici vita. 50, lo. 122, ii. 
urinarum et pulsunm liber. 114,io2. 
s. Ursmari vita. 121,117. 
8. Ursi vita. 50,66. 122,9. 
Vulfadi biblia. 21, i. 
Walafridus. 10,6 41. 15,236. 22,328. 

314 42,464.466. 52,20. 

s. Walerici Mauri vita. 58,23. 

Waltarius. 29, le. 68, 180. 207. 209. 
94,109. do Waltario. 122, lis. 119. 

Wan diaconus in ministerium ce- 
lebrationis missae. 28,36. 

Wandalorum historia. 78,6. 

s. Wandregisii vita. 4, 19. 77,292. 

136,267. 

s. Wenceslai vita. 80,166. 115,147. 
de vitis abbatum de Weremouth. 

117,287. 

Wettini visiones. 10,6. 15,217. 24,70. 

68,190. 
coUecta, quae collexit Wicbodo ex 

opusculia patrum. 37,268. 
Wicperti computus. 115,238. 
Widra super Douatum. 68,226. 
8. Wilfridi vita. 96,46. 117,600. 
Wilhclmus Hirsangensis. 100,26. 
Wilhelmi abbatis vita. 95, 112. 
Wilhelmus de pbilosophia. 95,166. 
8. Willibrordi vita. 37,60i. 80,167. 
Wimondus de corpore et sanguine 

Domini. 127,92. 
. . . Winilorum historia. 10,34. 
s. Wolfgang! vita. 95, 106. 
8. Wulframi vita. 4,i9. 
Xisti passio. 12,287. 294. cf. Sixtus. 
Zachaeus. consultationcs. 68,106. 
Zacharias super 'unum cxquattuof • 

86,111. 95,169. 
Zacbarias Chryaopolita. 119,7. 



II. Index bihliothcoarum. 



827 



II. Index bibliothccarum. 



Adam de Necetic. 252. de Stanton. 

212. 
Admont. 89. 209. 217. 217*. 
Adolfus canonicuB Colon. 185. 
Adson. 41. 
S. Alban. 321. 
Albaneta. 40. 

Albertus abbas. 203. Odofredi. 103. 
AlciiinuB. 3. 
Aldcrsbach. 172. 
Saint- A maud. 114. 
Amplonius. 273. 
Anchin. 121. 
Anglica bibliothoca. 90. 
Angoumois. 88. 
Annaber^. 283. 
A II ton 10 Roveria. 303. 
Arnstcin. 105. 
Arras. 58, 125. 
Auckland. 322. 
Augsburg. 52. 53. 
Avigaon. 193. 
Bamberg. iO, 171. 
Hartoli. 230. 
Bee. 80. 127. 
Rencdictbeuorn. 30. 144. 
Bernardus. 54. Botonus. 150. 
S. Bertin. 77. 
Bessarion. 299. 
liesuensis cccl. 78. 
Blaubcueru. 74. 
Blois. 257. 205. 270. 295. 
Bobbio. 82. 291. 319. 
Bologna. 150. 237. 
Brandenburg. 279. 
Bremen. 201. 205. 323. 
Bretton. 82B. 
Bruges. 297. 311. 
Bruxelles. 312. 
Burg. 212. 

Camaldulensis bibliotbeca. 325. 
Canterbury. 180. 320. 
Carolus V rex Francogalliae. 214. 

220. 
Carolus VI rex Fraacogalliae. 251. 
Carolus principo di Viana. 340. 
Cervottus. 153. 
Charles le temcraire. 300. 
Chartres 69. 208. 
Ciconia. 01. 
Cino. 192. 
Cisonienso monasterium. 27. 



Cisteaax. 807. 306. 

Claireroont. 181. 

Clos. 290. 

Coin. 10. 318. 

Conradus Plystainer. 802. Schade. 

249. Scbirensifl. 142. 
ConsUnz. 194. 204. 
(>)rbie. 65. 79. 130. 
Coventry. 327. 
Cremona. 30. 
Cuissy. 118. 
Dijon 183. 300. 
Dobrilugk. 279. 
Dol. 278. 
Dover. 221. 
Durham. 117. 120. 181. 207. 223. 

224. 229. 280.231.421.245.247. 

255. 200. 274. 277. 
Eberhardus Foroiuliensis. 12. 
Eduardus I rex Angliae. 104. 
Kinsiedeln. 190. 
Eleanor dr Bochun. 232. 
Elizabeth do Burgh. 202. 
Embrico. 52. 
Engelberg. 103. 

equites ordinis Teuton ici. 272.287. 
Erfurt. 110. 218. 
Evesham. 173. 
Exester. 187. 
Flaxley. 32?. 
Fleury. 83. 
Fontanelle 1. 4. 7. 
Formae 120. 

Fosses. Saint Maur de- 184. 
Francogallicae bibliothecao. 20. 21. 
Freising. 19. 04. 05. 
Friedrich I imp. 91. von Salzburg. 

84. von Wartenburg. 284. 
Froumund. 60. 
Fulda. 13. 14. 128. 
Gabel. 235. _. r 

S. Gallen. 15. 22. 23.^. 292. 
Gand. 310. 

Gerardus Creroonensis. 151. 
Gerbertus. (Silvester II.) 35. 
Glastonbury. 143. 
Godefredus abbas Admonteusis. 89. 

de Gardapen. 210. Tornacensis. 

00. 
Goldenkron. 259. 
Gozbert Tegernseensis. 39. 
Guillaume Maubcrt. 282. 



828 



II. Index bibliotheoarum. 



Gunzo. 31. 

Guy de Beauchamp. 184.. 

Hamburg. 193. 

Ilamersleven. 56. 

Heidelberg. 239. 250. 256. 261. 269. 

Heilsbronn. 170. 

HenricuB de Estria. 159. Rubenow. 

293. 
Hereford. 330. 
Hermann rector ecclesiae in Fryen- 

bach. 190. Poetzlinger. 298. 
Hermannstadt. 175. 263. 261. 
Hildcsbeim. 85. 249. 
Hirscbau. 100. 
Hugo de Trimberg. 157. 
Hulne. 331. 
lacob Putricb. 285. 
lohannes rex Francogalliac. 206. 
lohannos de Berry. 254. Besuensis. 

78. de Hoxem. 195. de Newton. 

258. Pelzmacber. 286. Percyhay. 

225. episcopus Sambiae. 188. 

Tauriensis. 155. 
Isabella Bayarica. 240. 
Klosterneuburg. 130. 177. 178. 179. 

189. 
Krumlow. 290. 
Labn, 211. 
Lascaris. 315. 
Leicestersbiro. 817. 
Limoges. 135. 
Lindesfarne. 72. 
Lippoldsbcrg. 88. 
Lodovicus. 266. 
London. 332. 333. 
Lorscb. 37. 38. 
Lucca. 200. 
Ludevicus IX. 152. 
Liibeck. 162. 
Luttich. 60. 174. 
Lupus, Servatus. 25. 
Marguerite de Bavicre. 212. de Bro- 

tagnc. 300. de Male. 244. 
Maricnburg. 334. 
Marienfelde. 168. 
Martinus Sulimanus. 182. 
Meissen. 227. 
Memroingen. 268. 
Micbelfeld. 335. 
Michelsberg. 80. 
Monte Cassino. 47. 119. 
Montier-en Der. 41. 
Murbacb. 294. 
Muri, 50. 122. 
Naumburg. 129. 
Neumiinster. 140. 



Neuzelle. 248. 

NicolauB de Bibera 158. episcopus 

Pomcsaniae. 215. de Sybelinder. 

263. 
Nismcs. 139. 
Nonantula. 101. 
Niirnberg. 336. 
Nursia. 99. 
Obrcnkilcb. 123. 
Opatowic. 234. 
Otto III. 43. Otto de Lonsdorf. 

147. 
Oviedo. 26. 
Padua. 266. 
Panonholma. 71. 
Passau. 28. 
Paulico. 288. 
Paulus V papa. 2. 
Pegau. 166. 109. 233. 
Peterborougb. 116. 191. 
Petcrshausen. 75. 
Pfaffers. 94. 
Pbilippus Leidcnsis. 219. Ic Hardi. 

242. 243. 
Pompuse. 70. 
Pontigny. 337. 
Prag. 210. 222. 253. 
Priiel. 199. 
Prufuning. 95. 198. 
Quimpre. 154. 204. 
Radulfus Tornacensis. 67. 
Rastede. 87. 
Ravenna. 138. 
Reading. 338. 
Rebais. 132. 133. 
Regensburg. 42. 44. 102. 145. 196. 

197. 203. 302. 
Rcichenau. 6. 8. 9. 10. 284. 301. 
Rcichenbacb. 339. 
Ricbardus magister. 171. Cbandos. 

146. de Gravesend. 167. de Hoton. 

181. Pictavicnhis. 97. 
Rivcaux. 238. 
Ripoll. 49. 
St. Riquier. 11. 
Robert de Sorbonne. 160. 
Rochester. 137. 
Rom. 305, 
Rouen. 82.104. 105. 106 213.270. 

275. 304. 
Salzburg. 115. 281. 
Schaftlarn. 107. 108. 
Schaifhausen. 69. 
Scnon. 81. 
Sozomenus. 289. 
Staffolsee. 5. 



II. Index bibliothecarum. 



329 



Stederbiirg. 124. 

SteiDfeld. 98. 

Strassburg. 2G7. 820. 

Tegernsee. 67. 90. 92. 93. 809. 

Thomafi Langley. 277. 

Toul. 68. 

Ton may. 66. 67. 

Trier. 76. 226. 

Venedig. 299. 

Volterra. 149. 

Waldsass. 842. 

Wallerbach. 841. 

Walter de Brugge. 228. 



Wearmouth. 816. 
Weihenstephan. 78. 
Weisseuburg. 17. 48. 
Wernherus de WellcBhoven. 186. 
WesBobrunn. 61. 112. 118. 141. 
Whitby. 109. 
Winchester. 343. 
Wittenberg. 271. 
Wittingau. 314. 
Wurzbiirg. 18. 
York. 228. 828. 
Zabern. 176. 
Zoen. 148. 



Addenda. 

228^ CataloguB eorum libroruni, qui anno 1396 in bibliotheca Heidel- 
bergensi extiterunt, eorumque qui ab anno 1396 usque ad annum 
1481 acoesserunt. 6. Toepke, die Matrikel der Universitat Heidel- 
berg. Heidelberg 1884. I. 655-95. 

289. cf. G.Toepke. 1. 1. p. 685. 

260. cf. G. Toepke. 1. 1. p. 687. 

256. cf. G. Toepke. 1. 1. p. 689 ct corrige 'lohannes MiintzingeT*. 

269. cf. G. Toepke. 1. 1. p. 694. 

287^. Anno 1458 catalogue librorum, quos filius Thomae Werner do- 
navit. F. Beckmann de rei scholasticae in Warmia origine ac 
progressu observation um particulallp. 14. [Index lectionum in 
acad. Brunsbergensi per aestatem 1861 habcndaruin.] 

294*. Anno 1464 index librorum Simonis Batz Lubeconsis. K. Curtius 
in 'Aufsatze fur E. Curtius'. 1884. p. 336. 



(.f 




LIFC- 



TYPIS CAROLI GEORGl VNIV. TYPOGR. 



^ 



RETURN UBRARY SCHOOL LIBRARY 
TOh^ 2 South Hall 



642-2253 



LOAN PERIOD 1 


2 


3 


4 


5 


6 


ALL BOOKS AAAY BE RECALLED AFTER 7 DAYS 


DUE AS STAMPED BELOW 


DbC X b 19B7 






ecp S6 ^ 


^ .^ r-\ tri ^ 




AvIuUlStURt ^ 


B29 w 



























































FORM NO. DD 1 8. 45m. 6'76 UNIVERSITY OF CALIFORNIA, BERKELEY 

BERKELEY, CA 94720 



8 



^>>!5(«S 



W»^^^''
Internet Archive Audio

Featured

Top

Images

Featured

Top

Software

Featured

Top

Texts

Featured

Top

Video

Featured

Top

Mobile Apps

Browser Extensions

Archive-It Subscription

Save Page Now

Full text of "Catalogi bibliothecarum antiqui"

See other formats
